Library·Brahmavaivarta Purāṇa·1·1.27
नारद उवाच ।। भक्ष्यं किं वाऽप्यभक्ष्यं च द्विजानां गृहिणां प्रभो ।। यतीनां वैष्णवानां च विधवाब्रह्मचारिणाम्
nārada uvāca || bhakṣyaṃ kiṃ vā'pyabhakṣyaṃ ca dvijānāṃ gṛhiṇāṃ prabho || yatīnāṃ vaiṣṇavānāṃ ca vidhavābrahmacāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं कर्त्तव्यमकर्त्तव्यमभोग्यं भोग्यमेव वा ।। सर्वं कथय सर्वज्ञ सर्वेशः सर्वकारणम्
kiṃ karttavyamakarttavyamabhogyaṃ bhogyameva vā || sarvaṃ kathaya sarvajña sarveśaḥ sarvakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेश्वर उवाच ।। कश्चित्तपस्वी विप्रश्च निराहारी चिरं मुनिः ।। कश्चित्समीरणाहारी फलाहारी च कश्चन
maheśvara uvāca || kaścittapasvī vipraśca nirāhārī ciraṃ muniḥ || kaścitsamīraṇāhārī phalāhārī ca kaścana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नाहारी यथा काले गृही च गृहिणीयुतः ।। येषामिच्छा च या ब्रह्मन्रुचीनां विविधा गतिः
annāhārī yathā kāle gṛhī ca gṛhiṇīyutaḥ || yeṣāmicchā ca yā brahmanrucīnāṃ vividhā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हविष्यान्नं ब्राह्मणानां प्रशस्तं गृहिणां सदा ।। नारायणोच्छिष्टमिष्टमभक्ष्यमनिवेदितम्
haviṣyānnaṃ brāhmaṇānāṃ praśastaṃ gṛhiṇāṃ sadā || nārāyaṇocchiṣṭamiṣṭamabhakṣyamaniveditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नं विष्ठा जलं मूत्रं यद्विष्णोरनिवेदितम्।। विण्मूत्रं सर्वथा प्रोक्तमन्नं च हरिवासरे
annaṃ viṣṭhā jalaṃ mūtraṃ yadviṣṇoraniveditam|| viṇmūtraṃ sarvathā proktamannaṃ ca harivāsare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणः कामतोऽन्नं च यो भुङ्क्ते हरिवासरे।। त्रैलोक्यजनितं पापं सोऽपि भुङ्क्ते न संशयः
brāhmaṇaḥ kāmato'nnaṃ ca yo bhuṅkte harivāsare|| trailokyajanitaṃ pāpaṃ so'pi bhuṅkte na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भोक्तव्यं न भोक्तव्यं न भोक्तव्यं च नारद ।। गृहिभिर्ब्राह्मणैरन्नं संप्राप्ते हरिवासरे
na bhoktavyaṃ na bhoktavyaṃ na bhoktavyaṃ ca nārada || gṛhibhirbrāhmaṇairannaṃ saṃprāpte harivāsare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृही शैवश्च शाक्तश्च ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः ।। प्रयाति कालसूत्रं च भुक्त्वा च हरिवासरे
gṛhī śaivaśca śāktaśca brāhmaṇo jñānadurbalaḥ || prayāti kālasūtraṃ ca bhuktvā ca harivāsare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृमिभिः शालिमानैश्च भक्षितस्तत्र तिष्ठति ।। विण्मूत्रभोजनं कृत्वा यावदिन्द्राश्चतुर्दश
kṛmibhiḥ śālimānaiśca bhakṣitastatra tiṣṭhati || viṇmūtrabhojanaṃ kṛtvā yāvadindrāścaturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्माष्टमीदिने रामनवमीदिवसे हरेः।। शिवरात्रौ च यो भुङ्क्ते सोऽपि द्विगुणपातकी
janmāṣṭamīdine rāmanavamīdivase hareḥ|| śivarātrau ca yo bhuṅkte so'pi dviguṇapātakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासासमर्थश्च फलं मूलं जलं पिबेत् ।। नष्टे शरीरे स भवेदन्यथा चात्मघातकः
