नारद उवाच ।।
नारायणश्च भगवान्वीर्य्याधानं चकार ह ।।
तुलस्या केन रूपेण तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
nārada uvāca ||
nārāyaṇaśca bhagavānvīryyādhānaṃ cakāra ha ||
tulasyā kena rūpeṇa tanme vyākhyātumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायण उवाच ।।
नारायणश्च भगवान्देवानां साधनेन च ।।
शंखचूडस्य रूपेण रेमे तद्रामया सह
nārāyaṇa uvāca ||
nārāyaṇaśca bhagavāndevānāṃ sādhanena ca ||
śaṃkhacūḍasya rūpeṇa reme tadrāmayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंखचूडस्य कवचं गृहीत्वा मायया हरिः ।।
पुनर्विधाय तद्रूपं जगाम तुलसीगृहम्
śaṃkhacūḍasya kavacaṃ gṛhītvā māyayā hariḥ ||
punarvidhāya tadrūpaṃ jagāma tulasīgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुन्दुभिं वादयामास तुलसीद्वारसन्निधौ ।।
जयशब्दरवद्वारा बोधयामास सुन्दरीम्
dundubhiṃ vādayāmāsa tulasīdvārasannidhau ||
jayaśabdaravadvārā bodhayāmāsa sundarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा सा च साध्वी च परमानन्दसंयुता ।।
राजमार्गगवाक्षेण ददर्श परमादरात्
tacchrutvā sā ca sādhvī ca paramānandasaṃyutā ||
rājamārgagavākṣeṇa dadarśa paramādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा कारयामास मङ्गलम् ।।
बन्दिभ्यो भिक्षुकेभ्यश्च वाचिकेभ्यो धनं ददौ
brāhmaṇebhyo dhanaṃ dattvā kārayāmāsa maṅgalam ||
bandibhyo bhikṣukebhyaśca vācikebhyo dhanaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवरुह्य रथाद्देवो देव्याश्च भवनं ययौ ।।
अमूल्यरत्नसंक्लृप्तं सुन्दरं सुमनोहरम्
avaruhya rathāddevo devyāśca bhavanaṃ yayau ||
amūlyaratnasaṃklṛptaṃ sundaraṃ sumanoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च पुरतः कान्तं शान्तं कान्ता मुदाऽन्विता ।।
तत्पादं क्षालयामास ननाम च रुरोद च
dṛṣṭvā ca purataḥ kāntaṃ śāntaṃ kāntā mudā'nvitā ||
tatpādaṃ kṣālayāmāsa nanāma ca ruroda ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नसिंहा सने रम्ये वासयामास कामुकी ।।
ताम्बूलं च ददौ तस्मै कर्पूरादिसुवासितम्
ratnasiṃhā sane ramye vāsayāmāsa kāmukī ||
tāmbūlaṃ ca dadau tasmai karpūrādisuvāsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य मे सफलं जन्म ह्यद्य मे सफलाः क्रियाः ।।
रणागतं च प्राणेशं पश्यन्त्याश्च पुनर्गृहे
adya me saphalaṃ janma hyadya me saphalāḥ kriyāḥ ||
raṇāgataṃ ca prāṇeśaṃ paśyantyāśca punargṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्मिता सकटाक्षं च सकामा पुलकाञ्चिता ।।
पप्रच्छ रणवृत्तान्तं कान्तं मधुरया गिरा
sasmitā sakaṭākṣaṃ ca sakāmā pulakāñcitā ||
papraccha raṇavṛttāntaṃ kāntaṃ madhurayā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलस्युवाच ।।
असंख्यविश्वसंहर्त्रा सार्द्धमाजौ तव प्रभो ।।
कथं बभूव विजयस्तन्मे ब्रूहि कृपानिधे
tulasyuvāca ||
asaṃkhyaviśvasaṃhartrā sārddhamājau tava prabho ||
kathaṃ babhūva vijayastanme brūhi kṛpānidhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीवचनं श्रुत्वा प्रहस्य कमलापतिः ।।
शंखचूडस्य रूपेण तामुवाचानृतं वचः
tulasīvacanaṃ śrutvā prahasya kamalāpatiḥ ||
śaṃkhacūḍasya rūpeṇa tāmuvācānṛtaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीहरिरुवाच ।।
