उषा इति, ब्राह्मो मुहूर्त उषाः ।
uṣā iti, brāhmo muhūrta uṣāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Brhadaranyaka-Upanisad, with Samkara's commentary·1
उषा इति, ब्राह्मो मुहूर्त उषाः ।
uṣā iti, brāhmo muhūrta uṣāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहः सौवर्णो ग्रहो दीप्तिसामान्याद्वै ।
ahaḥ sauvarṇo graho dīptisāmānyādvai /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेह किञ्चनाग्र आसीत् ।
naiveha kiñcanāgra āsīt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपो वै या अर्चनाङ्गभूतास्ता एवार्को ऽग्नेरर्कस्य हेतुत्वात् ।
āpo vai yā arcanāṅgabhūtāstā evārko 'gnerarkasya hetutvāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च जातः प्रजापतिस्त्रेधा त्रिप्रकारमात्मानं स्वयमेव कार्यकरणसंघातं व्यकुरुत व्यभजदित्येतत् ।
sa ca jātaḥ prajāpatistredhā triprakāramātmānaṃ svayameva kāryakaraṇasaṃghātaṃ vyakuruta vyabhajadityetat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मृत्युरकामयत कामितवान् ।
sa mṛtyurakāmayata kāmitavān /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ऐक्षत-स एवं भीतं कृतरवं कुमारं दृष्ट्वा मृत्युरैक्षतेक्षितवान् अशनायावानपि-यदा कदाचिद्वा इमं कुमारमपिमंस्ये-अभिपूर्वोमन्यतिर्हिंसार्थः-हिंसिष्य इत्यर्थः;कनीयो ऽन्नं करिष्ये कनीयो ऽल्पमन्नं करिष्य इति ।
sa aikṣata-sa evaṃ bhītaṃ kṛtaravaṃ kumāraṃ dṛṣṭvā mṛtyuraikṣatekṣitavān aśanāyāvānapi-yadā kadācidvā imaṃ kumāramapimaṃsye-abhipūrvomanyatirhiṃsārthaḥ-hiṃsiṣya ityarthaḥ;kanīyo 'nnaṃ kariṣye kanīyo 'lpamannaṃ kariṣya iti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽकामयतेत्यश्वाश्वमेधयोर्निर्वचनार्थमिदमाह- भूयसा महता यज्ञेन भूयः पुनरपि यज्ञेयेति ।
so 'kāmayatetyaśvāśvamedhayornirvacanārthamidamāha- bhūyasā mahatā yajñena bhūyaḥ punarapi yajñeyeti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽकामयत, कथम्? मेध्यं मेधार्ह यज्ञियं मे ममेदं शरीरं स्यात् ।
so 'kāmayata, katham? medhyaṃ medhārha yajñiyaṃ me mamedaṃ śarīraṃ syāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वया द्विप्रकाराः ।
dvayā dviprakārāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते देवा हैवं विनिश्चित्य, वाचं वागभिमानिनीं देवतामुचुरुक्तवन्तः ।
te devā haivaṃ viniścitya, vācaṃ vāgabhimāninīṃ devatāmucuruktavantaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव घ्राणादिदेवता उद्गीथनिर्वर्तत्वाज्जपमन्त्रप्रकाश्या उपास्याश्चेति कमेण परीक्षितवन्तः ।
tathaiva ghrāṇādidevatā udgīthanirvartatvājjapamantraprakāśyā upāsyāśceti kameṇa parīkṣitavantaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानन्तरं ह इममित्यभिनयप्रदर्शनार्थम् ।
athānantaraṃ ha imamityabhinayapradarśanārtham /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते प्रजापतिप्राणा मुख्येन प्राणेन परिप्रापितदेवस्वरूपा होचुरुक्तवन्तः फलावस्थाः ।
