Library·Brhaspati-Smrti, Vyavahara·1·1.8

Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.8

स्थावरस्य तथाख्यातं लाभभोगप्रसाधनम् । प्रमाणहीने वादे तु निर्दोषा दैविकी क्रिया

sthāvarasya tathākhyātaṃ lābhabhogaprasādhanam / pramāṇahīne vāde tu nirdoṣā daivikī kriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदुष्टेष्व् अनुमानेषु दिव्यैः कार्यं विशोधयेत् । धटाद्या धर्मजान्ता च दैवी नवविधा स्मृता

praduṣṭeṣv anumāneṣu divyaiḥ kāryaṃ viśodhayet / dhaṭādyā dharmajāntā ca daivī navavidhā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धटो ऽग्निर् उदकं चैव विषं कोशश् च पञ्चमम् । षष्ठं च तण्डुलाः प्रोक्तं सप्तमं तप्तमाषकः

dhaṭo 'gnir udakaṃ caiva viṣaṃ kośaś ca pañcamam / ṣaṣṭhaṃ ca taṇḍulāḥ proktaṃ saptamaṃ taptamāṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमं कालम् इत्य् उक्तं नवमं धर्मकं तथा । दिव्येनायाति सर्वाणि निर्दिष्टानि स्वयम्भुवा

aṣṭamaṃ kālam ity uktaṃ navamaṃ dharmakaṃ tathā / divyenāyāti sarvāṇi nirdiṣṭāni svayambhuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्माद् देवैः प्रयुक्तानि दुष्करार्थे महात्मभिः । अहम् उद्देशतां वच्मि संदिग्धार्थविशुद्धये । देशकालार्थसंख्याभिः प्रयुक्तान्य् अनुपूर्वशः

yasmād devaiḥ prayuktāni duṣkarārthe mahātmabhiḥ / aham uddeśatāṃ vacmi saṃdigdhārthaviśuddhaye / deśakālārthasaṃkhyābhiḥ prayuktāny anupūrvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपराधानुपूर्व्येण साध्वसाधुविवक्षया । शास्त्रोदितेन विधिना प्रदातव्यानि नान्यथा

aparādhānupūrvyeṇa sādhvasādhuvivakṣayā / śāstroditena vidhinā pradātavyāni nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋणादिकेषु कार्येषु विसंवादे परस्परम् । द्रव्यसंख्यान्विता देया पुरुषापेक्षया तथा

ṛṇādikeṣu kāryeṣu visaṃvāde parasparam / dravyasaṃkhyānvitā deyā puruṣāpekṣayā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोके संव्यवहारार्थं संज्ञेयं कथिता भुवि । ताम्रकर्षकृता मुद्रा विज्ञेयः कार्षिकः पणः

loke saṃvyavahārārthaṃ saṃjñeyaṃ kathitā bhuvi / tāmrakarṣakṛtā mudrā vijñeyaḥ kārṣikaḥ paṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्कं सुवर्णाश् चत्वारः कार्षिकस् ताम्रिकः पणः । ताम्रकर्षकृता मुद्रा विज्ञेयः कार्षिकः पणः

niṣkaṃ suvarṇāś catvāraḥ kārṣikas tāmrikaḥ paṇaḥ / tāmrakarṣakṛtā mudrā vijñeyaḥ kārṣikaḥ paṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव चान्द्रिका प्रोक्ता ताश् चतस्रस् तु धानकाः । ता द्वादश सुवर्णस् तु दीनाराख्यः स एव तु

sa eva cāndrikā proktā tāś catasras tu dhānakāḥ / tā dvādaśa suvarṇas tu dīnārākhyaḥ sa eva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्षापणसहस्रं तु दण्ड उत्तमसाहसः । तदर्धं मध्यमः प्रोक्तस् तदर्धम् अधमः स्मृतः

