Library·Brahmavaivarta Purāṇa·2·2.36
न याचते भक्षणार्थी स संन्यासीति कीर्त्तितः ।। न च पश्येन्मुखं स्त्रीणां न तिष्ठेत्तत्समीपत
na yācate bhakṣaṇārthī sa saṃnyāsīti kīrttitaḥ || na ca paśyenmukhaṃ strīṇāṃ na tiṣṭhettatsamīpata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारवीमपि योषां च न स्पृशेद्यः स भिक्षुकः ।। अयं संन्यासिनां धर्म इत्याह कमलोद्भवः
dāravīmapi yoṣāṃ ca na spṛśedyaḥ sa bhikṣukaḥ || ayaṃ saṃnyāsināṃ dharma ityāha kamalodbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपर्य्यये विनाशश्च जन्मयाम्यं भयं भवेत् ।। जन्मदुःखं याम्यदुःखं जीविनामतिदारुणम्
viparyyaye vināśaśca janmayāmyaṃ bhayaṃ bhavet || janmaduḥkhaṃ yāmyaduḥkhaṃ jīvināmatidāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरसूकरयोनौ वा गर्भे दुःखं समं सुर ।। योनौ वा क्षुद्रजन्तूनां पश्वादीनां तथैव च
surasūkarayonau vā garbhe duḥkhaṃ samaṃ sura || yonau vā kṣudrajantūnāṃ paśvādīnāṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भे स्मरन्ति सर्वे ते कर्म्म जन्म शतोद्भवम्।। विस्मरेन्निर्गतो जीवो गर्भाद्वै विष्णुमायया।। स्वदेहं पाति यत्नेन सुरो वा कीट एव वा
garbhe smaranti sarve te karmma janma śatodbhavam|| vismarennirgato jīvo garbhādvai viṣṇumāyayā|| svadehaṃ pāti yatnena suro vā kīṭa eva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योनेरभ्यन्तरे शुक्रे पतिते पुरुषस्य च।। शुक्रं शोणितयुक्तं च सहसा तत्क्षणं भवेत्
yonerabhyantare śukre patite puruṣasya ca|| śukraṃ śoṇitayuktaṃ ca sahasā tatkṣaṇaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्ताधिके मातृसमश्चेतरे पितुराकृतिः।। युग्माहे च भवेत्पुत्रः कन्यका तद्विपर्य्यये
raktādhike mātṛsamaścetare piturākṛtiḥ|| yugmāhe ca bhavetputraḥ kanyakā tadviparyyaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रविभौमगुरूणां च वारे चेत्तद्भवेत्सुतः ।। अयुग्माहे तदितरे वारे वै कन्यका भवेत्
ravibhaumagurūṇāṃ ca vāre cettadbhavetsutaḥ || ayugmāhe taditare vāre vai kanyakā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमप्रहरे जन्म यस्य सोऽल्पायुरेव च ।। द्वितीये मध्यमश्चैव तृतीये तत्परो भवेत्
prathamaprahare janma yasya so'lpāyureva ca || dvitīye madhyamaścaiva tṛtīye tatparo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थे चिरजीवी स्यात्क्षणानामनुरूपकः ।। दुःखी वाऽथ सुखी वाऽपि पूर्वकर्मानुरूपतः
caturthe cirajīvī syātkṣaṇānāmanurūpakaḥ || duḥkhī vā'tha sukhī vā'pi pūrvakarmānurūpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृशे च क्षणे जन्म प्रसवस्तादृशे भवेत् ।। प्रसूतिक्षणचर्चा च कुर्वन्त्येवं विचक्षणाः
yādṛśe ca kṣaṇe janma prasavastādṛśe bhavet || prasūtikṣaṇacarcā ca kurvantyevaṃ vicakṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कललं त्वेकरात्रेण प्रवृद्धः स्याद्दिने दिने ।। सप्तमे बदराकारो मासे गण्डुसमो भवेत्
kalalaṃ tvekarātreṇa pravṛddhaḥ syāddine dine || saptame badarākāro māse gaṇḍusamo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासत्रये मांसपिण्डो हस्तपादादिवर्जितः ।। सर्वावयवसम्पन्नो देही मासे च पञ्चमे
māsatraye māṃsapiṇḍo hastapādādivarjitaḥ || sarvāvayavasampanno dehī māse ca pañcame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेत्तु जीवसंचारः षण्मासे सर्वतत्त्ववित् ।। दुःखी स्वल्पस्थलस्थायी शकुन्त इव पञ्जरे
bhavettu jīvasaṃcāraḥ ṣaṇmāse sarvatattvavit || duḥkhī svalpasthalasthāyī śakunta iva pañjare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृजग्धान्नपानं च भुङ्क्तेऽमेध्यस्थले स्थितः ।। हाहेति शब्दं कृत्वा च चिन्तयेदीश्वरं परम्