upavāsāsamarthaśca phalaṃ mūlaṃ jalaṃ pibet || naṣṭe śarīre sa bhavedanyathā cātmaghātakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृद्भुङ्क्ते हविष्यान्नं विष्णोर्नैवेद्यमेव च।। न भवेत्प्रत्यवायी स चोपवासफलं लभेत्
sakṛdbhuṅkte haviṣyānnaṃ viṣṇornaivedyameva ca|| na bhavetpratyavāyī sa copavāsaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादश्यामनाहारं गृही विप्रश्च भारते ।। स च तिष्ठति वैकुण्ठे यावद्वै ब्रह्मणो वयः
ekādaśyāmanāhāraṃ gṛhī vipraśca bhārate || sa ca tiṣṭhati vaikuṇṭhe yāvadvai brahmaṇo vayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहिणां शैवशाक्तानामिदमुक्तं च नारद ।। विशेषतो वैष्णवानां यतीनां ब्रह्मचारिणाम्
gṛhiṇāṃ śaivaśāktānāmidamuktaṃ ca nārada || viśeṣato vaiṣṇavānāṃ yatīnāṃ brahmacāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं नैवेद्यभोजो यः श्रीविष्णोस्स हि वैष्णवः ।। नित्यं शतोपवासानां जीवन्मुक्तफलं भवेत्
nityaṃ naivedyabhojo yaḥ śrīviṣṇossa hi vaiṣṇavaḥ || nityaṃ śatopavāsānāṃ jīvanmuktaphalaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाञ्छन्ति तस्य संस्पर्शं तीर्थान्यखिलदेवताः ।। आलापं दर्शनं चैव सर्वपापप्रणाशनम्
vāñchanti tasya saṃsparśaṃ tīrthānyakhiladevatāḥ || ālāpaṃ darśanaṃ caiva sarvapāpapraṇāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विः स्विन्नमन्नं पृथुकं शुद्धं देशविशेषके ।। नात्यन्तशस्तं विप्राणां भक्षणे न निवेदने
dviḥ svinnamannaṃ pṛthukaṃ śuddhaṃ deśaviśeṣake || nātyantaśastaṃ viprāṇāṃ bhakṣaṇe na nivedane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभक्ष्यं वै यतीनां च विधवाब्रह्मचारिणाम् ।। ताम्बूलं च यथा ब्रह्मंस्तथैतद्वस्तु न ध्रुवम्
abhakṣyaṃ vai yatīnāṃ ca vidhavābrahmacāriṇām || tāmbūlaṃ ca yathā brahmaṃstathaitadvastu na dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्बूलं विधवास्त्रीणां यतीनां ब्रह्मचारिणाम् ।। तपस्विनां च विप्रेन्द्र गोमांससदृशं ध्रुवम्
tāmbūlaṃ vidhavāstrīṇāṃ yatīnāṃ brahmacāriṇām || tapasvināṃ ca viprendra gomāṃsasadṛśaṃ dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां ब्राह्मणानां यदभक्ष्यं शृणु नारद ।। यदुक्तं सामवेदे च हरिणा चाह्निकक्रमे
sarveṣāṃ brāhmaṇānāṃ yadabhakṣyaṃ śṛṇu nārada || yaduktaṃ sāmavede ca hariṇā cāhnikakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्रपात्रे पयःपानमुच्छिष्टे घृतभोजनम् ।। दुग्धं लवणसार्द्धं च सद्यो गोमांसभक्षणम्
tāmrapātre payaḥpānamucchiṣṭe ghṛtabhojanam || dugdhaṃ lavaṇasārddhaṃ ca sadyo gomāṃsabhakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारिकेलोदकं कांस्ये ताम्रपात्रे स्थितं लघु ।। ऐक्षवं ताम्रपात्रस्थं सुरातुल्यं न संशयः
