नारद उवाच ।।
बृहस्पतिः किं चकार तारकाहरणान्तरे।।
कथं संप्राप तां साध्वीं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
nārada uvāca ||
bṛhaspatiḥ kiṃ cakāra tārakāharaṇāntare||
kathaṃ saṃprāpa tāṃ sādhvīṃ tanme vyākhyātumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीनारायण उवाच ।।
दृष्ट्वा विलम्बं तारायाः स्नान्त्याश्चापि गुरुः स्वयम् ।।
प्रस्थापयामास शिष्यमन्वेषार्थं च जाह्नवीम्
śrīnārāyaṇa uvāca ||
dṛṣṭvā vilambaṃ tārāyāḥ snāntyāścāpi guruḥ svayam ||
prasthāpayāmāsa śiṣyamanveṣārthaṃ ca jāhnavīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिष्यो गत्वा च तद्वत्तं ज्ञात्वा वै लोकवक्त्रतः।।
रुदन्नुवाच स्वगुरुं तारकाहरणं मुने
śiṣyo gatvā ca tadvattaṃ jñātvā vai lokavaktrataḥ||
rudannuvāca svaguruṃ tārakāharaṇaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा सुरगुरुर्वार्तां शशिना च प्रियां हृताम् ।।
मुहूर्त्तं प्राप मूर्च्छां च ततः संप्राप्य चेतनाम्
śrutvā suragururvārtāṃ śaśinā ca priyāṃ hṛtām ||
muhūrttaṃ prāpa mūrcchāṃ ca tataḥ saṃprāpya cetanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरोदोच्चैः सशिष्यश्च हदयेन विदूयता ।।
शोकेन लज्जयाऽऽविष्टो विललाप मुहुर्मुहुः
rurodoccaiḥ saśiṣyaśca hadayena vidūyatā ||
śokena lajjayā''viṣṭo vilalāpa muhurmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच शिष्यान्सम्बोध्य नीतिं च श्रुतिसम्मताम् ।।
साश्रुनेत्रः साश्रुनेत्राञ्छोकार्तः शोककर्शितान्
uvāca śiṣyānsambodhya nītiṃ ca śrutisammatām ||
sāśrunetraḥ sāśrunetrāñchokārtaḥ śokakarśitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिरुवाच ।।
हे वत्साः केन शप्तोऽहं न जाने कारणं परम् ।।
दुःखं धर्म्मविरुद्धो यः स प्राप्नोति न संशयः
bṛhaspatiruvāca ||
he vatsāḥ kena śapto'haṃ na jāne kāraṇaṃ param ||
duḥkhaṃ dharmmaviruddho yaḥ sa prāpnoti na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावानुरक्ता वनिता हृता यस्य च शत्रुणा ।।
अरण्यं तेन गन्तव्यं यथाऽरण्यं तथा गृहम्
bhāvānuraktā vanitā hṛtā yasya ca śatruṇā ||
araṇyaṃ tena gantavyaṃ yathā'raṇyaṃ tathā gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुशीला सुन्दरी भार्य्या गता यस्य गृहादहो ।।
अरण्यं तेन गन्त व्यं यथाऽरण्यं तथा गृहम्
suśīlā sundarī bhāryyā gatā yasya gṛhādaho ||
araṇyaṃ tena ganta vyaṃ yathā'raṇyaṃ tathā gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवेनापहृता यस्य पतिसाध्या पतिव्रता ।।
अरण्यं तेन गन्तव्यं यथाऽरण्यं यथा गृहम्
daivenāpahṛtā yasya patisādhyā pativratā ||
araṇyaṃ tena gantavyaṃ yathā'raṇyaṃ yathā gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य माता गृहे नास्ति गृहिणी वा सुशासिता ।।
अरण्यं तेन गन्तव्यं यथाऽरण्यं तथा गृहम्
yasya mātā gṛhe nāsti gṛhiṇī vā suśāsitā ||
araṇyaṃ tena gantavyaṃ yathā'raṇyaṃ tathā gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियाहीनं गृहं यस्य पूर्णं द्रविणबन्धुभिः ।।
अरण्यं तेन गन्तव्यं यथाऽरण्यं तथा गृहम्