kārṣāpaṇasahasraṃ tu daṇḍa uttamasāhasaḥ / tadardhaṃ madhyamaḥ proktas tadardham adhamaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस्य धटो देयः क्षत्रियस्य हुताशनः । वैश्यस्य सलिलं देयं शूद्रस्य विषम् एव तु

brāhmaṇasya dhaṭo deyaḥ kṣatriyasya hutāśanaḥ / vaiśyasya salilaṃ deyaṃ śūdrasya viṣam eva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधारणः समस्तानाम् कोशः प्रोक्तो मनीषिभिः

sādhāraṇaḥ samastānām kośaḥ prokto manīṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहात् क्रोधाल् लोभतो वा भेदम् आयान्ति साक्षिणः । विधिदत्तस्य दिव्यस्य न भेदो जायते क्वचित्

snehāt krodhāl lobhato vā bhedam āyānti sākṣiṇaḥ / vidhidattasya divyasya na bhedo jāyate kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तविधिना देयं दिव्यं दिव्यविशारदैः । अयथोक्तं प्रदत्तं चेन् न दत्तं साध्यसाधने

yathoktavidhinā deyaṃ divyaṃ divyaviśāradaiḥ / ayathoktaṃ pradattaṃ cen na dattaṃ sādhyasādhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदेशकालदत्तानि बहिर्वादिकृतानि च । व्यभिचारं सदार्थेषु कुर्वन्तीह न संशयः

adeśakāladattāni bahirvādikṛtāni ca / vyabhicāraṃ sadārtheṣu kurvantīha na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभियुक्ताय दातव्यं दिव्यं दिव्यविशारदैः । रुच्या चान्यतरः कुर्याद् इतरो वर्तयेच् छिरः

abhiyuktāya dātavyaṃ divyaṃ divyaviśāradaiḥ / rucyā cānyataraḥ kuryād itaro vartayec chiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनापि शीर्षकं कुर्यान् नृपद्रोहे च पातके । दिव्यप्रदानम् उदितम् अन्यत्र नृपशासनात् । न कश् चिद् अभियोक्तारं दिव्येष्व् एवं नियोजयेत्

vināpi śīrṣakaṃ kuryān nṛpadrohe ca pātake / divyapradānam uditam anyatra nṛpaśāsanāt / na kaś cid abhiyoktāraṃ divyeṣv evaṃ niyojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धरोद्ध्रुवस् तथा सोम आपश् चैवानिलो ऽनलः । प्रत्यूषश् च प्रभासश् च वसवो ऽष्टौ प्रकीर्तिताः

dharoddhruvas tathā soma āpaś caivānilo 'nalaḥ / pratyūṣaś ca prabhāsaś ca vasavo 'ṣṭau prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवेशेशानयोर् मध्य आदित्यानां तथायनम् । धातार्यमा च मित्रश् च वरुणो ऽंशो भगस् तथा

deveśeśānayor madhya ādityānāṃ tathāyanam / dhātāryamā ca mitraś ca varuṇo 'ṃśo bhagas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रो विवस्वान् पूषा च पर्जन्यो दशमः स्मृतः । ततस् त्वष्टा ततो विष्णुर् अजघन्यो जघन्यजः

indro vivasvān pūṣā ca parjanyo daśamaḥ smṛtaḥ / tatas tvaṣṭā tato viṣṇur ajaghanyo jaghanyajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एते द्वादशादित्या नामभिः परिकीर्तिताः । अग्नेः पश्चिमभागे तु रुद्राणाम् अयनं विदुः । वीरभद्रश् च शम्भुश् च गिरीशश् च महायशाः

ity ete dvādaśādityā nāmabhiḥ parikīrtitāḥ / agneḥ paścimabhāge tu rudrāṇām ayanaṃ viduḥ / vīrabhadraś ca śambhuś ca girīśaś ca mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजेकपाद् [अजैकपाद्?] अहिर्बुध्न्या पिनाकी चाप्राजितः