nārikelodakaṃ kāṃsye tāmrapātre sthitaṃ laghu || aikṣavaṃ tāmrapātrasthaṃ surātulyaṃ na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थाय वामहस्तेन यस्तोयं पिबति द्विजः ।। सुरापी च स विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः
utthāya vāmahastena yastoyaṃ pibati dvijaḥ || surāpī ca sa vijñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिवेद्यं हरेरन्नं भुक्तशेषं च नित्यशः ।। पीतशेषजलं चैव गोमांससदृशं मुने
anivedyaṃ harerannaṃ bhuktaśeṣaṃ ca nityaśaḥ || pītaśeṣajalaṃ caiva gomāṃsasadṛśaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानिङ्गणफलं चैव गोमांसं कार्त्तिके स्मृतम् ।। माघे च मूलकं चैव कलम्बी शयने तथा
vāniṅgaṇaphalaṃ caiva gomāṃsaṃ kārttike smṛtam || māghe ca mūlakaṃ caiva kalambī śayane tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतवर्णं च तालं च मसूरं मत्स्यमेव च ।। सर्वेषां ब्राह्मणानां च त्याज्यं सर्वत्र देशके
śvetavarṇaṃ ca tālaṃ ca masūraṃ matsyameva ca || sarveṣāṃ brāhmaṇānāṃ ca tyājyaṃ sarvatra deśake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्स्यांश्च कामतो भुक्त्वा सोपवासस्त्र्यहं वसेत् ।। प्रायश्चित्तं ततः कृत्वा शुद्धिमाप्नोति वाडवः
matsyāṃśca kāmato bhuktvā sopavāsastryahaṃ vaset || prāyaścittaṃ tataḥ kṛtvā śuddhimāpnoti vāḍavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपत्सु च कूष्माण्डमभक्ष्यं ह्यर्थनाशनम् ।। द्वितीयायां च बृहतीभोजनेन स्मरेद्धरिम्
pratipatsu ca kūṣmāṇḍamabhakṣyaṃ hyarthanāśanam || dvitīyāyāṃ ca bṛhatībhojanena smareddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभक्ष्यं च पटोलं च शत्रुवृद्धिकरं परम् ।। तृतीयायां चतुर्थ्यां च मूलकं धननाशनम्
abhakṣyaṃ ca paṭolaṃ ca śatruvṛddhikaraṃ param || tṛtīyāyāṃ caturthyāṃ ca mūlakaṃ dhananāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलङ्ककारणं चैव पंचम्यां बिल्वभक्षणम् ।। तिर्य्यग्योनिं प्रापयेत्तु षष्ठ्यां वै निम्बभक्षणम्
kalaṅkakāraṇaṃ caiva paṃcamyāṃ bilvabhakṣaṇam || tiryyagyoniṃ prāpayettu ṣaṣṭhyāṃ vai nimbabhakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोगवृद्धिकरं चैव नराणां तालभक्षणम्।। सप्तम्यां च तथा तालं शरीरस्य च नाशकम्
rogavṛddhikaraṃ caiva narāṇāṃ tālabhakṣaṇam|| saptamyāṃ ca tathā tālaṃ śarīrasya ca nāśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारिकेलफलं भक्ष्यमष्टम्यां बुद्धिनाशनम् ।। तुम्बी नवम्यां गोमांसं दशम्यां च कलम्बिका
nārikelaphalaṃ bhakṣyamaṣṭamyāṃ buddhināśanam || tumbī navamyāṃ gomāṃsaṃ daśamyāṃ ca kalambikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादश्यां तथा शिम्बी द्वादश्यां पूतिका तथा ।। त्रयोदश्यां च वार्त्ताकी न भक्ष्या पुत्रनाशनम्
ekādaśyāṃ tathā śimbī dvādaśyāṃ pūtikā tathā || trayodaśyāṃ ca vārttākī na bhakṣyā putranāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दश्यां माषभक्ष्यं महापापकरं परम् ।। पञ्चदश्यां तथा मांसमभक्ष्यं गृहिणां मुने