priyāhīnaṃ gṛhaṃ yasya pūrṇaṃ draviṇabandhubhiḥ ||
araṇyaṃ tena gantavyaṃ yathā'raṇyaṃ tathā gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्याशून्या वनसमाः सभार्याश्च गृहा गृहाः ।।
गृहिणी च गृहं प्रोक्तं न गृहं गृहमुच्यते
bhāryāśūnyā vanasamāḥ sabhāryāśca gṛhā gṛhāḥ ||
gṛhiṇī ca gṛhaṃ proktaṃ na gṛhaṃ gṛhamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशुचिः स्त्रीविहीनश्च दैवे पित्र्ये च कर्मणि ।।
यदह्ना कुरुते कर्म न तस्य फलभाग्भवेत्
aśuciḥ strīvihīnaśca daive pitrye ca karmaṇi ||
yadahnā kurute karma na tasya phalabhāgbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाहिकाशक्तिहीनश्च यथा मन्दो हुताशनः ।।
प्रभाहीनो यथा सूर्य्यः शोभाहीनो यथा शशी
dāhikāśaktihīnaśca yathā mando hutāśanaḥ ||
prabhāhīno yathā sūryyaḥ śobhāhīno yathā śaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तिहीनो यथा जीवो यथा चात्मा तनुं विना ।।
विनाऽऽधारं यथाऽऽधेयो यथेशः प्रकृतिं विना
śaktihīno yathā jīvo yathā cātmā tanuṃ vinā ||
vinā''dhāraṃ yathā''dheyo yatheśaḥ prakṛtiṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च शक्तो यथा यज्ञः फलदो दक्षिणां विना।।
कर्मणां च फलं दातुं सामग्री मूलमेव च
na ca śakto yathā yajñaḥ phalado dakṣiṇāṃ vinā||
karmaṇāṃ ca phalaṃ dātuṃ sāmagrī mūlameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना स्वर्णं स्वर्णकारो यथा शक्तः स्वकर्मणि ।।
यथा शक्तः कुलालश्च मृत्तिकां च विना द्विजाः
vinā svarṇaṃ svarṇakāro yathā śaktaḥ svakarmaṇi ||
yathā śaktaḥ kulālaśca mṛttikāṃ ca vinā dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा गृही न शक्तश्च सततं सर्वकर्मणि ।।
गृहाधिष्ठातृदेवीं च स्वशक्तिगृहिणीं विना
tathā gṛhī na śaktaśca satataṃ sarvakarmaṇi ||
gṛhādhiṣṭhātṛdevīṃ ca svaśaktigṛhiṇīṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्य्यामूलाः क्रियाः सर्वा भार्य्यामूला गृहास्तथा ।।
भार्य्यामूलं सुखं सर्वं गृहस्थानां गृहे सदा
bhāryyāmūlāḥ kriyāḥ sarvā bhāryyāmūlā gṛhāstathā ||
bhāryyāmūlaṃ sukhaṃ sarvaṃ gṛhasthānāṃ gṛhe sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्य्यामूलः सदा हर्षो भार्य्यामूलं च मङ्गलम् ।।
भार्य्यामूलं च संसारो भार्य्यामूलं च सौरभम्
bhāryyāmūlaḥ sadā harṣo bhāryyāmūlaṃ ca maṅgalam ||
bhāryyāmūlaṃ ca saṃsāro bhāryyāmūlaṃ ca saurabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा रथश्च रथिनां गृहिणां च तथा गृहम् ।।
सारथिस्तु यथा तेषां गृहिणां च तथा प्रिया
yathā rathaśca rathināṃ gṛhiṇāṃ ca tathā gṛham ||
sārathistu yathā teṣāṃ gṛhiṇāṃ ca tathā priyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वरत्नप्रधाना च स्त्रीरत्नं दुष्कुलादपि ।।
गृहीता सा गृहस्थेनेवेत्याह कमलोद्भवः
sarvaratnapradhānā ca strīratnaṃ duṣkulādapi ||
gṛhītā sā gṛhasthenevetyāha kamalodbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा जलं विना पद्मं पद्मं शोभां विना यथा ।।
तथैव पुंसां स्वगृहं गृहिणां गृहिणीं विना
yathā jalaṃ vinā padmaṃ padmaṃ śobhāṃ vinā yathā ||
