Library·Brahmavaivarta Purāṇa·1·1.26

Brahmavaivarta Purāṇa 1.26

सौतिरुवाच ।। हरिस्तोत्रं च कवचं मन्त्रं पूजाविधिं परम् ।। हरं ययाचे देवर्षिर्ध्यानं च ज्ञानमेव च

sautiruvāca || haristotraṃ ca kavacaṃ mantraṃ pūjāvidhiṃ param || haraṃ yayāce devarṣirdhyānaṃ ca jñānameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तोत्रं च कवचं मन्त्रं ध्यानं पूजाविधिं तथा ।। तत्प्राक्तनीयज्ञानं च ददौ तस्मै महेश्वरः

stotraṃ ca kavacaṃ mantraṃ dhyānaṃ pūjāvidhiṃ tathā || tatprāktanīyajñānaṃ ca dadau tasmai maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं प्राप्य मुनिश्रेष्ठः परिपूर्णमनोरथः ।। उवाच प्रणतो भक्त्या गुरुं प्रणतवत्सलम्

sarvaṃ prāpya muniśreṣṭhaḥ paripūrṇamanorathaḥ || uvāca praṇato bhaktyā guruṃ praṇatavatsalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारद उवाच ।। आह्निकं ब्राह्मणानां च वद वेदविदां वर ।। स्वधर्मपालनं नित्यं यतो भवति नित्यशः

nārada uvāca || āhnikaṃ brāhmaṇānāṃ ca vada vedavidāṃ vara || svadharmapālanaṃ nityaṃ yato bhavati nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमहेश्वर उवाच ।। ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय बह्मरन्धस्थपङ्कजे ।। सूक्ष्मे सहस्रपत्रे स्वे निर्मले ग्लानिवर्जिते

śrīmaheśvara uvāca || brāhme muhūrte cotthāya bahmarandhasthapaṅkaje || sūkṣme sahasrapatre sve nirmale glānivarjite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्रिवासं परित्यज्य गुरुं तत्रैव चिन्तयेत् ।। व्याख्यामुद्राकरं प्रीतं सस्मितं शिष्यवत्सलम्

rātrivāsaṃ parityajya guruṃ tatraiva cintayet || vyākhyāmudrākaraṃ prītaṃ sasmitaṃ śiṣyavatsalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसन्नवदनं शान्तं परितुष्टं निरन्तरम् ।। साक्षाद्ब्रह्मस्वरूपं च परमं चिन्तयेत्सदा

prasannavadanaṃ śāntaṃ parituṣṭaṃ nirantaram || sākṣādbrahmasvarūpaṃ ca paramaṃ cintayetsadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यात्वैवं गुरुमाराध्य हृत्पद्मे निर्मले सिते ।। सहस्रपत्रे विस्तीर्णे देवमिष्टं विचिन्तयेत्

dhyātvaivaṃ gurumārādhya hṛtpadme nirmale site || sahasrapatre vistīrṇe devamiṣṭaṃ vicintayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य देवस्य यद्ध्यानं यद्रूपं तद्विचिन्तयेत् ।। गृहीत्वा तदनुज्ञां च कर्त्तव्यं समयोचितम्

yasya devasya yaddhyānaṃ yadrūpaṃ tadvicintayet || gṛhītvā tadanujñāṃ ca karttavyaṃ samayocitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ ध्यात्वा गुरुं नत्वा संपूज्य विधिपूर्वकम् ।। पश्चात्तदाज्ञामादाय ध्यायेदिष्टं प्रपूजयेत्

ādau dhyātvā guruṃ natvā saṃpūjya vidhipūrvakam || paścāttadājñāmādāya dhyāyediṣṭaṃ prapūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुप्रदर्शितो देवो मन्त्रपूजाविधिर्जपः ।। न देवेन गुरुर्दृष्टस्तस्माद्देवाद्गुरुः परः ।।

gurupradarśito devo mantrapūjāvidhirjapaḥ || na devena gururdṛṣṭastasmāddevādguruḥ paraḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुर्गुरुर्देवो महेश्वरः ।। गुरुः प्रकृतिरीशाद्या गुरुश्चन्द्रोऽनलो रविः

gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ || guruḥ prakṛtirīśādyā guruścandro'nalo raviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुर्वायुश्च वरुणो गुरुर्माता पिता सुहृत् ।। गुरुरेव परं ब्रह्म नास्ति पूज्यो गुरोः परः