आवयोः समरं कान्ते पूर्णमब्दं बभूव ह ।।
नाशो बभूव सर्वेषां दानवानां च कामिनि
śrīhariruvāca ||
āvayoḥ samaraṃ kānte pūrṇamabdaṃ babhūva ha ||
nāśo babhūva sarveṣāṃ dānavānāṃ ca kāmini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतिं च कारयामास ब्रह्मा च स्वयमावयोः ।।
देवानामधिकारश्च प्रदत्तो ब्रह्मणा पुरा
prītiṃ ca kārayāmāsa brahmā ca svayamāvayoḥ ||
devānāmadhikāraśca pradatto brahmaṇā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयाऽऽगतं स्वभवनं शिवलोकं शिवो गतः ।।
इत्युक्त्वा जगतां नाथः शयनं च चकार ह
mayā''gataṃ svabhavanaṃ śivalokaṃ śivo gataḥ ||
ityuktvā jagatāṃ nāthaḥ śayanaṃ ca cakāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेमे रमापतिस्तत्र रामया सह नारद ।।
सा साध्वी सुखसम्भोगादाकर्षणव्यतिक्रमात् ।।
सर्वं वितर्कयामास कस्त्वमेवेत्युवाच ह
reme ramāpatistatra rāmayā saha nārada ||
sā sādhvī sukhasambhogādākarṣaṇavyatikramāt ||
sarvaṃ vitarkayāmāsa kastvamevetyuvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलस्युवाच ।।
को वा त्वं वद मायेशो भुक्ताऽहं मायया त्वया
tulasyuvāca ||
ko vā tvaṃ vada māyeśo bhuktā'haṃ māyayā tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूरीकृतं मत्सतीत्वमथवा त्वां शपामहे ।।
तुलसीवचनं श्रुत्वा हरिः शापभयेन च
dūrīkṛtaṃ matsatītvamathavā tvāṃ śapāmahe ||
tulasīvacanaṃ śrutvā hariḥ śāpabhayena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधार लीलया ब्रह्मन्स्वां मूर्तिं सुमनोहराम् ।।
ददर्श पुरतो देवी देवदेवं सनातनम् ।।
नवीननीरद श्यामं शरत्पङ्कजलोचनम्
dadhāra līlayā brahmansvāṃ mūrtiṃ sumanoharām ||
dadarśa purato devī devadevaṃ sanātanam ||
navīnanīrada śyāmaṃ śaratpaṅkajalocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटिकन्दर्पलीलाभं रत्नभूषणभूषितम् ।।
ईषद्धास्यं प्रसन्नास्यं शोभितं पीतवाससा
koṭikandarpalīlābhaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam ||
īṣaddhāsyaṃ prasannāsyaṃ śobhitaṃ pītavāsasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा कामिनी कामान्मूर्छां संप्राप लीलया ।।
पुनश्च चेतनां प्राप्य पुनः सा तमुवाच ह
taṃ dṛṣṭvā kāminī kāmānmūrchāṃ saṃprāpa līlayā ||
punaśca cetanāṃ prāpya punaḥ sā tamuvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हे नाथ ते दया नास्ति पाषाण सदृशस्य च।।
छलेन धर्मभङ्गेन मम स्वामी त्वया हतः
he nātha te dayā nāsti pāṣāṇa sadṛśasya ca||
chalena dharmabhaṅgena mama svāmī tvayā hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषाणसदृशस्त्वं च दयाहीनो यतः प्रभो ।।
तस्मात्पाषाणरूप स्त्वं भुवि देव भवाधुना
pāṣāṇasadṛśastvaṃ ca dayāhīno yataḥ prabho ||
tasmātpāṣāṇarūpa stvaṃ bhuvi deva bhavādhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये वदन्ति दयासिन्धुं त्वां ते भ्रान्ता न संशयः ।।
भक्तो विनाऽपराधेन परार्थे च कथं हतः
ye vadanti dayāsindhuṃ tvāṃ te bhrāntā na saṃśayaḥ ||
bhakto vinā'parādhena parārthe ca kathaṃ hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्वृत्तस्त्वं च सर्वज्ञो न जानासि परव्यथाम् ।।
अतस्त्वमेकजनुषि स्वमेव विस्मरिष्यसि
