Library·Brhaspati-Smrti, Vyavahara·1·1.26

Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.26

न प्रतिग्रहभूर् देया क्षत्रियादिसुताय वै । यद्य् अप्य् एषाम् पिता दद्यान् मृते विप्रासुतो हरेत्

na pratigrahabhūr deyā kṣatriyādisutāya vai / yady apy eṣām pitā dadyān mṛte viprāsuto haret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्र्यां द्विजातिभिर् जातो न भूमेर् भागम् अर्हति । सजाताव् आप्नुयात् सर्वम् इति धर्मो व्यवस्थितः

śūdryāṃ dvijātibhir jāto na bhūmer bhāgam arhati / sajātāv āpnuyāt sarvam iti dharmo vyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषाद एकपुत्रस् तु विप्रस्य स तृतीयभाक् । द्वौ सकुल्याः सपिण्डा वा स्वधादाताथ संहरेत्

niṣāda ekaputras tu viprasya sa tṛtīyabhāk / dvau sakulyāḥ sapiṇḍā vā svadhādātātha saṃharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुल्याभावे स्वधादाता आचार्यः शिष्य एव वा । सर्वास्व् आपत्सु तान् वर्णांस् तथैव प्रतिपादयेत्

kulyābhāve svadhādātā ācāryaḥ śiṣya eva vā / sarvāsv āpatsu tān varṇāṃs tathaiva pratipādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनपत्यस्य शुश्रूषुर् गुणवाञ् शूद्रयोनिजः । लभेताजीवनं शेषं सपिण्डाः समवाप्नुयुः

anapatyasya śuśrūṣur guṇavāñ śūdrayonijaḥ / labhetājīvanaṃ śeṣaṃ sapiṇḍāḥ samavāpnuyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्तुर् धनहरी पत्नी तां विना दुहिता स्मृता

bhartur dhanaharī patnī tāṃ vinā duhitā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गाद् अङ्गात् संभवति पुत्रवद् दुहिता नृणाम् । तस्मात् पितृधनं त्व् अन्यः कथं गृह्णीत मानवः

aṅgād aṅgāt saṃbhavati putravad duhitā nṛṇām / tasmāt pitṛdhanaṃ tv anyaḥ kathaṃ gṛhṇīta mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभावे तु दुहिता यद्य् अनूढा भवेत् तदा । अपुत्रपौत्रसंताने दौहित्रा धनम् आप्नुयुः

tadabhāve tu duhitā yady anūḍhā bhavet tadā / aputrapautrasaṃtāne dauhitrā dhanam āpnuyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैवात्मा तथा पुत्रः पुत्रेण दुहिता समा । तस्याम् आत्मनि तिष्ठन्ति कथम् अन्यो धनं हरेत्

yathaivātmā tathā putraḥ putreṇa duhitā samā / tasyām ātmani tiṣṭhanti katham anyo dhanaṃ haret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौत्रदौहित्रयोर् लोके विशेषो नास्ति धर्मतः । अनेनैव विधानेन सुतं चक्रे ऽथ पुत्रिकाम्

pautradauhitrayor loke viśeṣo nāsti dharmataḥ / anenaiva vidhānena sutaṃ cakre 'tha putrikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुमान् पुंसो ऽधिके शुक्ले स्त्री भवत्य् अधिके स्त्रियाः

pumān puṃso 'dhike śukle strī bhavaty adhike striyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदृशी सदृशेनोढा साध्वी शुश्रूषणे रता । कृताकृता वा पुत्रस्य पितुर् धनहरी तु सा

sadṛśī sadṛśenoḍhā sādhvī śuśrūṣaṇe ratā / kṛtākṛtā vā putrasya pitur dhanaharī tu sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा पितृधने स्वाम्यं तस्याः सत्स्व् अपि बन्धुषु । तथैव तत्सुतो ऽपीष्टे मातृमातामहे धने

yathā pitṛdhane svāmyaṃ tasyāḥ satsv api bandhuṣu / tathaiva tatsuto 'pīṣṭe mātṛmātāmahe dhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभावे भ्रातरस् तु भ्रातृपुत्राः सनाभयः । सकुल्या बान्धवाः शिष्याः श्रोत्रियाश् च धनार्हकाः

tadabhāve bhrātaras tu bhrātṛputrāḥ sanābhayaḥ / sakulyā bāndhavāḥ śiṣyāḥ śrotriyāś ca dhanārhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनपत्यस्य पुत्रस्य माता दायम् अवाप्नुयात् । भार्यासुतविहीनस्य तनयस्य मृतस्य तु । माता रिक्थहरी ज्ञेया भ्राता वा तदनुज्ञया