tathaiva puṃsāṃ svagṛhaṃ gṛhiṇāṃ gṛhiṇīṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा स गुरुः प्रविवेश गृहं मुहुः ।।
गृहाद्बहिर्निस्ससार भूयो भूयः शुचाऽन्वितः
ityevamuktvā sa guruḥ praviveśa gṛhaṃ muhuḥ ||
gṛhādbahirnissasāra bhūyo bhūyaḥ śucā'nvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुहुर्मुहुश्च मूर्च्छां च चेतनां समवाप सः ।।
भूयोभूयो रुरोदोच्चैः स्मारंस्मारं प्रियागुणान्
muhurmuhuśca mūrcchāṃ ca cetanāṃ samavāpa saḥ ||
bhūyobhūyo rurodoccaiḥ smāraṃsmāraṃ priyāguṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथान्तरे महाज्ञानी ज्ञानिभिश्च प्रबोधितः ।।
सच्छिष्यैर्मुनिभिश्चान्यैः पुरन्दरगृहं ययौ
athāntare mahājñānī jñānibhiśca prabodhitaḥ ||
sacchiṣyairmunibhiścānyaiḥ purandaragṛhaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गुरुः पूजितस्तेन चातिथ्येन मरुत्वता ।।
तमुवाच स्ववृत्तान्तं हृदि शल्यमिवाप्रियम्
sa guruḥ pūjitastena cātithyena marutvatā ||
tamuvāca svavṛttāntaṃ hṛdi śalyamivāpriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिवचः श्रुत्वा रक्तपङ्कजलोचनः ।।
तमुवाच महेन्द्रश्च कोपप्रस्फुरिताधरः
bṛhaspativacaḥ śrutvā raktapaṅkajalocanaḥ ||
tamuvāca mahendraśca kopaprasphuritādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेन्द्र उवाच ।।
दूतानां वै सहस्रं च चारकर्मणि गच्छतु ।।
अतीव निपुणं दक्षं तत्त्वप्राप्तिनिमित्तकम्
mahendra uvāca ||
dūtānāṃ vai sahasraṃ ca cārakarmaṇi gacchatu ||
atīva nipuṇaṃ dakṣaṃ tattvaprāptinimittakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रास्ति पातकी चन्द्रो मन्मात्रा तारया सह ।।
गच्छामि तत्र सन्नद्धः सर्वैर्देवगणैः सह
yatrāsti pātakī candro manmātrā tārayā saha ||
gacchāmi tatra sannaddhaḥ sarvairdevagaṇaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यज चिन्तां महाभाग सर्वं भद्रं भविष्यति ।।
भद्रबीजं दुर्गमिदं कस्य सम्पद्विपद्विना
tyaja cintāṃ mahābhāga sarvaṃ bhadraṃ bhaviṣyati ||
bhadrabījaṃ durgamidaṃ kasya sampadvipadvinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा च शुनासीरो दूतानां च सहस्रकम् ।।
तूर्णं प्रस्थाप यामास तत्कर्मनिपुणं मुने
ityuktvā ca śunāsīro dūtānāṃ ca sahasrakam ||
tūrṇaṃ prasthāpa yāmāsa tatkarmanipuṇaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते दूता वै वर्षशतं ययुर्निर्जनमेव च ।।
सुदुर्लंघ्यं च विश्वेषु भ्रमित्वा शक्रमाययुः
te dūtā vai varṣaśataṃ yayurnirjanameva ca ||
sudurlaṃghyaṃ ca viśveṣu bhramitvā śakramāyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रं च शुक्रभवने तं प्रपन्नं च विज्वरम् ।।
दृष्ट्वा सतारकं भीतं कथयामासुरीश्वरम्
candraṃ ca śukrabhavane taṃ prapannaṃ ca vijvaram ||
dṛṣṭvā satārakaṃ bhītaṃ kathayāmāsurīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा शुनासीरो नतवक्त्रो बृहस्पतिम् ।।
उवाच शोकसन्तप्तो हदयेन विदूयता
iti śrutvā śunāsīro natavaktro bṛhaspatim ||