ajekapād [ajaikapād?] ahirbudhnyā pinākī cāprājitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुवनाधिश्वराश् चैव कपाली च विशांपतिः । स्थाणुर् भगश् च भगवान् रुद्राश् चैकादश स्मृताः

bhuvanādhiśvarāś caiva kapālī ca viśāṃpatiḥ / sthāṇur bhagaś ca bhagavān rudrāś caikādaśa smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतेशरक्शसोर् मध्ये मातृस्थानम् प्रकल्पयेत् । ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा

preteśarakśasor madhye mātṛsthānam prakalpayet / brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डा गणसंयुता । निरृतेर् उत्तरे भागे गणेशायतनं विदुः

vārāhī caiva māhendrī cāmuṇḍā gaṇasaṃyutā / nirṛter uttare bhāge gaṇeśāyatanaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणस्योत्तरे भागे मरुतां स्थानम् उच्यते । श्वसनः स्पर्शनो वायुर् अनिलो मारुतस् तथा

varuṇasyottare bhāge marutāṃ sthānam ucyate / śvasanaḥ sparśano vāyur anilo mārutas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संख्या रश्मिर् अजोमूला मनुना समुदाहृता । कार्षापणान्ता सा दिव्ये नियोज्या विनयेत् तथा

saṃkhyā raśmir ajomūlā manunā samudāhṛtā / kārṣāpaṇāntā sā divye niyojyā vinayet tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषम् सहस्रे ऽपहृते पादोने च हुताशनः । त्रिपादोने च सलिलम् अर्धे देयो धटः सदा

viṣam sahasre 'pahṛte pādone ca hutāśanaḥ / tripādone ca salilam ardhe deyo dhaṭaḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःशताभियोगे च दातव्यस् तप्तमाषकः । त्रिशते तण्डुला देयाः कोशश् चैव तदर्धके

catuḥśatābhiyoge ca dātavyas taptamāṣakaḥ / triśate taṇḍulā deyāḥ kośaś caiva tadardhake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शते हृते ऽपहृते च दातव्यं धर्मशोधनम् । गोचौरस्य प्रदातव्यं सभ्यैः फालः प्रयत्नतः

śate hṛte 'pahṛte ca dātavyaṃ dharmaśodhanam / gocaurasya pradātavyaṃ sabhyaiḥ phālaḥ prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवार्धिकस्य वा नाशे तदर्धस्य च तण्डुलाः [प्।८५] । ततो ऽर्धार्धार्धनाशे च लौकिकी च क्रिया मता

yavārdhikasya vā nāśe tadardhasya ca taṇḍulāḥ [p.85] / tato 'rdhārdhārdhanāśe ca laukikī ca kriyā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सतां वाहनशस्त्राणि गोबीजकनकानि च । देवब्राह्मणपादाश् च पुत्रदारशिरांसि च

satāṃ vāhanaśastrāṇi gobījakanakāni ca / devabrāhmaṇapādāś ca putradāraśirāṃsi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते च शपथाः प्रोक्ताः अल्पार्थे सुकराः सदा । साहसेष्व् अभिशापेषु दिव्यान्य् आहुर् विशोधनम्

ete ca śapathāḥ proktāḥ alpārthe sukarāḥ sadā / sāhaseṣv abhiśāpeṣu divyāny āhur viśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रूहीति ब्राह्मणं ब्रूयात् सत्यं ब्रूहीति पार्थिवम् । गोबीजकाञ्चनैर् वैश्यं शूद्रं सर्वैश् च पातकैः

brūhīti brāhmaṇaṃ brūyāt satyaṃ brūhīti pārthivam / gobījakāñcanair vaiśyaṃ śūdraṃ sarvaiś ca pātakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्येन शापयेद् विप्रं क्षत्रियं वाहनायुधैः । गोरक्षकान् वाणिजकांस् तथाकारुकुशीलवान् । प्रेष्यान् वार्धुषिकांश् चैव विप्राञ् शूद्रवद् आचरेत्

