Library·Brahmavaivarta Purāṇa·2·2.15
नारायण उवाच ।। धर्मध्वजस्य पत्नी च माधवीति च विश्रुता।। नृपेण सार्द्धं सा रागाद्रेमे वै गन्धमादने
nārāyaṇa uvāca || dharmadhvajasya patnī ca mādhavīti ca viśrutā|| nṛpeṇa sārddhaṃ sā rāgādreme vai gandhamādane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शय्यां रतिकरींकृत्वा पुष्पचन्दनचर्चिता ।। चन्दनोक्षितसर्वाङ्गी पुष्पचन्दनवायुना
śayyāṃ ratikarīṃkṛtvā puṣpacandanacarcitā || candanokṣitasarvāṅgī puṣpacandanavāyunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीरत्नमतिचार्वंगी रत्नभूषणभूषिता ।। कामुकी रसिकश्रेष्ठा रसिकेशेन संगता
strīratnamaticārvaṃgī ratnabhūṣaṇabhūṣitā || kāmukī rasikaśreṣṭhā rasikeśena saṃgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरताद्विरतिर्नासीत्तयोः सुरतविज्ञयोः ।। गतं वर्षशतं दैवं नाजानीतां दिवानिशम्
suratādviratirnāsīttayoḥ suratavijñayoḥ || gataṃ varṣaśataṃ daivaṃ nājānītāṃ divāniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रजस्वलां प्राप्य सुरताद्विरराम सः ।। कामुकी सुन्दरी किंचिन्न च तृप्तिं जगाम सा
tato rajasvalāṃ prāpya suratādvirarāma saḥ || kāmukī sundarī kiṃcinna ca tṛptiṃ jagāma sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधार गर्भं सा सद्यो देवाब्दशतकं सती ।। श्रीगर्भा श्रीयुता सा च संबभूव दिनेदिने
dadhāra garbhaṃ sā sadyo devābdaśatakaṃ satī || śrīgarbhā śrīyutā sā ca saṃbabhūva dinedine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभक्षणे शुभदिने शुभयोगेन संयुते ।। शुभलग्ने शुभांशे च शुभस्वामिगृहान्विते
śubhakṣaṇe śubhadine śubhayogena saṃyute || śubhalagne śubhāṃśe ca śubhasvāmigṛhānvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्तिकीपूर्णिमायां च सितवारे च पद्मजे ।। सुषाव सा च पद्मांशां पद्मिनीं सुमनोहराम्
kārtikīpūrṇimāyāṃ ca sitavāre ca padmaje || suṣāva sā ca padmāṃśāṃ padminīṃ sumanoharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादपद्मयुगे चैव पद्मरागविराजिताम् ।। राजराजेश्वरीं लक्ष्मीं सर्वावयवसुन्दरीम्
pādapadmayuge caiva padmarāgavirājitām || rājarājeśvarīṃ lakṣmīṃ sarvāvayavasundarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजलक्ष्मीलक्ष्मयुक्तां राजलक्ष्म्यधिदेवताम् ।। शरत्पार्वणचन्द्रास्यां शरत्पङ्कजलोचनाम्
rājalakṣmīlakṣmayuktāṃ rājalakṣmyadhidevatām || śaratpārvaṇacandrāsyāṃ śaratpaṅkajalocanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्वबिम्बाधरोष्ठीं च पश्यन्तीं सस्मितां गृहम् ।। हस्तपादतलारक्तां निम्ननाभिं मनोरमाम्
pakvabimbādharoṣṭhīṃ ca paśyantīṃ sasmitāṃ gṛham || hastapādatalāraktāṃ nimnanābhiṃ manoramām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदधस्त्रिवलीयुक्तां वृत्तवल्गुनितम्बिनीम्।। शीते सुखोष्णसर्वांगीं ग्रीष्मे च सुखशीतलाम्
tadadhastrivalīyuktāṃ vṛttavalgunitambinīm|| śīte sukhoṣṇasarvāṃgīṃ grīṣme ca sukhaśītalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामां सुकेशीं रुचिरां न्यग्रोधपरिमण्डलाम् ।। श्वेतचम्पकवर्णाभां सुन्दरीष्वेकसुन्दरीम्
