Library·Brhaspati-Smrti, Vyavahara·1·1.7

Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.7

धनमूलाः क्रियाः सर्वा यत्नास् तत्साधने मताः । वर्धनं रक्षणं भोग इति तस्य विधिक्रमः

dhanamūlāḥ kriyāḥ sarvā yatnās tatsādhane matāḥ / vardhanaṃ rakṣaṇaṃ bhoga iti tasya vidhikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् पुनस् त्रिविधं ज्ञेयं शुक्लं शबऌअम् एव च । कृष्णं च तत्र विज्ञेयः प्रभेदः सप्तधा पुनः

tat punas trividhaṃ jñeyaṃ śuklaṃ śabaḷam eva ca / kṛṣṇaṃ ca tatra vijñeyaḥ prabhedaḥ saptadhā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतशौर्यतपः कन्या- शिष्ययाज्यान्वयागतम् । धनं सप्तविधं शुल्कम् उभयो ह्य् अस्य तद्विधः

śrutaśauryatapaḥ kanyā- śiṣyayājyānvayāgatam / dhanaṃ saptavidhaṃ śulkam ubhayo hy asya tadvidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुसीदकृषिवाणिज्य- शुल्कशिल्पानुवृत्तिभिः । कृतोपकाराद् आप्तं च शबऌअं समुदाहृतम्

kusīdakṛṣivāṇijya- śulkaśilpānuvṛttibhiḥ / kṛtopakārād āptaṃ ca śabaḷaṃ samudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाशकद्यूतदूतार्थ- प्रतिरूपकसाहसैः । व्याजेनोपार्जितं यच् च तत् कृष्णं समुदाहृतम्

pāśakadyūtadūtārtha- pratirūpakasāhasaiḥ / vyājenopārjitaṃ yac ca tat kṛṣṇaṃ samudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन क्रयो विक्रयश् च दानं ग्रहणम् एव च । विविधाश् च प्रयुज्यन्ते क्रियासंभोगम् एव च

tena krayo vikrayaś ca dānaṃ grahaṇam eva ca / vividhāś ca prayujyante kriyāsaṃbhogam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाविधेन द्रव्येण यत् किञ् चित् कुरुते नरः । तथाविधम् अवाप्नोति तत्फलं प्रेत्य चेह च

yathāvidhena dravyeṇa yat kiñ cit kurute naraḥ / tathāvidham avāpnoti tatphalaṃ pretya ceha ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् पुनर् द्वादशविधं प्रतिवर्णाश्रयं स्मृतम् । साधारणं स्यात् त्रिविधं शेषं नवविधं स्मृतम्

tat punar dvādaśavidhaṃ prativarṇāśrayaṃ smṛtam / sādhāraṇaṃ syāt trividhaṃ śeṣaṃ navavidhaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमागतं प्रीतिदायं प्राप्तं च सह भार्यया । अविशेषेण सर्वेषां वर्णानां त्रिविधं स्मृतम्

kramāgataṃ prītidāyaṃ prāptaṃ ca saha bhāryayā / aviśeṣeṇa sarveṣāṃ varṇānāṃ trividhaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशेषिकं धनं ज्ञेयं ब्राह्मणस्य त्रिलक्षणम् [प्।७१] । प्रतिग्रहणलब्धं यद् याज्यं तच् छिष्यतस् तथा

vaiśeṣikaṃ dhanaṃ jñeyaṃ brāhmaṇasya trilakṣaṇam [p.71] / pratigrahaṇalabdhaṃ yad yājyaṃ tac chiṣyatas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविधं क्षत्रियस्यापि प्राहुर् वैशेषिकं धनम् । युद्धोपलब्धं करतो दण्डाच् च व्यवहारतः