satyena śāpayed vipraṃ kṣatriyaṃ vāhanāyudhaiḥ / gorakṣakān vāṇijakāṃs tathākārukuśīlavān / preṣyān vārdhuṣikāṃś caiva viprāñ śūdravad ācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ऽप्य् अपेताः स्वधर्मेभ्यः परपिण्डोपजीविनः । द्विजत्वम् अभिकाङ्क्षन्ते तांश् च शूद्रवद् आचरेत्

ye 'py apetāḥ svadharmebhyaḥ parapiṇḍopajīvinaḥ / dvijatvam abhikāṅkṣante tāṃś ca śūdravad ācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णानुरूपैः शपथैः शपनीयं पृथक् पृथक्

varṇānurūpaiḥ śapathaiḥ śapanīyaṃ pṛthak pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामिनीषु विवाहेषु गवां भुक्ते तथेन्धने । ब्राह्मणाभ्यवपत्तौ च शपथे नास्ति पातक्ः

kāminīṣu vivāheṣu gavāṃ bhukte tathendhane / brāhmaṇābhyavapattau ca śapathe nāsti pātakḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभान्तर्स्थैर् वक्तव्यं साक्स्यं नान्यत्र साक्षिभिः । सर्वसाक्ष्येष्व् अयं धर्मो ह्य् अन्यत्र स्थावरेषु च

sabhāntarsthair vaktavyaṃ sāksyaṃ nānyatra sākṣibhiḥ / sarvasākṣyeṣv ayaṃ dharmo hy anyatra sthāvareṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वधे चेत् प्राणिनाम् साक्स्यं वादयेच् छवसंनिधौ । तदभावे तु चिह्नस्य नान्यथैव विवादयेत्

vadhe cet prāṇinām sāksyaṃ vādayec chavasaṃnidhau / tadabhāve tu cihnasya nānyathaiva vivādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नापृष्टैर् अनियुक्तैर् वा समं सत्यं प्रयत्नतः । वक्तव्यं साक्षिभिः साक्ष्यं विवादस्थानम् आगतैः

nāpṛṣṭair aniyuktair vā samaṃ satyaṃ prayatnataḥ / vaktavyaṃ sākṣibhiḥ sākṣyaṃ vivādasthānam āgataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वभावोक्तं वचस् तेषां ग्राह्यं यद् दोषवर्जितम् । उक्ते तु साक्षिणो राज्ञा न पृष्टव्याः पुनः पुनः

svabhāvoktaṃ vacas teṣāṃ grāhyaṃ yad doṣavarjitam / ukte tu sākṣiṇo rājñā na pṛṣṭavyāḥ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्षिसभ्यावसन्नानां नैव पौनर्भावो विधिः

sākṣisabhyāvasannānāṃ naiva paunarbhāvo vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तर्षयस् तथेन्द्राद्याः पुष्करर्थे तपोधनाः । शेपुः शपथम् अव्यग्राः परस्परविशुद्धये

saptarṣayas tathendrādyāḥ puṣkararthe tapodhanāḥ / śepuḥ śapatham avyagrāḥ parasparaviśuddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ताहे वा द्विसप्ताहे न विपद्राजदैविकी । बान्ध्ववेषु सपिण्डेषु धनेषु शपथैः शुचिः

saptāhe vā dvisaptāhe na vipadrājadaivikī / bāndhvaveṣu sapiṇḍeṣu dhaneṣu śapathaiḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशेषमानुषाभावे दिव्येनैव विनिर्णयः । संभवे साक्षिणां प्राज्ञो दैविकीं तु विवर्जयेत्

aśeṣamānuṣābhāve divyenaiva vinirṇayaḥ / saṃbhave sākṣiṇāṃ prājño daivikīṃ tu vivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् संख्या निकृष्टानाम् मध्यानां द्विगुणा स्मृता । चतुर्गुणोत्तमानां तु कल्पनीया परीक्षकैः

