श्रीनारायण उवाच ।।
यमस्य वचनं श्रुत्वा सावित्री च पतिव्रता ।।
तुष्टाव परया भक्त्या तमुवाच मनस्विनी
śrīnārāyaṇa uvāca ||
yamasya vacanaṃ śrutvā sāvitrī ca pativratā ||
tuṣṭāva parayā bhaktyā tamuvāca manasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सावित्र्युवाच ।।
किं कर्म वा शुभं धर्म्मराज किं वाऽशुभं नृणाम् ।।
कर्म निर्मूलयन्त्येव केन वा साधवो जनाः
sāvitryuvāca ||
kiṃ karma vā śubhaṃ dharmmarāja kiṃ vā'śubhaṃ nṛṇām ||
karma nirmūlayantyeva kena vā sādhavo janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणां बीजरूपः कः को वा कर्म्मफलप्रदः।।
किं कर्म्म तद्भवेत्केन को वा तद्धेतुरेव च
karmaṇāṃ bījarūpaḥ kaḥ ko vā karmmaphalapradaḥ||
kiṃ karmma tadbhavetkena ko vā taddhetureva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को वा कर्मफलं भुङ्क्ते को वा निर्लिप्त एव च ।।
को वा देही कश्च देहः को वा वै कर्मकारकः
ko vā karmaphalaṃ bhuṅkte ko vā nirlipta eva ca ||
ko vā dehī kaśca dehaḥ ko vā vai karmakārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं विज्ञानं मनो बुद्धिः के वा प्राणाः शरीरिणाम् ।।
कानीन्द्रियाणि किं तेषां लक्षणं देवताश्च काः
kiṃ vijñānaṃ mano buddhiḥ ke vā prāṇāḥ śarīriṇām ||
kānīndriyāṇi kiṃ teṣāṃ lakṣaṇaṃ devatāśca kāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोक्ता भोजयिता को वा को भोगः का च निष्कृतिः ।।
को जीवः परमात्मा कस्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
bhoktā bhojayitā ko vā ko bhogaḥ kā ca niṣkṛtiḥ ||
ko jīvaḥ paramātmā kastanme vyākhyātumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यम उवाच ।।
वेदेन विहितं कर्म तन्मये मङ्गलं परम्।।
अवैदिकं तु यत्कर्म तदेवाशुभमेव च
yama uvāca ||
vedena vihitaṃ karma tanmaye maṅgalaṃ param||
avaidikaṃ tu yatkarma tadevāśubhameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहैतुकी विष्णुसेवा सङ्कल्परहिता सताम्।।
कर्म्मनिर्म्मूलनात्मा वै सा चैव हरिभक्तिदा
ahaitukī viṣṇusevā saṅkalparahitā satām||
karmmanirmmūlanātmā vai sā caiva haribhaktidā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिभक्तो नरो यश्च स च मुक्तः श्रुतौ श्रुतम् ।।
जन्ममृत्युजराव्याधिशोकभीतिविवर्जितः
haribhakto naro yaśca sa ca muktaḥ śrutau śrutam ||
janmamṛtyujarāvyādhiśokabhītivivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तिश्च द्विविधा साध्वि श्रुत्युक्ता सर्वसम्मता ।।
निर्वाणपददात्री च हरिभक्तिप्रदा नृणाम्
muktiśca dvividhā sādhvi śrutyuktā sarvasammatā ||
nirvāṇapadadātrī ca haribhaktipradā nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिभक्तिस्वरूपां च मुक्तिं वाञ्छन्ति वैष्णवाः ।।
अन्ये निर्वाणरूपां च मुक्तिमिच्छन्ति साधवः ।।
haribhaktisvarūpāṃ ca muktiṃ vāñchanti vaiṣṇavāḥ ||
anye nirvāṇarūpāṃ ca muktimicchanti sādhavaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्म्मणो बीजरूपश्च सन्ततं तत्फलप्रदः ।।
रूर्मरूपश्च भगवाञ्छ्रीकृष्णः प्रकृतेः परः
karmmaṇo bījarūpaśca santataṃ tatphalapradaḥ ||
rūrmarūpaśca bhagavāñchrīkṛṣṇaḥ prakṛteḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽपि तद्धेतुरूपश्च कर्म्म तेन भवेत्सति ।।
जीवः कर्मफलं भुङ्क्ते आत्मा निर्लिप्त एव च
so'pi taddheturūpaśca karmma tena bhavetsati ||
jīvaḥ karmaphalaṃ bhuṅkte ātmā nirlipta eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनः प्रतिबिम्बं च देही जीवः स एव च ।।
पाञ्चभौतिकरूपश्च देहो नश्वर एव च
ātmanaḥ pratibimbaṃ ca dehī jīvaḥ sa eva ca ||
pāñcabhautikarūpaśca deho naśvara eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिवी वायुराकाशो जलं तेजस्तथैव च।।
एतानि सूत्ररूपाणि सृष्टिः सृष्टिविधौ हरेः ।।
pṛthivī vāyurākāśo jalaṃ tejastathaiva ca||
etāni sūtrarūpāṇi sṛṣṭiḥ sṛṣṭividhau hareḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्त्ता भोक्ता च देही च स्वात्मा भोजयिता सदा ।।
भोगो विभवभेदश्च निष्कृतिर्मुक्तिरेव च
karttā bhoktā ca dehī ca svātmā bhojayitā sadā ||
bhogo vibhavabhedaśca niṣkṛtirmuktireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदसद्भेदबीजं च ज्ञानं नानाविधं भवेत् ।।
विषयाणां विभागानां भेदबीजं च कीर्त्तितम्