trividhaṃ kṣatriyasyāpi prāhur vaiśeṣikaṃ dhanam / yuddhopalabdhaṃ karato daṇḍāc ca vyavahārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशेषिकं धनं ज्ञेयं वैश्यस्यापि त्रिलक्षणम् । कृषिगोरक्षवाणिज्यं शूद्रस्यैषाम् अनुग्रहात्

vaiśeṣikaṃ dhanaṃ jñeyaṃ vaiśyasyāpi trilakṣaṇam / kṛṣigorakṣavāṇijyaṃ śūdrasyaiṣām anugrahāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषाम् एव वर्णानाम् एवं धर्म्यो धनागमः । विपर्ययाद् अधर्मः स्यान् न चेद् आपद् गरीयसी

sarveṣām eva varṇānām evaṃ dharmyo dhanāgamaḥ / viparyayād adharmaḥ syān na ced āpad garīyasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपत्स्व् अनन्तरावृत्तिर् ब्राह्मणस्य विधीयते । वैश्यवृत्तिश् च तस्योक्ता न जघन्या कथं चन

āpatsv anantarāvṛttir brāhmaṇasya vidhīyate / vaiśyavṛttiś ca tasyoktā na jaghanyā kathaṃ cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं चन न कुर्वीत ब्राह्मणः कर्म वार्षलम् । वृषलः कर्म न ब्राह्मं पतनीये हि ते तयोः

kathaṃ cana na kurvīta brāhmaṇaḥ karma vārṣalam / vṛṣalaḥ karma na brāhmaṃ patanīye hi te tayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्कृष्टं चापकृष्टं तयोः कर्म न विद्यते । मध्यमे कर्मणी हित्वा सर्वसाधारणी हि ते

utkṛṣṭaṃ cāpakṛṣṭaṃ tayoḥ karma na vidyate / madhyame karmaṇī hitvā sarvasādhāraṇī hi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपदं ब्राह्मणस् तीर्त्वा क्षत्रवृत्त्या भृते जने । उत्सृजेत् क्षेत्रवृत्तिं तां कृत्वा पावनम् आत्मनः

āpadaṃ brāhmaṇas tīrtvā kṣatravṛttyā bhṛte jane / utsṛjet kṣetravṛttiṃ tāṃ kṛtvā pāvanam ātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याम् एव तु यो भुक्तौ ब्राह्मणो रमते रसात् । काण्डपृष्ठश् च्युतो मार्गाद् अङ्कितो ऽयं प्रकीर्तितः

tasyām eva tu yo bhuktau brāhmaṇo ramate rasāt / kāṇḍapṛṣṭhaś cyuto mārgād aṅkito 'yaṃ prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकुलं पृष्ठतः कृत्वा यो वै परकुलं व्रजेत् । तेन दुश्चरितेनासौ काण्डपृष्ठ इति स्मृतः

svakulaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā yo vai parakulaṃ vrajet / tena duścaritenāsau kāṇḍapṛṣṭha iti smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवाकृते कार्यविधौ ग्रामेषु नगरेषु च । संभवे साक्षिणां चैव न दिव्या भवति क्रिया

divākṛte kāryavidhau grāmeṣu nagareṣu ca / saṃbhave sākṣiṇāṃ caiva na divyā bhavati kriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारमार्गक्रियाभोग- जलवाहादिके तथा । भुक्तिर् एव तु गुर्वो स्यान् न लेख्यं न च साक्षिणः

dvāramārgakriyābhoga- jalavāhādike tathā / bhuktir eva tu gurvo syān na lekhyaṃ na ca sākṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् विधानम् आख्यातं साक्षिणां लिखितस्य च । संप्रति स्थावरप्राप्तेर् भुक्तेश् च विधिर् उच्यते

etad vidhānam ākhyātaṃ sākṣiṇāṃ likhitasya ca / saṃprati sthāvaraprāpter bhukteś ca vidhir ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यया क्रयबन्धेन शौर्यभागान्वयागतम् । सपिण्डस्याप्रजस्यांशं स्थावरं स्पतधाप्यते

