Library·Brhaspati-Smrti, Vyavahara·1·1.18

Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.18

समासेनोदितस् त्व् एष समयाचारनिश्चयः । क्रयविक्रयसंजातो विवादः श्रूयताम् अयम्

samāsenoditas tv eṣa samayācāraniścayaḥ / krayavikrayasaṃjāto vivādaḥ śrūyatām ayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जङ्गमं स्थावरं चैव द्रव्ये द्वे समुदाहृते । क्रयकाले पण्यशब्द उभयोर् अपि च स्मृतः

jaṅgamaṃ sthāvaraṃ caiva dravye dve samudāhṛte / krayakāle paṇyaśabda ubhayor api ca smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वा सदोषं यः पण्यं विक्रीणात्यविचक्षणः । तद् एव द्विगुणं दाप्यस् तत्समं विनयं तथा

jñātvā sadoṣaṃ yaḥ paṇyaṃ vikrīṇātyavicakṣaṇaḥ / tad eva dviguṇaṃ dāpyas tatsamaṃ vinayaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्तोन्मत्तेन विक्रीयं हीनम् ऊल्यं भयेन वा । अस्वतन्त्रेण मूढेन त्याज्यं तस्य पुनर् भवेत्

mattonmattena vikrīyaṃ hīnam ūlyaṃ bhayena vā / asvatantreṇa mūḍhena tyājyaṃ tasya punar bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽन्यहस्ते तु विक्रीय अन्यस्मै तत् प्रयच्छति । सो ऽपि तद् द्विगुणं दाप्यो विनयं तावद् एव तु

yo 'nyahaste tu vikrīya anyasmai tat prayacchati / so 'pi tad dviguṇaṃ dāpyo vinayaṃ tāvad eva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशैकपञ्चसप्ताह- मासत्र्यहार्धमासिकम् [=य्व् २।१७७अ] । बीजायोवाह्यरत्नस्त्री- दोह्यपुंसां परीक्षणम् [=य्व् २।१७७ब्]

daśaikapañcasaptāha- māsatryahārdhamāsikam [=Yv 2.177a] / bījāyovāhyaratnastrī- dohyapuṃsāṃ parīkṣaṇam [=Yv 2.177b]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽर्वाक् पुण्यदोषस् तु यदि संजायते क्वचित् । विक्रेतुः प्रतिदेयं तत् क्रेता मूल्यम् अवाप्नुयात्

ato 'rvāk puṇyadoṣas tu yadi saṃjāyate kvacit / vikretuḥ pratideyaṃ tat kretā mūlyam avāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविज्ञातं तु यत् क्रीतं दुष्टं पश्चाद् विभावितम् । क्रीतं तत् स्वामिने देयं पण्यं काले ऽन्यथा न तु

avijñātaṃ tu yat krītaṃ duṣṭaṃ paścād vibhāvitam / krītaṃ tat svāmine deyaṃ paṇyaṃ kāle 'nyathā na tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीक्षेत स्वयं पण्यम् अन्येषां च प्रदर्शयेत् । परीक्सितं बहुमतं गृहीत्वा न पुनस् त्यजेत्

parīkṣeta svayaṃ paṇyam anyeṣāṃ ca pradarśayet / parīksitaṃ bahumataṃ gṛhītvā na punas tyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वरूप्यहिरण्यानां धान्यलोहाजवाससाम् । चर्मकाष्ठविकाराणाम् एकाहं स्यात् परीक्षणम्

aśvarūpyahiraṇyānāṃ dhānyalohājavāsasām / carmakāṣṭhavikārāṇām ekāhaṃ syāt parīkṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्णीभाश्वाश्वतरिणाम् आगमैर् मूल्यकल्पना । नृपाज्ञयापणस्थानां गोभूम्योर् उभयेच्छया

marṇībhāśvāśvatariṇām āgamair mūlyakalpanā / nṛpājñayāpaṇasthānāṃ gobhūmyor ubhayecchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संविभागे विनिमये क्षेत्रयोर् उभयोर् अपि । अनुस्मृतिकृता ताभ्यां कार्यसिद्धिर् भविष्यति

saṃvibhāge vinimaye kṣetrayor ubhayor api / anusmṛtikṛtā tābhyāṃ kāryasiddhir bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रष्टव्याः संनिधिस्थाश् चेत् क्रेत्रा ज्ञात्यादयः स्मृताः । अन्यथा चेत् कृतं कर्म ज्ञातीच्छां दर्शयेत् ततः

praṣṭavyāḥ saṃnidhisthāś cet kretrā jñātyādayaḥ smṛtāḥ / anyathā cet kṛtaṃ karma jñātīcchāṃ darśayet tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्यादिप्रत्ययेनैव स्थावरक्रय इष्यते । अन्यथा चेत् क्रयो यः स्याद् अन्यग्रामे त्रिपक्षकम्

jñātyādipratyayenaiva sthāvarakraya iṣyate / anyathā cet krayo yaḥ syād anyagrāme tripakṣakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोदराश् च सपिण्डाश् च सोदकाश् च सगोत्रिणः । सामन्ता धनिका ग्राह्याः सप्तैते योनयो मताः

sodarāś ca sapiṇḍāś ca sodakāś ca sagotriṇaḥ / sāmantā dhanikā grāhyāḥ saptaite yonayo matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूल्यं दत्त्वाधिकं न्यूनं मूल्यस्यानुचितं स्मृतम् । क्रयसिद्धेस् तु नैव स्याद् वत्सराणां शतैर् अपि

mūlyaṃ dattvādhikaṃ nyūnaṃ mūlyasyānucitaṃ smṛtam / krayasiddhes tu naiva syād vatsarāṇāṃ śatair api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रयेषु च सर्वेषु कूपवृक्षादि लेखयेत् । जलमार्गादि यत् किंचिद् अन्यैश् चैव बृहस्पतिः

vikrayeṣu ca sarveṣu kūpavṛkṣādi lekhayet / jalamārgādi yat kiṃcid anyaiś caiva bṛhaspatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्राद्युपेतं परिपक्वसस्यं वृक्षं फलं वाप्य् उपभोगयोग्यम् । कूपं तडाकं गृहम् उन्नतं च क्रेत्रे च विक्रेतुर् इदं वदन्ति

kṣetrādyupetaṃ paripakvasasyaṃ vṛkṣaṃ phalaṃ vāpy upabhogayogyam / kūpaṃ taḍākaṃ gṛham unnataṃ ca kretre ca vikretur idaṃ vadanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्तमूढानभिज्ञार्त- मूढैर् विनिमयः कृतः । यच् चानुचितमूल्यं स्यात् तत् सर्वं विनिवर्तयेत्

mattamūḍhānabhijñārta- mūḍhair vinimayaḥ kṛtaḥ / yac cānucitamūlyaṃ syāt tat sarvaṃ vinivartayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातिसामन्तधनिकाः क्रये ग्रामात् बहिर् गताः । नार्हन्ति ते प्रतिक्रोष्टुं क्रान्तं पक्षत्रये क्रमात्

jñātisāmantadhanikāḥ kraye grāmāt bahir gatāḥ / nārhanti te pratikroṣṭuṃ krāntaṃ pakṣatraye kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिपक्षाद् अथ वा मासात् त्रितयात् तु तद् आप्नुयात्

tripakṣād atha vā māsāt tritayāt tu tad āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.