gururvāyuśca varuṇo gururmātā pitā suhṛt || gurureva paraṃ brahma nāsti pūjyo guroḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभीष्टदेवे रुष्टे च समर्थो रक्षणे गुरुः ।। न समर्था गुरौ रुष्टे रक्षणे सर्वदेवताः

abhīṣṭadeve ruṣṭe ca samartho rakṣaṇe guruḥ || na samarthā gurau ruṣṭe rakṣaṇe sarvadevatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य तुष्टो गुरुः शश्वज्जयस्तस्य पदे पदे ।। यस्य रुष्टो गुरुस्तस्य सर्वनाशश्च सर्वदा

yasya tuṣṭo guruḥ śaśvajjayastasya pade pade || yasya ruṣṭo gurustasya sarvanāśaśca sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न संपूज्य गुरुं देवं यो मूढः पूजयेद् भ्रमात्।। ब्रह्महत्याशतं पापी लभते नात्र संशयः

na saṃpūjya guruṃ devaṃ yo mūḍhaḥ pūjayed bhramāt|| brahmahatyāśataṃ pāpī labhate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामवेदे च भगवानित्युवाच हरिः स्वयम्।। तस्मादभीष्टदेवाच्च गुरुः पूज्यतमः परः

sāmavede ca bhagavānityuvāca hariḥ svayam|| tasmādabhīṣṭadevācca guruḥ pūjyatamaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुमिष्टं स्वयं ध्यात्वा स्तुत्वा वै साधको मुने ।। निर्मलं स्थलमासाद्य विण्मूत्रं ह्युत्सृजेन्मुदा

gurumiṣṭaṃ svayaṃ dhyātvā stutvā vai sādhako mune || nirmalaṃ sthalamāsādya viṇmūtraṃ hyutsṛjenmudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलं जलसमीपं च सरन्धं प्राणिसन्निधिम् ।। देवालयसमीपं च वृक्षमूलं च वर्त्म च

jalaṃ jalasamīpaṃ ca sarandhaṃ prāṇisannidhim || devālayasamīpaṃ ca vṛkṣamūlaṃ ca vartma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हलोत्कर्षस्थलं चैव सस्यक्षेत्रं च गोष्ठकम् ।। नदीकन्दरगर्भं च पुष्पोद्यानं च पंकिलम्

halotkarṣasthalaṃ caiva sasyakṣetraṃ ca goṣṭhakam || nadīkandaragarbhaṃ ca puṣpodyānaṃ ca paṃkilam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामाद्यभ्यन्तरं चैव नृणां गृहसमीपकम्।। शङ्कुं सेतुं शरवणं श्मशानं वह्निसन्निधिम्

grāmādyabhyantaraṃ caiva nṛṇāṃ gṛhasamīpakam|| śaṅkuṃ setuṃ śaravaṇaṃ śmaśānaṃ vahnisannidhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडास्थलं महारण्यं मंचकाधःस्थलं तथा ।। वृक्षच्छायायुतं स्थानमन्तःप्राण्यवपर्णकम्

krīḍāsthalaṃ mahāraṇyaṃ maṃcakādhaḥsthalaṃ tathā || vṛkṣacchāyāyutaṃ sthānamantaḥprāṇyavaparṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूर्वास्थानं कुशस्थानं वल्मीकस्थानमेव च ।। वृक्षारोपणभूभिं च कार्यार्थं च परिष्कृतम्

dūrvāsthānaṃ kuśasthānaṃ valmīkasthānameva ca || vṛkṣāropaṇabhūbhiṃ ca kāryārthaṃ ca pariṣkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्सर्वं परित्यज्य सूर्य्यतापविवर्जितम् ।। कृत्वा गर्त्तं पुरीषं च मूत्रं च परिवर्जयेत्

etatsarvaṃ parityajya sūryyatāpavivarjitam || kṛtvā garttaṃ purīṣaṃ ca mūtraṃ ca parivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरीषमूत्रोत्सर्गं च दिवा कुर्यादुदङ्मुखः ।। पश्चिमाभिमुखो रात्रौ सन्ध्यायां दक्षिणामुखः

purīṣamūtrotsargaṃ ca divā kuryādudaṅmukhaḥ || paścimābhimukho rātrau sandhyāyāṃ dakṣiṇāmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौनी भूत्वा च निश्वासं यथा गन्धो न सञ्चरेत् ।। त्यक्त्वा मृदा समाच्छाद्य शौचं कुर्य्याद्विचक्षणः