vidyayā krayabandhena śauryabhāgānvayāgatam / sapiṇḍasyāprajasyāṃśaṃ sthāvaraṃ spatadhāpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्र्ये लभ्दक्रयाधाने रिक्थशौर्यप्रवेदनात् । प्राप्ते सप्तविधे भोगः सागमः सिद्धिम् आप्नुयात्

pitrye labhdakrayādhāne rikthaśauryapravedanāt / prāpte saptavidhe bhogaḥ sāgamaḥ siddhim āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमागतः शासनिकः क्रयाधानसमन्वितः । एवंविधस् तु यो भोगः स तु सिद्धिम् अवाप्नुयात्

kramāgataḥ śāsanikaḥ krayādhānasamanvitaḥ / evaṃvidhas tu yo bhogaḥ sa tu siddhim avāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संविभागक्रयप्राप्तं पित्र्यं लब्धं च राजतः [प्।७३] । स्थावरं सिद्धिम् आप्नोति भुक्त्वा हानिम् उपेक्षया

saṃvibhāgakrayaprāptaṃ pitryaṃ labdhaṃ ca rājataḥ [p.73] / sthāvaraṃ siddhim āpnoti bhuktvā hānim upekṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्तमात्रं येन भुक्तं स्वीकृत्यापरिपन्थितम् । तस्य तत्सिद्धिम् आप्नोति हानिं चोपेक्षया यथा

prāptamātraṃ yena bhuktaṃ svīkṛtyāparipanthitam / tasya tatsiddhim āpnoti hāniṃ copekṣayā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यासनात् समारभ्य भुक्तिर् यस्याविघातिनी । त्रिंशद्वर्षाण्य् अविच्छिन्ना तस्य तां न विचालयेत्

adhyāsanāt samārabhya bhuktir yasyāvighātinī / triṃśadvarṣāṇy avicchinnā tasya tāṃ na vicālayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न स्त्रीणाम् उपभोगः स्याद् विना लेख्यं कथं चन । राजश्रोत्रियवित्ते च जडबालधनेन च

na strīṇām upabhogaḥ syād vinā lekhyaṃ kathaṃ cana / rājaśrotriyavitte ca jaḍabāladhanena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्त्या केवलया नैव भुक्तिः सिद्धिम् अवाप्नुयात् । आगमेनापि शुद्धेन द्वाभ्यां सिध्यति नान्यथा

bhuktyā kevalayā naiva bhuktiḥ siddhim avāpnuyāt / āgamenāpi śuddhena dvābhyāṃ sidhyati nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालश्रोत्रियवित्ते च प्राप्ते च पितृतः क्रमात् । नोपभोगे बलं कार्यम् आहर्त्रा तत्सुतेन वा

bālaśrotriyavitte ca prāpte ca pitṛtaḥ kramāt / nopabhoge balaṃ kāryam āhartrā tatsutena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशुस्त्रीपुरुषादीनाम् इति धर्मो व्यवस्थितः । यद्य् एकशासने ग्राम- क्षेत्रारामाश् च लेखिताः

paśustrīpuruṣādīnām iti dharmo vyavasthitaḥ / yady ekaśāsane grāma- kṣetrārāmāś ca lekhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदेशोपभोगे ऽपि सर्वे भुक्ता भवन्ति ते । आगमो ऽपि बलं नैव भुक्तिः स्तोकापि यत्र नो

ekadeśopabhoge 'pi sarve bhuktā bhavanti te / āgamo 'pi balaṃ naiva bhuktiḥ stokāpi yatra no

