Library·Brahmavaivarta Purāṇa·1·1.15

Brahmavaivarta Purāṇa 1.15

ब्राह्मण उवाच ।। केन रोगेण हि मृतोऽधुना साध्वि तव प्रियः ।। सर्वरोगचिकित्सां च जानामि च चिकित्सकः

brāhmaṇa uvāca || kena rogeṇa hi mṛto'dhunā sādhvi tava priyaḥ || sarvarogacikitsāṃ ca jānāmi ca cikitsakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृततुल्यं मृतं रोगात्सप्ताहाभ्यन्तरे सति ।। महाज्ञानेन तं जीवं जीवयाम्यवलीलया

mṛtatulyaṃ mṛtaṃ rogātsaptāhābhyantare sati || mahājñānena taṃ jīvaṃ jīvayāmyavalīlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजमृत्युं यमं कालं व्याधिमानीय त्वत्पुरः।। निबध्य दातुं शक्तोऽहं व्याधो बद्ध्वा पशुं यथा

rājamṛtyuṃ yamaṃ kālaṃ vyādhimānīya tvatpuraḥ|| nibadhya dātuṃ śakto'haṃ vyādho baddhvā paśuṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो न सञ्चरेद्व्याधिर्देहेषु देहधारिणाम् ।। व्याधीनां कारणं यद्यत्सर्वं जानामि सुन्दरि

yato na sañcaredvyādhirdeheṣu dehadhāriṇām || vyādhīnāṃ kāraṇaṃ yadyatsarvaṃ jānāmi sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो न सञ्चरेद्व्याधिबीजं दुष्टममङ्गलम् ।। तदुपायं विजानामि शास्त्रतत्त्वानुसारतः

yato na sañcaredvyādhibījaṃ duṣṭamamaṅgalam || tadupāyaṃ vijānāmi śāstratattvānusārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वा योगेन खेदेन देहत्यागं करोति च ।। तस्य तं जीवनोपायं जानामि योगधर्मतः

yo vā yogena khedena dehatyāgaṃ karoti ca || tasya taṃ jīvanopāyaṃ jānāmi yogadharmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा स्फीता मालावती सती ।। सस्मिता स्निग्धचित्ता सा तमुवाच प्रहर्षिता

brāhmaṇasya vacaḥ śrutvā sphītā mālāvatī satī || sasmitā snigdhacittā sā tamuvāca praharṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मालावत्युवाच ।। अहो श्रुतं किमाश्चर्य्यं वचनं वालवक्त्रतः ।। वयसाऽतिशिशुर्दृष्टो ज्ञानं योगविदां परम्

mālāvatyuvāca || aho śrutaṃ kimāścaryyaṃ vacanaṃ vālavaktrataḥ || vayasā'tiśiśurdṛṣṭo jñānaṃ yogavidāṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया कृता प्रतिज्ञा च कान्तं जीवयितुं मम ।। विपरीतं न सद्वाक्यं तत्क्षणं जीवितः पतिः

tvayā kṛtā pratijñā ca kāntaṃ jīvayituṃ mama || viparītaṃ na sadvākyaṃ tatkṣaṇaṃ jīvitaḥ patiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवयिष्यति मत्कान्तं पश्चाद्वेदविदां वरः ।। यद्यत्पृच्छामि सन्देहात्तद्भवान्वक्तुमर्हति

jīvayiṣyati matkāntaṃ paścādvedavidāṃ varaḥ || yadyatpṛcchāmi sandehāttadbhavānvaktumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभायां जीविते कान्ते तस्य तीव्रस्य सन्निधौ ।। त्वां हि प्रष्टुं न शक्ताऽहं विद्यमाने मदीश्वरे

sabhāyāṃ jīvite kānte tasya tīvrasya sannidhau || tvāṃ hi praṣṭuṃ na śaktā'haṃ vidyamāne madīśvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते ब्रह्मादयो देवा विद्यमानाश्च संसदि ।। त्वं च वेदविदां श्रेष्ठो न च कश्चिन्मदीश्वरः

ete brahmādayo devā vidyamānāśca saṃsadi || tvaṃ ca vedavidāṃ śreṣṭho na ca kaścinmadīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारीं रक्षति भर्त्तां चेन्न कोऽपि खण्डितुं क्षमः ।। शास्तिं करोति यदि स न कोऽपि रक्षिता भुवि

nārīṃ rakṣati bharttāṃ cenna ko'pi khaṇḍituṃ kṣamaḥ || śāstiṃ karoti yadi sa na ko'pi rakṣitā bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं देवेषु नो शक्तिः शक्रे वा ब्रह्मरुद्रयोः ।। स्त्री पुम्भावश्च बोद्धव्यः स्वामी कर्त्ता च योषिताम्