te prajāpatiprāṇā mukhyena prāṇena pariprāpitadevasvarūpā hocuruktavantaḥ phalāvasthāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वा एषा देवता दूर्नाम ।
sā vā eṣā devatā dūrnāma /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वा एषा देवतेत्युक्तार्थम् ।
sā vā eṣā devatetyuktārtham /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वा एषा देवता, तदेतत्प्राणात्मज्ञानकर्मफलं वागादीनामग्न्याद्यात्मत्वमुच्यते ।
sā vā eṣā devatā, tadetatprāṇātmajñānakarmaphalaṃ vāgādīnāmagnyādyātmatvamucyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै वाचमेव प्रथमामत्यवहत् ।
sa vai vācameva prathamāmatyavahat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा प्राणो घ्राणम्- वायुरभवत् ।
tathā prāṇo ghrāṇam- vāyurabhavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चक्षुरादित्यो ऽभवत्स तु तपति ॥१४॥
tathā cakṣurādityo 'bhavatsa tu tapati //14//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा श्रोत्रं दिशो ऽभवत् ।
tathā śrotraṃ diśo 'bhavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनश्चन्द्रमा भाति ।
manaścandramā bhāti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा वागादिभिरात्मार्थमागानं कृतं तथा मुख्यो ऽपि प्राणः सर्वप्राणसाधारणं प्राजापत्यफलमागानं कृत्वा त्रिषु पमानेषु, अथानन्तरं शिष्टेषु नवसु, स्तोत्रेषु, आत्मने आत्मार्थमन्नाद्यमन्नं च तदाद्यं चान्नाद्यमागायत् ।
yathā vāgādibhirātmārthamāgānaṃ kṛtaṃ tathā mukhyo 'pi prāṇaḥ sarvaprāṇasādhāraṇaṃ prājāpatyaphalamāgānaṃ kṛtvā triṣu pamāneṣu, athānantaraṃ śiṣṭeṣu navasu, stotreṣu, ātmane ātmārthamannādyamannaṃ ca tadādyaṃ cānnādyamāgāyat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वागादयो देवाः, स्वविषयद्योतनाद्देवाः, अब्रुवन्नुक्तवन्तो मुख्यं प्राणम् इदमेतावन्नातो ऽधिकमस्ति ।
te vāgādayo devāḥ, svaviṣayadyotanāddevāḥ, abruvannuktavanto mukhyaṃ prāṇam idametāvannāto 'dhikamasti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽयास्य आङ्गिरस इत्यादि यथोपन्यस्तमेवोपादीयते उत्तरार्थम्ऽप्राणो वा अङ्गानां रसःऽइत्येवमन्तं वाक्यं यथाव्याख्यार्थमेव पुनः स्मारयति ।
so 'yāsya āṅgirasa ityādi yathopanyastamevopādīyate uttarārtham'prāṇo vā aṅgānāṃ rasaḥ'ityevamantaṃ vākyaṃ yathāvyākhyārthameva punaḥ smārayati /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष उ एव प्रकृत आङ्गिरसो बृहस्पतिः ।
eṣa u eva prakṛta āṅgiraso bṛhaspatiḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष उ एव ब्रह्मणस्पतिः ।
eṣa u eva brahmaṇaspatiḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष उ एव साम ।
eṣa u eva sāma /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष उ वा उद्गीथः ।
eṣa u vā udgīthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धापि तत्तत्रैतस्मिन्नुक्तेर्ऽथे हाप्याख्यायिकापि श्रूतये हस्म ।