durvṛttastvaṃ ca sarvajño na jānāsi paravyathām ||
atastvamekajanuṣi svameva vismariṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा च महासाध्वी निपत्य चरणे हरेः ।।
भृशं रुरोद शोकार्त्ता विललाप मुहुर्मुहुः
ityuktvā ca mahāsādhvī nipatya caraṇe hareḥ ||
bhṛśaṃ ruroda śokārttā vilalāpa muhurmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याश्च करुणां दृष्ट्वा करुणामयसागरः ।।
नारायणस्तां बोधयितुमुवाच कमलापतिः
tasyāśca karuṇāṃ dṛṣṭvā karuṇāmayasāgaraḥ ||
nārāyaṇastāṃ bodhayitumuvāca kamalāpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच ।।
तपस्त्वया कृतं साध्वि मदर्थे भारते चिरम् ।।
त्वदर्थे शङ्खचूडश्च चकार सुचिरं तपः
śrībhagavānuvāca ||
tapastvayā kṛtaṃ sādhvi madarthe bhārate ciram ||
tvadarthe śaṅkhacūḍaśca cakāra suciraṃ tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा त्वां कामिनीं कामी विजहार च तत्फलात् ।।
अधुना दातुमुचितं तवैव तपसः फलम्
kṛtvā tvāṃ kāminīṃ kāmī vijahāra ca tatphalāt ||
adhunā dātumucitaṃ tavaiva tapasaḥ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं शरीरं त्यक्त्वा च दिव्यं देहं विधाय च ।।
रासे मे रमया सार्द्धं त्वं रमासदृशी भव
idaṃ śarīraṃ tyaktvā ca divyaṃ dehaṃ vidhāya ca ||
rāse me ramayā sārddhaṃ tvaṃ ramāsadṛśī bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं तनुर्नदीरूपा गण्डकीति च विश्रुता ।।
पूता सुपुण्यदा नृणां पुण्या भवतु भारते
iyaṃ tanurnadīrūpā gaṇḍakīti ca viśrutā ||
pūtā supuṇyadā nṛṇāṃ puṇyā bhavatu bhārate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव केशसमूहाश्च पुण्यवृक्षा भवन्त्विति ।।
तुलसीकेशसम्भूता तुलसीति च विश्रुता
tava keśasamūhāśca puṇyavṛkṣā bhavantviti ||
tulasīkeśasambhūtā tulasīti ca viśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिलोकेषु च पुष्पाणां पत्राणां देवपूजने ।।
प्रधानरूपा तुलसी भविष्यति वरानने
trilokeṣu ca puṣpāṇāṃ patrāṇāṃ devapūjane ||
pradhānarūpā tulasī bhaviṣyati varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गे मर्त्ये च पाताले वैकुण्ठे मम सन्निधौ।।
भवन्तु तुलसीवृक्षा वराः पुष्पेषु सुन्दरि
svarge martye ca pātāle vaikuṇṭhe mama sannidhau||
bhavantu tulasīvṛkṣā varāḥ puṣpeṣu sundari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोलोके विरजातीरे रासे वृन्दावने भुवि ।।
भाण्डीरे चम्पकवने रम्ये चन्दनकानने
goloke virajātīre rāse vṛndāvane bhuvi ||
bhāṇḍīre campakavane ramye candanakānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधवीकेतकीकुन्दमल्लिकामालतीवने ।।
भवन्तु तरवस्तत्र पुष्पस्थानेषु पुण्यदा
mādhavīketakīkundamallikāmālatīvane ||
bhavantu taravastatra puṣpasthāneṣu puṇyadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीतरुमूले च पुण्यदेशे सुपुण्यदे ।।
अधिष्ठानं तु तीर्थानां सर्वेषां च भविष्यति
tulasītarumūle ca puṇyadeśe supuṇyade ||
adhiṣṭhānaṃ tu tīrthānāṃ sarveṣāṃ ca bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव सर्वदेवानां समधिष्ठानमेव च ।।
तुलसीपत्रपतनं प्रायो यत्र वरानने
tatraiva sarvadevānāṃ samadhiṣṭhānameva ca ||
tulasīpatrapatanaṃ prāyo yatra varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः ।।
