Brahmavaivarta Purāṇa 2.1

मूर्त्तिश्च धर्मपत्नी सा कान्तिरूपा मनोहरा ।। परमात्मा च विश्वौघा निराधारा यया विना

mūrttiśca dharmapatnī sā kāntirūpā manoharā || paramātmā ca viśvaughā nirādhārā yayā vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र शोभारूपा च लक्ष्मीर्मूर्तिमती सती ।। श्रीरूपा मूर्तिरूपा च मान्या धन्या च पूजिता

sarvatra śobhārūpā ca lakṣmīrmūrtimatī satī || śrīrūpā mūrtirūpā ca mānyā dhanyā ca pūjitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालाग्निरुद्रपत्नी च निद्रा या सिद्धयोगिनाम् ।। सर्वलोकाः समाच्छन्ना मायायोगेन रात्रिषु

kālāgnirudrapatnī ca nidrā yā siddhayoginām || sarvalokāḥ samācchannā māyāyogena rātriṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालस्य तिस्रो भार्य्याश्च सन्ध्या रात्रिर्दिनानि च ।। याभिर्विना विधात्रा च संख्यां कर्तुं न शक्यते

kālasya tisro bhāryyāśca sandhyā rātrirdināni ca || yābhirvinā vidhātrā ca saṃkhyāṃ kartuṃ na śakyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुत्पिपासे लोभभार्य्ये धन्ये मान्ये च पूजिते ।। याभ्यां व्याप्तं जगत्क्षोभयुक्तं चिन्तितमेव च ।।

kṣutpipāse lobhabhāryye dhanye mānye ca pūjite || yābhyāṃ vyāptaṃ jagatkṣobhayuktaṃ cintitameva ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभा च दाहिका चैव द्वे भार्ये तेजसस्तथा ।। याभ्यां विना जगत्स्रष्टुं विधाता च न हीश्वरः

prabhā ca dāhikā caiva dve bhārye tejasastathā || yābhyāṃ vinā jagatsraṣṭuṃ vidhātā ca na hīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालकन्ये मृत्युजरे प्रज्वरस्य प्रिये प्रिये ।। यस्यां जगत्समुच्छिन्नं विधात्रा निर्मिते विधौ

kālakanye mṛtyujare prajvarasya priye priye || yasyāṃ jagatsamucchinnaṃ vidhātrā nirmite vidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निद्राकन्या च तन्द्रा सा प्रीतिरन्या सुखप्रिये।। याभ्यां व्याप्तं जगत्सर्वं विधिपुत्र विधेर्विधौ

nidrākanyā ca tandrā sā prītiranyā sukhapriye|| yābhyāṃ vyāptaṃ jagatsarvaṃ vidhiputra vidhervidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैराग्यस्य च द्वे भार्ये श्रद्धा भक्तिश्च पूजिते ।। याभ्यां शश्वज्जगत्सर्वं जीवन्मुक्तमिदं मुने

vairāgyasya ca dve bhārye śraddhā bhaktiśca pūjite || yābhyāṃ śaśvajjagatsarvaṃ jīvanmuktamidaṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदितिर्देवमाता च सुरभिश्च गवां प्रसूः ।। दितिश्च दैत्यजननी कद्रूश्च विनता दनुः

aditirdevamātā ca surabhiśca gavāṃ prasūḥ || ditiśca daityajananī kadrūśca vinatā danuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपयुक्ताः सृष्टिविधावेताश्च प्रकृतेः कलाः ।। कलाश्चान्याः सन्ति बह्व्यस्तासु काश्चिन्निबोध मे ।।

upayuktāḥ sṛṣṭividhāvetāśca prakṛteḥ kalāḥ || kalāścānyāḥ santi bahvyastāsu kāścinnibodha me ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोहिणी चन्द्रपत्नी च संज्ञा सूर्यस्य कामिनी ।। शतरूपा मनोर्भार्या शचीन्द्रस्य च गेहिनी

rohiṇī candrapatnī ca saṃjñā sūryasya kāminī || śatarūpā manorbhāryā śacīndrasya ca gehinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारा बृहस्पतेर्भार्य्या वसिष्ठस्याप्यरुन्धती ।। अहल्या गौतमस्त्री स्यादनसूयाऽत्रिकामिनी

tārā bṛhaspaterbhāryyā vasiṣṭhasyāpyarundhatī || ahalyā gautamastrī syādanasūyā'trikāminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवहूतिः कर्दमस्य प्रसूतिर्दक्षकामिनी ।। पितॄणां मानसी कन्या मेनका साऽम्बिकाप्रसूः

devahūtiḥ kardamasya prasūtirdakṣakāminī || pitṝṇāṃ mānasī kanyā menakā sā'mbikāprasūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोपामुद्रा तथा हूतिः कुबेरस्य तु कामिनी ।। वरुणानी यमस्त्री च बलेर्विन्ध्यावलीति च