taddhāpi tattatraitasminnukter'the hāpyākhyāyikāpi śrūtaye hasma /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्येति प्रकृतं प्राणमभिसम्वध्नाति ।
tasyeti prakṛtaṃ prāṇamabhisamvadhnāti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य हैतस्य साम्नो यः सुवर्णं वेद भवति हास्य सुवर्णम् ।
tasya haitasya sāmno yaḥ suvarṇaṃ veda bhavati hāsya suvarṇam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य हैतस्य साम्नो यः प्रतिष्ठां वेद ।
tasya haitasya sāmno yaḥ pratiṣṭhāṃ veda /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानन्तरं यस्माच्चैवं विदुषा प्रयुज्यमानं देवभावायाभ्यारोहफलं जपकर्म, अतस्तस्मात्तद्विधीयत इह ।
athānantaraṃ yasmāccaivaṃ viduṣā prayujyamānaṃ devabhāvāyābhyārohaphalaṃ japakarma, atastasmāttadvidhīyata iha /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मैवात्मेति प्रजापतिः प्रथमो ऽण्डजः शरीर्यभिधीयते ।
ātmaivātmeti prajāpatiḥ prathamo 'ṇḍajaḥ śarīryabhidhīyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽबिभेत्स प्रजापतिर्योयं प्रथमः शरीरि पुरुषविधो व्याख्यातः ।
so 'bibhetsa prajāpatiryoyaṃ prathamaḥ śarīri puruṣavidho vyākhyātaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रापतिर्वै नैव रेमे रतिं नान्वभवत्, अरत्याविष्टो ऽभूदित्यर्थः, अस्मादादिदेव यतः, इदानीमपि तस्मादेकाकित्वादिधर्मवत्त्वादेकाकी न रमते रतिं नानुभवति ।
sa prāpatirvai naiva reme ratiṃ nānvabhavat, aratyāviṣṭo 'bhūdityarthaḥ, asmādādideva yataḥ, idānīmapi tasmādekākitvādidharmavattvādekākī na ramate ratiṃ nānubhavati /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा शतरूपा उ ह इयं सेयं दुहितृगमने स्मार्तं प्रतिषेधमनुस्मरन्तीक्षाञ्चके ।
sā śatarūpā u ha iyaṃ seyaṃ duhitṛgamane smārtaṃ pratiṣedhamanusmarantīkṣāñcake /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रजापतिः सर्वमिदं जगत्सृष्ट्वा अवेत् ।
sa prajāpatiḥ sarvamidaṃ jagatsṛṣṭvā avet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स प्रजापतिर्जगदिदं मिथुनात्मकं सृष्टा ब्रह्मणादिवर्णनियन्वर्देवताः सिसृक्षुरादौ, अयेति शब्दद्वयमभिनयप्रदर्शनार्थम्, अनेन प्रकारेण मुखे हस्तौ प्रक्षित्याभ्यमन्यदाभिमुख्येन मन्यनपकरोत् ।
evaṃ sa prajāpatirjagadidaṃ mithunātmakaṃ sṛṣṭā brahmaṇādivarṇaniyanvardevatāḥ sisṛkṣurādau, ayeti śabdadvayamabhinayapradarśanārtham, anena prakāreṇa mukhe hastau prakṣityābhyamanyadābhimukhyena manyanapakarot /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वेदं तदिति बीजावस्थं जगत्प्रागुत्पत्तेस्तर्हि तस्मिन्काले;परोक्षत्वासर्वनाम्नाप्रत्यक्षाभिधानेनाभिधीयते, भूतकालसम्बन्धित्वादव्याकृतभाविनो जगतः;सुखग्रहणार्थमैतिह्यप्रयोगो ह शब्दः ।
tadvedaṃ taditi bījāvasthaṃ jagatprāgutpattestarhi tasminkāle;parokṣatvāsarvanāmnāpratyakṣābhidhānenābhidhīyate, bhūtakālasambandhitvādavyākṛtabhāvino jagataḥ;sukhagrahaṇārthamaitihyaprayogo ha śabdaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेतदात्मतत्त्वं प्रेयः प्रियतरं पुत्रात् ।