तुलसीपत्रतोयेन योऽभिषेकं समाचरेत्
sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ ||
tulasīpatratoyena yo'bhiṣekaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुधाघटसहस्रेण सा तुष्टिर्न भवेद्धरेः ।।
या च तुष्टिर्भवेन्नॄणां तुलसीपत्रदानतः
sudhāghaṭasahasreṇa sā tuṣṭirna bhaveddhareḥ ||
yā ca tuṣṭirbhavennṝṇāṃ tulasīpatradānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवामयुतदानेन यत्फलं लभते नरः ।।
तुलसीपत्रदानेन तत्फलं लभते सति
gavāmayutadānena yatphalaṃ labhate naraḥ ||
tulasīpatradānena tatphalaṃ labhate sati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीपत्रतोयं च मृत्युकाले च यो लभेत् ।।
स मुच्यते सर्वपापाद्विष्णुलोकं स गच्छति
tulasīpatratoyaṃ ca mṛtyukāle ca yo labhet ||
sa mucyate sarvapāpādviṣṇulokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं यस्तुलसी तोयं भुङ्क्ते भक्त्या च यो नरः ।।
स एव जीवन्मुक्तश्च गंगास्नानफलं लभेत्
nityaṃ yastulasī toyaṃ bhuṅkte bhaktyā ca yo naraḥ ||
sa eva jīvanmuktaśca gaṃgāsnānaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं यस्तुलसीं दत्त्वा पूजयेन्मां च मानवः।।
लक्षाश्वमेधजं पुण्यं लभते नात्र संशयः
nityaṃ yastulasīṃ dattvā pūjayenmāṃ ca mānavaḥ||
lakṣāśvamedhajaṃ puṇyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीं स्वकरे धृत्वा देहे धृत्वा च मानवः ।।
प्राणांस्त्यजति तीर्थेषु विष्णु लोकं स गच्छति
tulasīṃ svakare dhṛtvā dehe dhṛtvā ca mānavaḥ ||
prāṇāṃstyajati tīrtheṣu viṣṇu lokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीकाष्ठनिर्माणमालां गृह्णाति यो नरः ।।
पदे पदेऽश्वमेधस्य लभते निश्चितं फलम्
tulasīkāṣṭhanirmāṇamālāṃ gṛhṇāti yo naraḥ ||
pade pade'śvamedhasya labhate niścitaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीं स्वकरे धृत्वा स्वीकारं यो न रक्षति ।।
स याति कालसूत्रं च यावच्चन्द्रदिवाकरौ
tulasīṃ svakare dhṛtvā svīkāraṃ yo na rakṣati ||
sa yāti kālasūtraṃ ca yāvaccandradivākarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति मिथ्याशपथं तुलस्या यो हि मानवः ।।
स याति कुम्भीपाकं च यावदिन्द्राश्चतुर्दश
karoti mithyāśapathaṃ tulasyā yo hi mānavaḥ ||
sa yāti kumbhīpākaṃ ca yāvadindrāścaturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीतोयकणिकां मृत्युकाले च यो लभेत् ।।
रत्नयानं समारुह्य वैकुण्ठं स प्रयाति च।।2.21.५०।
पूर्णिमायाममायां च द्वादश्यां रविसंक्रमे ।।
तैलाभ्यंगे चास्नाते च मध्याह्ने निशि सन्ध्ययोः
tulasītoyakaṇikāṃ mṛtyukāle ca yo labhet ||
ratnayānaṃ samāruhya vaikuṇṭhaṃ sa prayāti ca||2.21.50|
pūrṇimāyāmamāyāṃ ca dvādaśyāṃ ravisaṃkrame ||
tailābhyaṃge cāsnāte ca madhyāhne niśi sandhyayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशौचेऽशुचिकाले वा रात्रिवासान्विते नराः ।।
तुलसीं ये च छिन्दन्ति ते छिन्दन्ति हरेः शिरः
āśauce'śucikāle vā rātrivāsānvite narāḥ ||
tulasīṃ ye ca chindanti te chindanti hareḥ śiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरात्रं तुलसीपत्रं शुद्धं पर्युषितं सति ।।
श्राद्धे व्रते वा दाने वा प्रतिष्ठायां सुरार्चने