evaṃ deveṣu no śaktiḥ śakre vā brahmarudrayoḥ || strī pumbhāvaśca boddhavyaḥ svāmī karttā ca yoṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वामी कर्त्ता च हर्त्ता च शास्ता पोष्टा च रक्षिता ।। अभीष्टदेवः पूज्यश्च न गुरुः स्वामिनः परः

svāmī karttā ca harttā ca śāstā poṣṭā ca rakṣitā || abhīṣṭadevaḥ pūjyaśca na guruḥ svāminaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्या सत्कुलजाता या सा कान्तवशवर्तिनी ।। या स्वतन्त्रा च सा दुष्टा स्वभावात्कुटिला ध्रुवम्

kanyā satkulajātā yā sā kāntavaśavartinī || yā svatantrā ca sā duṣṭā svabhāvātkuṭilā dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्टा परपुमांसं च सेवते या नराधमा ।। सा निन्दति पतिं शश्वदसद्वंशप्रसूतिका

duṣṭā parapumāṃsaṃ ca sevate yā narādhamā || sā nindati patiṃ śaśvadasadvaṃśaprasūtikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपबर्हणभार्य्याऽहं कन्या चित्ररथस्य च ।। वधूर्गन्धर्वराजस्य कान्तभक्ता सदा द्विज

upabarhaṇabhāryyā'haṃ kanyā citrarathasya ca || vadhūrgandharvarājasya kāntabhaktā sadā dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं कालयितुं शक्तस्त्वं च वेदविदां वर ।। कालं यमं मृत्युकन्यां मदभ्याशं समानय

sarvaṃ kālayituṃ śaktastvaṃ ca vedavidāṃ vara || kālaṃ yamaṃ mṛtyukanyāṃ madabhyāśaṃ samānaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मालावतीवचः श्रुत्वा विप्रो वेदविदां वरः ।। सभामध्ये समाहूय तान्प्रत्यक्षं चकार ह

mālāvatīvacaḥ śrutvā vipro vedavidāṃ varaḥ || sabhāmadhye samāhūya tānpratyakṣaṃ cakāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श मृत्युकन्यां च प्रथमं मालती सती ।। कृष्णवर्णां घोररूपां रक्ताम्बरधरां वराम्

dadarśa mṛtyukanyāṃ ca prathamaṃ mālatī satī || kṛṣṇavarṇāṃ ghorarūpāṃ raktāmbaradharāṃ varām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सस्मितां षड्भुजां शान्तां दयायुक्तां महासतीम् ।। कालस्य स्वामिनो वामे चतुष्षष्टिसुतान्विताम्

sasmitāṃ ṣaḍbhujāṃ śāntāṃ dayāyuktāṃ mahāsatīm || kālasya svāmino vāme catuṣṣaṣṭisutānvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालं नारायणांशं च ददर्श पुरतः सती ।। महोग्ररूपं विकटं ग्रीष्मसूर्य्यसमप्रभम्

kālaṃ nārāyaṇāṃśaṃ ca dadarśa purataḥ satī || mahograrūpaṃ vikaṭaṃ grīṣmasūryyasamaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्वक्त्रं षोडशभुजं चतुर्विंशतिलोचनम् ।। षट्पादं कृष्णवर्णं च रक्ताम्बरधरं परम्

ṣaḍvaktraṃ ṣoḍaśabhujaṃ caturviṃśatilocanam || ṣaṭpādaṃ kṛṣṇavarṇaṃ ca raktāmbaradharaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवस्य देवं विकृतं सर्वसंहाररूपिणम् ।। कालाधिदेवं सर्वेशं भगवन्तं सनातनम्

devasya devaṃ vikṛtaṃ sarvasaṃhārarūpiṇam || kālādhidevaṃ sarveśaṃ bhagavantaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईषद्धास्यप्रसन्नास्यमक्षमालाकरं वरम् ।। जपन्तं परमं ब्रह्म कृष्णमात्मानमीश्वरम्