uvāca śokasantapto hadayena vidūyatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेन्द्र उवाच ।।
शृणु नाथ प्रवक्ष्यामि परिणामसुखावहम् ।।
भयं त्यज महाभाग सर्वं भद्रं भविष्यति
mahendra uvāca ||
śṛṇu nātha pravakṣyāmi pariṇāmasukhāvaham ||
bhayaṃ tyaja mahābhāga sarvaṃ bhadraṃ bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया नहि जितः शुक्रो न मया दितिनन्दनः ।।
एतदालोच्य चन्द्रश्च जगाम शरणं कविम्
tvayā nahi jitaḥ śukro na mayā ditinandanaḥ ||
etadālocya candraśca jagāma śaraṇaṃ kavim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ शीघ्रं ब्रह्मलोकमस्माभिः सार्द्धमेव च ।।
ब्रह्मणा सह यास्यामः कैलासे शङ्करं वयम्
gaccha śīghraṃ brahmalokamasmābhiḥ sārddhameva ca ||
brahmaṇā saha yāsyāmaḥ kailāse śaṅkaraṃ vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा तु महेन्द्रश्च सन्तप्तो गुरुणा सह ।।
जगाम ब्रह्मलोकं च सुखदृश्यं निरामयम्
ityuktvā tu mahendraśca santapto guruṇā saha ||
jagāma brahmalokaṃ ca sukhadṛśyaṃ nirāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दृष्ट्वा च ब्रह्माणं ननाम गुरुणा सह ।।
प्रोवाच सर्ववृत्तान्तं देवानामीश्वरं परम्
tatra dṛṣṭvā ca brahmāṇaṃ nanāma guruṇā saha ||
provāca sarvavṛttāntaṃ devānāmīśvaraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेन्द्रवचनं श्रुत्वा हसित्वा कमलोद्भवः ।।
हितं तथ्यं नीतिसारमुवाच विनयान्वितः
mahendravacanaṃ śrutvā hasitvā kamalodbhavaḥ ||
hitaṃ tathyaṃ nītisāramuvāca vinayānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच ।।
यो ददाति परस्मै च दुःखमेव च सर्वतः ।।
तस्मै ददाति दुःखं च शास्ता कृष्णः सनातनः
brahmovāca ||
yo dadāti parasmai ca duḥkhameva ca sarvataḥ ||
tasmai dadāti duḥkhaṃ ca śāstā kṛṣṇaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं स्रष्टा च सृष्टेश्च पाता विष्णुः सनातनः ।।
यथा रुद्रश्च संहर्त्ता ददाति च शिवं शिवः
ahaṃ sraṣṭā ca sṛṣṭeśca pātā viṣṇuḥ sanātanaḥ ||
yathā rudraśca saṃharttā dadāti ca śivaṃ śivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरन्तरं सर्वसाक्षी धर्मो वै सर्वकारणम् ।।
सर्वे देवा विषयिणः कृष्णाज्ञापरिपालकाः
nirantaraṃ sarvasākṣī dharmo vai sarvakāraṇam ||
sarve devā viṣayiṇaḥ kṛṣṇājñāparipālakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिरुतथ्यश्च संवर्तश्च जितेन्द्रियः ।।
त्रयश्चांगिरसः पुत्रा वेदवेदाङ्गपारगाः
bṛhaspatirutathyaśca saṃvartaśca jitendriyaḥ ||
trayaścāṃgirasaḥ putrā vedavedāṅgapāragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवर्ताय कनिष्ठाय न च किञ्चिद्ददौ गुरुः ।।
स बभूव तपस्वी च कृष्णं ध्यायति चेश्वरम्
saṃvartāya kaniṣṭhāya na ca kiñciddadau guruḥ ||
sa babhūva tapasvī ca kṛṣṇaṃ dhyāyati ceśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमस्योतथ्यकस्य सतीं भार्यां च गुर्विणीम् ।।
जहार कामतस्तां च भ्रातृजायामकामुकीम्
madhyamasyotathyakasya satīṃ bhāryāṃ ca gurviṇīm ||
jahāra kāmatastāṃ ca bhrātṛjāyāmakāmukīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो हरेद्भ्रातृजायां च कामी कामादकामुकीम् ।।