maunī bhūtvā ca niśvāsaṃ yathā gandho na sañcaret || tyaktvā mṛdā samācchādya śaucaṃ kuryyādvicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा तु लोष्टशौचं च जलशौचं ततः परम् ।। मृद्युक्तं तज्जलं चैव तत्प्रमाणं निशामय ।।

kṛtvā tu loṣṭaśaucaṃ ca jalaśaucaṃ tataḥ param || mṛdyuktaṃ tajjalaṃ caiva tatpramāṇaṃ niśāmaya ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकां लिङ्गे मृदं दद्याद्वामहस्ते चतुष्टयम् ।। उभयोर्हस्तयोर्द्वे तु मूत्रशौचं प्रकीर्तितम्

ekāṃ liṅge mṛdaṃ dadyādvāmahaste catuṣṭayam || ubhayorhastayordve tu mūtraśaucaṃ prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूत्रशौचं द्विगुणितं मैधुनानन्तरं यदि ।। मैथुनानन्तरं यद्वा मूत्रशौचं चतुर्गुणम्

mūtraśaucaṃ dviguṇitaṃ maidhunānantaraṃ yadi || maithunānantaraṃ yadvā mūtraśaucaṃ caturguṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एका लिङ्गे गुदे तिस्रस्तथा वामकरे दश ।। उभयोः सप्त दातव्याः पादः षष्ठेन शुध्यति

ekā liṅge gude tisrastathā vāmakare daśa || ubhayoḥ sapta dātavyāḥ pādaḥ ṣaṣṭhena śudhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरीषशौचं विप्राणां गृहिणामिदमेव च ।। विधवानां द्विगुणितं शौचमेव प्रकीर्त्तितम्

purīṣaśaucaṃ viprāṇāṃ gṛhiṇāmidameva ca || vidhavānāṃ dviguṇitaṃ śaucameva prakīrttitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतीनां वैष्णवानां च ब्रह्मर्षेर्ब्रह्मचारिणाम् ।। चतुर्गुणं च गृहिणां तेषां शौचं प्रकीर्त्तितम्

yatīnāṃ vaiṣṇavānāṃ ca brahmarṣerbrahmacāriṇām || caturguṇaṃ ca gṛhiṇāṃ teṣāṃ śaucaṃ prakīrttitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नो यावदुपनीयेत द्विजः शूद्रस्तथाऽङ्गना ।। गन्धलेपक्षयकरं तेषां शौचं प्रकीर्त्तितम्

no yāvadupanīyeta dvijaḥ śūdrastathā'ṅganā || gandhalepakṣayakaraṃ teṣāṃ śaucaṃ prakīrttitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचं क्षत्रविशोश्चैव द्विजानां गृहिणां समम् ।। द्विगुणं वैष्णवादीनां मुनीनां परिकीर्तितम्

śaucaṃ kṣatraviśoścaiva dvijānāṃ gṛhiṇāṃ samam || dviguṇaṃ vaiṣṇavādīnāṃ munīnāṃ parikīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यूनाधिकं न कर्तव्यं शौचं शुद्धिमभीप्सता ।। प्रायश्चित्तं प्रयुज्येत विहितातिक्रमे कृते

nyūnādhikaṃ na kartavyaṃ śaucaṃ śuddhimabhīpsatā || prāyaścittaṃ prayujyeta vihitātikrame kṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचं तन्नियमं मत्तः सावधानं निशामय ।। मृच्छौचे च शुचिर्विप्रोऽप्यशुचिश्च व्यतिक्रमे

śaucaṃ tanniyamaṃ mattaḥ sāvadhānaṃ niśāmaya || mṛcchauce ca śucirvipro'pyaśuciśca vyatikrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्मीकमूषिकोत्खातां मृदमन्तर्जलां तथा ।। शौचावशिष्टां गेहाच्च न दद्यात्क्लेशसम्भवाम्

valmīkamūṣikotkhātāṃ mṛdamantarjalāṃ tathā || śaucāvaśiṣṭāṃ gehācca na dadyātkleśasambhavām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तःप्राण्यवपर्णां च हलोत्खातां विशेषतः ।। कुशमूलोत्थितां चैव दूर्वामूलोत्थितां तथा