īṣaddhāsyaprasannāsyamakṣamālākaraṃ varam || japantaṃ paramaṃ brahma kṛṣṇamātmānamīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सती ददर्श पुरतो व्याधिसंघान्सुदुर्जयान् ।। वयसाऽतिमहावृद्धान्स्तनन्धान्मातृसन्निधौ

satī dadarśa purato vyādhisaṃghānsudurjayān || vayasā'timahāvṛddhānstanandhānmātṛsannidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूलपादं कृष्णवर्णं धर्मिष्ठं रविनन्दनम् ।। जपन्तं परमं ब्रह्म भगवन्तं सनातनम्

sthūlapādaṃ kṛṣṇavarṇaṃ dharmiṣṭhaṃ ravinandanam || japantaṃ paramaṃ brahma bhagavantaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्माधर्मविचारज्ञं परं धर्मस्वरूपिणम् ।। पापिनामपि शास्तारं ददर्श पुरतो यमम्

dharmādharmavicārajñaṃ paraṃ dharmasvarūpiṇam || pāpināmapi śāstāraṃ dadarśa purato yamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तांश्च दृष्ट्वा च निःशङ्का पप्रच्छ प्रथमं यमम् ।। मालावती महासाध्वी प्रहष्टवदनेक्षणा

tāṃśca dṛṣṭvā ca niḥśaṅkā papraccha prathamaṃ yamam || mālāvatī mahāsādhvī prahaṣṭavadanekṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मालावत्युवाच ।। हे धर्मराज धर्मिष्ठ धर्मशास्त्रविशारद।। कालव्यतिक्रमे कान्तं कथं हरसि मे विभो।।

mālāvatyuvāca || he dharmarāja dharmiṣṭha dharmaśāstraviśārada|| kālavyatikrame kāntaṃ kathaṃ harasi me vibho||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यम उवाच ।। अप्राप्तकालो म्रियते न कश्चिज्जगतीतले ।। ईश्वराज्ञां विना साध्वि नामृतं चालयाम्यहम्

yama uvāca || aprāptakālo mriyate na kaścijjagatītale || īśvarājñāṃ vinā sādhvi nāmṛtaṃ cālayāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं कालो मृत्युकन्या व्याधयश्च सुदुर्जयाः ।। निषेकेण प्राप्तकालं कालयन्तीश्वराज्ञया

ahaṃ kālo mṛtyukanyā vyādhayaśca sudurjayāḥ || niṣekeṇa prāptakālaṃ kālayantīśvarājñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युकन्या विचारज्ञा यं प्राप्नोति निषेकतः ।। तमहं कालयाम्येव पृच्छतां केन हेतुना

mṛtyukanyā vicārajñā yaṃ prāpnoti niṣekataḥ || tamahaṃ kālayāmyeva pṛcchatāṃ kena hetunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मालावत्युवाच ।। त्वमपि स्त्री मृत्युकन्या जानासि स्वामिवेदनम् ।। कथं हरसि मत्कान्तं जीवितायां मयि प्रिये

mālāvatyuvāca || tvamapi strī mṛtyukanyā jānāsi svāmivedanam || kathaṃ harasi matkāntaṃ jīvitāyāṃ mayi priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युकन्योवाच ।। पुरा विश्वसृजा सृष्टाऽप्यहमेवात्र कर्मणि ।। न च क्षमा परित्यक्तुं बहुना तपसा सति

mṛtyukanyovāca || purā viśvasṛjā sṛṣṭā'pyahamevātra karmaṇi || na ca kṣamā parityaktuṃ bahunā tapasā sati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सती सतीनां मध्ये च काचित्तेजस्विनी वरा ।। मामेव भस्मसात्कर्तुं क्षमा यदि भवेद्भवे

satī satīnāṃ madhye ca kācittejasvinī varā || māmeva bhasmasātkartuṃ kṣamā yadi bhavedbhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वापच्छान्तिरेवेह तदा भवति सुन्दरि ।। पुत्राणां स्वामिनः पश्चाद्भविता यद्भविष्यति

sarvāpacchāntireveha tadā bhavati sundari || putrāṇāṃ svāminaḥ paścādbhavitā yadbhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालेन प्रेरिताऽहं च मत्पुत्रा व्याधयश्च वै ।। न मत्सुतानां दोषश्च न च मे शृणु निश्चितम्

kālena preritā'haṃ ca matputrā vyādhayaśca vai || na matsutānāṃ doṣaśca na ca me śṛṇu niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृच्छ कालं महात्मानं धर्मज्ञं धर्मसंसदि ।। तदा यदुचितं भद्रे तत्करिष्यसि निश्चितम्

pṛccha kālaṃ mahātmānaṃ dharmajñaṃ dharmasaṃsadi || tadā yaducitaṃ bhadre tatkariṣyasi niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मालावत्युवाच ।। हे काल कर्मणां साक्षिन्कर्मरूप सनातन ।। नारायणांशो भगवन्नमस्तुभ्यंपराय च

mālāvatyuvāca || he kāla karmaṇāṃ sākṣinkarmarūpa sanātana || nārāyaṇāṃśo bhagavannamastubhyaṃparāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं हरसि मत्कान्तं जीवितायां मयि प्रभो ।। जानासि सर्वदुःखं च सर्वज्ञस्त्वं कृपानिधे

