Brahmavaivarta Purāṇa 2.48

नारद उवाच ।। नारायण महाभाग नारायणपरायण ।। नारायणांश भगवन्ब्रूहि नारायणीं कथाम्

nārada uvāca || nārāyaṇa mahābhāga nārāyaṇaparāyaṇa || nārāyaṇāṃśa bhagavanbrūhi nārāyaṇīṃ kathām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतं सुरभ्युपाख्यानमतीव सुमनोहरम् ।। गोप्यं सर्वपुराणेषु पुराविद्भिः प्रशंसितम्

śrutaṃ surabhyupākhyānamatīva sumanoharam || gopyaṃ sarvapurāṇeṣu purāvidbhiḥ praśaṃsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुना श्रोतुमिच्छामि राधिकाख्यानमुत्तमम् ।। तदुत्पत्तिं च तद्ध्यानं स्तोत्रं कवचमुत्तमम्

adhunā śrotumicchāmi rādhikākhyānamuttamam || tadutpattiṃ ca taddhyānaṃ stotraṃ kavacamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीनारायण उवाच ।। पुरा कैलासशिखरे भगवन्तं सनातनम् ।। सिद्धेशं सिद्धिदं सर्वस्वरूपं शंकरं परम्

śrīnārāyaṇa uvāca || purā kailāsaśikhare bhagavantaṃ sanātanam || siddheśaṃ siddhidaṃ sarvasvarūpaṃ śaṃkaraṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रफुल्लवदनं प्रीतं सस्मितं मुनिभिः स्तुतम् ।। कुमाराय प्ररोचन्तं कृष्णस्य परमात्मनः

praphullavadanaṃ prītaṃ sasmitaṃ munibhiḥ stutam || kumārāya prarocantaṃ kṛṣṇasya paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रासोत्सवरसाख्यानं रासमण्डलवर्णनम् ।। तदाख्यानावसाने च प्रस्तावावसरे सती

rāsotsavarasākhyānaṃ rāsamaṇḍalavarṇanam || tadākhyānāvasāne ca prastāvāvasare satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पप्रच्छ पार्वती स्फीता सस्मिता प्राणवल्लभम् ।। स्तवनं कुर्वती भीता प्राणेशेन प्रसादिता ।

papraccha pārvatī sphītā sasmitā prāṇavallabham || stavanaṃ kurvatī bhītā prāṇeśena prasāditā |

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोवाच तं महादेवं महादेवी सुरेश्वरी ।। अपूर्वं राधिकाख्यानं पुराणेषु सुदुर्लभम्

provāca taṃ mahādevaṃ mahādevī sureśvarī || apūrvaṃ rādhikākhyānaṃ purāṇeṣu sudurlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीपार्वत्युवाच ।। आगमं निखिलं नाथ श्रुतं सर्वमनुत्तमम् ।। पाञ्चरात्रादिकं नीतिशास्त्रयोगं च योगिनाम्

śrīpārvatyuvāca || āgamaṃ nikhilaṃ nātha śrutaṃ sarvamanuttamam || pāñcarātrādikaṃ nītiśāstrayogaṃ ca yoginām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धानां सिद्धिशास्त्रं च नानातन्त्रं मनोहरम् ।। भक्तानां भक्तिशास्त्रं च कृष्णस्य परमात्मनः

siddhānāṃ siddhiśāstraṃ ca nānātantraṃ manoharam || bhaktānāṃ bhaktiśāstraṃ ca kṛṣṇasya paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतौ श्रुतं प्रशस्तं च राधायाश्च समासतः ।। त्वन्मुखात्काण्वशाखाया व्यासेनोक्तां वदाधुना

śrutau śrutaṃ praśastaṃ ca rādhāyāśca samāsataḥ || tvanmukhātkāṇvaśākhāyā vyāsenoktāṃ vadādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगमाख्यानकाले च भवता स्वीकृतं पुरा ।। नहीश्वरव्याहृतिश्च मिथ्या भवितुमर्हति

āgamākhyānakāle ca bhavatā svīkṛtaṃ purā || nahīśvaravyāhṛtiśca mithyā bhavitumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदुत्पतिं च तद्ध्यानं नाम्नो माहात्म्यमुत्तमम् ।। पूजाविधानं चरितं स्तोत्रं कवचमुत्तमम्

tadutpatiṃ ca taddhyānaṃ nāmno māhātmyamuttamam || pūjāvidhānaṃ caritaṃ stotraṃ kavacamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आराधनविधानं च पूजापद्धतिमीप्सिताम्।। साम्प्रतं ब्रूहि भगवन्मां भक्तां भक्तवत्सल