ब्रह्महत्यासहस्रं च लभते नात्र संशयः
yo haredbhrātṛjāyāṃ ca kāmī kāmādakāmukīm ||
brahmahatyāsahasraṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स याति कुम्भीपाकं च यावच्चन्द्रदिवाकरम् ।।
भ्रातृजायापहारी च मातृगामी भवेन्नरः
sa yāti kumbhīpākaṃ ca yāvaccandradivākaram ||
bhrātṛjāyāpahārī ca mātṛgāmī bhavennaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादुत्तीर्य्य पापी च विष्ठायां जायते कृमिः ।।
वर्षकोटिसहस्राणि तत्र स्थित्वा च पातकी
tasmāduttīryya pāpī ca viṣṭhāyāṃ jāyate kṛmiḥ ||
varṣakoṭisahasrāṇi tatra sthitvā ca pātakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भवेन्महापापी वर्षकोटिसहस्रकम् ।।
पुंश्चलीयोनिगर्ते च कृमिश्चैव पुरन्दर ।।
tato bhavenmahāpāpī varṣakoṭisahasrakam ||
puṃścalīyonigarte ca kṛmiścaiva purandara ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृध्रः कोटिसहस्राणि शतजन्मानि कुक्कुरः ।।
भ्रातृजायापहरणाच्छतजन्मानि सूकरः
gṛdhraḥ koṭisahasrāṇi śatajanmāni kukkuraḥ ||
bhrātṛjāyāpaharaṇācchatajanmāni sūkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभुक्तं क्षीयते कर्म्म कल्पकोटिशतैरपि ।।
अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं कर्म शुभाशुभम्
nābhuktaṃ kṣīyate karmma kalpakoṭiśatairapi ||
avaśyameva bhoktavyaṃ kṛtaṃ karma śubhāśubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगद्गुरोः शिवस्यापि गुरुपुत्रो बृहस्पतिः ।।
ज्ञातं करोतु वृत्तान्तमीश्वरं बलिनां वरम
jagadguroḥ śivasyāpi guruputro bṛhaspatiḥ ||
jñātaṃ karotu vṛttāntamīśvaraṃ balināṃ varama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे समूहा देवानां सन्नद्धाश्च सवाहनाः ।।
मध्यस्था मुनयश्चैव सन्तु वै नर्मदातटे
sarve samūhā devānāṃ sannaddhāśca savāhanāḥ ||
madhyasthā munayaścaiva santu vai narmadātaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चादहं च यास्यामि पुण्यं तन्नर्म्मदातटम् ।।
गुरुस्तद्गुरुपुत्रोऽपि शीघ्रं यातु शिवालयम्
paścādahaṃ ca yāsyāmi puṇyaṃ tannarmmadātaṭam ||
gurustadguruputro'pi śīghraṃ yātu śivālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेन्द्र उवाच ।।
कथं वा वेदकर्त्तुश्च सिद्धानां योगिनां गुरोः ।।
मृत्युञ्जयस्य शम्भोश्च गुरुपुत्रो बृहस्पतिः
mahendra uvāca ||
kathaṃ vā vedakarttuśca siddhānāṃ yogināṃ guroḥ ||
mṛtyuñjayasya śambhośca guruputro bṛhaspatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गिरास्तव पुत्रश्च तत्पुत्रश्च बृहस्पतिः ।।
त्वत्तो ज्ञानी महादेवः कथं शिष्यो गुरोः पितुः
aṅgirāstava putraśca tatputraśca bṛhaspatiḥ ||
tvatto jñānī mahādevaḥ kathaṃ śiṣyo guroḥ pituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच ।।
कथेयमतिगुप्ता च पुराणेषु पुरन्दर ।।
इमां पुराप्रवृत्तिं च कथयामि निशामय
brahmovāca ||
katheyamatiguptā ca purāṇeṣu purandara ||
imāṃ purāpravṛttiṃ ca kathayāmi niśāmaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतवत्सा कर्म्मदोषाद्भार्य्या चाङ्गिरसः पुरा ।।
