Library·Brhaspati-Smrti, Vyavahara·1·1.20

Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.20

अप्रियोक्तिस् ताडनं च पारुष्यं द्विविधं स्मृतम् । एकैकं तु त्रिधा भिन्नं दमश् चोक्तस् त्रिलक्षणः

apriyoktis tāḍanaṃ ca pāruṣyaṃ dvividhaṃ smṛtam / ekaikaṃ tu tridhā bhinnaṃ damaś coktas trilakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशधर्मकुलादीनां क्षेपः पापेन योजनम् । द्रव्यं विना तु प्रथमं वाक्पारुष्यं तद् उच्यते

deśadharmakulādīnāṃ kṣepaḥ pāpena yojanam / dravyaṃ vinā tu prathamaṃ vākpāruṣyaṃ tad ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगिनीभ्रातृसंबद्धम् उपपातकशंसनम् । पारुष्यं मध्यमं प्रोक्तं वाचिकं शास्त्रवेदिभिः

bhaginībhrātṛsaṃbaddham upapātakaśaṃsanam / pāruṣyaṃ madhyamaṃ proktaṃ vācikaṃ śāstravedibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभक्ष्यापेयकथनं महापातकदूषणम् । पारुष्यम् उत्तमं प्रोक्तं तीव्रम् अर्माभिपातनम्

abhakṣyāpeyakathanaṃ mahāpātakadūṣaṇam / pāruṣyam uttamaṃ proktaṃ tīvram armābhipātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समजातिगुणानां तु वाक्पारुष्ये परस्परम् । विनयो ऽभिहितः शास्त्रे पणस् त्व् अर्धत्रयोदशः

samajātiguṇānāṃ tu vākpāruṣye parasparam / vinayo 'bhihitaḥ śāstre paṇas tv ardhatrayodaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दण्डः काणखञ्जादीनां तथाविधान् अपि कार्षापणद्वयम्

daṇḍaḥ kāṇakhañjādīnāṃ tathāvidhān api kārṣāpaṇadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवर्णाक्रोशने सार्धद्वादशपणो दण्डः । हीनवर्णे काकिण्यधिकषट्पणो दण्डः

savarṇākrośane sārdhadvādaśapaṇo daṇḍaḥ / hīnavarṇe kākiṇyadhikaṣaṭpaṇo daṇḍaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समानयोः समो दण्डो न्यूनस्य द्विगुणस् तु सः । उत्तमस्याधिकः प्रोक्तो वाक्पारुष्ये परस्परम्

samānayoḥ samo daṇḍo nyūnasya dviguṇas tu saḥ / uttamasyādhikaḥ prokto vākpāruṣye parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिपन् स्वस्रादिकं दद्यात् पञ्चाशत्पणिकं दमम् । गुणहीनस्य पारुष्ये ब्राह्मणो नापराध्नुयात्

kṣipan svasrādikaṃ dadyāt pañcāśatpaṇikaṃ damam / guṇahīnasya pāruṣye brāhmaṇo nāparādhnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतितं पतितेत्य् उक्त्वा चोरं चोरेति वा पुनः । वचनात् तुल्यदोषः स्यात् ॥॥ ॥॥

patitaṃ patitety uktvā coraṃ coreti vā punaḥ / vacanāt tulyadoṣaḥ syāt .... ....

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मोपदेशं धर्मेण विप्राणाम् अस्य कुर्वतः । तप्तम् आसिञ्चयेत् तैलं वक्त्रे श्रोत्रे च पार्थिवः

dharmopadeśaṃ dharmeṇa viprāṇām asya kurvataḥ / taptam āsiñcayet tailaṃ vaktre śrotre ca pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रे शतार्धं दण्डस् तु क्षत्रियस्याभिशंसने । विशस् तथार्धपञ्चाशच्- छूद्रस्यार्धत्रयोदश

vipre śatārdhaṃ daṇḍas tu kṣatriyasyābhiśaṃsane / viśas tathārdhapañcāśac- chūdrasyārdhatrayodaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सच्छूद्रस्यायम् उद्दिष्टो विनयो ऽनपराधिनः । गुणहीनस्य पारुष्ये ब्राह्मणो नापराध्नुयात्

sacchūdrasyāyam uddiṣṭo vinayo 'naparādhinaḥ / guṇahīnasya pāruṣye brāhmaṇo nāparādhnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्यस्य क्षत्रियाक्रोशे दण्डनीयः प्रदो भवेत् । तदर्धं क्षत्रियो वैश्यं क्षिपन् विनयम् अर्हति

vaiśyasya kṣatriyākrośe daṇḍanīyaḥ prado bhavet / tadardhaṃ kṣatriyo vaiśyaṃ kṣipan vinayam arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्राक्रोशे क्षत्रियस्य पञ्चविंशतिको दमः । बृहत्वे द्विगुणं तत्र शास्त्रविद्भिर् उदाहृतम्

śūdrākrośe kṣatriyasya pañcaviṃśatiko damaḥ / bṛhatve dviguṇaṃ tatra śāstravidbhir udāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्यम् आक्षारयञ् शूद्रो दाप्यः स्यात् प्रथमं दमम् । क्षत्रियं मध्यमं चैव विप्रम् उत्तमसाहसम्

vaiśyam ākṣārayañ śūdro dāpyaḥ syāt prathamaṃ damam / kṣatriyaṃ madhyamaṃ caiva vipram uttamasāhasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशादिकं क्षिपन् दाप्यः पणान् अर्धत्रयोदश । पापेन योजयन् दर्पाद् दाप्यः प्रथमसाहसम्

deśādikaṃ kṣipan dāpyaḥ paṇān ardhatrayodaśa / pāpena yojayan darpād dāpyaḥ prathamasāhasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मोपदेशकर्ता च वेदोदाहरणान्वितः । आक्रोशकस् तु विप्राणां जिह्वाच् छेदेन दण्ड्यते

dharmopadeśakartā ca vedodāharaṇānvitaḥ / ākrośakas tu viprāṇāṃ jihvāc chedena daṇḍyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष दण्डः समाख्यातः पुरुषापेक्षया मया । समन्यूनाधिकत्वेन कल्पनीयो मनीषिभिः

eṣa daṇḍaḥ samākhyātaḥ puruṣāpekṣayā mayā / samanyūnādhikatvena kalpanīyo manīṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.