trirātraṃ tulasīpatraṃ śuddhaṃ paryuṣitaṃ sati ||
śrāddhe vrate vā dāne vā pratiṣṭhāyāṃ surārcane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूगतं तोयपतितं यद्दत्तं विष्णवे सति ।।
शुद्धं तु तुल सीपत्रं क्षालनादन्यकर्मणि
bhūgataṃ toyapatitaṃ yaddattaṃ viṣṇave sati ||
śuddhaṃ tu tula sīpatraṃ kṣālanādanyakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षाधिष्ठात्री देवी या गोलोके च निरामये ।।
कृष्णेन सार्द्धं रहसि नित्यं क्रीडां करिष्यति।५५।।
नद्यधिष्ठातृदेवी या भारते च सुपुण्यदा ।।
लवणोदस्य पत्नी च मदंशस्य भविष्यति
vṛkṣādhiṣṭhātrī devī yā goloke ca nirāmaye ||
kṛṣṇena sārddhaṃ rahasi nityaṃ krīḍāṃ kariṣyati|55||
nadyadhiṣṭhātṛdevī yā bhārate ca supuṇyadā ||
lavaṇodasya patnī ca madaṃśasya bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं च स्वयं महासाध्वी वैकुण्ठे मम सन्निधौ ।।
रमासमा च रासे च भविष्यसि न संशयः
tvaṃ ca svayaṃ mahāsādhvī vaikuṇṭhe mama sannidhau ||
ramāsamā ca rāse ca bhaviṣyasi na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं च शैलरूपी च गण्डकीतीरसन्निधौ ।।
अधिष्ठानं करि ष्यामि भारते तव शापतः
ahaṃ ca śailarūpī ca gaṇḍakītīrasannidhau ||
adhiṣṭhānaṃ kari ṣyāmi bhārate tava śāpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रकीटाश्च कृमयो वज्रदंष्ट्राश्च तत्र वै ।।
तच्छिलाकुहरे चक्रं करिष्यन्ति मदीयकम
vajrakīṭāśca kṛmayo vajradaṃṣṭrāśca tatra vai ||
tacchilākuhare cakraṃ kariṣyanti madīyakama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकद्वारे चतुश्चक्रं वनमालाविभूषितम् ।।
नवीननीरदश्यामं लक्ष्मीनारायणाभिधम्
ekadvāre catuścakraṃ vanamālāvibhūṣitam ||
navīnanīradaśyāmaṃ lakṣmīnārāyaṇābhidham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकद्वारे चतुश्चक्रं नवीननीरदोपमम्।।
लक्ष्मीजनार्दनं ज्ञेयं रहितं वनमालया
ekadvāre catuścakraṃ navīnanīradopamam||
lakṣmījanārdanaṃ jñeyaṃ rahitaṃ vanamālayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारद्वये चतुश्चक्रं गोष्पदेन समन्वितम् ।।
रघुनाथाभिधं ज्ञेयं रहितं वनमालया ।।
dvāradvaye catuścakraṃ goṣpadena samanvitam ||
raghunāthābhidhaṃ jñeyaṃ rahitaṃ vanamālayā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिक्षुद्रं द्विचक्रं च नवीनजलदप्रभम् ।।
दधिवामनाभिधं ज्ञेयं गृहिणां च सुखप्रदम्
atikṣudraṃ dvicakraṃ ca navīnajaladaprabham ||
dadhivāmanābhidhaṃ jñeyaṃ gṛhiṇāṃ ca sukhapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिक्षुद्रं द्विचक्रं च वनमा लाविभूषितम् ।।
विज्ञेयं श्रीधरं देवं श्रीप्रदं गृहिणां सदा
atikṣudraṃ dvicakraṃ ca vanamā lāvibhūṣitam ||
vijñeyaṃ śrīdharaṃ devaṃ śrīpradaṃ gṛhiṇāṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थूलं च वर्तुलाकारं रहितं वनमालया ।।
द्विचकं स्फुटमत्यन्तं ज्ञेयं दामोदराभिधम्
sthūlaṃ ca vartulākāraṃ rahitaṃ vanamālayā ||
dvicakaṃ sphuṭamatyantaṃ jñeyaṃ dāmodarābhidham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमं वर्तुलाकारं द्विचक्रं बाणविक्षतम् ।।
रणरामाभिधं ज्ञेयं शरतूणसमन्वितम्
madhyamaṃ vartulākāraṃ dvicakraṃ bāṇavikṣatam ||
