Library·Brhaspati-Smrti, Vyavahara·1·1.29

Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.29

एष वादिकृतः प्रोक्तो व्यवहारः समासतः । नृपाश्रयं प्रवक्ष्यामि व्यवहारं प्रकीर्णकम्

eṣa vādikṛtaḥ prokto vyavahāraḥ samāsataḥ / nṛpāśrayaṃ pravakṣyāmi vyavahāraṃ prakīrṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाग्धिग्दण्डं वधं चैव चतुर्धा कल्पितं दमम् । पुरुषं दोषविभवं ज्ञात्वा संपरिकल्पयेत्

vāgdhigdaṇḍaṃ vadhaṃ caiva caturdhā kalpitaṃ damam / puruṣaṃ doṣavibhavaṃ jñātvā saṃparikalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णशतम् एकं तु वधार्हो दण्डम् अर्हति । अङ्गच्छेदे तदर्धं तु विवासे पञ्चविंशतिम्

suvarṇaśatam ekaṃ tu vadhārho daṇḍam arhati / aṅgacchede tadardhaṃ tu vivāse pañcaviṃśatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्ताङ्घ्रिलिङ्गनयनं जिह्वाकर्णौ च नासिका । जिह्वा पादार्धसंदंश- ललाटौष्ठगुदं कटिः

hastāṅghriliṅganayanaṃ jihvākarṇau ca nāsikā / jihvā pādārdhasaṃdaṃśa- lalāṭauṣṭhagudaṃ kaṭiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानान्य् एतानि दण्डस्य निर्दिष्टानि चतुर्दश । ललाटाङ्को ब्राह्मणस्य नान्यो दण्डो विधीयते

sthānāny etāni daṇḍasya nirdiṣṭāni caturdaśa / lalāṭāṅko brāhmaṇasya nānyo daṇḍo vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधार्मिकांस् त्रिभिर् न्यायैर् निगृह्णीयात् प्रयत्नतः । निरोधनेन बन्धेन विविधेन भयेन च

adhārmikāṃs tribhir nyāyair nigṛhṇīyāt prayatnataḥ / nirodhanena bandhena vividhena bhayena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेधेनापि यदा त्व् एतान् निगृहीतुं न शक्नुयात् । तदैषु सर्वम् अप्य् एतत् प्रयुञ्जीत चतुष्टयम्

vedhenāpi yadā tv etān nigṛhītuṃ na śaknuyāt / tadaiṣu sarvam apy etat prayuñjīta catuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाग्दण्डं प्रथमं कुर्याद् धिग्दण्डं तदनन्तरम् । तृतीयं धनदण्डं तु वधदण्डम् अतः परम्

vāgdaṇḍaṃ prathamaṃ kuryād dhigdaṇḍaṃ tadanantaram / tṛtīyaṃ dhanadaṇḍaṃ tu vadhadaṇḍam ataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धनानि च सर्वाणि राजमार्गे निवेशयेत् । दुःखिता यत्र दृश्यन्ते विकृताः पापकारिणः

bandhanāni ca sarvāṇi rājamārge niveśayet / duḥkhitā yatra dṛśyante vikṛtāḥ pāpakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशमांशं हरेद् अर्थं पञ्चमं सर्वम् एव वा । मृतस्य वित्ताद् आदद्याद् अज्ञातिः शवदहकः

daśamāṃśaṃ hared arthaṃ pañcamaṃ sarvam eva vā / mṛtasya vittād ādadyād ajñātiḥ śavadahakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुरक्षस्य दशमम् अल्परक्षस्य पञ्चमम् । अपुत्रपितृभार्यस्य सर्वम् एवेति शौनकः

bahurakṣasya daśamam alparakṣasya pañcamam / aputrapitṛbhāryasya sarvam eveti śaunakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्भागस् तरशुल्कं च गते देयस् तथैव च । संग्रामचौरभेदी च सस्यघातनकृत् तथा

ṣaḍbhāgas taraśulkaṃ ca gate deyas tathaiva ca / saṃgrāmacaurabhedī ca sasyaghātanakṛt tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्कृतीनाम् अकरणं आज्ञासेधव्यतिक्रमः । वर्णाश्रमाणां लोपश् च वर्णसंकरलोपनम्

niṣkṛtīnām akaraṇaṃ ājñāsedhavyatikramaḥ / varṇāśramāṇāṃ lopaś ca varṇasaṃkaralopanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निधिर् निष्कुलवित्तं च दरिद्रस्य धनागमः । अनाम्नातानि कार्याणि क्रियावादाश् च वादिनाम्

nidhir niṣkulavittaṃ ca daridrasya dhanāgamaḥ / anāmnātāni kāryāṇi kriyāvādāś ca vādinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतीनां प्रकोपश् च संकेतश् च परस्परम् । अशास्त्रविहितं यच् च प्रजायां संप्रकीर्त्यते

prakṛtīnāṃ prakopaś ca saṃketaś ca parasparam / aśāstravihitaṃ yac ca prajāyāṃ saṃprakīrtyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षिसभ्यार्थसन्नानां दूषणे दर्शनं पुनः । स्ववाचैव जितानां तु नोक्तः पौनर्भावो विधिः

sākṣisabhyārthasannānāṃ dūṣaṇe darśanaṃ punaḥ / svavācaiva jitānāṃ tu noktaḥ paunarbhāvo vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.