Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.17

एषा हि स्वामिभृत्यानां वै क्रिया परिकीर्तिता । संविद्विधानम् अधुना समासेन निबोधत

eṣā hi svāmibhṛtyānāṃ vai kriyā parikīrtitā / saṃvidvidhānam adhunā samāsena nibodhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदविद्याविदो विप्राञ् श्रोत्रियान् अग्निहोत्रिणः । आहृत्य स्थापयेत् तत्र तेषां वृत्तिं प्रकल्पयेत्

vedavidyāvido viprāñ śrotriyān agnihotriṇaḥ / āhṛtya sthāpayet tatra teṣāṃ vṛttiṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाच्छेद्यकरास् तेषां प्रदद्याद् गृहभूमिकाः । मुक्ता भाव्याश् च नृपतिर् लेखयित्वा स्वशासनैः

anācchedyakarās teṣāṃ pradadyād gṛhabhūmikāḥ / muktā bhāvyāś ca nṛpatir lekhayitvā svaśāsanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं शान्तिकं पौष्टिकं तथा । पौराणां कर्म कुर्युस् ते संदिग्धे निर्णयं तथा

nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ śāntikaṃ pauṣṭikaṃ tathā / paurāṇāṃ karma kuryus te saṃdigdhe nirṇayaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामश्रेणिगणार्थं तु संकेतसमयक्रिया । बाधाकाले तु सा कार्या धर्मकार्ये तथैव च

grāmaśreṇigaṇārthaṃ tu saṃketasamayakriyā / bādhākāle tu sā kāryā dharmakārye tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चाटचोरभयं बाधा सर्वसाधारणा स्मृता । तत्रोपशमनं कार्यं सर्वैर् नैकेन केन चित्

cāṭacorabhayaṃ bādhā sarvasādhāraṇā smṛtā / tatropaśamanaṃ kāryaṃ sarvair naikena kena cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोशेन लेख्यक्रियया मध्यस्थैर् वा परस्परम् । विश्वासं प्रथमं कृत्वा कुर्युः कार्याण्य् अनन्तरम्

kośena lekhyakriyayā madhyasthair vā parasparam / viśvāsaṃ prathamaṃ kṛtvā kuryuḥ kāryāṇy anantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लुब्धातिवृद्धबालाश् च न कार्याः कार्यचिन्तकाः

lubdhātivṛddhabālāś ca na kāryāḥ kāryacintakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचयो वेदधर्मज्ञा दक्षा दान्ताः कुलोद्भवाः । सर्वकार्यप्रवीणाश् च कर्तव्यास् तु महत् तमाः

śucayo vedadharmajñā dakṣā dāntāḥ kulodbhavāḥ / sarvakāryapravīṇāś ca kartavyās tu mahat tamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वौ त्रयः पञ्च वा कार्याः समूहहितवादिनः । कर्तव्यं वचनं तेषां ग्रामश्रेणिगणादिभिः

dvau trayaḥ pañca vā kāryāḥ samūhahitavādinaḥ / kartavyaṃ vacanaṃ teṣāṃ grāmaśreṇigaṇādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभाप्रपादेवगृह- तडाकारामसंस्कृतिः । तथानाथदरिद्राणां संस्कारो योजनक्रिया

sabhāprapādevagṛha- taḍākārāmasaṃskṛtiḥ / tathānāthadaridrāṇāṃ saṃskāro yojanakriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलायनं निरोधश् च कार्यम् अस्माभिर् अंशतः । यत् त्व् एवं लिखितं पत्रं धर्म्या सा समयक्रिया

kulāyanaṃ nirodhaś ca kāryam asmābhir aṃśataḥ / yat tv evaṃ likhitaṃ patraṃ dharmyā sā samayakriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालनीयाः समर्थैस् तु यः समर्थो विसंवदेत् । सर्वस्वहरणं दण्डस् तस्य निर्वासनं पुरात्

