Library·Brahmavaivarta Purāṇa·2·2.22
नारद उवाच ।। तुलसी च जगत्पूज्या पूता नारायणप्रिया ।। तस्याः पूजाविधानं च स्तोत्रं किं न श्रुतं मया।।
nārada uvāca || tulasī ca jagatpūjyā pūtā nārāyaṇapriyā || tasyāḥ pūjāvidhānaṃ ca stotraṃ kiṃ na śrutaṃ mayā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केन पूज्या स्तुता केन पुरा प्रथमतो मुने ।। तव पूज्या सा बभूव केन वा वद मामहो
kena pūjyā stutā kena purā prathamato mune || tava pūjyā sā babhūva kena vā vada māmaho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच ।। नारदस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्य गरुडध्वजः ।। कथां कथितुमारेभे पुण्यरूपां पुरातनीम्
sūta uvāca || nāradasya vacaḥ śrutvā prahasya garuḍadhvajaḥ || kathāṃ kathitumārebhe puṇyarūpāṃ purātanīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायण उवाच ।। हरिः संप्राप्य तुलसीं रेमे च रमया सह ।। रमासमां तां सौभाग्यां चकार गौरवेण च
nārāyaṇa uvāca || hariḥ saṃprāpya tulasīṃ reme ca ramayā saha || ramāsamāṃ tāṃ saubhāgyāṃ cakāra gauraveṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेहे लक्ष्मीश्च गंगा च तस्याश्च नवसंगमम् ।। सौभाग्यं गौरवं कोपान्न सेहे च सरस्वती
sehe lakṣmīśca gaṃgā ca tasyāśca navasaṃgamam || saubhāgyaṃ gauravaṃ kopānna sehe ca sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तां जघान कलहे मानिनी हरिसन्निधौ ।। व्रीडया स्वापमानाच्च साऽन्तर्द्धानं चकार ह
sā tāṃ jaghāna kalahe māninī harisannidhau || vrīḍayā svāpamānācca sā'ntarddhānaṃ cakāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसिद्धेश्वरी देवी ज्ञानिनी सिद्धयोगिनी ।। बभूवादर्शनं कोपात्सर्वत्र च हरेरहो
sarvasiddheśvarī devī jñāninī siddhayoginī || babhūvādarśanaṃ kopātsarvatra ca hareraho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिर्न दृष्ट्वा तुलसीं बोधयित्वा सरस्वतीम्।। तदनुज्ञां गृहीत्वा च जगाम तुलसीवनम्
harirna dṛṣṭvā tulasīṃ bodhayitvā sarasvatīm|| tadanujñāṃ gṛhītvā ca jagāma tulasīvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र गत्वा च स्नात्वा च तुलस्या तुलसीं सतीम्।। पूजयामास ध्यात्वा तां स्तोत्रं भक्त्या चकार ह
tatra gatvā ca snātvā ca tulasyā tulasīṃ satīm|| pūjayāmāsa dhyātvā tāṃ stotraṃ bhaktyā cakāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीमायाकामवाणीबीजपूर्वं दशाक्षरम्।। वृन्दावनीति ङेन्तं च वह्निजायान्तमेव च
lakṣmīmāyākāmavāṇībījapūrvaṃ daśākṣaram|| vṛndāvanīti ṅentaṃ ca vahnijāyāntameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीं ह्रीं क्लीं ऐं वृन्दावन्यै स्वाहा ।। अनेन कल्पतरुणा मन्त्रराजेन नारद ।। पूजयेच्च विधानेन सर्वसिद्धिं लभेन्नरः
śrīṃ hrīṃ klīṃ aiṃ vṛndāvanyai svāhā || anena kalpataruṇā mantrarājena nārada || pūjayecca vidhānena sarvasiddhiṃ labhennaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतदीपेन धूपेन सिन्दुरचन्दनेन च ।। नैवेद्येन च पुष्पेण चोपहारेण नारद
ghṛtadīpena dhūpena sinduracandanena ca || naivedyena ca puṣpeṇa copahāreṇa nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिस्तोत्रेण तुष्टा सा चाविर्भूय महीरुहात्।। प्रपन्ना चरणाम्भोजे जगाम शरणं शुभम्
haristotreṇa tuṣṭā sā cāvirbhūya mahīruhāt|| prapannā caraṇāmbhoje jagāma śaraṇaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं तस्यै ददौ विष्णुर्जगत्पूज्या भवेति च ।। अहं त्वां च धरिष्यामि स्वमूर्ध्नि वक्षसीति च
varaṃ tasyai dadau viṣṇurjagatpūjyā bhaveti ca || ahaṃ tvāṃ ca dhariṣyāmi svamūrdhni vakṣasīti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे त्वां धारयिष्यन्ति स्वयं मूर्ध्नि सुरादयः ।। इत्युक्त्वा तां गृहीत्वा च प्रययौ स्वालयं विभुः