evam saṃkhyā nikṛṣṭānām madhyānāṃ dviguṇā smṛtā / caturguṇottamānāṃ tu kalpanīyā parīkṣakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धटे ऽभियुक्तस् तुलितो हीनश् चेद् धानि आप्नुयात् । तत्समस् तु पुनस् तुल्यो वर्धितो विजयी भवेत्

dhaṭe 'bhiyuktas tulito hīnaś ced dhāni āpnuyāt / tatsamas tu punas tulyo vardhito vijayī bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिक्यच्छेदे ऽक्षभङ्गे वा दयाच् छिक्यं पुनर् नृपः । साक्षिणो ब्राह्मणाः श्रेष्ठा यथादृष्टार्थवादिनः

śikyacchede 'kṣabhaṅge vā dayāc chikyaṃ punar nṛpaḥ / sākṣiṇo brāhmaṇāḥ śreṣṭhā yathādṛṣṭārthavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातिनः शुचयो लुब्धाः नियोक्तव्या नृपेण तु । तेषां वचनतो गम्यः शुध्यशुद्धिविनिर्णयः

jñātinaḥ śucayo lubdhāḥ niyoktavyā nṛpeṇa tu / teṣāṃ vacanato gamyaḥ śudhyaśuddhivinirṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कक्षच्छेदे तुलाभङ्गे धटकर्कटयोस् तथा । रज्जुच्छेदे ऽक्षभङ्गे वा तथैवाशुद्धिम् आप्नुयात्

kakṣacchede tulābhaṅge dhaṭakarkaṭayos tathā / rajjucchede 'kṣabhaṅge vā tathaivāśuddhim āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नेर् विधिं प्रवक्ष्यामि यथावद् विधिचोदितम् । कारयेन् मण्डलान्य् अष्टौ पुरस्तान् नवमे तथा

agner vidhiṃ pravakṣyāmi yathāvad vidhicoditam / kārayen maṇḍalāny aṣṭau purastān navame tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आग्नेयं मण्डलं त्व् आद्यं द्वितीयं वारुणं स्मृतम् । तृतीयं वायुदैवत्यं चतुर्थं यमदैवतम्

āgneyaṃ maṇḍalaṃ tv ādyaṃ dvitīyaṃ vāruṇaṃ smṛtam / tṛtīyaṃ vāyudaivatyaṃ caturthaṃ yamadaivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमं त्व् इन्द्रदैवत्यं षष्ठं कौबेरम् उच्यते । सप्तमं सोमदैवत्यम् अस्टमं सर्व[सूर्य?]दैवतम्

pañcamaṃ tv indradaivatyaṃ ṣaṣṭhaṃ kauberam ucyate / saptamaṃ somadaivatyam asṭamaṃ sarva[sūrya?]daivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरस्तान् नवमं यत् तु तन् महत् पार्थिवम् विदुः । गोमयेन कृतानि स्युर् अद्भिः पर्युषितानि च

purastān navamaṃ yat tu tan mahat pārthivam viduḥ / gomayena kṛtāni syur adbhiḥ paryuṣitāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशद् अङ्गुलान्य् आहुर् मण्डलान् मण्डलान्तरम् । कर्तुः समपदं कार्यं मण्डलं तु प्रमाणतः

dvātriṃśad aṅgulāny āhur maṇḍalān maṇḍalāntaram / kartuḥ samapadaṃ kāryaṃ maṇḍalaṃ tu pramāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरप्रक्षेपणस्थानाद् युवा जवसमन्वितः । गच्छेत् परमया शक्त्या यत्रासौ मध्यमः शरः