antaḥprāṇyavaparṇāṃ ca halotkhātāṃ viśeṣataḥ || kuśamūlotthitāṃ caiva dūrvāmūlotthitāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वत्थमूलान्नीतां च तथैव शयनोत्थिताम् ।। चतुष्पथाच्च गोष्ठानां गोष्पदानां तथैव च

aśvatthamūlānnītāṃ ca tathaiva śayanotthitām || catuṣpathācca goṣṭhānāṃ goṣpadānāṃ tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्यस्थलानां क्षेत्राणामुद्यानानां मृदं त्यजेत् ।। स्नातो वाऽप्यथवाऽस्नातो विप्रः शौचेन शुध्यति

śasyasthalānāṃ kṣetrāṇāmudyānānāṃ mṛdaṃ tyajet || snāto vā'pyathavā'snāto vipraḥ śaucena śudhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचहीनोऽशुचिर्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु ।। कृत्वा शौचमिदं विप्रो सुखं प्रक्षालयेत्सुधीः

śaucahīno'śucirnityamanarhaḥ sarvakarmasu || kṛtvā śaucamidaṃ vipro sukhaṃ prakṣālayetsudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ षोडशगण्डूषैर्मुखशुद्धिं विधाय च ।। दन्तकाष्ठेन दन्तं च तत्पश्चात्परिमार्जयेत्

ādau ṣoḍaśagaṇḍūṣairmukhaśuddhiṃ vidhāya ca || dantakāṣṭhena dantaṃ ca tatpaścātparimārjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः षोडशगण्डूषैर्मुखशुद्धिं समाचरेत् ।। दन्तमार्जनकाष्ठानां नियमं शृणु नारद

punaḥ ṣoḍaśagaṇḍūṣairmukhaśuddhiṃ samācaret || dantamārjanakāṣṭhānāṃ niyamaṃ śṛṇu nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरूपितं सामवेदे हरिणा चाह्निकक्रमे ।। अपामार्गं सिन्धुवारमाम्रं च करवीरकम्

nirūpitaṃ sāmavede hariṇā cāhnikakrame || apāmārgaṃ sindhuvāramāmraṃ ca karavīrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खदिरं च शिरीषं च जातिपुन्नागशालकम् ।। अशोकमर्जुनं चैव क्षीरिवृक्षं कदम्बकम्

khadiraṃ ca śirīṣaṃ ca jātipunnāgaśālakam || aśokamarjunaṃ caiva kṣīrivṛkṣaṃ kadambakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बूकं बकुलं तोक्मं पलाशं च प्रशस्तकम् ।। बदरीं पारिभद्रं च मन्दारं शाल्मलिं तथा

jambūkaṃ bakulaṃ tokmaṃ palāśaṃ ca praśastakam || badarīṃ pāribhadraṃ ca mandāraṃ śālmaliṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षं कण्टकयुक्तं च लतादि परिवर्जयेत् ।। पिप्पलं च प्रियालं च तिन्ति डीकं च तालकम्

vṛkṣaṃ kaṇṭakayuktaṃ ca latādi parivarjayet || pippalaṃ ca priyālaṃ ca tinti ḍīkaṃ ca tālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खर्जूरं नारिकेलं च तालं च परिवर्जयेत् ।। दन्तशौचविहीनश्च सर्वशौचविहीनकः

kharjūraṃ nārikelaṃ ca tālaṃ ca parivarjayet || dantaśaucavihīnaśca sarvaśaucavihīnakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौचहीनोऽशुचि र्नित्यमनर्हः सर्वकर्मसु ।। कृत्वा शौचं शुचिर्विप्रो धृत्वा धौते च वाससी

śaucahīno'śuci rnityamanarhaḥ sarvakarmasu || kṛtvā śaucaṃ śucirvipro dhṛtvā dhaute ca vāsasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्षाल्य पादावाचम्य प्रातःसन्ध्यां समाचरेत्।। एवं त्रिसंध्यं संध्यां च कुरुते कुलजो द्विजः

prakṣālya pādāvācamya prātaḥsandhyāṃ samācaret|| evaṃ trisaṃdhyaṃ saṃdhyāṃ ca kurute kulajo dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स स्नातः सर्वतीर्थेषु त्रिसन्ध्यं यः समाचरेत् ।। सन्ध्यात्रितयहीनस्स्यादनर्हः सर्वकर्मसु