mātṛjagdhānnapānaṃ ca bhuṅkte'medhyasthale sthitaḥ || hāheti śabdaṃ kṛtvā ca cintayedīśvaraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं च चतुरो मासान्भुक्त्वा परमयातनाम् ।। प्रेरितो वायुना काले गर्भाद्वै निर्गतो भवेत्
evaṃ ca caturo māsānbhuktvā paramayātanām || prerito vāyunā kāle garbhādvai nirgato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिग्देशकालाव्युत्पन्नो विस्मृतो विष्णुमायया ।। शश्वद्विण्मूत्रसंयुक्तः शिशुः स्याच्छैशवावधि
digdeśakālāvyutpanno vismṛto viṣṇumāyayā || śaśvadviṇmūtrasaṃyuktaḥ śiśuḥ syācchaiśavāvadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परायत्तोऽप्यक्षमश्च मशकादिनि वारणे ।। कीटादिभुक्तो दुःखी च रौति तत्र पुनः पुनः
parāyatto'pyakṣamaśca maśakādini vāraṇe || kīṭādibhukto duḥkhī ca rauti tatra punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तनान्धोऽप्यसमर्थश्च याञ्चां कर्तुमभीप्सिताम् ।। न वाणी निस्सरेत्तस्य पौगण्डावधि सुस्फुटा
stanāndho'pyasamarthaśca yāñcāṃ kartumabhīpsitām || na vāṇī nissarettasya paugaṇḍāvadhi susphuṭā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौगण्डे यातनां भुक्त्वा प्राप्नुते यौवनं पुनः ।। न स्मरेन्मायया देही गर्भादेर्यातनां पुनः।।
paugaṇḍe yātanāṃ bhuktvā prāpnute yauvanaṃ punaḥ || na smarenmāyayā dehī garbhāderyātanāṃ punaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहारमैथुनार्त्तश्च नानामोहादिवेष्टितः ।। पुत्रं कलत्रमनुगं यत्नेन परिपालयेत्
āhāramaithunārttaśca nānāmohādiveṣṭitaḥ || putraṃ kalatramanugaṃ yatnena paripālayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं यावत्समर्थश्च तावदेव हि पूजितः ।। असमर्थं च मन्यन्ते बांधवा गोजरं यथा
evaṃ yāvatsamarthaśca tāvadeva hi pūjitaḥ || asamarthaṃ ca manyante bāṃdhavā gojaraṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदाऽतीव जरायुक्तो जडोऽतिबधिरो भवेत्।। कासश्वासादियुक्तश्च परायत्तोऽतिमूढवत्
yadā'tīva jarāyukto jaḍo'tibadhiro bhavet|| kāsaśvāsādiyuktaśca parāyatto'timūḍhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्तरेऽनुतापं च कुरुते सन्ततं पुनः ।। न सेवितं हरेस्तीर्थं सत्संगश्चापि कामतः
tadantare'nutāpaṃ ca kurute santataṃ punaḥ || na sevitaṃ harestīrthaṃ satsaṃgaścāpi kāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनश्च मानवीं योनिं लभामि भारते यदि ।। तदा तीर्थं गमिष्यामि भजे वै कृष्णमित्यहो
punaśca mānavīṃ yoniṃ labhāmi bhārate yadi || tadā tīrthaṃ gamiṣyāmi bhaje vai kṛṣṇamityaho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमादि मनसि कुर्वन्तं तं जडं सुर ।। गृह्णाति यमदूतश्च काले प्राप्तेऽतिदारुणः
ityevamādi manasi kurvantaṃ taṃ jaḍaṃ sura || gṛhṇāti yamadūtaśca kāle prāpte'tidāruṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पश्येद्यमदूतं च पाशहस्तं च दण्डिनम् ।। अतीव कोपरक्ताक्षं विकृताकारमुल्बणम्
sa paśyedyamadūtaṃ ca pāśahastaṃ ca daṇḍinam || atīva koparaktākṣaṃ vikṛtākāramulbaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्निवार्य्यमुपायैश्च बलिष्ठं च भयङ्करम् ।। दुर्दृश्यं सर्वसिद्धिज्ञं सर्वादृष्टं पुरः स्थितम्
durnivāryyamupāyaiśca baliṣṭhaṃ ca bhayaṅkaram || durdṛśyaṃ sarvasiddhijñaṃ sarvādṛṣṭaṃ puraḥ sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टमात्रान्महाभीतो विण्मूत्रं च समुत्सृजेत् ।। तदा प्राणांस्त्यजेत्सद्यो देहं वै पाञ्चभौतिकम्