pālanīyāḥ samarthais tu yaḥ samartho visaṃvadet / sarvasvaharaṇaṃ daṇḍas tasya nirvāsanaṃ purāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र भेदम् उपेक्षां वा यः कश्चित् कुरुते नरः । चतुःसुवर्णाः षण्णिष्कास् तस्य दण्डो विधीयते

tatra bhedam upekṣāṃ vā yaḥ kaścit kurute naraḥ / catuḥsuvarṇāḥ ṣaṇṇiṣkās tasya daṇḍo vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् तु साधारणं हिंस्यात् क्षिपेत् त्रैविद्यम् एव वा । संवित्क्रियां विहन्याच् च स निर्वास्यः पुरात् ततः

yas tu sādhāraṇaṃ hiṃsyāt kṣipet traividyam eva vā / saṃvitkriyāṃ vihanyāc ca sa nirvāsyaḥ purāt tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरुन्तुदः सूचकश् च भेदकृत्साहसी तथा । श्रेणिपूगनृपद्विष्टः क्षिप्रं निर्वास्यते ततः

aruntudaḥ sūcakaś ca bhedakṛtsāhasī tathā / śreṇipūganṛpadviṣṭaḥ kṣipraṃ nirvāsyate tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलश्रेणिगनाध्यक्षाः पुरदुर्गनिवासिनः । वाग्धिग्दमं परित्यागं प्रकुर्युः पापकारिणाम्

kulaśreṇiganādhyakṣāḥ puradurganivāsinaḥ / vāgdhigdamaṃ parityāgaṃ prakuryuḥ pāpakāriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैः कृतं च स्वधर्मेण निग्रहानुग्रहं नृणाम् । तद्राज्ञो ऽप्य् अनुमन्तव्यं निसृष्टार्था हि ते स्मृताः

taiḥ kṛtaṃ ca svadharmeṇa nigrahānugrahaṃ nṛṇām / tadrājño 'py anumantavyaṃ nisṛṣṭārthā hi te smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाधां कुर्युर् यद् एकस्य संभूता द्वेषसंयुताः

bādhāṃ kuryur yad ekasya saṃbhūtā dveṣasaṃyutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुख्यैः सह समूहानां विसंवादो यदा भवेत् । तदा विचारयेत् राजा स्वमार्गे स्थापयेच् च तान्

mukhyaiḥ saha samūhānāṃ visaṃvādo yadā bhavet / tadā vicārayet rājā svamārge sthāpayec ca tān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥॥ ॥॥ यः समर्थो विसंवदेत् । सर्वस्वहरणं दण्डस् तस्य निर्वासनं पुरात्

.... .... yaḥ samartho visaṃvadet / sarvasvaharaṇaṃ daṇḍas tasya nirvāsanaṃ purāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संभूयैकतमं कृत्वा राजभाव्यं हरन्ति ये । ते तदष्टगुणं दाप्या वणिजश् च पलायिनः

saṃbhūyaikatamaṃ kṛtvā rājabhāvyaṃ haranti ye / te tadaṣṭaguṇaṃ dāpyā vaṇijaś ca palāyinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो लभेत यत् किंचित् सर्वेषाम् एव तत् समम् । षाण्मासिकं मासिकं वा विभक्तव्यं यथांशतः

tato labheta yat kiṃcit sarveṣām eva tat samam / ṣāṇmāsikaṃ māsikaṃ vā vibhaktavyaṃ yathāṃśataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देयं वा निःस्ववृद्दान्ध- स्त्रीबालातुररोगिषु । सान्तानिकादिषु तथा धर्म एष सनातनः

deyaṃ vā niḥsvavṛddāndha- strībālāturarogiṣu / sāntānikādiṣu tathā dharma eṣa sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्नैः प्राप्तं रक्षितं वा गणार्थे वा पणं कृतम् । राजप्रसादलब्धं वा सर्वेषाम् एव तत्समम्

yatnaiḥ prāptaṃ rakṣitaṃ vā gaṇārthe vā paṇaṃ kṛtam / rājaprasādalabdhaṃ vā sarveṣām eva tatsamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.