sarve tvāṃ dhārayiṣyanti svayaṃ mūrdhni surādayaḥ || ityuktvā tāṃ gṛhītvā ca prayayau svālayaṃ vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच ।। किं ध्यानं स्तवनं किं वा किं वा पूजाविधिक्रमम् ।। तुलस्याश्च महाभाग तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
nārada uvāca || kiṃ dhyānaṃ stavanaṃ kiṃ vā kiṃ vā pūjāvidhikramam || tulasyāśca mahābhāga tanme vyākhyātumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायण उवाच।। अन्तर्हितायां तस्यां च गत्वा च तुलसीवनम्।। हरिः संपूज्य तुष्टाव तुलसीं विरहातुरः
nārāyaṇa uvāca|| antarhitāyāṃ tasyāṃ ca gatvā ca tulasīvanam|| hariḥ saṃpūjya tuṣṭāva tulasīṃ virahāturaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच ।। वृन्दारूपाश्च वृक्षाश्च यदैकत्र भवन्ति च ।। विदुर्बुधास्तेन वृन्दां मत्प्रियां तां भजा म्यहम्
śrībhagavānuvāca || vṛndārūpāśca vṛkṣāśca yadaikatra bhavanti ca || vidurbudhāstena vṛndāṃ matpriyāṃ tāṃ bhajā myaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा बभूव या देवी ह्यादौ वृन्दावने वने ।। तेन वृन्दावनी ख्याता तां सौभाग्यां भजाम्यहम्
purā babhūva yā devī hyādau vṛndāvane vane || tena vṛndāvanī khyātā tāṃ saubhāgyāṃ bhajāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंख्येषु च विश्वेषु पूजिता या निरन्तरम् ।। तेन विश्वपूजिताख्यां जगत्पूज्यां भजाम्यहम्
asaṃkhyeṣu ca viśveṣu pūjitā yā nirantaram || tena viśvapūjitākhyāṃ jagatpūjyāṃ bhajāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंख्यानि च विश्वानि पवित्राणि यया सदा ।। तां विश्वपावनीं देवीं विरहेण स्मराम्यहम्
asaṃkhyāni ca viśvāni pavitrāṇi yayā sadā || tāṃ viśvapāvanīṃ devīṃ viraheṇa smarāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा न तुष्टाः पुष्पाणां समूहेन यया विना ।। तां पुष्पसारां शुद्धां च द्रष्टुमिच्छामि शोकतः
devā na tuṣṭāḥ puṣpāṇāṃ samūhena yayā vinā || tāṃ puṣpasārāṃ śuddhāṃ ca draṣṭumicchāmi śokataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वे यत्प्राप्तिमात्रेण भक्त्याऽऽनन्दो भवेद्ध्रुवम्।। नन्दिनी तेन विख्याता सा प्रीता भविता हि मे
viśve yatprāptimātreṇa bhaktyā''nando bhaveddhruvam|| nandinī tena vikhyātā sā prītā bhavitā hi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्या देव्या स्तुला नास्ति विश्वेषु निखिलेषु च ।। तुलसी तेन विख्याता तां यामि शरणं प्रिये
yasyā devyā stulā nāsti viśveṣu nikhileṣu ca || tulasī tena vikhyātā tāṃ yāmi śaraṇaṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णजीवनरूपा या शश्वत्प्रियतमा सती ।। तेन कृष्णजीवनीति मम रक्षतु जीवनम्
kṛṣṇajīvanarūpā yā śaśvatpriyatamā satī || tena kṛṣṇajīvanīti mama rakṣatu jīvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं स्तवनं कृत्वा तत्र तस्थौ रमापतिः ।। ददर्श तुलसीं साक्षात्पाद पद्मे नतां सतीम्
ityevaṃ stavanaṃ kṛtvā tatra tasthau ramāpatiḥ || dadarśa tulasīṃ sākṣātpāda padme natāṃ satīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुदतीमभिमानेन मानिनीं मानपूजिताम् ।। प्रियां दृष्ट्वा प्रियः शीघ्रं वासयामास वक्षसि
rudatīmabhimānena māninīṃ mānapūjitām || priyāṃ dṛṣṭvā priyaḥ śīghraṃ vāsayāmāsa vakṣasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भारत्याज्ञां गृहीत्वा च स्वालयं च ययौ हरिः ।। भारत्या सह तत्प्रीतिं कारयामास सत्वरम्
bhāratyājñāṃ gṛhītvā ca svālayaṃ ca yayau hariḥ || bhāratyā saha tatprītiṃ kārayāmāsa satvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं विष्णुर्ददौ तस्यै विश्वपूज्या भवेति च ।। शिरोधार्य्या च सर्वेषां वन्द्या मान्या ममेति च
varaṃ viṣṇurdadau tasyai viśvapūjyā bhaveti ca || śirodhāryyā ca sarveṣāṃ vandyā mānyā mameti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोर्वरेण सा देवी परितुष्टा बभूव ह ।। सरस्वती तामाश्लिष्य वासयामास सन्निधौ