śaraprakṣepaṇasthānād yuvā javasamanvitaḥ / gacchet paramayā śaktyā yatrāsau madhyamaḥ śaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यमं शरम् आदाय पुरुषो ऽन्यस् तथाविधः । प्रत्यागच्छेत् तु वेगेन यतः स पुरुषो गतः

madhyamaṃ śaram ādāya puruṣo 'nyas tathāvidhaḥ / pratyāgacchet tu vegena yataḥ sa puruṣo gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगन्तस् तु शरग्राही न पश्यति यदा जले । अन्तर्जलगतं सम्यक् तदा शुद्धिम् विनिर्दिशेत्

āgantas tu śaragrāhī na paśyati yadā jale / antarjalagataṃ samyak tadā śuddhim vinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनीते मध्यमे बाणे मग्नाङ्गः शुचिताम् इयात् । अन्यथा न विशुद्धः स्याद् एकाङ्गस्यापि दर्शनात् । स्थानाद् वान्यत्र गमनाद् यस्मिन् पूर्वं निवेशयेत्

ānīte madhyame bāṇe magnāṅgaḥ śucitām iyāt / anyathā na viśuddhaḥ syād ekāṅgasyāpi darśanāt / sthānād vānyatra gamanād yasmin pūrvaṃ niveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्सु प्रवेश्य पुरुसं प्रेषयेत् सायकत्रयम् । इषूउन् न निक्षिपेद् विद्वान् मारुते वाति वै भृशम्

apsu praveśya purusaṃ preṣayet sāyakatrayam / iṣūun na nikṣiped vidvān mārute vāti vai bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषमे भूप्रदेशे च वृक्षस्थाणुसमाकुले [प्।८९] । तृणगुल्मलतावल्ली- पङ्कपाषाणसंयुते

viṣame bhūpradeśe ca vṛkṣasthāṇusamākule [p.89] / tṛṇagulmalatāvallī- paṅkapāṣāṇasaṃyute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिदत्तं विषं येन जीर्णं मन्त्रौषधं विना । स शुद्धः स्याद् अन्यथा तु दण्ड्यो दाप्यश् च तद्धनम्

vidhidattaṃ viṣaṃ yena jīrṇaṃ mantrauṣadhaṃ vinā / sa śuddhaḥ syād anyathā tu daṇḍyo dāpyaś ca taddhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ताहाद् वा द्विसप्ताहाद् यस्य हानिर् न जायते । पुत्रदारधनानां च स शुद्धः स्यान् न संशयः

saptāhād vā dvisaptāhād yasya hānir na jāyate / putradāradhanānāṃ ca sa śuddhaḥ syān na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् भक्तः सो ऽभियुक्तः स्यात् तद् एवायुधमण्डलम् । प्रक्षाल्य पाययेत् तस्माज् जलात् तु प्रसृतित्रयम्

yad bhaktaḥ so 'bhiyuktaḥ syāt tad evāyudhamaṇḍalam / prakṣālya pāyayet tasmāj jalāt tu prasṛtitrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरात्रं पञ्चरात्रम् वा पुरुषैः स्वैर् अधिष्थितम् । निरुद्धं चारयेत् तत्र कुहकाशङ्कया नृपः

trirātraṃ pañcarātram vā puruṣaiḥ svair adhiṣthitam / niruddhaṃ cārayet tatra kuhakāśaṅkayā nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाभियोगे निर्धर्मे कृतघ्ने क्लीबकुत्सिते । नास्तिके दृष्टदोषे च कोशपानं विसर्जयेत्

mahābhiyoge nirdharme kṛtaghne klībakutsite / nāstike dṛṣṭadoṣe ca kośapānaṃ visarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तण्डुलैर् नाभियुञ्जीत प्रजानां मुखरोगिणाम्

taṇḍulair nābhiyuñjīta prajānāṃ mukharogiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोपवासः सूर्यग्रहे तण्डुलान् भक्षयेच् छुचिः । शुद्धः स्याच् छुक्लनिष्ट्ःईवे विपरीते तु दोषभाक्

sopavāsaḥ sūryagrahe taṇḍulān bhakṣayec chuciḥ / śuddhaḥ syāc chuklaniṣṭḥīve viparīte tu doṣabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोणितं दृश्यते यत्र हनुस् तालु च शीर्यतः । गात्रं च कम्पते यस्य तम् अशुद्धम् विनिर्दिशेत्