dṛṣṭamātrānmahābhīto viṇmūtraṃ ca samutsṛjet || tadā prāṇāṃstyajetsadyo dehaṃ vai pāñcabhautikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंगुष्ठमात्रं पुरुषं गृहीत्वा यमकिङ्करः।। विन्यस्य भोगदेहे च स्वस्थानं प्रापयेद् द्रुतम्
aṃguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ gṛhītvā yamakiṅkaraḥ|| vinyasya bhogadehe ca svasthānaṃ prāpayed drutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवो गत्वा यमं पश्येत्सर्वधर्मज्ञमेव च ।। रत्नसिंहासनस्थे च सस्मितं सुस्थिरं परम्
jīvo gatvā yamaṃ paśyetsarvadharmajñameva ca || ratnasiṃhāsanasthe ca sasmitaṃ susthiraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्माधर्मविचारज्ञं सर्वज्ञं सर्वतोमुखम् ।। विश्वेष्वेकाधिकारं च विधात्रा निर्मितं पुरा
dharmādharmavicārajñaṃ sarvajñaṃ sarvatomukham || viśveṣvekādhikāraṃ ca vidhātrā nirmitaṃ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निशुद्धांशुकाधानं रत्नभूषणभूषितम् ।। वेष्टितं पार्षदगणैर्दूतैश्चापि त्रिकोटिभिः
vahniśuddhāṃśukādhānaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam || veṣṭitaṃ pārṣadagaṇairdūtaiścāpi trikoṭibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपन्तं श्रीकृष्णनाम शुद्धस्फाटिकमालया।। ध्यायमानं तत्पदाब्जं पुलकाङ्कितविग्रहम्
japantaṃ śrīkṛṣṇanāma śuddhasphāṭikamālayā|| dhyāyamānaṃ tatpadābjaṃ pulakāṅkitavigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सगद्गदं साश्रुनेत्रं सर्वत्र समदर्शिनम्।। अतीव कमनीयं च शश्वत्सुस्थिरयौवनम्
sagadgadaṃ sāśrunetraṃ sarvatra samadarśinam|| atīva kamanīyaṃ ca śaśvatsusthirayauvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वतेजसा प्रज्वलन्तं सुखदृश्यं विचक्षणम् ।। शरत्पार्वणचन्द्राभं चित्रगुप्तपुरःस्थितम्
svatejasā prajvalantaṃ sukhadṛśyaṃ vicakṣaṇam || śaratpārvaṇacandrābhaṃ citraguptapuraḥsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यात्मनां शान्तरूपं पापिनां च भयङ्करम् ।। तं दृष्ट्वा प्रणमेद्देही महाभीतश्च तिष्ठति
puṇyātmanāṃ śāntarūpaṃ pāpināṃ ca bhayaṅkaram || taṃ dṛṣṭvā praṇameddehī mahābhītaśca tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रगुप्तविचारेण येषां यदुचितं फलम् ।। शुभाशुभं च कुरुते तदेव रविनन्दनः
citraguptavicāreṇa yeṣāṃ yaducitaṃ phalam || śubhāśubhaṃ ca kurute tadeva ravinandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तेषां गतायाते निवृत्तिर्नास्ति जीविनाम् ।। निवृत्तिहेतुरूपं च श्रीकृष्णपदसेवनम् ।।
evaṃ teṣāṃ gatāyāte nivṛttirnāsti jīvinām || nivṛttiheturūpaṃ ca śrīkṛṣṇapadasevanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं कथितं सर्वं वरं प्रार्थय वाञ्छितम् ।। सर्वं दास्यामि ते वत्स न मेऽसाध्यं च किंचन
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ varaṃ prārthaya vāñchitam || sarvaṃ dāsyāmi te vatsa na me'sādhyaṃ ca kiṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेन्द्र उवाच ।। इन्द्रत्वं च गतं भद्रं किमैश्वर्य्ये प्रयोजनम् ।। कल्पवृक्ष मुनिश्रेष्ठ देहि मे परमं पदम्
mahendra uvāca || indratvaṃ ca gataṃ bhadraṃ kimaiśvaryye prayojanam || kalpavṛkṣa muniśreṣṭha dehi me paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेन्द्रस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्य मुनिपुङ्गवः ।। तमुवाच वचः सत्यं वेदोक्तं सारमेव च
mahendrasya vacaḥ śrutvā prahasya munipuṅgavaḥ || tamuvāca vacaḥ satyaṃ vedoktaṃ sārameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्वासा उवाच ।। परं पदं विषयिणां महेन्द्रातिसुदुर्लभम् ।। मुक्तिर्युष्मद्विधानां च न लये प्राकृतेऽपि च