tadetadātmatattvaṃ preyaḥ priyataraṃ putrāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदिति वक्ष्यमाणमनन्तरवाक्ये ऽवद्योत्यं वस्त्वाहुः ।
taditi vakṣyamāṇamanantaravākye 'vadyotyaṃ vastvāhuḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मापरम्, सर्वभावस्य साध्यत्वोपपत्तेः ।
brahmāparam, sarvabhāvasya sādhyatvopapatteḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत्रितः शास्रार्थः"आत्मेत्येवोपासीत"इति ।
sūtritaḥ śāsrārthaḥ"ātmetyevopāsīta"iti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स नैव व्यभवत्, कर्मणे ब्रह्म तथा नव्यभवत्, वित्तोपार्जयितुरभावात् ।
sa naiva vyabhavat, karmaṇe brahma tathā navyabhavat, vittopārjayiturabhāvāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स परिचारकभावात्पुनरपि नैव व्यभवत्, स शौद्रं वर्णमसृजत- शूद्र एव शौद्रः, स्वार्थे ऽणि वृद्धिः ।
sa paricārakabhāvātpunarapi naiva vyabhavat, sa śaudraṃ varṇamasṛjata- śūdra eva śaudraḥ, svārthe 'ṇi vṛddhiḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चतुरः सृष्ट्वापि वर्णान्नैव व्यभवत्, उग्रत्वात्क्षत्रस्यानियताशङ्कया ।
sa caturaḥ sṛṣṭvāpi varṇānnaiva vyabhavat, ugratvātkṣatrasyāniyatāśaṅkayā /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेतच्चातुर्वर्ण्यं सृष्टम् - ब्रह्म क्षत्रं विट्शूद्र इति;उत्तरार्थं उपसंहारः यत्तत्स्रष्टृ ब्रह्म, तदग्निनैवनान्येन रूपेण देवेषु ब्रह्म, ब्राह्मणजातिरभवत् ।
tadetaccāturvarṇyaṃ sṛṣṭam - brahma kṣatraṃ viṭśūdra iti;uttarārthaṃ upasaṃhāraḥ yattatsraṣṭṛ brahma, tadagninaivanānyena rūpeṇa deveṣu brahma, brāhmaṇajātirabhavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथो इत्ययं वाक्योपन्यासार्थः ।
atho ityayaṃ vākyopanyāsārthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मैवेदमग्र आसीत् ।
ātmaivedamagra āsīt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्सप्तान्नानि, यद् अजनयदिति क्रियाविशेषणम्;मेधया प्रज्ञया विज्ञानेन तपसा च कर्मणा;ज्ञानकर्मणी एव हि मेधातपः शब्दवाच्ये, तयोः प्रकृतत्वात्;नेतरे मेधातपसी, अप्रकरणात्;पाङ्क्तं हि कर्म जायादिसाधनम्; ऽय एवं वेदऽइति चानन्तरमेव ज्ञानं प्रकृतम्;तस्मान्न प्रसिद्धयोर्मेधातपसोराशङ्का कार्या;अतो यानि सप्तान्नानि ज्ञानकर्मभ्यां जनितवान्पिता तानि प्रकाशयिष्याम इति वाक्यशेषः ॥१॥
yatsaptānnāni, yad ajanayaditi kriyāviśeṣaṇam;medhayā prajñayā vijñānena tapasā ca karmaṇā;jñānakarmaṇī eva hi medhātapaḥ śabdavācye, tayoḥ prakṛtatvāt;netare medhātapasī, aprakaraṇāt;pāṅktaṃ hi karma jāyādisādhanam; 'ya evaṃ veda'iti cānantarameva jñānaṃ prakṛtam;tasmānna prasiddhayormedhātapasorāśaṅkā kāryā;ato yāni saptānnāni jñānakarmabhyāṃ janitavānpitā tāni prakāśayiṣyāma iti vākyaśeṣaḥ //1//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रऽयत्सप्तान्नानि मेधया तपसाजनयत्पिताऽइत्यस्य कोर्ऽथ उच्यते? इथि हि शब्देनैव व्याचष्टे प्रसिद्धार्थावद्योतकेन ।