sa snātaḥ sarvatīrtheṣu trisandhyaṃ yaḥ samācaret || sandhyātritayahīnassyādanarhaḥ sarvakarmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदह्ना कुरुते कर्म न तस्य फलभाग्भवेत् ।। नोपतिष्ठति यः पूर्वां नोपास्ते यस्तु पश्चिमाम्

yadahnā kurute karma na tasya phalabhāgbhavet || nopatiṣṭhati yaḥ pūrvāṃ nopāste yastu paścimām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स शूद्रवद्बहिष्कार्य्यः सर्वस्माद्द्विजकर्मणः ।। पूर्वां सन्ध्यां परित्यज्य मध्यमां पश्चिमां तथा

sa śūdravadbahiṣkāryyaḥ sarvasmāddvijakarmaṇaḥ || pūrvāṃ sandhyāṃ parityajya madhyamāṃ paścimāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्महत्यामात्महत्यां प्रत्यहं लभते द्विजः ।। एकदशीविहीनो यः सन्ध्याहीनश्च यो द्विजः

brahmahatyāmātmahatyāṃ pratyahaṃ labhate dvijaḥ || ekadaśīvihīno yaḥ sandhyāhīnaśca yo dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पं व्रजेत्कालसूत्रं यथा हि वृषलीपतिः ।। प्रातःसन्ध्यां विधायैवं गुरुमिष्टं सुरं रविम्

kalpaṃ vrajetkālasūtraṃ yathā hi vṛṣalīpatiḥ || prātaḥsandhyāṃ vidhāyaivaṃ gurumiṣṭaṃ suraṃ ravim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माणमीशं विष्णुं च मायां पद्मां सरस्वतीम् ।। प्रणम्य गुरुमाज्यं च दर्पणं मधु काञ्चनम्

brahmāṇamīśaṃ viṣṇuṃ ca māyāṃ padmāṃ sarasvatīm || praṇamya gurumājyaṃ ca darpaṇaṃ madhu kāñcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृष्ट्वा स्नानादिकं काले कुर्यात्साधकसत्तमः ।। पुष्करिण्यां तु वाप्यां तु यदा स्नानं समाचरेत्

spṛṣṭvā snānādikaṃ kāle kuryātsādhakasattamaḥ || puṣkariṇyāṃ tu vāpyāṃ tu yadā snānaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्धृत्य पञ्चपिण्डानादौ धर्मी विचक्षणः ।। नद्यां नदे कन्दरे वा तीर्थे वा स्नानमाचरेत्

samuddhṛtya pañcapiṇḍānādau dharmī vicakṣaṇaḥ || nadyāṃ nade kandare vā tīrthe vā snānamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्य्यात्स्नात्वा तु सङ्कल्पं ततः स्नानं पुनर्मुने ।। श्रीकृष्णप्रीतिकामश्च वैष्णवानां महात्मनाम्

kuryyātsnātvā tu saṅkalpaṃ tataḥ snānaṃ punarmune || śrīkṛṣṇaprītikāmaśca vaiṣṇavānāṃ mahātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्कल्पो गृहिणां चैव कृतपातकनाशकः ।। विप्रः कृत्वा तु सङ्कल्पं मृदं गात्रे प्रलेपयेत्

saṅkalpo gṛhiṇāṃ caiva kṛtapātakanāśakaḥ || vipraḥ kṛtvā tu saṅkalpaṃ mṛdaṃ gātre pralepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदोक्तमन्त्रेणानेन देहशुद्धिकृते नरः ।। अश्वक्रान्ते रथक्रांते विष्णुक्रान्ते वसुन्धरे

vedoktamantreṇānena dehaśuddhikṛte naraḥ || aśvakrānte rathakrāṃte viṣṇukrānte vasundhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्तिके हर मे पापं यन्मया दुष्कृतं कृतम् ।। उद्धृतासि वराहेण कृष्णेन शतबाहुना

mṛttike hara me pāpaṃ yanmayā duṣkṛtaṃ kṛtam || uddhṛtāsi varāheṇa kṛṣṇena śatabāhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरुह्य मम गात्राणि सर्वं पापं प्रमोचय ।। पुण्यं देहि महाभागे स्नानानुज्ञां कुरुष्व माम्