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुमानाद् वरः साक्षी साक्षिभ्यो लिखितं गुरु । अव्याहता त्रिपुरुषी भुक्तिर् एभ्यो गरीयसी

anumānād varaḥ sākṣī sākṣibhyo likhitaṃ guru / avyāhatā tripuruṣī bhuktir ebhyo garīyasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुमानं वसत्य् अत्र साक्षी चामरणाद् भवेत् । अव्याहतं लेखभोगं प्रमाणं तु त्रिपौरुषम्

anumānaṃ vasaty atra sākṣī cāmaraṇād bhavet / avyāhataṃ lekhabhogaṃ pramāṇaṃ tu tripauruṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितापितामहो यस्य जीवेच् च प्रपितामहः । त्रिंशत् समा तु या भुक्ता भूमिर् अव्याहता परैः

pitāpitāmaho yasya jīvec ca prapitāmahaḥ / triṃśat samā tu yā bhuktā bhūmir avyāhatā paraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तिः सा पौरुषी ज्ञेया द्विगुणा च द्विपुरुषी । त्रिपूरुषी च त्रिगुणा परतः स्याच् चिरन्तना

bhuktiḥ sā pauruṣī jñeyā dviguṇā ca dvipuruṣī / tripūruṣī ca triguṇā parataḥ syāc cirantanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्राहर्ताभियुक्तः स्याल् लेख्यं साक्षी तदा गुरुः । तदभावे तु पुत्राणां भुक्तिर् एका गरीयसी

yatrāhartābhiyuktaḥ syāl lekhyaṃ sākṣī tadā guruḥ / tadabhāve tu putrāṇāṃ bhuktir ekā garīyasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहर्ता शोधयेद् भुक्तिम् आगमं वापि संसदि [प्।७५] । तत्पुत्रो भुक्तिम् एवैकां पौत्रादिस् तु न किंचन

āhartā śodhayed bhuktim āgamaṃ vāpi saṃsadi [p.75] / tatputro bhuktim evaikāṃ pautrādis tu na kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रिक्थभिर् वा परैर् द्रव्यं समक्षं यस्य दीयते । अन्यस्य भुञ्जतः पश्चान् न स तल् लब्धुम् अर्हति

rikthabhir vā parair dravyaṃ samakṣaṃ yasya dīyate / anyasya bhuñjataḥ paścān na sa tal labdhum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यन्न् अन्यस्य ददतः क्षितिं यो न निवारयेत् । सतापि लेख्येन भुवं न पुनर् ताम् अवाप्नुयात्

paśyann anyasya dadataḥ kṣitiṃ yo na nivārayet / satāpi lekhyena bhuvaṃ na punar tām avāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋक्थिभिर् वापरैर् वापि दत्तं तेनैव तद् भृगुः

ṛkthibhir vāparair vāpi dattaṃ tenaiva tad bhṛguḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तिस् त्रिपुरुषी सिध्येत् परेषां नात्र संशयः । अनिवृत्ते सपिण्डत्वे सकुल्यानां न सिध्यति

bhuktis tripuruṣī sidhyet pareṣāṃ nātra saṃśayaḥ / anivṛtte sapiṇḍatve sakulyānāṃ na sidhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्वामिना तु यद् भुक्तं गृहक्षेत्रापणादिकम् । सुहृद्बन्धुसकुल्यस्य न तद्भोगेन हीयते

asvāminā tu yad bhuktaṃ gṛhakṣetrāpaṇādikam / suhṛdbandhusakulyasya na tadbhogena hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मो ऽक्षयः श्रोत्रियस्य अभयं राजपूरुषे । स्नेहः सुहृद्बान्धवेषु भुक्तम् एतैर् न हीयते

dharmo 'kṣayaḥ śrotriyasya abhayaṃ rājapūruṣe / snehaḥ suhṛdbāndhaveṣu bhuktam etair na hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैवाह्य श्रोत्रियैर् भुक्तं राज्ञामात्यैस् तथैव च । सुदीर्घेनापि कालेन तेषां सिध्यति तन् न तु

vaivāhya śrotriyair bhuktaṃ rājñāmātyais tathaiva ca / sudīrghenāpi kālena teṣāṃ sidhyati tan na tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशक्तालसरोगार्त- बालभीतप्रवासिनाम् । शासनारूढम् अन्येन भुक्तं भुक्त्या न हीयते

