Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.16

त्रिभागं पञ्चभागं वा गृह्णीयात् सीरवाहकः । भक्ताच् छादभृतः सीराद् भागं गृणीत पञ्चमम्

tribhāgaṃ pañcabhāgaṃ vā gṛhṇīyāt sīravāhakaḥ / bhaktāc chādabhṛtaḥ sīrād bhāgaṃ gṛṇīta pañcamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातसस्यात् त्रिभागं तु प्रगृह्णीयाद् अथाभृतः

jātasasyāt tribhāgaṃ tu pragṛhṇīyād athābhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृतकस् तु न कुर्वीत स्वामिनः शाठ्यम् अण्व् अपि । भृतिहानिम् अवाप्नोति ततो वादः प्रवर्तते

bhṛtakas tu na kurvīta svāminaḥ śāṭhyam aṇv api / bhṛtihānim avāpnoti tato vādaḥ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृतो ऽनार्तो न कुर्याद् यो दर्पात् कर्म यथेरितम् । स दण्ड्यः कृष्णलानष्टौ न देयं चास्य वेतनम्

bhṛto 'nārto na kuryād yo darpāt karma yatheritam / sa daṇḍyaḥ kṛṣṇalānaṣṭau na deyaṃ cāsya vetanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतवेतनः कर्म न करोति यदा भृतः । समर्थश् चेद् दमं दाप्यो द्विगुणं तच् च वेतनम्

gṛhītavetanaḥ karma na karoti yadā bhṛtaḥ / samarthaś ced damaṃ dāpyo dviguṇaṃ tac ca vetanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगृहीते समं दाप्यो भृतै रक्ष्य उपस्करः

agṛhīte samaṃ dāpyo bhṛtai rakṣya upaskaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिश्रुत्य न कुर्याद् यः स कार्यः स्याद् बलाद् अपि । स चेन् न कुर्यात् तत्कर्म प्राप्नुयाद् विंशतिं दमम्

pratiśrutya na kuryād yaḥ sa kāryaḥ syād balād api / sa cen na kuryāt tatkarma prāpnuyād viṃśatiṃ damam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दण्ड्यः कृष्णलान्य् अष्टौ न देयं चास्य वेतनम्

sa daṇḍyaḥ kṛṣṇalāny aṣṭau na deyaṃ cāsya vetanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभुणा विनियुक्तः सन् भृतको विदधाति यत् । तदर्थम् अशुभं कर्म स्वामी तत्रापराध्नुयात्

prabhuṇā viniyuktaḥ san bhṛtako vidadhāti yat / tadartham aśubhaṃ karma svāmī tatrāparādhnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैवराज्ञोस् तथा न्याये तथा राष्ट्रस्य विभ्रमे । यत् प्रणष्टं भृतं वा स्यान् न पालस् तत्र किल्बिषी

daivarājños tathā nyāye tathā rāṣṭrasya vibhrame / yat praṇaṣṭaṃ bhṛtaṃ vā syān na pālas tatra kilbiṣī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते कर्मणि यः स्वामी न दद्याद् वेतनं भृतेः । राज्ञा दापयितव्यः स्याद् विनयं चानुरूपतः

kṛte karmaṇi yaḥ svāmī na dadyād vetanaṃ bhṛteḥ / rājñā dāpayitavyaḥ syād vinayaṃ cānurūpataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालदोषाद् विनाशे तु पाले दण्डो विधीयते । अर्धत्रयोदशपणः स्वामिने द्रव्यम् एव च

pāladoṣād vināśe tu pāle daṇḍo vidhīyate / ardhatrayodaśapaṇaḥ svāmine dravyam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याधिता सश्रमा व्यग्रा राजकर्मपरायणा । आमन्त्रिता च नागच्छेत् अवाच्या बडबा स्मृता

vyādhitā saśramā vyagrā rājakarmaparāyaṇā / āmantritā ca nāgacchet avācyā baḍabā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा धेनुभृतः क्षीरं लभेतास्याष्टमे ऽखिलम् । सायं समर्पयेत् सर्वं ॥॥ ॥॥

tathā dhenubhṛtaḥ kṣīraṃ labhetāsyāṣṭame 'khilam / sāyaṃ samarpayet sarvaṃ .... ....

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यायच्छन्न् अविक्रोशन् स्वामिने चानिवेदयन् । वोढुम् अर्हति गोपस् तां विनयं चैव राजनि

avyāyacchann avikrośan svāmine cānivedayan / voḍhum arhati gopas tāṃ vinayaṃ caiva rājani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृमिचोरव्याघ्रभयाद् दरीश्वभ्राच् च पालयेत् । आयच्छेच् छक्तितः क्रोशोत्- स्वामिने वा निवेदयेत्

kṛmicoravyāghrabhayād darīśvabhrāc ca pālayet / āyacchec chaktitaḥ krośot- svāmine vā nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सस्यान् निवारयेद् गास् तु चीर्णे दोषद्वयं भवेत् । स्वामी शतदमं दाप्यः पालस् ताडनम् अर्हति । शदश् च सदमं चीर्णे समूले कार्षभक्षिते

sasyān nivārayed gās tu cīrṇe doṣadvayaṃ bhavet / svāmī śatadamaṃ dāpyaḥ pālas tāḍanam arhati / śadaś ca sadamaṃ cīrṇe samūle kārṣabhakṣite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.