āruhya mama gātrāṇi sarvaṃ pāpaṃ pramocaya || puṇyaṃ dehi mahābhāge snānānujñāṃ kuruṣva mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा च जले नाभिप्रमाणे मन्त्रपूर्वकम् ।। चतुर्हस्तप्रमाणां च कृत्वा मण्डलिका शुभाम्

ityuktvā ca jale nābhipramāṇe mantrapūrvakam || caturhastapramāṇāṃ ca kṛtvā maṇḍalikā śubhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थान्यावाहयेत्तत्र हस्तं दत्त्वा तपोधन ।। यानि यानि च तीर्थानि सर्वाणि कथयामि ते

tīrthānyāvāhayettatra hastaṃ dattvā tapodhana || yāni yāni ca tīrthāni sarvāṇi kathayāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गे च यमुने चैव गोदावरि सरस्वति ।। नर्मदे सिन्धु कावेरि जलेऽस्मिन्सन्निधिं कुरु

gaṅge ca yamune caiva godāvari sarasvati || narmade sindhu kāveri jale'sminsannidhiṃ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नलिनी नन्दिनी सीता मालिनी च महापगा।। विष्णुपादाब्जसम्भूता गङ्गा त्रिपथगामिनी

nalinī nandinī sītā mālinī ca mahāpagā|| viṣṇupādābjasambhūtā gaṅgā tripathagāminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मावती भोगवती स्वर्णरेखा च कौशिकी ।। दक्षा पृथ्वी च सुभगा विश्वकाया शिवामृता

padmāvatī bhogavatī svarṇarekhā ca kauśikī || dakṣā pṛthvī ca subhagā viśvakāyā śivāmṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधरी सुप्रसन्ना तथा लोकप्रसाधिनी ।। क्षेमा च वैष्णवी शान्ता शान्तिदा गोमती सती

vidyādharī suprasannā tathā lokaprasādhinī || kṣemā ca vaiṣṇavī śāntā śāntidā gomatī satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सावित्री तुलसी दुर्गा महालक्ष्मीः सरस्वती ।। कृष्णप्राणाधिका राधा लोपामुद्रा दितीरतिः

sāvitrī tulasī durgā mahālakṣmīḥ sarasvatī || kṛṣṇaprāṇādhikā rādhā lopāmudrā ditīratiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहल्या चादितिः संज्ञा स्वधा स्वाहाऽप्यरुन्धती ।। शतरूपा देवहूतिरित्याद्याः संस्मरेत्सुधीः

ahalyā cāditiḥ saṃjñā svadhā svāhā'pyarundhatī || śatarūpā devahūtirityādyāḥ saṃsmaretsudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा स्नात्वा महापूतः कुर्य्यात्तु तिलक बुधः ।। बाह्वोर्मूले ललाटे च कण्ठदेशे च वक्षसि

snātvā snātvā mahāpūtaḥ kuryyāttu tilaka budhaḥ || bāhvormūle lalāṭe ca kaṇṭhadeśe ca vakṣasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानं दानं तपो होमो देवतापितृकर्म च ।। तत्सर्वं निष्फलं याति लला टे तिलकं विना

snānaṃ dānaṃ tapo homo devatāpitṛkarma ca || tatsarvaṃ niṣphalaṃ yāti lalā ṭe tilakaṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस्तिलकं कृत्वा कुर्य्यात्सन्ध्यां च तर्पणम् ।। नमस्कृत्य सुरान्भक्त्या गृहं गच्छेन्मुदाऽन्वितः

brāhmaṇastilakaṃ kṛtvā kuryyātsandhyāṃ ca tarpaṇam || namaskṛtya surānbhaktyā gṛhaṃ gacchenmudā'nvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्षाल्य पादौ यत्नेन धृत्वा धौते च वाससी ।। मन्दिरं प्रविशेत्प्राज्ञ इत्याह हरिरेव च

prakṣālya pādau yatnena dhṛtvā dhaute ca vāsasī || mandiraṃ praviśetprājña ityāha harireva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विना पादक्षालनं यः स्नात्वा विशति मन्दिरम् ।। तस्य स्नानादिकं नष्टं जपहोमादिपञ्चकम्

vinā pādakṣālanaṃ yaḥ snātvā viśati mandiram || tasya snānādikaṃ naṣṭaṃ japahomādipañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिधाय स्निग्धवस्त्रं गृहं च प्रविशेद्गृही ।। रुष्टा लक्ष्मीर्गृहा द्याति शापं दत्त्वा सुदारुणम्