ārādhanavidhānaṃ ca pūjāpaddhatimīpsitām|| sāmprataṃ brūhi bhagavanmāṃ bhaktāṃ bhaktavatsala

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं न कथितं पूर्वमागमाख्यानकालतः ।। पार्वतीवचनं श्रुत्वा नम्रवक्त्रो बभूव सः

kathaṃ na kathitaṃ pūrvamāgamākhyānakālataḥ || pārvatīvacanaṃ śrutvā namravaktro babhūva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चवक्त्रश्च भगवाञ्छुष्ककण्ठोष्ठतालुकः ।। स्वसत्यभङ्गभीतश्च मौनीभूय विचिन्तयन्

pañcavaktraśca bhagavāñchuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukaḥ || svasatyabhaṅgabhītaśca maunībhūya vicintayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सस्मार कृष्णं ध्यानेनाभीष्टदेवं कृपानिधिम् ।। तदनुज्ञां च संप्राप्य स्वार्द्धाङ्गां तामुवाच सः

sasmāra kṛṣṇaṃ dhyānenābhīṣṭadevaṃ kṛpānidhim || tadanujñāṃ ca saṃprāpya svārddhāṅgāṃ tāmuvāca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषिद्धोऽहं भगवता कृष्णेन परमात्मना ।। आगमारम्भसमये राधाख्यानप्रसंगतः

niṣiddho'haṃ bhagavatā kṛṣṇena paramātmanā || āgamārambhasamaye rādhākhyānaprasaṃgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदर्द्धांगस्वरूपा त्वं न मद्भिन्ना स्वरूपतः ।। अतोऽनुज्ञां ददौ कृष्णो मह्यं वक्तुं महेश्वरि

madarddhāṃgasvarūpā tvaṃ na madbhinnā svarūpataḥ || ato'nujñāṃ dadau kṛṣṇo mahyaṃ vaktuṃ maheśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदिष्टदेवकान्ताया राधायाश्चरितं सति ।। अतीव गोपनीयं च सुखदं कृष्णभक्तिदम्

madiṣṭadevakāntāyā rādhāyāścaritaṃ sati || atīva gopanīyaṃ ca sukhadaṃ kṛṣṇabhaktidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानामि तदहं दुर्गे सर्वं पूर्वापरं वरम् ।। यज्जानामि रहस्यं च न तद्ब्रह्मा फणीश्वरः

jānāmi tadahaṃ durge sarvaṃ pūrvāparaṃ varam || yajjānāmi rahasyaṃ ca na tadbrahmā phaṇīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तत्सनत्कुमारश्च न च धर्मः सनातनः ।। न देवेन्द्रो मुनींद्राश्च सिद्धेन्द्राः सिद्धपुङ्गवाः

na tatsanatkumāraśca na ca dharmaḥ sanātanaḥ || na devendro munīṃdrāśca siddhendrāḥ siddhapuṅgavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्तो बलवती त्वं च प्राणांस्त्यक्तुं समुद्यता ।। अतस्त्वां गोपनीयं च कथयामि सुरेश्वरि

matto balavatī tvaṃ ca prāṇāṃstyaktuṃ samudyatā || atastvāṃ gopanīyaṃ ca kathayāmi sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु दुर्गे प्रवक्ष्यामि रहस्यं परमाद्भुतम् ।। चरितं राधिकायाश्च दुर्लभं च सुपुण्यदम्

śṛṇu durge pravakṣyāmi rahasyaṃ paramādbhutam || caritaṃ rādhikāyāśca durlabhaṃ ca supuṇyadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा वृन्दावने रम्ये गोलोके रासमण्डले ।। शतशृंगैकदेशे च मालतीमल्लिकावने

purā vṛndāvane ramye goloke rāsamaṇḍale || śataśṛṃgaikadeśe ca mālatīmallikāvane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नसिंहासने रम्ये तस्थौ तत्र जगत्पतिः ।। स्वेच्छामयश्च भगवान्बभूव रमणोत्सुकः

ratnasiṃhāsane ramye tasthau tatra jagatpatiḥ || svecchāmayaśca bhagavānbabhūva ramaṇotsukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रिरंसोस्तस्य जगतां पत्युस्तन्मल्लिकावने ।। इच्छया च भवेत्सर्वं तस्य स्वेच्छामयस्य च

