Library·Brhaspati-Smrti, Vyavahara·1·1.4

Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.4

शोधिते लिखिते सम्यग् इति निर्दोष उत्तरे । प्रत्यर्थिनो ऽर्थिनो वापि क्रिया कारणम् इष्यते

śodhite likhite samyag iti nirdoṣa uttare / pratyarthino 'rthino vāpi kriyā kāraṇam iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये तु तिष्ठन्ति करणे तेषाम् सभ्यैर् विभावना । कथयित्वोत्तरं सम्यग् दातव्यैकस्य वादिनः

ye tu tiṣṭhanti karaṇe teṣām sabhyair vibhāvanā / kathayitvottaraṃ samyag dātavyaikasya vādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिज्ञां भावयेद् वादी प्रत्यर्थी कारणं तथा । प्राग्वृत्तवादी विजयं जयपत्त्रेण भावयेत्

pratijñāṃ bhāvayed vādī pratyarthī kāraṇaṃ tathā / prāgvṛttavādī vijayaṃ jayapattreṇa bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वपादे विलिखितं यथाक्षरम् अशेषतः । अर्थी तृतीयपादे तु क्रियया प्रतिपादयेत्

pūrvapāde vilikhitaṃ yathākṣaram aśeṣataḥ / arthī tṛtīyapāde tu kriyayā pratipādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा पूर्वोत्तरं सभ्यैर् निर्दिष्टा यस्य भावना । विभावयेत् प्रतिज्ञातं सो ऽखिलं लिखितादिना

śrutvā pūrvottaraṃ sabhyair nirdiṣṭā yasya bhāvanā / vibhāvayet pratijñātaṃ so 'khilaṃ likhitādinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विप्रकारा क्रिया प्रोक्ता मानुषीइ दैविकी तथा । एकैकानेकधा भिन्ना ऋषिभिस् तत्त्ववेदिभिः

dviprakārā kriyā proktā mānuṣīi daivikī tathā / ekaikānekadhā bhinnā ṛṣibhis tattvavedibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षिणो लिखितं भुक्तिर् मानुषं त्रिविधं स्मृतम् । धटाद् या धर्मजान्ता तु दैवी नवविधा क्रिया

sākṣiṇo likhitaṃ bhuktir mānuṣaṃ trividhaṃ smṛtam / dhaṭād yā dharmajāntā tu daivī navavidhā kriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षिलेख्यानुमानं च मानुषी त्रिविधा क्रिया । साक्षी द्वादश भेदस् तु लिखितं त्व् अष्टधा स्मृतम्

sākṣilekhyānumānaṃ ca mānuṣī trividhā kriyā / sākṣī dvādaśa bhedas tu likhitaṃ tv aṣṭadhā smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुमानं त्रिधा प्रोक्तं नवधा दैविकी क्रिया । प्रथमे वा तृतीये वा प्रमाणं दैवमानुषम्

anumānaṃ tridhā proktaṃ navadhā daivikī kriyā / prathame vā tṛtīye vā pramāṇaṃ daivamānuṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरे स्याच् चतुर्थे तु ससाक्षिजयपत्रकम् । ऋणादिकेषु कार्येषु कल्पयेन् मानुषीं क्रियाम्

uttare syāc caturthe tu sasākṣijayapatrakam / ṛṇādikeṣu kāryeṣu kalpayen mānuṣīṃ kriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राङ्न्याये प्रत्यवस्कन्दे प्रत्यर्थी साधयेत् स्वयम् । उत्तरार्थं प्रतिज्ञार्थं अर्थी मिथ्योत्तरे पुनः

prāṅnyāye pratyavaskande pratyarthī sādhayet svayam / uttarārthaṃ pratijñārthaṃ arthī mithyottare punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रिया न दैविकी प्रोक्ता विद्यमानेषु साक्षिषु [प्।४७] । लेख्ये च सति वादेषु न स्याद् दिव्यं न साक्षिणः

kriyā na daivikī proktā vidyamāneṣu sākṣiṣu [p.47] / lekhye ca sati vādeṣu na syād divyaṃ na sākṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्पारुष्ये महीवादे निषिद्धा दैविकी क्रिया । प्रदातव्या प्रयत्नेन साहसेषु चतुर्ष्व् अपि

vākpāruṣye mahīvāde niṣiddhā daivikī kriyā / pradātavyā prayatnena sāhaseṣu caturṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपद्रोहे साहसे च कल्पयेद् दैविकीं क्रियाम्

nṛpadrohe sāhase ca kalpayed daivikīṃ kriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिमुक्ताप्रवालानां कूटहृत्पाशहारकः । हिंसको ऽन्याङ्गनासेवी परीक्ष्यः शपथैः सदा

maṇimuktāpravālānāṃ kūṭahṛtpāśahārakaḥ / hiṃsako 'nyāṅganāsevī parīkṣyaḥ śapathaiḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महापापाभिशापेषु निक्षेपे हरणे तथा । दिव्यैः कार्यं परीक्षेत राजा सत्स्व् अपि साक्षिषु

mahāpāpābhiśāpeṣu nikṣepe haraṇe tathā / divyaiḥ kāryaṃ parīkṣeta rājā satsv api sākṣiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिखिते साक्षिवादे च संदिग्धिर् जायते यदि । अनुमाने च संभ्रान्ते तत्र दिव्यं विशोधनम्

likhite sākṣivāde ca saṃdigdhir jāyate yadi / anumāne ca saṃbhrānte tatra divyaṃ viśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यूते समाह्वये चैव विवादे समुपस्थिते । साक्षिणः साधनं प्रोक्तं न दिव्यं न च लेखकम्

dyūte samāhvaye caiva vivāde samupasthite / sākṣiṇaḥ sādhanaṃ proktaṃ na divyaṃ na ca lekhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथालाभोपपन्नैस् तैर् निर्णयं कारयेन् नृपः । प्रकान्ते साहसे वादे पारुष्ये दण्डवाचिके । बलोद्भूतेषु कार्येषु साक्षिणो दिव्यम् एव च

yathālābhopapannais tair nirṇayaṃ kārayen nṛpaḥ / prakānte sāhase vāde pāruṣye daṇḍavācike / balodbhūteṣu kāryeṣu sākṣiṇo divyam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋणे लेख्यं साक्षिणो वा युक्तिलेशादयो ऽपि वा । दैविकी वा क्रिया प्रोक्ता प्रजानां हितकाम्यया

ṛṇe lekhyaṃ sākṣiṇo vā yuktileśādayo 'pi vā / daivikī vā kriyā proktā prajānāṃ hitakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरन्तनोपांशुकृते चिरनष्टेषु साक्षिषु । प्रदुष्टेष्व् अनुमानेषु दिव्यैः कार्यं विशोधयेत्

cirantanopāṃśukṛte ciranaṣṭeṣu sākṣiṣu / praduṣṭeṣv anumāneṣu divyaiḥ kāryaṃ viśodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.