paridhāya snigdhavastraṃ gṛhaṃ ca praviśedgṛhī || ruṣṭā lakṣmīrgṛhā dyāti śāpaṃ dattvā sudāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जङ्घोर्ध्वतश्च यो विप्रः पादौ प्रक्षालयेद्यदा ।। तावद्भवति चाण्डालो यावद्गङ्गां न पश्यति

jaṅghordhvataśca yo vipraḥ pādau prakṣālayedyadā || tāvadbhavati cāṇḍālo yāvadgaṅgāṃ na paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपविश्यासने ब्रह्मञ्छुचिराचम्य साधकः ।। पूजां कुर्य्यात्तु वेदोक्ता भक्तियुक्तो हि संयतः

upaviśyāsane brahmañchucirācamya sādhakaḥ || pūjāṃ kuryyāttu vedoktā bhaktiyukto hi saṃyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालग्रामे मणौ मन्त्रे प्रतिमायां जले स्थले ।। गोपृष्ठे वा गुरौ विप्रे प्रशस्तमर्चनं हरेः

śālagrāme maṇau mantre pratimāyāṃ jale sthale || gopṛṣṭhe vā gurau vipre praśastamarcanaṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषु शस्ता पूजा च शालग्रामे च नारद ।। सुराणामेव सर्वेषां यत्राधिष्ठानमेव च

sarveṣu śastā pūjā ca śālagrāme ca nārada || surāṇāmeva sarveṣāṃ yatrādhiṣṭhānameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः ।। शालग्रामोदकेनैव योऽभिषेकं समाचरेत्

sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ || śālagrāmodakenaiva yo'bhiṣekaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालग्रामजलं भक्त्या नित्यमश्नाति यो नरः ।। जीवन्मुक्तः स च भवेद्यात्यन्ते कृष्णमन्दिरम्

śālagrāmajalaṃ bhaktyā nityamaśnāti yo naraḥ || jīvanmuktaḥ sa ca bhavedyātyante kṛṣṇamandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालग्रामशिलाचक्रं यत्र तिष्ठति नारद ।। सचक्रो भगवांस्तत्र सर्वतीर्थानि निश्चितम्

śālagrāmaśilācakraṃ yatra tiṣṭhati nārada || sacakro bhagavāṃstatra sarvatīrthāni niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र यो हि मृतो देही ज्ञानाज्ञानेन दैवतः ।। रत्ननिर्मितयानेन स याति श्रीहरेः पदम्

tatra yo hi mṛto dehī jñānājñānena daivataḥ || ratnanirmitayānena sa yāti śrīhareḥ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालग्रामं विनाऽन्यत्र कः साधुः पूजयेद्धरिम् ।। कृत्वा तत्र हरेः पूजां परिपूर्णं फलं लभेत्।।

śālagrāmaṃ vinā'nyatra kaḥ sādhuḥ pūjayeddharim || kṛtvā tatra hareḥ pūjāṃ paripūrṇaṃ phalaṃ labhet||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजाधारश्च कथितः श्रूयतां पूजनक्रमः ।। हरेः पूजां बहुमतां कथयामि यथागमम्

pūjādhāraśca kathitaḥ śrūyatāṃ pūjanakramaḥ || hareḥ pūjāṃ bahumatāṃ kathayāmi yathāgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिद्ददाति हरये चोपचारांश्च षोडश ।। सुन्दराणि पवित्राणि नित्यं भक्त्या च वैष्णवः

kaściddadāti haraye copacārāṃśca ṣoḍaśa || sundarāṇi pavitrāṇi nityaṃ bhaktyā ca vaiṣṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिद्द्वादश वस्तूनि पञ्च वस्तूनि कश्चन ।। येषामेव यथा शक्तिर्भक्तिर्मूलं च पूजने

kaściddvādaśa vastūni pañca vastūni kaścana || yeṣāmeva yathā śaktirbhaktirmūlaṃ ca pūjane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसनं वसनं पाद्यमर्घ्यमाचमनीयकम् ।। पुष्पं चन्दनधूपं च दीपं नैवेद्यमुत्तमम्