tatra'yatsaptānnāni medhayā tapasājanayatpitā'ityasya kor'tha ucyate? ithi hi śabdenaiva vyācaṣṭe prasiddhārthāvadyotakena /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रीण्यात्मने ऽकुरुतेति को ऽस्यार्थ इत्युच्यते - मनोवाक्प्राणा एतानि त्रीण्यन्नानि, तानि मनो वाचं प्राणं चात्मने आत्मार्थमकुरुत - कृतवान् सृष्ट्वा आदौ पिता ।
trīṇyātmane 'kuruteti ko 'syārtha ityucyate - manovākprāṇā etāni trīṇyannāni, tāni mano vācaṃ prāṇaṃ cātmane ātmārthamakuruta - kṛtavān sṛṣṭvā ādau pitā /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रय लोका एत एव वागेवायं लोको मनो ऽन्तरिक्षलोकः, प्राणो ऽसौ लोकः ॥४॥
traya lokā eta eva vāgevāyaṃ loko mano 'ntarikṣalokaḥ, prāṇo 'sau lokaḥ //4//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयो वेदा इत्यादीनि वाक्यानि ऋज्वर्थानि ॥५-७॥
trayo vedā ityādīni vākyāni ṛjvarthāni //5-7//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञातं विजिज्ञास्यमविज्ञातमेत एव ।
vijñātaṃ vijijñāsyamavijñātameta eva /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किञ्च विजिज्ञास्यम्, विस्पष्टं ज्ञातुमिष्टं विजिज्ञास्यम्, तत्सर्वं मनसो रूपम्;मनो हि यस्मास्यम् ।
yatkiñca vijijñāsyam, vispaṣṭaṃ jñātumiṣṭaṃ vijijñāsyam, tatsarvaṃ manaso rūpam;mano hi yasmāsyam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किञ्चाविज्ञातं विज्ञानागोचरं न च सन्दिह्यमानम्, प्राणस्य तद्रूपम् प्राणो ह्यविज्ञातो ऽनिरुक्तश्रुतेः ।
yatkiñcāvijñātaṃ vijñānāgocaraṃ na ca sandihyamānam, prāṇasya tadrūpam prāṇo hyavijñāto 'niruktaśruteḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यै तस्याः वाचः प्रजापतेरन्नत्वेन प्रस्तुतायाः पृथिवी शरीरं ब्रह्म आधारः, ज्योतीरूपं प्रकाशात्मकं करणं चाधेयं प्रकाशः, तदुभयं पृथिव्यग्नि वागेव प्रजापतेः ।
tasyai tasyāḥ vācaḥ prajāpaterannatvena prastutāyāḥ pṛthivī śarīraṃ brahma ādhāraḥ, jyotīrūpaṃ prakāśātmakaṃ karaṇaṃ cādheyaṃ prakāśaḥ, tadubhayaṃ pṛthivyagni vāgeva prajāpateḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतस्य प्राजापत्यान्नोक्तस्यैव मनसो द्यौर्द्युलोकः शरीरं कार्यमाधारः, ज्योतीरूपं करणमाधेयो ऽसावादित्यः ।
athaitasya prājāpatyānnoktasyaiva manaso dyaurdyulokaḥ śarīraṃ kāryamādhāraḥ, jyotīrūpaṃ karaṇamādheyo 'sāvādityaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतस्य प्रकृतस्य प्रजापत्यान्नस्य प्राणमस्य, न प्रजोक्तस्यान्तरनिर्दिष्टस्य, आपः शरीरं कार्यं करणाधारः, पूर्ववज्जयोतीरूपमसौ चन्द्रः ।
athaitasya prakṛtasya prajāpatyānnasya prāṇamasya, na prajoktasyāntaranirdiṣṭasya, āpaḥ śarīraṃ kāryaṃ karaṇādhāraḥ, pūrvavajjayotīrūpamasau candraḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽस एषः संवत्सरःऽ -यो ऽयं त्र्यन्नात्मा प्रजापतिः प्रकृतः, स एष संवत्सरात्मना विशेषतो निर्दिश्यते ।