raṇarāmābhidhaṃ jñeyaṃ śaratūṇasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमं सप्तचक्रं च छत्रतूणसमन्वितम् ।।
राजराजेश्वरं ज्ञेयं राजसम्पत्प्रदं नृणाम्
madhyamaṃ saptacakraṃ ca chatratūṇasamanvitam ||
rājarājeśvaraṃ jñeyaṃ rājasampatpradaṃ nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विसप्तचक्रं स्थूलं च नवीनजलदप्रभम् ।।
अनन्ताख्यं च विज्ञेयं चतुर्वर्गफलप्रदम्
dvisaptacakraṃ sthūlaṃ ca navīnajaladaprabham ||
anantākhyaṃ ca vijñeyaṃ caturvargaphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्राकारं द्विचक्रं च सश्रीकं जलदप्रभम् ।।
सगोष्पदं मध्यमं च विज्ञेयं मधुसूद नम्
cakrākāraṃ dvicakraṃ ca saśrīkaṃ jaladaprabham ||
sagoṣpadaṃ madhyamaṃ ca vijñeyaṃ madhusūda nam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदर्शनं चैकचक्रं गुप्तचक्रं गदाधरम् ।।
द्विचक्रं हयवक्त्राभं हयग्रीवं प्रकीर्त्तितम्
sudarśanaṃ caikacakraṃ guptacakraṃ gadādharam ||
dvicakraṃ hayavaktrābhaṃ hayagrīvaṃ prakīrttitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीव विस्तृतास्यं च द्विचक्रं विकटं सति ।।
नरसिंहाभिधं ज्ञेयं सद्यो वैराग्यदं नृणाम्
atīva vistṛtāsyaṃ ca dvicakraṃ vikaṭaṃ sati ||
narasiṃhābhidhaṃ jñeyaṃ sadyo vairāgyadaṃ nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विचक्रं विस्तृतास्यं च वनमालासमन्वितम् ।।
लक्ष्मीनृसिंहं विज्ञेयं गृहिणां सुखदं सदा
dvicakraṃ vistṛtāsyaṃ ca vanamālāsamanvitam ||
lakṣmīnṛsiṃhaṃ vijñeyaṃ gṛhiṇāṃ sukhadaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारदेशे द्विचक्रं च सश्रीकं च समं स्फुटम् ।।
वासुदेवं च विज्ञेयं सर्वकामफलप्रदम्
dvāradeśe dvicakraṃ ca saśrīkaṃ ca samaṃ sphuṭam ||
vāsudevaṃ ca vijñeyaṃ sarvakāmaphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रद्युम्नं सूक्ष्मचक्रं च नवीननीरदप्रभम् ।।
सुषिरे च्छिद्रबहुलं गृहिणां च सुखप्रदम्
pradyumnaṃ sūkṣmacakraṃ ca navīnanīradaprabham ||
suṣire cchidrabahulaṃ gṛhiṇāṃ ca sukhapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे चक्रे चैकलग्ने च पृष्ठे यत्र तु पुष्कलम् ।।
संकर्षणं तु विज्ञेयं सुखदं गृहिणां सदा
dve cakre caikalagne ca pṛṣṭhe yatra tu puṣkalam ||
saṃkarṣaṇaṃ tu vijñeyaṃ sukhadaṃ gṛhiṇāṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिरुद्धं तु पीताभं वर्तुलं चातिशोभनम् ।।
सुखप्रदं गृहस्थानां प्रवदन्ति मनी षिणः
aniruddhaṃ tu pītābhaṃ vartulaṃ cātiśobhanam ||
sukhapradaṃ gṛhasthānāṃ pravadanti manī ṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामशिला यत्र तत्र सन्निहितो हरिः ।।
तत्रैव लक्ष्मीर्वसति सर्वतीर्थसमन्विता
śālagrāmaśilā yatra tatra sannihito hariḥ ||
tatraiva lakṣmīrvasati sarvatīrthasamanvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च ।।
तानि सर्वाणि नश्यंति शालग्रामशिलार्च्चनात्
yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca ||
tāni sarvāṇi naśyaṃti śālagrāmaśilārccanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छत्राकारं भवेद्राज्यं वर्तुले च महाश्रियः ।।
दुःखं च शकटाकारे शूलाग्रे मरणं धुवम्
chatrākāraṃ bhavedrājyaṃ vartule ca mahāśriyaḥ ||