śyāmāṃ sukeśīṃ rucirāṃ nyagrodhaparimaṇḍalām || śvetacampakavarṇābhāṃ sundarīṣvekasundarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरा नार्य्यश्च तां दृष्ट्वा तुलनां दातुमक्षमाः ।। तेन नाम्ना च तुलसीं तां वदन्ति पुराविदः
narā nāryyaśca tāṃ dṛṣṭvā tulanāṃ dātumakṣamāḥ || tena nāmnā ca tulasīṃ tāṃ vadanti purāvidaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा च भूमिष्ठमात्रेण योग्या स्त्रीप्रकृतिर्यथा ।। सर्वैर्निषिद्धा तपसे जगाम बदरीवनम्
sā ca bhūmiṣṭhamātreṇa yogyā strīprakṛtiryathā || sarvairniṣiddhā tapase jagāma badarīvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दैवाब्दलक्षं च चकार परमं तपः ।। मम नारायणः स्वामी भवितेति विनिश्चिता
tatra daivābdalakṣaṃ ca cakāra paramaṃ tapaḥ || mama nārāyaṇaḥ svāmī bhaviteti viniścitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रीष्मे पञ्चतपाः शीते तोयस्था सा च सुन्दरी ।। प्रकाशस्था वृष्टिधारां सहन्ती च दिवानिशम् ।।
grīṣme pañcatapāḥ śīte toyasthā sā ca sundarī || prakāśasthā vṛṣṭidhārāṃ sahantī ca divāniśam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशत्सहस्रवर्षं च फलतोयाशना च सा ।। त्रिंशच्छतसहस्राब्दं पत्राहारा तपस्विनी
viṃśatsahasravarṣaṃ ca phalatoyāśanā ca sā || triṃśacchatasahasrābdaṃ patrāhārā tapasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारिंशत्सहस्राब्दं वाय्वाहारा कृशोदरी।। ततो दशसहस्राब्दं निराहारा बभूव सा
catvāriṃśatsahasrābdaṃ vāyvāhārā kṛśodarī|| tato daśasahasrābdaṃ nirāhārā babhūva sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्लक्ष्यां चैकपादस्थां दृष्ट्वा तां कमलोद्भवः।। समाययौ वरं दातुं परं बदरिकाश्रमम्
nirlakṣyāṃ caikapādasthāṃ dṛṣṭvā tāṃ kamalodbhavaḥ|| samāyayau varaṃ dātuṃ paraṃ badarikāśramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्मुखं च सा दृष्ट्वा प्राणंसीद्धंसवाहनम् ।। तामुवाच जगत्कर्ता विधाता जगतामपि
caturmukhaṃ ca sā dṛṣṭvā prāṇaṃsīddhaṃsavāhanam || tāmuvāca jagatkartā vidhātā jagatāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच ।। वरं वृणुष्व तुलसि यत्ते मनसि वाञ्छितम् ।। हरिभक्तिं च मुक्तिं वाऽप्यजरामरतामपि
brahmovāca || varaṃ vṛṇuṣva tulasi yatte manasi vāñchitam || haribhaktiṃ ca muktiṃ vā'pyajarāmaratāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलस्युवाच ।। शृणु तात प्रवक्ष्यामि यन्मे मनसि वाञ्छितम् ।। सर्वज्ञस्यापि पुरतः का लज्जा मम साम्प्रतम्
tulasyuvāca || śṛṇu tāta pravakṣyāmi yanme manasi vāñchitam || sarvajñasyāpi purataḥ kā lajjā mama sāmpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं च तुलसी गोपी गोलोकेऽहं स्थिता पुरा ।। कृष्णप्रिया किङ्करी च तदंशा तत्सखी प्रिया
ahaṃ ca tulasī gopī goloke'haṃ sthitā purā || kṛṣṇapriyā kiṅkarī ca tadaṃśā tatsakhī priyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोविन्देन सहासक्तामतृप्तां मां च मूर्च्छिताम् ।। रासेश्वरी समागत्य चापश्यद्रासमण्डले
govindena sahāsaktāmatṛptāṃ māṃ ca mūrcchitām || rāseśvarī samāgatya cāpaśyadrāsamaṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोविन्दं भर्त्सयामास मां शशाप रुषाऽन्विता।। याहि त्वं मानवीं योनिमित्येवं च पितामह