kathaṃ harasi matkāntaṃ jīvitāyāṃ mayi prabho || jānāsi sarvaduḥkhaṃ ca sarvajñastvaṃ kṛpānidhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालपुरुष उवाच ।। को वाऽहं को यमः का च मृत्युकन्या च व्याधयः ।। वयं भ्रमामः सततमीशाज्ञापरिपालकाः

kālapuruṣa uvāca || ko vā'haṃ ko yamaḥ kā ca mṛtyukanyā ca vyādhayaḥ || vayaṃ bhramāmaḥ satatamīśājñāparipālakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य सृष्टा च प्रकृतिर्ब्रह्मविष्णुशिवादयः ।। सुरा मुनीन्द्रा मनवो मानवाः सर्वजन्तवः

yasya sṛṣṭā ca prakṛtirbrahmaviṣṇuśivādayaḥ || surā munīndrā manavo mānavāḥ sarvajantavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यायन्ते तत्पदाम्भोजं योगिनश्च विचक्षणाः।। जपन्ति शश्वन्नामानि पुण्यानि परमात्मनः

dhyāyante tatpadāmbhojaṃ yoginaśca vicakṣaṇāḥ|| japanti śaśvannāmāni puṇyāni paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्भयाद्वाति वातोऽयं सूर्य्यस्तपति यद्भयात् ।। स्रष्टा ब्रह्माऽऽज्ञया यस्य पाता विष्णुर्यदाज्ञया

yadbhayādvāti vāto'yaṃ sūryyastapati yadbhayāt || sraṣṭā brahmā''jñayā yasya pātā viṣṇuryadājñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संहर्त्ता शङ्करः सर्वजगतां यस्य शासनात् ।। धर्मश्च कर्मणां साक्षी यस्याज्ञापरिपालकः

saṃharttā śaṅkaraḥ sarvajagatāṃ yasya śāsanāt || dharmaśca karmaṇāṃ sākṣī yasyājñāparipālakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राशि चक्रं ग्रहाः सर्वे भ्रमन्ति यस्य शासनात् ।। दिगीशाश्चैव दिक्पाला यस्याज्ञापरिपालकाः

rāśi cakraṃ grahāḥ sarve bhramanti yasya śāsanāt || digīśāścaiva dikpālā yasyājñāparipālakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याज्ञया च तरवः पुष्पाणि च फलानि च ।। बिभ्रत्येव ददत्येव काले मालावतीसति

yasyājñayā ca taravaḥ puṣpāṇi ca phalāni ca || bibhratyeva dadatyeva kāle mālāvatīsati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याज्ञया जलाधारा सर्वाधारा वसुन्धरा ।। क्षमावती पृथिवी कम्पिता न भयेन च

yasyājñayā jalādhārā sarvādhārā vasundharā || kṣamāvatī pṛthivī kampitā na bhayena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहसा मोहिता माया मायया यस्य सन्ततम् ।। सर्वप्रसूर्या प्रकृतिः सा भीता यद्भयादहो

sahasā mohitā māyā māyayā yasya santatam || sarvaprasūryā prakṛtiḥ sā bhītā yadbhayādaho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यान्तं न विदुर्वेदा वस्तूनां भावगा अपि ।। पुराणानि च सर्वाणि यस्यैव स्तुतिपाठकाः

yasyāntaṃ na vidurvedā vastūnāṃ bhāvagā api || purāṇāni ca sarvāṇi yasyaiva stutipāṭhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य नाम विधिर्विष्णुः सेवते सुमहान्विराट् ।। षोडशांशो भगवतः स एव तेजसो विभोः

yasya nāma vidhirviṣṇuḥ sevate sumahānvirāṭ || ṣoḍaśāṃśo bhagavataḥ sa eva tejaso vibhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेश्वरः कालकालो मृत्योर्मृत्युः परात्परः ।। सर्वविघ्नविनाशाय तं कृष्णं परिचिन्तय

sarveśvaraḥ kālakālo mṛtyormṛtyuḥ parātparaḥ || sarvavighnavināśāya taṃ kṛṣṇaṃ paricintaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाभीष्टं च भर्त्तारं प्रदास्यति कृपानिधिः ।। इमे यत्प्रेरिताः सर्वे स दाता सर्व सम्पदाम्

sarvābhīṣṭaṃ ca bharttāraṃ pradāsyati kṛpānidhiḥ || ime yatpreritāḥ sarve sa dātā sarva sampadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा कालपुरुषो विरराम च शौनक ।। कथां कथितुमारेभे पुनरेव तु ब्राह्मणः

ityuktvā kālapuruṣo virarāma ca śaunaka || kathāṃ kathitumārebhe punareva tu brāhmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.