aśaktālasarogārta- bālabhītapravāsinām / śāsanārūḍham anyena bhuktaṃ bhuktyā na hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिन्नभोगे गृहे क्षेत्रे संदिग्धं यत्र जायते । लेख्येन भोगविद्भिर् वा साक्षिभिः शुद्धिम् आहरेत्

chinnabhoge gṛhe kṣetre saṃdigdhaṃ yatra jāyate / lekhyena bhogavidbhir vā sākṣibhiḥ śuddhim āharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामघाटागमं संख्यां कालं दिग्भागम् एव च । भोगच्छेदनिमित्तं च ये विदुस् तत्र साक्षिणः

nāmaghāṭāgamaṃ saṃkhyāṃ kālaṃ digbhāgam eva ca / bhogacchedanimittaṃ ca ye vidus tatra sākṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पन्नाश् चात्यासन्ना ये ये च देशान्तरस्थिताः । मौलास् ते तु समुद्दिष्टाः प्रष्टव्याः कार्यनिर्णये

utpannāś cātyāsannā ye ye ca deśāntarasthitāḥ / maulās te tu samuddiṣṭāḥ praṣṭavyāḥ kāryanirṇaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदुष्टास् ते तु यद् ब्रूयुः संदिग्धे समदृष्टयः । तत्प्रमाणं प्रकर्तव्यम् एवं धर्मो न हीयते [प्।७७]

aduṣṭās te tu yad brūyuḥ saṃdigdhe samadṛṣṭayaḥ / tatpramāṇaṃ prakartavyam evaṃ dharmo na hīyate [p.77]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थावरेषु तद् आख्यातं लाभभोगप्रसाधनम् । प्रमाणहीनवादे तु निर्देश्या दैविकी क्रिया

sthāvareṣu tad ākhyātaṃ lābhabhogaprasādhanam / pramāṇahīnavāde tu nirdeśyā daivikī kriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजान्तरैस् त्रिभिर् भुक्तं प्रमाणेन विनापि यत् । ब्रह्मदेयं न हर्तव्यं राज्ञा तस्य कदा चन

rājāntarais tribhir bhuktaṃ pramāṇena vināpi yat / brahmadeyaṃ na hartavyaṃ rājñā tasya kadā cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तिस् त्रैपुरुषी यत्र चतुर्थे संप्रवर्तिता । तद्भोगः स्थिरतां याति न पृच्छेद् आगमां क्व चित्

bhuktis traipuruṣī yatra caturthe saṃpravartitā / tadbhogaḥ sthiratāṃ yāti na pṛcched āgamāṃ kva cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिषिद्धेन यद् भुक्तं पुरुषैस् त्रिभिर् एव तु । तत्र नैवागमः कार्यो भुक्तिस् तत्र गरीयसी

aniṣiddhena yad bhuktaṃ puruṣais tribhir eva tu / tatra naivāgamaḥ kāryo bhuktis tatra garīyasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थावरेषु विवादेषु भुक्तिस् त्रिपुरुषी च या । स्वतन्त्रैव हि सा ज्ञेया प्रमाणम् साध्यनिर्णये

sthāvareṣu vivādeṣu bhuktis tripuruṣī ca yā / svatantraiva hi sā jñeyā pramāṇam sādhyanirṇaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य त्रिपुरुषा भुक्तिः सम्यग्लेख्यसमन्विता । एवंविधा ब्रह्मदेया हर्तुं तस्य न शक्यते

yasya tripuruṣā bhuktiḥ samyaglekhyasamanvitā / evaṃvidhā brahmadeyā hartuṃ tasya na śakyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य त्रिपुरुषा भुक्तिः पारंपर्यक्रमागता । न सा चालयितुं शक्या पूर्वकाच् छासनाद् ऋते