govindaṃ bhartsayāmāsa māṃ śaśāpa ruṣā'nvitā|| yāhi tvaṃ mānavīṃ yonimityevaṃ ca pitāmaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मामुवाच स गोविन्दो मदंशं त्वं चतुर्भुजम् ।। लभिष्यसि तपस्तप्त्वा भारते ब्रह्मणो वरात्
māmuvāca sa govindo madaṃśaṃ tvaṃ caturbhujam || labhiṣyasi tapastaptvā bhārate brahmaṇo varāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा देवेशोऽप्यन्तर्धानमवाप सः ।। देव्या भिया तनुं त्यक्त्वा लब्धं जन्म मया भुवि
ityevamuktvā deveśo'pyantardhānamavāpa saḥ || devyā bhiyā tanuṃ tyaktvā labdhaṃ janma mayā bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं नारायणं कान्तं शान्तं सुन्दविग्रहम् ।। साम्प्रतं लब्धुमिच्छामि वरमेवं च देहि मे
ahaṃ nārāyaṇaṃ kāntaṃ śāntaṃ sundavigraham || sāmprataṃ labdhumicchāmi varamevaṃ ca dehi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच ।। सुदामा नाम गोपश्च श्रीकृष्णाङ्गसमुद्भवः ।। तदंशश्चातितेजस्वी चालभज्जन्म भारते
brahmovāca || sudāmā nāma gopaśca śrīkṛṣṇāṅgasamudbhavaḥ || tadaṃśaścātitejasvī cālabhajjanma bhārate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साम्प्रतं राधिकाशापाद्दनुवंशसमुद्भवः ।। शङ्खचूड इति ख्यातस्त्रैलाक्ये न च तत्परः
sāmprataṃ rādhikāśāpāddanuvaṃśasamudbhavaḥ || śaṅkhacūḍa iti khyātastrailākye na ca tatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोलोके त्वां पुरा दृष्ट्वा कामोन्मथितमानसः ।। विलंघितुं न शक्नोति राधिकायाः प्रभावतः
goloke tvāṃ purā dṛṣṭvā kāmonmathitamānasaḥ || vilaṃghituṃ na śaknoti rādhikāyāḥ prabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च जातिस्मरस्तप्त्वा त्वां ललाभ वरेण च ।। जातिस्मरा तु त्वमपि सर्वं जानासि सुन्दरि
sa ca jātismarastaptvā tvāṃ lalābha vareṇa ca || jātismarā tu tvamapi sarvaṃ jānāsi sundari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुना तस्य पत्नी च भव भाविनि शोभने ।। पश्चान्नारायणं कान्तं शान्तमेव लभिष्यसि
adhunā tasya patnī ca bhava bhāvini śobhane || paścānnārāyaṇaṃ kāntaṃ śāntameva labhiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शापान्नारायणस्यैव कलया दैवयोगतः ।। प्राप्नोषि वृक्षरूपं तं त्वं पूता विश्वपावनी
śāpānnārāyaṇasyaiva kalayā daivayogataḥ || prāpnoṣi vṛkṣarūpaṃ taṃ tvaṃ pūtā viśvapāvanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रधाना सर्वपुष्पाणां विष्णुप्राणाधिका भवेत् ।। त्वया विना च सर्वेषां पूजा च विफला भवेत्
pradhānā sarvapuṣpāṇāṃ viṣṇuprāṇādhikā bhavet || tvayā vinā ca sarveṣāṃ pūjā ca viphalā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृन्दावने वृक्षरूपा नाम्ना वृन्दावनीति च ।। त्वत्पत्रैर्गोपिका गोपाः पूजयिष्यन्ति माधवम्
vṛndāvane vṛkṣarūpā nāmnā vṛndāvanīti ca || tvatpatrairgopikā gopāḥ pūjayiṣyanti mādhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षाधिदेवीरूपेण सार्द्धं कृष्णेन सन्ततम्।। विहरिष्यसि गोपेन स्वच्छन्दं मद्वरेण च
vṛkṣādhidevīrūpeṇa sārddhaṃ kṛṣṇena santatam|| vihariṣyasi gopena svacchandaṃ madvareṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं वचनं श्रुत्वा सस्मिता हृष्टमानसा।। प्रणनाम च धातारं तं च किंचिदुवाच ह