व्रतं चकार सा चैव कृष्णस्य परमात्मनः
mṛtavatsā karmmadoṣādbhāryyā cāṅgirasaḥ purā ||
vrataṃ cakāra sā caiva kṛṣṇasya paramātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतं पुंसवनं नाम वर्षमेकं चकार सा ।।
सनत्कुमारो भगवान्कारयामास तां व्रतम्
vrataṃ puṃsavanaṃ nāma varṣamekaṃ cakāra sā ||
sanatkumāro bhagavānkārayāmāsa tāṃ vratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाऽऽगत्य च गोलोकात्परमात्मा कृपामयः ।।
स्वेच्छामयं परं ब्रह्म भक्तानुग्रहविग्रहः
tadā''gatya ca golokātparamātmā kṛpāmayaḥ ||
svecchāmayaṃ paraṃ brahma bhaktānugrahavigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुव्रतां च सलक्ष्मीकां तामुवाच कृपानिधिः ।।
प्रणतां साश्रुनेत्रां च विनीतां च तया स्तुतः
suvratāṃ ca salakṣmīkāṃ tāmuvāca kṛpānidhiḥ ||
praṇatāṃ sāśrunetrāṃ ca vinītāṃ ca tayā stutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच ।।
गृहाणेदं व्रतफलं मम तेजस्समन्वितम् ।।
भुंक्ष्व मद्वरतः पुत्रि भविष्यति मदंशतः
śrīkṛṣṇa uvāca ||
gṛhāṇedaṃ vrataphalaṃ mama tejassamanvitam ||
bhuṃkṣva madvarataḥ putri bhaviṣyati madaṃśataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिर्गुरुश्च देवानां महतां ज्ञानिनां वरः ।।
पुत्रस्ते भविता साध्वि मद्वरेण बृहस्पतिः
patirguruśca devānāṃ mahatāṃ jñānināṃ varaḥ ||
putraste bhavitā sādhvi madvareṇa bṛhaspatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्वरेण भवेद्यो हि स च मद्वरपुत्रकः ।।
त्वद्गर्भे मम पुत्रोऽयं चिरजीवी भविष्यति
madvareṇa bhavedyo hi sa ca madvaraputrakaḥ ||
tvadgarbhe mama putro'yaṃ cirajīvī bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरजो वीर्य्यजश्चैव क्षेत्रजः पालकस्तथा।।
विद्यामन्त्रसुतौ चैव गृहीतः सप्तमः सुतः
varajo vīryyajaścaiva kṣetrajaḥ pālakastathā||
vidyāmantrasutau caiva gṛhītaḥ saptamaḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा राधिकानाथः स्वलोकं च जगाम सः ।।
श्रीकृष्णवरपुत्रोऽयं ज्ञानीश्वरगुरुः स्वयम् ।।
मृत्युञ्जयं महाज्ञानं शिवाय प्रददौ पुरा
ityuktvā rādhikānāthaḥ svalokaṃ ca jagāma saḥ ||
śrīkṛṣṇavaraputro'yaṃ jñānīśvaraguruḥ svayam ||
mṛtyuñjayaṃ mahājñānaṃ śivāya pradadau purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यं वर्षत्रिलक्षं च तपश्चक्रे हिमालये ।।
स्वयोगं ज्ञानमखिलं तेजस्स्वामसमं परम् ।।
स्वशक्तिं विष्णुमायां च स्वांशं वै वाहनं वृषम्
divyaṃ varṣatrilakṣaṃ ca tapaścakre himālaye ||
svayogaṃ jñānamakhilaṃ tejassvāmasamaṃ param ||
svaśaktiṃ viṣṇumāyāṃ ca svāṃśaṃ vai vāhanaṃ vṛṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वशूलं च स्वकवचं स्वमन्त्रं द्वादशाक्षरम् ।।
कृपामयः स्तुतस्तेन श्रीकृष्णश्च परात्परः ।।
शिवलोके शिवा सा च विष्णुमाया शिवप्रिया
svaśūlaṃ ca svakavacaṃ svamantraṃ dvādaśākṣaram ||
kṛpāmayaḥ stutastena śrīkṛṣṇaśca parātparaḥ ||
śivaloke śivā sā ca viṣṇumāyā śivapriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तिर्नारायणस्येयं साऽऽविर्भूता सनातनी ।।