lopāmudrā tathā hūtiḥ kuberasya tu kāminī || varuṇānī yamastrī ca balervindhyāvalīti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुन्ती च दमयन्ती च यशोदा देवकी सती ।। गान्धारी द्रौपदी सव्या सावित्री सत्यवत्प्रिया ।।

kuntī ca damayantī ca yaśodā devakī satī || gāndhārī draupadī savyā sāvitrī satyavatpriyā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषभानुप्रिया साध्वी राधामाता कलावती ।। मन्दोदरी च कौसल्या सुभद्रा कैकयी तथा

vṛṣabhānupriyā sādhvī rādhāmātā kalāvatī || mandodarī ca kausalyā subhadrā kaikayī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेवती सत्यभामा च कालिन्दी लक्ष्मणा तथा ।। मित्रविन्दा नाग्नजिती तथा जाम्बवती परा

revatī satyabhāmā ca kālindī lakṣmaṇā tathā || mitravindā nāgnajitī tathā jāmbavatī parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मणा रुक्मिणी सीता स्वयं लक्ष्मीः प्रकीर्तिता ।। कला योजनगन्धा च व्यासमाता महासती

lakṣmaṇā rukmiṇī sītā svayaṃ lakṣmīḥ prakīrtitā || kalā yojanagandhā ca vyāsamātā mahāsatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाणपुत्री तथोषा च चित्रलेखा च तत्सखी ।। प्रभावती भानुमती तथा मायावती सती

bāṇaputrī tathoṣā ca citralekhā ca tatsakhī || prabhāvatī bhānumatī tathā māyāvatī satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेणुका च भृगोर्माता हलिमाता च रोहिणी।। एकानंशा च दुर्गा सा श्रीकृष्णभगिनी सती

reṇukā ca bhṛgormātā halimātā ca rohiṇī|| ekānaṃśā ca durgā sā śrīkṛṣṇabhaginī satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बह्व्यः सन्ति कलाश्चैवं प्रकृतेरेव भारते ।। या याश्च ग्रामदेव्यस्ताः सर्वाश्च प्रकृतेः कलाः

bahvyaḥ santi kalāścaivaṃ prakṛtereva bhārate || yā yāśca grāmadevyastāḥ sarvāśca prakṛteḥ kalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलांशांशसमुद्भूताः प्रतिविश्वेषु योषितः ।। योषितामपमानेन प्रकृतेश्च पराभवः

kalāṃśāṃśasamudbhūtāḥ prativiśveṣu yoṣitaḥ || yoṣitāmapamānena prakṛteśca parābhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणी पूजिता येन पतिपुत्रवती सती ।। प्रकृतिः पूजिता तेन वस्त्रालङ्कारचन्दनैः

brāhmaṇī pūjitā yena patiputravatī satī || prakṛtiḥ pūjitā tena vastrālaṅkāracandanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमारी चाष्टवर्षीया वस्त्रालङ्कारचन्दनैः।। पूजिता येन विप्रस्य प्रकृतिस्तेन पूजिता

kumārī cāṣṭavarṣīyā vastrālaṅkāracandanaiḥ|| pūjitā yena viprasya prakṛtistena pūjitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाः प्रकृतिसम्भूता उत्तमाधममध्यमाः।। सत्त्वांशाश्चोत्तमा ज्ञेयाः सुशीलाश्च पतिव्रताः

sarvāḥ prakṛtisambhūtā uttamādhamamadhyamāḥ|| sattvāṃśāścottamā jñeyāḥ suśīlāśca pativratāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यमा रजसश्चांशास्ताश्च भोग्याः प्रकीर्त्तिताः ।। सुखसम्भोगवत्यश्च स्वकार्ये तत्पराः सदा

madhyamā rajasaścāṃśāstāśca bhogyāḥ prakīrttitāḥ || sukhasambhogavatyaśca svakārye tatparāḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधमास्तमसश्चांशा अज्ञातकुलसम्भवाः ।। दुर्मुखाः कुलटा धूर्त्ताः स्वतन्त्राः कलहप्रियाः

adhamāstamasaścāṃśā ajñātakulasambhavāḥ || durmukhāḥ kulaṭā dhūrttāḥ svatantrāḥ kalahapriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्यां कुलटा याश्च स्वर्गे चाप्सरसां गणाः ।। प्रकृतेस्तमसश्चांशाः पुंश्चल्यः परिकीर्त्तिताः

pṛthivyāṃ kulaṭā yāśca svarge cāpsarasāṃ gaṇāḥ || prakṛtestamasaścāṃśāḥ puṃścalyaḥ parikīrttitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं निगदितं सर्वं प्रकृतेर्भेदपञ्चकम् ।। ताः सर्वाः पूजिताः पृथ्व्यां पुण्यक्षेत्रे च भारते