anapatyasya putrasya mātā dāyam avāpnuyāt / bhāryāsutavihīnasya tanayasya mṛtasya tu / mātā rikthaharī jñeyā bhrātā vā tadanujñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्राभावे तु पत्नी स्यात् पत्न्यभावे तु सोदरः । तदभावे तु दायादः पश्चाद् दौहित्रकं धनम्

putrābhāve tu patnī syāt patnyabhāve tu sodaraḥ / tadabhāve tu dāyādaḥ paścād dauhitrakaṃ dhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुत्पन्नाद् धनाद् अर्धं तदर्थं स्थापयेत् प्र्थक् । मासषाण्मासिके श्राद्धे वार्षिके वा प्रयत्नतः

samutpannād dhanād ardhaṃ tadarthaṃ sthāpayet prthak / māsaṣāṇmāsike śrāddhe vārṣike vā prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहवो ज्ञातयो यत्र सकुल्या बान्धवास् तथा । यस् त्व् आसन्नतरस् तेषां सो ऽनपत्यधनं हरेत्

bahavo jñātayo yatra sakulyā bāndhavās tathā / yas tv āsannataras teṣāṃ so 'napatyadhanaṃ haret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्राता वा भ्रातृपुत्रो वा सपिण्डः शिष्य एव वा । सह पिण्डक्रियां कृत्वा कुर्याद् अभ्युदयं ततः

bhrātā vā bhrātṛputro vā sapiṇḍaḥ śiṣya eva vā / saha piṇḍakriyāṃ kṛtvā kuryād abhyudayaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वेच्छाकृतविभागो यः पुनर् एव विसंवदेत् । स राज्ञांशे स्वके स्थाप्यः शासनीयो ऽनुबन्धकृत्

svecchākṛtavibhāgo yaḥ punar eva visaṃvadet / sa rājñāṃśe svake sthāpyaḥ śāsanīyo 'nubandhakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधारणऋणन्यास- निह्नवे छद्मना क्रियाम् । पार्श्वहानिकारीं कृत्वा बलान् नैव प्रदापयेत्

sādhāraṇaṛṇanyāsa- nihnave chadmanā kriyām / pārśvahānikārīṃ kṛtvā balān naiva pradāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायाविनो धृतधनाः क्रूरा लुब्धाश् च ये नराः । संप्रीत्या साधनीयास् ते स्वार्थहान्या छलेन वा

māyāvino dhṛtadhanāḥ krūrā lubdhāś ca ye narāḥ / saṃprītyā sādhanīyās te svārthahānyā chalena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साहसं स्थावरस्वाम्यं प्राग्विभागश् च रिक्थिनाम् । अनुमानेन विज्ञेयं न स्युर् यत्र च साक्षिणः

sāhasaṃ sthāvarasvāmyaṃ prāgvibhāgaś ca rikthinām / anumānena vijñeyaṃ na syur yatra ca sākṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् एताः क्रिया लोके प्रवर्तन्ते स्वरिक्थिषु । विभक्तान् अवगच्छेयुर् लेख्यम् अप्य् अन्तरेण तान्

teṣām etāḥ kriyā loke pravartante svarikthiṣu / vibhaktān avagaccheyur lekhyam apy antareṇa tān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविभक्तैश् च कर्तव्या वैश्वदेवादिकाः क्रियाः

avibhaktaiś ca kartavyā vaiśvadevādikāḥ kriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलानुबन्धव्याघात- होढं साहसभावकम् । स्वस्य भोगः स्थावरस्य विभागस्य पृथग्धनम्

balānubandhavyāghāta- hoḍhaṃ sāhasabhāvakam / svasya bhogaḥ sthāvarasya vibhāgasya pṛthagdhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथगायव्ययधनाः कुसीदं च परस्परम् । वणिक्पथं च ये कुर्युर् विभक्तास् ते न संशयः

pṛthagāyavyayadhanāḥ kusīdaṃ ca parasparam / vaṇikpathaṃ ca ye kuryur vibhaktās te na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यम् उच्छ्रावणालेख्यं विभक्तैर् भ्रातृभिर् मिथः । साक्षिणो वा विरोधार्थं विभजद्भिर् अनिन्दिताः

kāryam ucchrāvaṇālekhyaṃ vibhaktair bhrātṛbhir mithaḥ / sākṣiṇo vā virodhārthaṃ vibhajadbhir aninditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येनांशो यादृशो भुक्तस् तस्य तं न विचालयेत्

yenāṃśo yādṛśo bhuktas tasya taṃ na vicālayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.