Library·Brahmavaivarta Purāṇa·2·2.60

Brahmavaivarta Purāