Brahmavaivarta Purāṇa 1.12

शौनक उवाच ।। ऋषिवंशप्रसङ्गेन बभूवुर्विविधाः कथाः ।। उपालम्भेन प्रस्तावात्कौतुकेन श्रुता मया

śaunaka uvāca || ṛṣivaṃśaprasaṅgena babhūvurvividhāḥ kathāḥ || upālambhena prastāvātkautukena śrutā mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजा वा ससृजुः के वा ऊर्ध्वरेताश्च कश्चन ।। पित्रा सह विरोधेन नारदः किं चकार सः

prajā vā sasṛjuḥ ke vā ūrdhvaretāśca kaścana || pitrā saha virodhena nāradaḥ kiṃ cakāra saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितुः शापेन पुत्रस्य किं बभूव विरोधतः ।। पितुर्वा पुत्रशापेन सौते तत्कथ्यतां शुभम्

pituḥ śāpena putrasya kiṃ babhūva virodhataḥ || piturvā putraśāpena saute tatkathyatāṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौतिरुवाच ।। हंसो यतिश्चारणिश्च वोढुः पञ्चशिखस्तथा ।। अपान्तरतमाश्चैव सनकाद्याश्च शौनक

sautiruvāca || haṃso yatiścāraṇiśca voḍhuḥ pañcaśikhastathā || apāntaratamāścaiva sanakādyāśca śaunaka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतैर्विनाऽन्ये बहवो ब्रह्मपुत्राश्च सन्ततम् ।। सांसारिकाः प्रजावन्तो गुर्वाज्ञापरिपालकाः

etairvinā'nye bahavo brahmaputrāśca santatam || sāṃsārikāḥ prajāvanto gurvājñāparipālakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपूज्यः पुत्रशापेन स्वयं ब्रह्मा प्रजापतिः ।। तेनैव ब्रह्मणो मन्त्रं नोपासन्ते विपश्चितः

apūjyaḥ putraśāpena svayaṃ brahmā prajāpatiḥ || tenaiva brahmaṇo mantraṃ nopāsante vipaścitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारदो गुरुशापेन गन्धर्वश्च बभूव सः।। कथयामि सुविस्तीर्णं तद्वृत्तान्तं निशामय

nārado guruśāpena gandharvaśca babhūva saḥ|| kathayāmi suvistīrṇaṃ tadvṛttāntaṃ niśāmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वराजः सर्वेषां गन्धर्वाणां वरो महान् ।। परमैश्वर्य्यसंयुक्तः पुत्रहीनो हि कर्मणा

gandharvarājaḥ sarveṣāṃ gandharvāṇāṃ varo mahān || paramaiśvaryyasaṃyuktaḥ putrahīno hi karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुर्वाज्ञया पुष्करे स परमेण समाधिना ।। तपश्चकार शम्भोश्च कृपणो दीनमानसः

gurvājñayā puṣkare sa parameṇa samādhinā || tapaścakāra śambhośca kṛpaṇo dīnamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवस्य कवचं स्तोत्रं मन्त्रं च द्वादशाक्षरम् ।। ददौ गन्धर्वराजाय वसिष्ठश्च कृपानिधिः

śivasya kavacaṃ stotraṃ mantraṃ ca dvādaśākṣaram || dadau gandharvarājāya vasiṣṭhaśca kṛpānidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जजाप परमं मन्त्रं दिव्यं वर्षशतं मुने ।। पुष्करे स निराहारः पुत्रदुःखेन तापितः

jajāpa paramaṃ mantraṃ divyaṃ varṣaśataṃ mune || puṣkare sa nirāhāraḥ putraduḥkhena tāpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरामे शतवर्षस्य ददर्श पुरतः शिवम् ।। भासयंतं दश दिशो ज्वलन्तं ब्रह्मतेजसा

virāme śatavarṣasya dadarśa purataḥ śivam || bhāsayaṃtaṃ daśa diśo jvalantaṃ brahmatejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महत्तेजस्स्वरूपं च भगवन्तं सनातनम् ।। ईषद्धासं प्रसन्नास्यं भक्तानुग्रहकारकम्

mahattejassvarūpaṃ ca bhagavantaṃ sanātanam || īṣaddhāsaṃ prasannāsyaṃ bhaktānugrahakārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपोरूपं तपोबीजं तपस्याफलदं फलम् ।। शरणागतभक्ताय दातारं सर्वसम्पदाम्

taporūpaṃ tapobījaṃ tapasyāphaladaṃ phalam || śaraṇāgatabhaktāya dātāraṃ sarvasampadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिशूलपट्टिशधरं वृषभस्थं दिगम्बरम् ।। शुद्ध स्फटिकसंकाशं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्

triśūlapaṭṭiśadharaṃ vṛṣabhasthaṃ digambaram || śuddha sphaṭikasaṃkāśaṃ trinetraṃ candraśekharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप्तस्वर्णप्रभाजुष्टजटाजालधरं वरम् ।। नीलकण्डं च सर्वज्ञं नागयज्ञोपवीतकम्

taptasvarṇaprabhājuṣṭajaṭājāladharaṃ varam || nīlakaṇḍaṃ ca sarvajñaṃ nāgayajñopavītakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संहर्तारं च सर्वेषां कालं मृत्युंजयं परम् ।। ग्रीष्ममध्याह्नमार्त्तण्डकोटिसंकाशमीश्वरम्

saṃhartāraṃ ca sarveṣāṃ kālaṃ mṛtyuṃjayaṃ param || grīṣmamadhyāhnamārttaṇḍakoṭisaṃkāśamīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्त्वज्ञानप्रदं शांतं मुक्तिदं हरिभक्तिदम् ।। दृष्ट्वा ननाम सहसा गन्धर्वो दण्डवद्भुवि

tattvajñānapradaṃ śāṃtaṃ muktidaṃ haribhaktidam || dṛṣṭvā nanāma sahasā gandharvo daṇḍavadbhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठदत्तस्तोत्रेण तुष्टाव परमेश्वरम् ।। वरं वृणुष्वेति शिवस्तमुवाच कृपानिधिः ।। स ययाचे हरे भक्तिं पुत्रं परमवैष्णवम्

vasiṣṭhadattastotreṇa tuṣṭāva parameśvaram || varaṃ vṛṇuṣveti śivastamuvāca kṛpānidhiḥ || sa yayāce hare bhaktiṃ putraṃ paramavaiṣṇavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वस्य वचः श्रुत्वा चाह सीच्चन्द्रशेखरः ।। उवाच दीनं दीनेशो दीनबन्धुः सनातनम्

gandharvasya vacaḥ śrutvā cāha sīccandraśekharaḥ || uvāca dīnaṃ dīneśo dīnabandhuḥ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमहादेव उवाच ।। कृतार्थस्त्वं वरादेकादन्यच्चर्वितचर्वणम् ।। गन्धर्वराज वृणुषे को वा तृप्तोऽतिमङ्गले

śrīmahādeva uvāca || kṛtārthastvaṃ varādekādanyaccarvitacarvaṇam || gandharvarāja vṛṇuṣe ko vā tṛpto'timaṅgale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य भक्तिर्हरौ वत्स सुदृढा सर्वमङ्गला ।। स समर्थः सर्वविश्वं पातुं कर्त्तुं च लीलया

yasya bhaktirharau vatsa sudṛḍhā sarvamaṅgalā || sa samarthaḥ sarvaviśvaṃ pātuṃ karttuṃ ca līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनः कुलकोटिं च शतं मातामहस्य च ।। पुरुषाणां समुद्धृत्य गोलोकं याति निश्चितम्

ātmanaḥ kulakoṭiṃ ca śataṃ mātāmahasya ca || puruṣāṇāṃ samuddhṛtya golokaṃ yāti niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविधानि च पापानि कोटिजन्मार्जितानि च ।। निहत्य पुण्यभोगं च हरिदास्यं लभेद् ध्रुवम्

trividhāni ca pāpāni koṭijanmārjitāni ca || nihatya puṇyabhogaṃ ca haridāsyaṃ labhed dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत्पत्नी सुतस्तावत्तावदैश्वर्य्यमीप्सितम्।। सुखं दुःखं नृणां तावद्यावत्कृष्णे न मानसम्

tāvatpatnī sutastāvattāvadaiśvaryyamīpsitam|| sukhaṃ duḥkhaṃ nṛṇāṃ tāvadyāvatkṛṣṇe na mānasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णे मनसि संजाते भक्तिखड्गो दुरत्ययः ।। नराणां कर्मवृक्षाणां मूलच्छेदं करोत्यहो

kṛṣṇe manasi saṃjāte bhaktikhaḍgo duratyayaḥ || narāṇāṃ karmavṛkṣāṇāṃ mūlacchedaṃ karotyaho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवेद्येषां सुकृतिनां पुत्राः परमवैष्णवाः ।। कुलकोटिं च तेषां ते उद्धरन्त्येव लीलया

bhavedyeṣāṃ sukṛtināṃ putrāḥ paramavaiṣṇavāḥ || kulakoṭiṃ ca teṣāṃ te uddharantyeva līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरितार्थः पुमानेकाद्वरमिच्छुर्वरादहो।। किं वरेण द्वितीयेन पुंसां तृप्तिर्न मङ्गले

caritārthaḥ pumānekādvaramicchurvarādaho|| kiṃ vareṇa dvitīyena puṃsāṃ tṛptirna maṅgale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनं संचितमस्माकं वैष्णवानां सुदुर्लभम् ।। श्रीकृष्णे भक्तिदास्यं च न वयं दातुमुत्सुकाः

dhanaṃ saṃcitamasmākaṃ vaiṣṇavānāṃ sudurlabham || śrīkṛṣṇe bhaktidāsyaṃ ca na vayaṃ dātumutsukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरयान्यं वरं वत्स यत्ते मनसि वांछितम्।। इन्द्रत्वममरत्वं वा ब्रह्मत्वं लभ दुर्लभम्

varayānyaṃ varaṃ vatsa yatte manasi vāṃchitam|| indratvamamaratvaṃ vā brahmatvaṃ labha durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसिद्धिं महायोगं ज्ञानं मृत्युजयादिकम् ।। सुखेन सर्वं दास्यामि हरिदास्यं त्यज ध्रुवम्

sarvasiddhiṃ mahāyogaṃ jñānaṃ mṛtyujayādikam || sukhena sarvaṃ dāsyāmi haridāsyaṃ tyaja dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्करस्य वचः श्रुत्वा शुष्ककण्ठोष्ठतालुकः ।। उवाच दीनो दीनेशं दातारं सर्वसम्पदाम्

śaṅkarasya vacaḥ śrutvā śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukaḥ || uvāca dīno dīneśaṃ dātāraṃ sarvasampadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्व उवाच ।। यत्पक्ष्मचालनेनैव ब्रह्मणः पतनं भवेत् ।। तद्ब्रह्मत्वं स्वप्नतुल्यं कृष्णभक्तो न चेच्छति

gandharva uvāca || yatpakṣmacālanenaiva brahmaṇaḥ patanaṃ bhavet || tadbrahmatvaṃ svapnatulyaṃ kṛṣṇabhakto na cecchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रत्वममरत्वं वा सिद्धियोगादिकं शिव ।। ज्ञानं मृत्युजयाद्यं वा न हि भक्तस्य वाञ्छितम्

indratvamamaratvaṃ vā siddhiyogādikaṃ śiva || jñānaṃ mṛtyujayādyaṃ vā na hi bhaktasya vāñchitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सालोक्यसार्ष्टिसामीप्यसायुज्यं श्रीहरेरपि ।। तत्र निर्वाणमोक्षं च न हि वाञ्छन्ति वैष्णवाः

sālokyasārṣṭisāmīpyasāyujyaṃ śrīharerapi || tatra nirvāṇamokṣaṃ ca na hi vāñchanti vaiṣṇavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शश्वत्तत्र दृढा भक्तिर्हरिदास्यं सुदुर्लभम् ।। स्वप्ने जागरणे भक्ता वाञ्छन्त्येवं वरं वरम्

śaśvattatra dṛḍhā bhaktirharidāsyaṃ sudurlabham || svapne jāgaraṇe bhaktā vāñchantyevaṃ varaṃ varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दास्यं वैष्णवसुतं देहि कल्पतरो वरम् ।। त्वां प्राप्य लभते तुष्टं वरं सर्ववरोऽवरः

taddāsyaṃ vaiṣṇavasutaṃ dehi kalpataro varam || tvāṃ prāpya labhate tuṣṭaṃ varaṃ sarvavaro'varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न दास्यसीदं चेच्छम्भो वरं दुष्कृतिनं च माम् ।। कृत्वा हि स्वशिरश्छेदं प्रदास्यामि हुताशने

na dāsyasīdaṃ cecchambho varaṃ duṣkṛtinaṃ ca mām || kṛtvā hi svaśiraśchedaṃ pradāsyāmi hutāśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्ववचनं श्रुत्वा तमुवाच कृपानिधिः ।। भक्तं दीनं च भक्तेशो भक्तानुग्रहकारकः

gandharvavacanaṃ śrutvā tamuvāca kṛpānidhiḥ || bhaktaṃ dīnaṃ ca bhakteśo bhaktānugrahakārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशंकर उवाच ।। हरिभक्तिं हरेर्दास्यं पुत्रं परमवैष्णवम्।। चिरायुषं च गुणिनं शश्वत्सुस्थिरयौवनम्

śrīśaṃkara uvāca || haribhaktiṃ harerdāsyaṃ putraṃ paramavaiṣṇavam|| cirāyuṣaṃ ca guṇinaṃ śaśvatsusthirayauvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानिनं सुन्दरवरं गुरुभक्तं जितेन्द्रियम् ।। गन्धर्वराजप्रवरं वरेमं लभ मा शुचः

jñāninaṃ sundaravaraṃ gurubhaktaṃ jitendriyam || gandharvarājapravaraṃ varemaṃ labha mā śucaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा शंकरस्तस्माज्जगाम स्वालयं मुने ।। गन्धर्वराजः सन्तुष्ट आजगाम स्वमन्दिरम्

ityuktvā śaṃkarastasmājjagāma svālayaṃ mune || gandharvarājaḥ santuṣṭa ājagāma svamandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रफुल्लमानसाः सर्वे मानवाः सिद्धकर्मणः ।। नारदस्तस्य भार्य्यायां लेभे जन्म च भारते

praphullamānasāḥ sarve mānavāḥ siddhakarmaṇaḥ || nāradastasya bhāryyāyāṃ lebhe janma ca bhārate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषाव पुत्रं सा वृद्धा पर्वते गन्धमादने ।। गुरुर्वसिष्ठो भगवान्नाम चक्रे यथोचितम्

suṣāva putraṃ sā vṛddhā parvate gandhamādane || gururvasiṣṭho bhagavānnāma cakre yathocitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालकस्य च तस्यैव मङ्गलं मङ्गले दिने ।। उप शब्दोऽधिकार्थश्च पूज्ये च बर्हणः पुमान् ।। पूज्यानामधिको बालस्तेनोपबर्हणाभिधः

bālakasya ca tasyaiva maṅgalaṃ maṅgale dine || upa śabdo'dhikārthaśca pūjye ca barhaṇaḥ pumān || pūjyānāmadhiko bālastenopabarhaṇābhidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.