yasya tripuruṣā bhuktiḥ pāraṃparyakramāgatā / na sā cālayituṃ śakyā pūrvakāc chāsanād ṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिपुरुषं भुज्यते येन समक्षं भूरवारिता । तस्य सा नापहर्तव्या क्षमालिङ्गं न चेद् वदेत्

tripuruṣaṃ bhujyate yena samakṣaṃ bhūravāritā / tasya sā nāpahartavyā kṣamāliṅgaṃ na ced vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तिर् बलवती शास्त्रे ह्य् अविच्छिन्ना चिरन्तनी । विच्छिन्नापि हि स ज्ञेया या तु पूर्वं प्रसाधिता

bhuktir balavatī śāstre hy avicchinnā cirantanī / vicchinnāpi hi sa jñeyā yā tu pūrvaṃ prasādhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्रा भुक्तं तु यद् द्रव्यं भुक्त्याचारेण धर्मतः । तस्मिन् प्रेते ऽपि तत्प्राप्तं भुक्त्या प्राप्तं तु तस्य तत्

pitrā bhuktaṃ tu yad dravyaṃ bhuktyācāreṇa dharmataḥ / tasmin prete 'pi tatprāptaṃ bhuktyā prāptaṃ tu tasya tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभिर् एव तु या भुक्ता पुरुषैर् भूर् यथाविधि । लेख्याभावे तु तां तत्र चतुर्थः समवाप्नुयात्

tribhir eva tu yā bhuktā puruṣair bhūr yathāvidhi / lekhyābhāve tu tāṃ tatra caturthaḥ samavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनाभिभिर् बान्धवैश् च भुक्तं यत् स्वजनैस् तथा । भोगात् तत्र न सिद्धिः स्याद् भोगम् अन्येषु कल्पयेत्

sanābhibhir bāndhavaiś ca bhuktaṃ yat svajanais tathā / bhogāt tatra na siddhiḥ syād bhogam anyeṣu kalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सागमो दीर्घकालश् च निच्छिद्रोपरवो धनम् । प्रत्यर्थिसंनिधानं च परिभोगो ऽपि पञ्चधा

sāgamo dīrghakālaś ca nicchidroparavo dhanam / pratyarthisaṃnidhānaṃ ca paribhogo 'pi pañcadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुष्पाद् धनधान्यादि वर्षाद् धानिम् अवाप्नुयात्

catuṣpād dhanadhānyādi varṣād dhānim avāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमेर् अभुक्तिर् लेख्यस्य यथाकालम् अदर्शनम् । साक्ष्यस्यास्मरणं चैव स्वार्थहानिकराणि तु

bhūmer abhuktir lekhyasya yathākālam adarśanam / sākṣyasyāsmaraṇaṃ caiva svārthahānikarāṇi tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् यत्नेन कर्तव्यं प्रमाणपरिपालनम् । तेन कार्याणि सिध्यन्ति स्थावराणि चराणि च

tasmād yatnena kartavyaṃ pramāṇaparipālanam / tena kāryāṇi sidhyanti sthāvarāṇi carāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असाक्षिके चिरकृते पृच्छेद् उत्तरसाक्षिणः । शपथैर् वानुयुञ्जीत उपधां वा प्रयोजयेत्

asākṣike cirakṛte pṛcched uttarasākṣiṇaḥ / śapathair vānuyuñjīta upadhāṃ vā prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशनाप्रतिघातं च युक्तिलेशस् तथैव च

deśanāpratighātaṃ ca yuktileśas tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोरापहृतं तु सर्वेभ्यो ऽन्विष्य अर्पणीयं । अलाभे स्वकोशाद् वा अददच् चोरकिल्बिषी स्यात्

corāpahṛtaṃ tu sarvebhyo 'nviṣya arpaṇīyaṃ / alābhe svakośād vā adadac corakilbiṣī syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.