caturdaśyāṃ māṣabhakṣyaṃ mahāpāpakaraṃ param || pañcadaśyāṃ tathā māṃsamabhakṣyaṃ gṛhiṇāṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहिणां प्रोक्षितं मांसं भक्ष्यमन्यदिनेषु च ।। प्रातः स्नाने तथा श्राद्धे पार्वणे व्रतवासरे
gṛhiṇāṃ prokṣitaṃ māṃsaṃ bhakṣyamanyadineṣu ca || prātaḥ snāne tathā śrāddhe pārvaṇe vratavāsare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशस्तं सार्षपं तैलं पक्वतैलं च नारद ।। कुहूपूर्णेन्दुसंक्रांतिचतुर्दश्यष्टमीषु च
praśastaṃ sārṣapaṃ tailaṃ pakvatailaṃ ca nārada || kuhūpūrṇendusaṃkrāṃticaturdaśyaṣṭamīṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रवौ श्राद्धे व्रताहे च दुष्टं स्त्रीतिलतैलकम् ।। मांसं च रक्तशाकं च कांस्यपात्रे च भोजनम्
ravau śrāddhe vratāhe ca duṣṭaṃ strītilatailakam || māṃsaṃ ca raktaśākaṃ ca kāṃsyapātre ca bhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निषिद्धं शयनं चैव कूर्ममांसं च मन्त्रितम् ।। निषिद्धं सर्ववर्णानां दिवा स्वस्त्रीनिषेवणम्
niṣiddhaṃ śayanaṃ caiva kūrmamāṃsaṃ ca mantritam || niṣiddhaṃ sarvavarṇānāṃ divā svastrīniṣevaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रौ च दधि भक्ष्यं च शयनं सन्ध्ययोर्दिने ।। रजस्वलास्त्रीगमनमेतन्नरककारणम्
rātrau ca dadhi bhakṣyaṃ ca śayanaṃ sandhyayordine || rajasvalāstrīgamanametannarakakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदक्यवीरयोरन्नं पुंश्चल्यन्नमभक्षकम् ।। शूद्रान्नं याजकान्नं च शूद्रश्राद्धान्नमेव च
udakyavīrayorannaṃ puṃścalyannamabhakṣakam || śūdrānnaṃ yājakānnaṃ ca śūdraśrāddhānnameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभक्ष्यान्नं च विप्रर्षे यदन्नं वृषलीपतेः ।। ब्रह्मन्वार्धुषिकान्नं च गणकान्नमभक्षकम्
abhakṣyānnaṃ ca viprarṣe yadannaṃ vṛṣalīpateḥ || brahmanvārdhuṣikānnaṃ ca gaṇakānnamabhakṣakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्रदानिद्विजान्नं च चिकित्साकारकस्य च ।। हस्तचित्राहरौ तैलमग्राह्यं चाप्यभक्षकम्
agradānidvijānnaṃ ca cikitsākārakasya ca || hastacitrāharau tailamagrāhyaṃ cāpyabhakṣakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूले मृगे भाद्रपदे मांसं गोमांसतुल्यकम् ।। अमायां कृत्तिकायां च द्विजैः क्षौरं विवर्जितम्
mūle mṛge bhādrapade māṃsaṃ gomāṃsatulyakam || amāyāṃ kṛttikāyāṃ ca dvijaiḥ kṣauraṃ vivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा तु मैथुनं क्षौरं यो देवांस्तर्पयेत्पितॄन् ।। रुधिरं तद्भवेत्तोयं दाता च नरकं व्रजेत्
kṛtvā tu maithunaṃ kṣauraṃ yo devāṃstarpayetpitṝn || rudhiraṃ tadbhavettoyaṃ dātā ca narakaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्कर्त्तव्यमकर्त्तव्यं यद्भोज्यं यदभोज्यकम् ।। सर्वं तुभ्यं निगदितं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि
yatkarttavyamakarttavyaṃ yadbhojyaṃ yadabhojyakam || sarvaṃ tubhyaṃ nigaditaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.