duḥkhaṃ ca śakaṭākāre śūlāgre maraṇaṃ dhuvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकृतास्ये च दारिद्र्यं पिङ्गले हानिरेव च ।।
लग्नचक्रे भवेद्व्याधिर्विदीर्णे मरणं धुवम्
vikṛtāsye ca dāridryaṃ piṅgale hānireva ca ||
lagnacakre bhavedvyādhirvidīrṇe maraṇaṃ dhuvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतं दानं प्रतिष्ठा च श्राद्धं च देवपूजनम् ।।
शालग्रामशिलायाश्चैवाधिष्ठानात्प्रशस्तकम्
vrataṃ dānaṃ pratiṣṭhā ca śrāddhaṃ ca devapūjanam ||
śālagrāmaśilāyāścaivādhiṣṭhānātpraśastakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः ।।
शालग्रामशिलातोयैर्योऽभिषेकं समाचरेत्
sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ ||
śālagrāmaśilātoyairyo'bhiṣekaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदानेषु यत्पुण्यं प्रादक्षिण्ये भुवो यथा ।।
सर्वयज्ञेषु तीर्थेषु व्रतेष्वनशनेषु च
sarvadāneṣu yatpuṇyaṃ prādakṣiṇye bhuvo yathā ||
sarvayajñeṣu tīrtheṣu vrateṣvanaśaneṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य स्पर्शं च वाञ्छन्ति तीर्थानि निखिलानि च ।।
जीवन्मुक्तो महापूतो भवेदेव न संशयः
tasya sparśaṃ ca vāñchanti tīrthāni nikhilāni ca ||
jīvanmukto mahāpūto bhavedeva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाठे चतुर्णां वेदानां तपसां करणे सति ।।
तत्पुण्यं लभते नृनं शालग्रामशिलार्चनात्
pāṭhe caturṇāṃ vedānāṃ tapasāṃ karaṇe sati ||
tatpuṇyaṃ labhate nṛnaṃ śālagrāmaśilārcanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामशिलातोयं नित्यं भुङ्क्ते च यो नरः ।।
सुरेप्सितं प्रसादं च जन्ममृत्युजराहरम्
śālagrāmaśilātoyaṃ nityaṃ bhuṅkte ca yo naraḥ ||
surepsitaṃ prasādaṃ ca janmamṛtyujarāharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य स्पर्शं च वाञ्छन्ति तीर्थानि निखि लानि च ।।
जीवन्मुक्तो महापूतोऽप्यन्ते याति हरेः पदम्
tasya sparśaṃ ca vāñchanti tīrthāni nikhi lāni ca ||
jīvanmukto mahāpūto'pyante yāti hareḥ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव हरिणा सार्द्धमसंख्यं प्राकृतं लयम् ।।
पश्यत्येव हि दास्ये च निर्मुक्तो दास्यकर्मणि
tatraiva hariṇā sārddhamasaṃkhyaṃ prākṛtaṃ layam ||
paśyatyeva hi dāsye ca nirmukto dāsyakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च ।।
तं च दृष्ट्वा भिया यान्ति वैनतेयमिवो रगाः
yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca ||
taṃ ca dṛṣṭvā bhiyā yānti vainateyamivo ragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पादपद्मरजसा सद्यः पूता वसुन्धरा ।।
पुंसां लक्षं तत्पितॄणां निस्तारस्तस्य जन्मनः
tatpādapadmarajasā sadyaḥ pūtā vasundharā ||
puṃsāṃ lakṣaṃ tatpitṝṇāṃ nistārastasya janmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामशिला तोयं मृत्युकाल च यो लभेत् ।।
सर्वपापाद्विनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति
śālagrāmaśilā toyaṃ mṛtyukāla ca yo labhet ||
sarvapāpādvinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वाणमुक्तिं लभते कर्मभोगाद्विमुच्यते ।।
विष्णुपादे प्रलीनश्च भविष्यति न संशयः
nirvāṇamuktiṃ labhate karmabhogādvimucyate ||
viṣṇupāde pralīnaśca bhaviṣyati na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामशिलां धृत्वा मिथ्यावादं वदेत्तु यः।।