तेजस्तु सर्वदेवानां साऽऽविर्भूता सनातनी
śaktirnārāyaṇasyeyaṃ sā''virbhūtā sanātanī ||
tejastu sarvadevānāṃ sā''virbhūtā sanātanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघान दैत्यनिकरं देवेभ्यः प्रददौ पदम् ।।
कल्पान्ते दक्षकन्या च सा मूलप्रकृतिः सती
jaghāna daityanikaraṃ devebhyaḥ pradadau padam ||
kalpānte dakṣakanyā ca sā mūlaprakṛtiḥ satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृयज्ञे तनुं त्यक्त्वा योगाद्वै सिद्धयोगिनी ।।
बभूव शैलकन्या सा साध्वी वै भर्तृनिन्दया
pitṛyajñe tanuṃ tyaktvā yogādvai siddhayoginī ||
babhūva śailakanyā sā sādhvī vai bhartṛnindayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेन कृष्णतपसा शङ्करं प्राप सुन्दरी।।
श्रीकृष्णो हि गुरुः शम्भोः परमात्मा परात्परः।७७।।
कृष्णस्य वरपुत्रोऽयं स्वयमेव बृहस्पतिः ।।
अतो हेतोः सुरगुरुर्गुरुपुत्रः शिवस्य च
kālena kṛṣṇatapasā śaṅkaraṃ prāpa sundarī||
śrīkṛṣṇo hi guruḥ śambhoḥ paramātmā parātparaḥ|77||
kṛṣṇasya varaputro'yaṃ svayameva bṛhaspatiḥ ||
ato hetoḥ suragururguruputraḥ śivasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं कथितं सर्वमतिगुह्यं पुरातनम्।।
इति प्रधानसम्बन्धः श्रुतश्च कथितो मया
ityevaṃ kathitaṃ sarvamatiguhyaṃ purātanam||
iti pradhānasambandhaḥ śrutaśca kathito mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारंपरिकमन्यं च कथयामि निशामय ।।
दुर्वासा गरुडश्चैव शङ्करांशः प्रतापवान्
pāraṃparikamanyaṃ ca kathayāmi niśāmaya ||
durvāsā garuḍaścaiva śaṅkarāṃśaḥ pratāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिष्यौ चांगिरसस्तौ द्वौ गुरुपुत्रोऽथवा ततः ।।
प्राणाधिकायां सत्यां च मृतायां दक्षशापतः
śiṣyau cāṃgirasastau dvau guruputro'thavā tataḥ ||
prāṇādhikāyāṃ satyāṃ ca mṛtāyāṃ dakṣaśāpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वज्ञानं स्वं च भगवान्विसस्मार स्वमोहतः ।।
स्मरणं कारयामास कृष्णेन प्रेरितोऽङ्गिराः
svajñānaṃ svaṃ ca bhagavānvisasmāra svamohataḥ ||
smaraṇaṃ kārayāmāsa kṛṣṇena prerito'ṅgirāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो हेतोर्गुरुश्चैवं मत्सुतस्स्याच्छिवस्य सः ।।
शीघ्रं गच्छतु कैलासं स्वयमेव बृहस्पतिः
ato hetorguruścaivaṃ matsutassyācchivasya saḥ ||
śīghraṃ gacchatu kailāsaṃ svayameva bṛhaspatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं गच्छ तत्र सन्नद्धः सदेवो नर्मदातटम् ।।
इत्युक्त्वा जगतां धाता विरराम च नारद
tvaṃ gaccha tatra sannaddhaḥ sadevo narmadātaṭam ||
ityuktvā jagatāṃ dhātā virarāma ca nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुर्ययौ च कैलासं महेन्द्रो नर्मदातटम्
gururyayau ca kailāsaṃ mahendro narmadātaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाति यो न दायं च बलिष्ठो दुर्बलाय च ।।
स याति कुम्भीपाकं च यावच्चन्द्रदिवाकरम्
dadāti yo na dāyaṃ ca baliṣṭho durbalāya ca ||
sa yāti kumbhīpākaṃ ca yāvaccandradivākaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.