śoṇitaṃ dṛśyate yatra hanus tālu ca śīryataḥ / gātraṃ ca kampate yasya tam aśuddham vinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्धरेत् तैल्घृतात् सुतप्तात् तप्तमाषकम् । अङ्गुष्ठाङ्गुलियोगेन सत्यम् आमन्त्र्य वीतभीः

samuddharet tailghṛtāt sutaptāt taptamāṣakam / aṅguṣṭhāṅguliyogena satyam āmantrya vītabhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्णे राजते ताम्रे आयसे मृण्मये ऽपि वा । गव्यं घृतम् उपादाय तद् अग्नौ तापयेच् छुचिः

sauvarṇe rājate tāmre āyase mṛṇmaye 'pi vā / gavyaṃ ghṛtam upādāya tad agnau tāpayec chuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्णीं राज्तीं ताम्रीम् आयसीं वा सुशोभनाम् । सलिलेन सकृद्धौतां प्रक्षिपेत् तत्र मुद्रिकाम्

sauvarṇīṃ rājtīṃ tāmrīm āyasīṃ vā suśobhanām / salilena sakṛddhautāṃ prakṣipet tatra mudrikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमद्वीरीतरङ्गाढ्ये ह्य् अनखस्पर्शगोचरे । परीक्षेद् आर्द्रपर्णेन चरुकारं सघोषकम्

bhramadvīrītaraṅgāḍhye hy anakhasparśagocare / parīkṣed ārdraparṇena carukāraṃ saghoṣakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परं पवित्रम् अमृतं घृत त्वं यज्ञकर्मसु

paraṃ pavitram amṛtaṃ ghṛta tvaṃ yajñakarmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दह पावक पापं त्वं हिमशी[तो?]तः शुचौ भव । उपोषितं ततः स्नातम् आर्द्रवाससम् आगतम् । ग्राहयेन् मुद्रिकां तां तु घृतमध्यगतां तथा

daha pāvaka pāpaṃ tvaṃ himaśī[to?]taḥ śucau bhava / upoṣitaṃ tataḥ snātam ārdravāsasam āgatam / grāhayen mudrikāṃ tāṃ tu ghṛtamadhyagatāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदेशिनीं च तस्याथ परीक्षेयुः परीक्षकाः । कराग्रं यो नु धुनुयात् विस्फोटो वा न जायते । शुद्धो भवति धर्मेण पितामहवचो यथा

pradeśinīṃ ca tasyātha parīkṣeyuḥ parīkṣakāḥ / karāgraṃ yo nu dhunuyāt visphoṭo vā na jāyate / śuddho bhavati dharmeṇa pitāmahavaco yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयसं द्वादशपलं घटितं फालम् उच्यते । अदग्धश् चेच् छुद्धिम् इयाद् अन्यथा त्व् अपहीयते

āyasaṃ dvādaśapalaṃ ghaṭitaṃ phālam ucyate / adagdhaś cec chuddhim iyād anyathā tv apahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाङ्गुलं भवेद् दीर्घं चतुरङ्गुलविस्तृतम् । अग्निवर्णं तु तच् चोरो जिह्वया लेलिहेत् सकृत् । न दग्धश् चेच् छुद्धिम् इयाद् अन्यथा तु स हीयते

aṣṭāṅgulaṃ bhaved dīrghaṃ caturaṅgulavistṛtam / agnivarṇaṃ tu tac coro jihvayā lelihet sakṛt / na dagdhaś cec chuddhim iyād anyathā tu sa hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोचरस्य प्रदातव्यं सभ्यैः फालं प्रयत्नतः । महाभियोगेष्व् एतानि शीर्सकस्थे ऽभियोक्तरि