durvāsā uvāca || paraṃ padaṃ viṣayiṇāṃ mahendrātisudurlabham || muktiryuṣmadvidhānāṃ ca na laye prākṛte'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आविर्भावः सृष्टिविधौ तिरोभावो लयेऽपि च ।। यथा जागरणं सुप्तिर्भवत्येव क्रमेण च
āvirbhāvaḥ sṛṣṭividhau tirobhāvo laye'pi ca || yathā jāgaraṇaṃ suptirbhavatyeva krameṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा भ्रमति कालश्च तथा विषयिणो धुवम् ।। चक्रनेमिक्रमेणैव नित्यमेवेश्वरेच्छया
yathā bhramati kālaśca tathā viṣayiṇo dhuvam || cakranemikrameṇaiva nityameveśvarecchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलमेकं भवेदेव यथा विपलषष्टिभिः ।। षष्टिभिश्च पलैर्दण्डो मुहूर्त्तो द्विगुणात्ततः
palamekaṃ bhavedeva yathā vipalaṣaṣṭibhiḥ || ṣaṣṭibhiśca palairdaṇḍo muhūrtto dviguṇāttataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिंशद्भिश्च मुहूर्त्तैश्च भवेदेव दिवानिशम्।। दशपञ्च दिवारात्रिः पक्षमेकं विदुर्बुधाः
triṃśadbhiśca muhūrttaiśca bhavedeva divāniśam|| daśapañca divārātriḥ pakṣamekaṃ vidurbudhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षाभ्यां शुक्लकृष्णाभ्यां मास एव विधीयते ।। ऋतुर्द्वाभ्यां च मासाभ्यां संख्याविद्भि प्रकीर्त्तितः
pakṣābhyāṃ śuklakṛṣṇābhyāṃ māsa eva vidhīyate || ṛturdvābhyāṃ ca māsābhyāṃ saṃkhyāvidbhi prakīrttitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋतुत्रयेणायनं च ताभ्यां द्वाभ्यां च वत्सरः ।। त्रिंशत्सहस्राधिकैश्च त्रिचत्वारिंशलक्षकैः
ṛtutrayeṇāyanaṃ ca tābhyāṃ dvābhyāṃ ca vatsaraḥ || triṃśatsahasrādhikaiśca tricatvāriṃśalakṣakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत्सरैर्नरमानैश्च युगानां च चतुष्टयम् ।। षष्ट्याऽधिके पञ्चशते सहस्रे पञ्चविंशतौ
vatsarairnaramānaiśca yugānāṃ ca catuṣṭayam || ṣaṣṭyā'dhike pañcaśate sahasre pañcaviṃśatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगे नराणां शक्रायुर्मनोरायुः प्रकीर्त्तितम् ।। दिग्लक्षेन्द्रनिपातेऽष्टसहस्राधिक एव च
yuge narāṇāṃ śakrāyurmanorāyuḥ prakīrttitam || diglakṣendranipāte'ṣṭasahasrādhika eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निपातो ब्रह्मणस्तत्र भवेत्प्राकृतिको लयः ।। लये प्राकृतिके वत्स कृष्णस्य परमात्मनः
nipāto brahmaṇastatra bhavetprākṛtiko layaḥ || laye prākṛtike vatsa kṛṣṇasya paramātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुर्निमेषः सृष्टिश्च पुनरुन्मीलने तथा ।। ब्रह्मसृष्टिलयानां च संख्या नास्ति श्रुतौ श्रुतम्
cakṣurnimeṣaḥ sṛṣṭiśca punarunmīlane tathā || brahmasṛṣṭilayānāṃ ca saṃkhyā nāsti śrutau śrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा पृथिव्या रेणूनामित्यूचे चन्द्रशेखरः ।। एतेषां मोक्षणं नास्ति कथितानि च यानि तु
yathā pṛthivyā reṇūnāmityūce candraśekharaḥ || eteṣāṃ mokṣaṇaṃ nāsti kathitāni ca yāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टिसूत्रस्वरूपं हि चान्यद्वृणु वरं सुर ।। मुनीन्द्रस्य वचः श्रुत्वा देवेन्द्रो विस्मितो मुने
sṛṣṭisūtrasvarūpaṃ hi cānyadvṛṇu varaṃ sura || munīndrasya vacaḥ śrutvā devendro vismito mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनः पूर्वमैश्वर्य्यं वरयामास तत्र वै ।। तत्प्राप्स्यस्यचिरेणैवेत्युक्त्वा स प्रययौ गृहम्
ātmanaḥ pūrvamaiśvaryyaṃ varayāmāsa tatra vai || tatprāpsyasyacireṇaivetyuktvā sa prayayau gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.