sadasadbhedabījaṃ ca jñānaṃ nānāvidhaṃ bhavet ||
viṣayāṇāṃ vibhāgānāṃ bhedabījaṃ ca kīrttitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियाणां वै प्रवरमीश्वराणां समूहकम् ।।
प्रेरकं कर्मणां चैव दुर्निवार्यं च देहिनाम्
indriyāṇāṃ vai pravaramīśvarāṇāṃ samūhakam ||
prerakaṃ karmaṇāṃ caiva durnivāryaṃ ca dehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिरूप्यमदृश्यं च ज्ञानभेदं मनः स्मृतम् ।।
लोचनं श्रवणं प्राणं त्वग्जिह्वादिकमिन्द्रियम्
anirūpyamadṛśyaṃ ca jñānabhedaṃ manaḥ smṛtam ||
locanaṃ śravaṇaṃ prāṇaṃ tvagjihvādikamindriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गिनामङ्ग रूपं च प्रेरकं सर्वकर्मणाम् ।।
रिपुरूपं मित्ररूपं सुखदं दुःखदं सदा
aṅgināmaṅga rūpaṃ ca prerakaṃ sarvakarmaṇām ||
ripurūpaṃ mitrarūpaṃ sukhadaṃ duḥkhadaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्य्यो वायुश्च पृथिवी वाण्याद्या देवताः स्मृताः ।।
प्राणदेहादिभृद्यो हि स जीवः परिकीर्त्तितः
sūryyo vāyuśca pṛthivī vāṇyādyā devatāḥ smṛtāḥ ||
prāṇadehādibhṛdyo hi sa jīvaḥ parikīrttitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमात्मा परं ब्रह्म निर्गुणः प्रकृतेः परः ।।
कारणं कारणानां च श्रीकृष्णो भगवान्स्वयम्
paramātmā paraṃ brahma nirguṇaḥ prakṛteḥ paraḥ ||
kāraṇaṃ kāraṇānāṃ ca śrīkṛṣṇo bhagavānsvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं कथितं सर्वं मया पृष्टं यथागमम् ।।
ज्ञानिनां ज्ञानरूपं च गच्छ वत्से यथासुखम्
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ mayā pṛṣṭaṃ yathāgamam ||
jñānināṃ jñānarūpaṃ ca gaccha vatse yathāsukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सावित्र्युवाच ।।
त्यक्त्वा क्व यामि कान्तं वा त्वां वा ज्ञानार्णवं बुधम् ।।
प्रश्नं यद्यत्करोमि त्वां तद्भवान्वक्तुमर्हति
sāvitryuvāca ||
tyaktvā kva yāmi kāntaṃ vā tvāṃ vā jñānārṇavaṃ budham ||
praśnaṃ yadyatkaromi tvāṃ tadbhavānvaktumarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कां कां योनिं याति जीवः कर्मणा केन वा यम ।।
केन वा कर्मणा स्वर्गं केन वा नरकं पितः
kāṃ kāṃ yoniṃ yāti jīvaḥ karmaṇā kena vā yama ||
kena vā karmaṇā svargaṃ kena vā narakaṃ pitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केन वा कर्मणा मुक्तिः केन भक्तिर्भवेद्धरेः ।।
केन वा कर्मणा रोगी चारोगी केन कर्मणा
kena vā karmaṇā muktiḥ kena bhaktirbhaveddhareḥ ||
kena vā karmaṇā rogī cārogī kena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केन वा दीर्घजीवी च केनाल्पायुश्च कर्म्मणा ।।
केन वा कर्म्मणा दुःखी केन वा कर्म्मणा सुखी
kena vā dīrghajīvī ca kenālpāyuśca karmmaṇā ||
kena vā karmmaṇā duḥkhī kena vā karmmaṇā sukhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गहीनश्च काणश्च बधिरः केन कर्म्मणा ।।
अन्धो वा कृपणो वाऽपि प्रमत्तः केन कर्म्मणा
aṅgahīnaśca kāṇaśca badhiraḥ kena karmmaṇā ||
andho vā kṛpaṇo vā'pi pramattaḥ kena karmmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्तोऽतिलुब्धकश्चैव केन वा नरघातकः ।।
केन सिद्धिमवाप्नोति सालोक्यादिचतुष्टयम्
kṣipto'tilubdhakaścaiva kena vā naraghātakaḥ ||
kena siddhimavāpnoti sālokyādicatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केन वा ब्राह्मणत्वं च तपस्वित्वं च केन वा ।।
स्वर्गभोगादिकं केन वैकुण्ठं केन कर्म्मणा
kena vā brāhmaṇatvaṃ ca tapasvitvaṃ ca kena vā ||
svargabhogādikaṃ kena vaikuṇṭhaṃ kena karmmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोलोकं केन वा ब्रह्मन्सर्वोत्कृष्टं निरामयम्।।
नरकं वा कतिविधं किं संख्यं नाम किं तथा
golokaṃ kena vā brahmansarvotkṛṣṭaṃ nirāmayam||
narakaṃ vā katividhaṃ kiṃ saṃkhyaṃ nāma kiṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को वा कं नरकं याति कियन्तं तेषु तिष्ठति ।।
पापिनां कर्म्मणा केन को वा व्याधिः प्रजायते
ko vā kaṃ narakaṃ yāti kiyantaṃ teṣu tiṣṭhati ||
pāpināṃ karmmaṇā kena ko vā vyādhiḥ prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यदस्ति मया पृष्टं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
yadyadasti mayā pṛṣṭaṃ tanme vyākhyātumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.