'sa eṣaḥ saṃvatsaraḥ' -yo 'yaṃ tryannātmā prajāpatiḥ prakṛtaḥ, sa eṣa saṃvatsarātmanā viśeṣato nirdiśyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वै परोक्षाभिहितः संवत्सरः प्रजापतिः षोडशकलः स नैवात्यन्तं परोक्षो मन्तव्यः, यस्मादयमेव स प्रत्यक्ष उपलभ्यते ।
yo vai parokṣābhihitaḥ saṃvatsaraḥ prajāpatiḥ ṣoḍaśakalaḥ sa naivātyantaṃ parokṣo mantavyaḥ, yasmādayameva sa pratyakṣa upalabhyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेति वाक्योपन्यासार्थः ।
atheti vākyopanyāsārthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्प्रतिः सम्प्रदानम्;सम्प्रत्तिरिति वक्ष्यमाणस्य कर्मणो नामधेयम् ।
sampratiḥ sampradānam;samprattiriti vakṣyamāṇasya karmaṇo nāmadheyam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिव्यै पृथिव्याः च एनम् अग्नेश्च दैवी अधिदैवात्मिका वागेनं कृतसम्प्रत्तिकमाविशति ।
pṛthivyai pṛthivyāḥ ca enam agneśca daivī adhidaivātmikā vāgenaṃ kṛtasamprattikamāviśati /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवश्चैनमादित्याच्च दैवं मन आविशति - तच्च दैवं मनः;स्वभावनिर्मलत्वात्;येन मनसा असौ आनन्द्येव भवति सुख्येव भवति;अथो अपि न शोचति, शोकादिनिमित्तासंयोगाति ॥१९॥
divaścainamādityācca daivaṃ mana āviśati - tacca daivaṃ manaḥ;svabhāvanirmalatvāt;yena manasā asau ānandyeva bhavati sukhyeva bhavati;atho api na śocati, śokādinimittāsaṃyogāti //19//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्भयश्चैनं चन्द्रमसश्च दैवः प्राण आविशति ।
adbhayaścainaṃ candramasaśca daivaḥ prāṇa āviśati /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथातो ऽनन्तरं व्रतमीमांसा उपासनकर्मविचारणेत्यर्थः ।
athāto 'nantaraṃ vratamīmāṃsā upāsanakarmavicāraṇetyarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानन्तरम् अधिदैवतं देवताविषयं दर्शनमुच्यते ।
athānantaram adhidaivataṃ devatāviṣayaṃ darśanamucyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतस्यैवार्थस्य प्रकाशक एष श्लोको मन्त्रो भवति ।
athaitasyaivārthasya prakāśaka eṣa śloko mantro bhavati /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयम्;किं तत्त्रयम्? इत्युच्यते ।
trayam;kiṃ tattrayam? ityucyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेदानीं रूपाणां सितासितप्रभृतीनां चक्षुरिति चक्षुर्विषयसामान्यं चक्षुःशब्दाभिधेयं रूपसामान्यं प्रकाश्यमात्रमभिधीयते ।
athedānīṃ rūpāṇāṃ sitāsitaprabhṛtīnāṃ cakṣuriti cakṣurviṣayasāmānyaṃ cakṣuḥśabdābhidheyaṃ rūpasāmānyaṃ prakāśyamātramabhidhīyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेदानीं सर्वकर्मविशेषाणां मननदर्शनात्मकानां चलनात्मकानां च क्रियासामान्यमात्रे ऽन्तर्भाव उच्यते ।
athedānīṃ sarvakarmaviśeṣāṇāṃ mananadarśanātmakānāṃ calanātmakānāṃ ca kriyāsāmānyamātre 'ntarbhāva ucyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.