viṣṇorvareṇa sā devī parituṣṭā babhūva ha || sarasvatī tāmāśliṣya vāsayāmāsa sannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीर्गङ्गा सस्मिता तां समाश्लिष्य च नारद ।। गृहं प्रवेशयामास विनयेन सतीं तदा
lakṣmīrgaṅgā sasmitā tāṃ samāśliṣya ca nārada || gṛhaṃ praveśayāmāsa vinayena satīṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृन्दां वृन्दावनीं विश्वपावनींविश्वपूजिताम् ।। पुष्पसारां नन्दिनीं च तुलसीं कृष्णजीवनीम्
vṛndāṃ vṛndāvanīṃ viśvapāvanīṃviśvapūjitām || puṣpasārāṃ nandinīṃ ca tulasīṃ kṛṣṇajīvanīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन्नामाष्टकं चैत त्स्तोत्रं नामार्थसंयुतम् ।। यः पठेत्तां च संपूज्य सोऽश्वमेधफलं लभेत्
etannāmāṣṭakaṃ caita tstotraṃ nāmārthasaṃyutam || yaḥ paṭhettāṃ ca saṃpūjya so'śvamedhaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्तिकीपूर्णिमायां च तुलस्या जन्म मङ्गलम् ।। तत्र तस्याश्च पूजा च विहिता हरिणा पुरा
kārtikīpūrṇimāyāṃ ca tulasyā janma maṅgalam || tatra tasyāśca pūjā ca vihitā hariṇā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां यः पूजयेत्तां च भक्त्या च विश्वपावनीम् ।। सर्वपापाद्विनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति
tasyāṃ yaḥ pūjayettāṃ ca bhaktyā ca viśvapāvanīm || sarvapāpādvinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्त्तिके तुलसीपत्रं विष्णवे यो ददाति च ।। गवामयुतदानस्य फलमाप्नोति निश्चितम्
kārttike tulasīpatraṃ viṣṇave yo dadāti ca || gavāmayutadānasya phalamāpnoti niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपुत्रो लभते पुत्रं प्रियाहीनो लभेत्प्रियाम् ।। बन्धुहीनो लभेद्बन्धुं स्तोत्रस्मरणमात्रतः
aputro labhate putraṃ priyāhīno labhetpriyām || bandhuhīno labhedbandhuṃ stotrasmaraṇamātrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोगी प्रमुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ।। भयान्मुच्येत भीतस्तु पापान्मुच्येत पातकी
rogī pramucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt || bhayānmucyeta bhītastu pāpānmucyeta pātakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इप्येवं कथितं स्तोत्रं ध्यानपूजाविधिं शृणु।। त्वमेव वेद जानासि काण्वशाखोक्तमेव च
ipyevaṃ kathitaṃ stotraṃ dhyānapūjāvidhiṃ śṛṇu|| tvameva veda jānāsi kāṇvaśākhoktameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वक्ष्ये पूजयेत्तां च भक्त्या चावाहनं विना ।। उपचारैः षोडशभिर्ध्यानं पातकनाशनम्
yadvakṣye pūjayettāṃ ca bhaktyā cāvāhanaṃ vinā || upacāraiḥ ṣoḍaśabhirdhyānaṃ pātakanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीं पुष्पसारां च सतीं पूज्यां मनोहराम् ।। कृत्स्नपापेध्मदाहाय ज्वलदग्निशिखोपमाम्
tulasīṃ puṣpasārāṃ ca satīṃ pūjyāṃ manoharām || kṛtsnapāpedhmadāhāya jvaladagniśikhopamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पेषु तुलनाप्यस्या नासीद्देवीषु वा मुने ।। पवित्ररूपा सर्वासु तुलसी सा च कीर्त्तिता
puṣpeṣu tulanāpyasyā nāsīddevīṣu vā mune || pavitrarūpā sarvāsu tulasī sā ca kīrttitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरोधार्य्या च सर्वेषामीप्सितां विश्वपावनीम् ।। जीवन्मुक्तां मुक्तिदां च भज तां हरिभक्तिदाम्
śirodhāryyā ca sarveṣāmīpsitāṃ viśvapāvanīm || jīvanmuktāṃ muktidāṃ ca bhaja tāṃ haribhaktidām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ध्यात्वा च संपूज्य स्तुत्वा च प्रणमेद्बुधः ।। उक्तं तुलस्युपाख्यानं किं भूयःश्रोतुमि च्छसि
iti dhyātvā ca saṃpūjya stutvā ca praṇamedbudhaḥ || uktaṃ tulasyupākhyānaṃ kiṃ bhūyaḥśrotumi cchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.