स याति कूर्मदंष्ट्रं च यावद्वै ब्रह्मणो वयः
śālagrāmaśilāṃ dhṛtvā mithyāvādaṃ vadettu yaḥ||
sa yāti kūrmadaṃṣṭraṃ ca yāvadvai brahmaṇo vayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामशिलां स्पृष्ट्वा स्वीकारं यो न पालयेत् ।।
स प्रयात्यसिपत्रं च लक्षमन्वन्तराधिकम्
śālagrāmaśilāṃ spṛṣṭvā svīkāraṃ yo na pālayet ||
sa prayātyasipatraṃ ca lakṣamanvantarādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीपत्र विच्छेदं शालग्रामे करोति यः ।।
तस्य जन्मान्तरे काले स्त्रीविच्छेदो भविष्यति
tulasīpatra vicchedaṃ śālagrāme karoti yaḥ ||
tasya janmāntare kāle strīvicchedo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीपत्रविच्छेदं शंखे यो हि करोति च ।।
भार्य्याहीनो भवेत्सोऽपि रोगी च सप्तजन्मसु
tulasīpatravicchedaṃ śaṃkhe yo hi karoti ca ||
bhāryyāhīno bhavetso'pi rogī ca saptajanmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामं च तुलसीं शंखमेकत्र एव च ।।
यो रक्षति महाज्ञानी स भवे च्छ्रीहरिप्रियः
śālagrāmaṃ ca tulasīṃ śaṃkhamekatra eva ca ||
yo rakṣati mahājñānī sa bhave cchrīharipriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृदेव हि यो यस्यां वीर्य्याधानं करोति यः ।।
तद्विच्छेदे तस्य दुःखं भवेदेव परस्परम्
sakṛdeva hi yo yasyāṃ vīryyādhānaṃ karoti yaḥ ||
tadvicchede tasya duḥkhaṃ bhavedeva parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं प्रिया शंखचूडस्य चैकमन्वन्तरावधि ।।
शंखेन सार्द्ध त्वद्भेदः केवलं दुःखदस्तव
tvaṃ priyā śaṃkhacūḍasya caikamanvantarāvadhi ||
śaṃkhena sārddha tvadbhedaḥ kevalaṃ duḥkhadastava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा श्रीहरिस्तां च विरराम च सादरम् ।।
स च देहं परित्यज्य दिव्यरूपं दधार ह
ityuktvā śrīharistāṃ ca virarāma ca sādaram ||
sa ca dehaṃ parityajya divyarūpaṃ dadhāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा श्रीश्च तथा सा चाप्युवास हरिवक्षसि ।।
प्रजगाम तया सार्द्धं वैकुण्ठं कमला पतिः
yathā śrīśca tathā sā cāpyuvāsa harivakṣasi ||
prajagāma tayā sārddhaṃ vaikuṇṭhaṃ kamalā patiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीः सरस्वती गङ्गा तुलसी चापि नारद ।।
हरेः प्रियाश्चतस्रश्च वभूवुरीश्वरस्य च
lakṣmīḥ sarasvatī gaṅgā tulasī cāpi nārada ||
hareḥ priyāścatasraśca vabhūvurīśvarasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यस्तद्देहजाता च बभूव गण्डकी नदी ।।
हरेरंशेन शैलश्च तत्तीरे पुण्यदो नृणाम्
sadyastaddehajātā ca babhūva gaṇḍakī nadī ||
hareraṃśena śailaśca tattīre puṇyado nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्वन्ति तत्र कीटाश्च शिलां बहुविधां मुने ।।
जले पतन्ति या याश्च जलदाभाश्च निश्चितम्
kurvanti tatra kīṭāśca śilāṃ bahuvidhāṃ mune ||
jale patanti yā yāśca jaladābhāśca niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थलस्थाः पिङ्गला ज्ञेयाश्चोपतापाद्धरेरिति ।।
इत्येवं कथितं सर्वं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि
sthalasthāḥ piṅgalā jñeyāścopatāpāddhareriti ||
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.