āsanaṃ vasanaṃ pādyamarghyamācamanīyakam || puṣpaṃ candanadhūpaṃ ca dīpaṃ naivedyamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धं माल्यं च शय्यां च ललितां सुविलक्षणाम् ।। जलमन्नं च ताम्बूलं साधारं देयमेव च

gandhaṃ mālyaṃ ca śayyāṃ ca lalitāṃ suvilakṣaṇām || jalamannaṃ ca tāmbūlaṃ sādhāraṃ deyameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धान्नतल्पताम्बूलं विना द्रव्याणि द्वादश ।। पाद्यार्घ्यजलनैवेद्यपुष्पाण्येतानि पंच च

gandhānnatalpatāmbūlaṃ vinā dravyāṇi dvādaśa || pādyārghyajalanaivedyapuṣpāṇyetāni paṃca ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाण्येतानि मूलेन दद्यात्साधकसत्तमः ।। गुरूपदिष्टं मूलं च प्रशस्तं सर्वकर्मसु

sarvāṇyetāni mūlena dadyātsādhakasattamaḥ || gurūpadiṣṭaṃ mūlaṃ ca praśastaṃ sarvakarmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ कृत्वा भूतशुद्धिं प्राणायामं ततः परम् ।। अङ्गप्रत्यङ्गयोर्न्यासं मन्त्रन्यासं ततः परम्

ādau kṛtvā bhūtaśuddhiṃ prāṇāyāmaṃ tataḥ param || aṅgapratyaṅgayornyāsaṃ mantranyāsaṃ tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णन्यासं विनिर्वर्त्य चार्घ्यपात्रं विनिर्दिशेत् ।। त्रिकोणमण्डलं कृत्वा तत्र कूर्मं प्रपूजयेत्

varṇanyāsaṃ vinirvartya cārghyapātraṃ vinirdiśet || trikoṇamaṇḍalaṃ kṛtvā tatra kūrmaṃ prapūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलेनापूर्य्य शङ्खं च तत्र संस्थापयेद्द्विजः ।। जलं संपूज्य विधिवत्तीर्थान्यावाहयेत्तत्तः

jalenāpūryya śaṅkhaṃ ca tatra saṃsthāpayeddvijaḥ || jalaṃ saṃpūjya vidhivattīrthānyāvāhayettattaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजोपकरणं तेन जलेन क्षालयेत्पुनः ।। ततो गृहीत्वा पुष्पं च कृत्वा योगासनं शुचिः

pūjopakaraṇaṃ tena jalena kṣālayetpunaḥ || tato gṛhītvā puṣpaṃ ca kṛtvā yogāsanaṃ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानेन गुरुदत्तेन ध्यायेत्कृष्णमनन्यधीः ।। ध्यात्वा पाद्यादिकं सर्वं दद्यान्मूलेन साधकः

dhyānena gurudattena dhyāyetkṛṣṇamananyadhīḥ || dhyātvā pādyādikaṃ sarvaṃ dadyānmūlena sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्ग प्रत्यङ्गदेवं च तन्त्रोक्तं पूजयेद्धरिम् ।। मूलं जप्त्वा यथाशक्ति देवमन्त्रं विसर्जयेत्

aṅga pratyaṅgadevaṃ ca tantroktaṃ pūjayeddharim || mūlaṃ japtvā yathāśakti devamantraṃ visarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्त्वोपहारं विविधं स्तुत्वा च कवचं पठेत् ।। ततः कृत्वा परीहारं मूर्ध्ना च प्रणमेद्भुवि

dattvopahāraṃ vividhaṃ stutvā ca kavacaṃ paṭhet || tataḥ kṛtvā parīhāraṃ mūrdhnā ca praṇamedbhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा वै देवपूजां च यज्ञं कुर्य्याद्विचक्षणः ।। श्रौतस्मार्त्ताग्नियुक्तं च बलिं दद्यात्ततो मुने

kṛtvā vai devapūjāṃ ca yajñaṃ kuryyādvicakṣaṇaḥ || śrautasmārttāgniyuktaṃ ca baliṃ dadyāttato mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यश्राद्धं यथाशक्ति दानं वित्तानुरूपकम् ।। कृत्वा कृती स विहरेत्क्रम एष श्रुतौ श्रुतः

nityaśrāddhaṃ yathāśakti dānaṃ vittānurūpakam || kṛtvā kṛtī sa viharetkrama eṣa śrutau śrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ते कथितं सर्वं वेदोक्तं सूत्रमुत्तमम् ।। आह्निकस्य च विप्राणां किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

iti te kathitaṃ sarvaṃ vedoktaṃ sūtramuttamam || āhnikasya ca viprāṇāṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.