riraṃsostasya jagatāṃ patyustanmallikāvane || icchayā ca bhavetsarvaṃ tasya svecchāmayasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्नन्तरे दुर्गे द्विधारूपो बभूव सः ।। दक्षिणांगं च श्रीकृष्णो वामार्द्धांगा च राधिका

etasminnantare durge dvidhārūpo babhūva saḥ || dakṣiṇāṃgaṃ ca śrīkṛṣṇo vāmārddhāṃgā ca rādhikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभूव रमणी रम्या रासेशा रमणोत्सुका ।। अमूल्यरत्नाभरणा रत्नसिंहासनस्थिता

babhūva ramaṇī ramyā rāseśā ramaṇotsukā || amūlyaratnābharaṇā ratnasiṃhāsanasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वह्निशुद्धांशुकाधाना कोटिपूर्णशशिप्रभा ।। तप्तकाञ्चनवर्णाभा राजिता च स्वतेजसा

vahniśuddhāṃśukādhānā koṭipūrṇaśaśiprabhā || taptakāñcanavarṇābhā rājitā ca svatejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सस्मिता सुदती शुद्धा शरत्पद्मनिभानना ।। बिभ्रती कबरीं रम्यां मालतीमाल्यमण्डिताम्

sasmitā sudatī śuddhā śaratpadmanibhānanā || bibhratī kabarīṃ ramyāṃ mālatīmālyamaṇḍitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नमालां च दधती ग्रीष्मसूर्य्यसमप्रभाम् ।। मुक्ताहारेण शुभ्रेण गंगाधारानिभेन च

ratnamālāṃ ca dadhatī grīṣmasūryyasamaprabhām || muktāhāreṇa śubhreṇa gaṃgādhārānibhena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयुक्तं वर्तुलोत्तुंगं सुमेरु गिरिसन्निभम् ।। कठिनं सुन्दरं दृश्यं कस्तूरीपत्रचिह्नितम्

saṃyuktaṃ vartulottuṃgaṃ sumeru girisannibham || kaṭhinaṃ sundaraṃ dṛśyaṃ kastūrīpatracihnitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांगल्यं मंगलार्हं च स्तनयुग्मं च बिभ्रती ।। नितम्बश्रोणिभारार्त्ता नवयौवनसुन्दरी

māṃgalyaṃ maṃgalārhaṃ ca stanayugmaṃ ca bibhratī || nitambaśroṇibhārārttā navayauvanasundarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामातुरः सस्मितां तां ददर्श रसिकेश्वरः ।। दृष्ट्वा कान्तां जगत्कान्तो बभूव रमणोत्सुकः

kāmāturaḥ sasmitāṃ tāṃ dadarśa rasikeśvaraḥ || dṛṣṭvā kāntāṃ jagatkānto babhūva ramaṇotsukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा चैनं सुकान्तं च सा दधार हरेः पुरः ।। तेन राधा समाख्याता पुराविद्भिर्महेश्वरि

dṛṣṭvā cainaṃ sukāntaṃ ca sā dadhāra hareḥ puraḥ || tena rādhā samākhyātā purāvidbhirmaheśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राधा भजति तं कृष्णं स च तां च परस्परम् ।। उभयोः सर्वसाम्यं च सदा सन्तो वदन्ति च

rādhā bhajati taṃ kṛṣṇaṃ sa ca tāṃ ca parasparam || ubhayoḥ sarvasāmyaṃ ca sadā santo vadanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवनं धावनं रासे स्मरत्यालिंगनं जपन् ।। तेन जल्पति संकेतं तत्र राधां स ईश्वरः

bhavanaṃ dhāvanaṃ rāse smaratyāliṃganaṃ japan || tena jalpati saṃketaṃ tatra rādhāṃ sa īśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राशब्दोच्चारणाद्भक्तो राति मुक्तिं सुदुर्लभाम् ।। धाशब्दोच्चारणाद्दुर्गे धावत्येव हरेः पदम् ।।

rāśabdoccāraṇādbhakto rāti muktiṃ sudurlabhām || dhāśabdoccāraṇāddurge dhāvatyeva hareḥ padam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णवामांशसम्भूता राधा रासेश्वरी पुरा ।। तस्याश्चांशांशकलया बभूवुर्देवयोषितः

kṛṣṇavāmāṃśasambhūtā rādhā rāseśvarī purā || tasyāścāṃśāṃśakalayā babhūvurdevayoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रा इत्यादानवचनो धा च निर्वाणवाचकः ।। ततोऽवाप्नोति मुक्तिं च तेन राधा प्रकीर्तिता