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā sasmitā hṛṣṭamānasā|| praṇanāma ca dhātāraṃ taṃ ca kiṃciduvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलत्युवाच।। यथा मे द्विभुजे कृष्णे वाञ्छा च श्यामसुन्दरे।। सत्यं ब्रवीमि हे तात न तथा च चतुर्भुजे
tulatyuvāca|| yathā me dvibhuje kṛṣṇe vāñchā ca śyāmasundare|| satyaṃ bravīmi he tāta na tathā ca caturbhuje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतृप्ताऽहं च गोविन्दे दैवाच्छृङ्गारभंगतः ।। गोविन्दस्यैव वचनात्प्रार्थयामि चतुर्भुजम्
atṛptā'haṃ ca govinde daivācchṛṅgārabhaṃgataḥ || govindasyaiva vacanātprārthayāmi caturbhujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रसादेन गोविन्दं पुनरेव सुदुर्लभम् ।। ध्रुवमेव लभिष्यामि राधा भीतिं प्रमोचय
tatprasādena govindaṃ punareva sudurlabham || dhruvameva labhiṣyāmi rādhā bhītiṃ pramocaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच ।। गृहाण राधिकामन्त्रं ददे वै षोडशाक्षरम् ।। तस्याश्च प्राणतुल्या त्वं मद्वरेण भविष्यसि
brahmovāca || gṛhāṇa rādhikāmantraṃ dade vai ṣoḍaśākṣaram || tasyāśca prāṇatulyā tvaṃ madvareṇa bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृंगारं युवयोर्गोप्यमाज्ञास्यति च राधिका ।। राधासमा त्वं सुभगा गोविन्दस्य भविष्यसि
śṛṃgāraṃ yuvayorgopyamājñāsyati ca rādhikā || rādhāsamā tvaṃ subhagā govindasya bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा दत्त्वा च देव्यै तत्षोडशाक्षरम् ।। मन्त्रं तस्यै जगद्धाता स्तोत्रं च कवचं परम्
ityevamuktvā dattvā ca devyai tatṣoḍaśākṣaram || mantraṃ tasyai jagaddhātā stotraṃ ca kavacaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं पूजाविधानं च पुरश्चर्याविधिक्रमम् ।। परं शुभाशिषं कृत्वा सोऽन्तर्द्धानमवाप ह
sarvaṃ pūjāvidhānaṃ ca puraścaryāvidhikramam || paraṃ śubhāśiṣaṃ kṛtvā so'ntarddhānamavāpa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा च ब्रह्मोपदेशेन पुण्ये बदरिकाश्रमे ।। जजाप परमं मन्त्रं यदिष्टं पूर्वजन्मनः
sā ca brahmopadeśena puṇye badarikāśrame || jajāpa paramaṃ mantraṃ yadiṣṭaṃ pūrvajanmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यं द्वादशवर्षं च पूजां चैव चकार सा ।। बभूव सिद्धा सा देवी तत्प्रत्यादेशमाप च
divyaṃ dvādaśavarṣaṃ ca pūjāṃ caiva cakāra sā || babhūva siddhā sā devī tatpratyādeśamāpa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धे तपसि मन्त्रे च वरं प्राप्य यथेप्सितम् ।। बुभुजे च महाभागं यद्विश्वेषु सुदुर्लभम्
siddhe tapasi mantre ca varaṃ prāpya yathepsitam || bubhuje ca mahābhāgaṃ yadviśveṣu sudurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसन्नमानसा देवी तत्याज तपसः क्लमम् ।। सिद्धे फले नराणां च दुःखं च सुखमुत्तमम्
prasannamānasā devī tatyāja tapasaḥ klamam || siddhe phale narāṇāṃ ca duḥkhaṃ ca sukhamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्त्वा पीत्वा च सन्तुष्टा शयनं च चकार सा ।। तल्पे मनोरमे तत्र पुष्पचन्दनचर्चिते
bhuktvā pītvā ca santuṣṭā śayanaṃ ca cakāra sā || talpe manorame tatra puṣpacandanacarcite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.