evaṃ nigaditaṃ sarvaṃ prakṛterbhedapañcakam || tāḥ sarvāḥ pūjitāḥ pṛthvyāṃ puṇyakṣetre ca bhārate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजिता सुरथेनादौ दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी ।। द्वितीया रामचन्द्रेण रावणस्य वधार्थिना

pūjitā surathenādau durgā durgārtināśinī || dvitīyā rāmacandreṇa rāvaṇasya vadhārthinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पश्चाज्जगतां माता त्रिषु लोकेषु पूजिता ।। जाताऽऽदौ दक्षपत्न्यां च निहन्तुं दैत्यदानवान्

tatpaścājjagatāṃ mātā triṣu lokeṣu pūjitā || jātā''dau dakṣapatnyāṃ ca nihantuṃ daityadānavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो देहं परित्यज्य यज्ञे भर्तुश्च निन्दया ।। जज्ञे हिमवतः पत्न्यां लेभे पशुपतिं पतिम्

tato dehaṃ parityajya yajñe bhartuśca nindayā || jajñe himavataḥ patnyāṃ lebhe paśupatiṃ patim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणेशश्च स्वयं कृष्णः स्कन्दो विष्णुकलोद्भवः ।। बभूवतुस्तौ तनयौ पश्चात्तस्याश्च नारद

gaṇeśaśca svayaṃ kṛṣṇaḥ skando viṣṇukalodbhavaḥ || babhūvatustau tanayau paścāttasyāśca nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मीर्मङ्गलभूपेन प्रथमे परिपूजिता ।। त्रिषु लोकेषु तत्पश्चाद्देवतामुनिमानवैः

lakṣmīrmaṅgalabhūpena prathame paripūjitā || triṣu lokeṣu tatpaścāddevatāmunimānavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सावित्री प्रथमं चापि भक्त्या वै परिपूजिता ।। तत्पश्चात्त्रिषु लोकेषु देवतामुनिमानवैः

sāvitrī prathamaṃ cāpi bhaktyā vai paripūjitā || tatpaścāttriṣu lokeṣu devatāmunimānavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ सरस्वती देवी ब्रह्मणा परिपूजिता ।। तत्पश्चात्त्रिषु लोकेषु देवतामुनिमानवैः

ādau sarasvatī devī brahmaṇā paripūjitā || tatpaścāttriṣu lokeṣu devatāmunimānavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमं पूजिता राधा गोलोके रासमण्डले ।। पौर्णमास्यां कार्त्तिकस्य कृष्णेन परमात्मना

prathamaṃ pūjitā rādhā goloke rāsamaṇḍale || paurṇamāsyāṃ kārttikasya kṛṣṇena paramātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपिकाभिश्च गोपैश्च बालिकाभिश्च बालकैः ।। गवां गणैः सुरगणैस्तत्पश्चान्मायया हरेः

gopikābhiśca gopaiśca bālikābhiśca bālakaiḥ || gavāṃ gaṇaiḥ suragaṇaistatpaścānmāyayā hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा ब्रह्मादिभिर्देवैर्मुनिभिर्मनुभिस्तथा। पुष्पधूपादिभिर्भक्त्या पूजिता वन्दिता सदा

tadā brahmādibhirdevairmunibhirmanubhistathā| puṣpadhūpādibhirbhaktyā pūjitā vanditā sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्यां प्रथमे देवी सुयज्ञेन च पूजिता।। शङ्करेणोपदिष्टेन पुण्यक्षेत्रे च भारते

pṛthivyāṃ prathame devī suyajñena ca pūjitā|| śaṅkareṇopadiṣṭena puṇyakṣetre ca bhārate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिषु लोकेषु तत्पश्चादाज्ञया परमात्मनः ।। पुष्पधूपादिभिर्भक्त्या पूजिता मुनिभिः सुरैः ।।

triṣu lokeṣu tatpaścādājñayā paramātmanaḥ || puṣpadhūpādibhirbhaktyā pūjitā munibhiḥ suraiḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कला या याः सुसंभूताः पूजितास्ताश्च भारते ।। पूजिता ग्रामदेव्यश्च ग्रामे च नगरे मुने

kalā yā yāḥ susaṃbhūtāḥ pūjitāstāśca bhārate || pūjitā grāmadevyaśca grāme ca nagare mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ते कथितं सर्वं प्रकृतेश्चरितं शुभम् ।। यथागमं लक्षणञ्च किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

evaṃ te kathitaṃ sarvaṃ prakṛteścaritaṃ śubham || yathāgamaṃ lakṣaṇañca kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.