rā ityādānavacano dhā ca nirvāṇavācakaḥ || tato'vāpnoti muktiṃ ca tena rādhā prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभूव गोपीसंघश्च राधाया लोमकूपतः ।। श्रीकृष्णलोमकूपेभ्यो बभूवुः सर्वबल्लवाः

babhūva gopīsaṃghaśca rādhāyā lomakūpataḥ || śrīkṛṣṇalomakūpebhyo babhūvuḥ sarvaballavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राधावामांशभागेन महालक्ष्मीर्बभूव सा ।। तस्याधिष्ठातृदेवी सा गृहलक्ष्मीर्बभूव सा

rādhāvāmāṃśabhāgena mahālakṣmīrbabhūva sā || tasyādhiṣṭhātṛdevī sā gṛhalakṣmīrbabhūva sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्भुजस्य सा पत्नी देवी वैकुण्ठवासिनी।। तदंशा राजलक्ष्मीश्च राजसम्पत्प्रदायिनी

caturbhujasya sā patnī devī vaikuṇṭhavāsinī|| tadaṃśā rājalakṣmīśca rājasampatpradāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदंशा मर्त्यलक्ष्मीश्च गृहिणां च गृहे गृहे ।। दीपाधिष्ठातृदेवी च सा चैव गृहदेवता

tadaṃśā martyalakṣmīśca gṛhiṇāṃ ca gṛhe gṛhe || dīpādhiṣṭhātṛdevī ca sā caiva gṛhadevatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं राधा कृष्णपत्नी कृष्णवक्षःस्थलस्थिता ।। प्राणाधिष्ठातृदेवी च तस्यैव परमात्मनः

svayaṃ rādhā kṛṣṇapatnī kṛṣṇavakṣaḥsthalasthitā || prāṇādhiṣṭhātṛdevī ca tasyaiva paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं सर्वं मिथ्यैव पार्वति ।। भज सत्यं परं ब्रह्म राधेशं त्रिगुणात्परम्

ābrahmastambaparyantaṃ sarvaṃ mithyaiva pārvati || bhaja satyaṃ paraṃ brahma rādheśaṃ triguṇātparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परं प्रधानं परमं परमात्मानमीश्वरम् ।। सर्वाद्यं सर्वपूज्यं व निरीहं प्रकृतेः परम्

paraṃ pradhānaṃ paramaṃ paramātmānamīśvaram || sarvādyaṃ sarvapūjyaṃ va nirīhaṃ prakṛteḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वेच्छामयं नित्यरूपं भक्तानुग्रहविग्रहम् ।। तद्भिन्नानां च देवानां प्राकृतं रूपमेव च

svecchāmayaṃ nityarūpaṃ bhaktānugrahavigraham || tadbhinnānāṃ ca devānāṃ prākṛtaṃ rūpameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य प्राणाधिका राधा बहुसौभाग्यसंयुता ।। महाविष्णोः प्रसूः सा च मूलप्रकृतिरीश्वरी

tasya prāṇādhikā rādhā bahusaubhāgyasaṃyutā || mahāviṣṇoḥ prasūḥ sā ca mūlaprakṛtirīśvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानिनीं राधिकां सन्तः सेवन्ते नित्यशस्सदा ।। सुलभं यत्पदाम्भोजं ब्रह्मादीनां सुदुर्लभम्

māninīṃ rādhikāṃ santaḥ sevante nityaśassadā || sulabhaṃ yatpadāmbhojaṃ brahmādīnāṃ sudurlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने राधापदाम्भोजं नहि पश्यन्ति बल्लवाः ।। स्वयं देवी हरेः क्रोडे छायारूपेण कामिनी

svapne rādhāpadāmbhojaṃ nahi paśyanti ballavāḥ || svayaṃ devī hareḥ kroḍe chāyārūpeṇa kāminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च द्वादशगोपानां रायाणप्रवरः प्रिये ।। श्रीकृष्णांशश्च भगवान्विष्णुतुल्यपराक्रमः

sa ca dvādaśagopānāṃ rāyāṇapravaraḥ priye || śrīkṛṣṇāṃśaśca bhagavānviṣṇutulyaparākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदामशापात्सा देवी गोलोकादागता महीम् ।। वृषभानुगृहे जाता तन्माता च कलावती

sudāmaśāpātsā devī golokādāgatā mahīm || vṛṣabhānugṛhe jātā tanmātā ca kalāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.