gocarasya pradātavyaṃ sabhyaiḥ phālaṃ prayatnataḥ / mahābhiyogeṣv etāni śīrsakasthe 'bhiyoktari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्त्रद्वये लेखनीयौ धर्माधर्मौ सितासितौ । जीवदानादिभिर् मन्त्रैः गायत्र्याद्यैश् च सामभिः

pattradvaye lekhanīyau dharmādharmau sitāsitau / jīvadānādibhir mantraiḥ gāyatryādyaiś ca sāmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमन्त्र्य पूजयेद् गन्धैः कुसुमैश् च सितासितैः । अभ्युक्ष्य पञ्चगव्येन मृत्पिण्डान्तरितौ ततः

āmantrya pūjayed gandhaiḥ kusumaiś ca sitāsitaiḥ / abhyukṣya pañcagavyena mṛtpiṇḍāntaritau tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समौ कृत्वा तु तौ कुम्भे स्थाप्यौ चानुपलक्षितौ । ततः कुम्भात् पिण्डम् एकं प्रगृह्णीताविलम्बितः

samau kṛtvā tu tau kumbhe sthāpyau cānupalakṣitau / tataḥ kumbhāt piṇḍam ekaṃ pragṛhṇītāvilambitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मे गृहीते शुद्धः स्यात् स पूज्यश् च परीक्षकैः । अधर्मे संगृहीते तु दण्ड्यो निर्वास्य एव वा [प्।९३]

dharme gṛhīte śuddhaḥ syāt sa pūjyaś ca parīkṣakaiḥ / adharme saṃgṛhīte tu daṇḍyo nirvāsya eva vā [p.93]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिखेद् भूर्जपटे वापि धर्माधर्मौ सितासितौ । अभ्युक्ष्य पञ्चगव्येन गन्धमाल्यैः समर्चयेत्

likhed bhūrjapaṭe vāpi dharmādharmau sitāsitau / abhyukṣya pañcagavyena gandhamālyaiḥ samarcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितपुष्पस् तु धर्मः स्याद् अधर्मो ऽसितपुष्पधृत् । एवं विधायोपलिप्य पिण्डयोस् तानि धापयेत्

sitapuṣpas tu dharmaḥ syād adharmo 'sitapuṣpadhṛt / evaṃ vidhāyopalipya piṇḍayos tāni dhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमयेन मृदा वापि पिण्डौ कार्यौ समौ ततः । मृद्भाणके ऽनुपहते स्थाप्यौ चानुपलक्षितौ

gomayena mṛdā vāpi piṇḍau kāryau samau tataḥ / mṛdbhāṇake 'nupahate sthāpyau cānupalakṣitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपलिप्ते शुचौ देशे देवब्राह्मणसंनिधौ । समर्चयेत् ततो देवान् लोकपालांश् च पूर्ववत्

upalipte śucau deśe devabrāhmaṇasaṃnidhau / samarcayet tato devān lokapālāṃś ca pūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मावाहनपूर्वं तु प्रतिज्ञापत्त्रकं लिखेत् । यदि पापविमुक्तो ऽहं धर्मश् चायातु मे करे

dharmāvāhanapūrvaṃ tu pratijñāpattrakaṃ likhet / yadi pāpavimukto 'haṃ dharmaś cāyātu me kare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिशस्तस् तयोश् चैकं प्रगृह्णीताविलम्बितः । धर्मे गृहीते शुद्धिः स्याद् अधर्मे तु स हीयते

abhiśastas tayoś caikaṃ pragṛhṇītāvilambitaḥ / dharme gṛhīte śuddhiḥ syād adharme tu sa hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विचारयन् राजा धर्मार्थाभ्यां न हीयते

evaṃ vicārayan rājā dharmārthābhyāṃ na hīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.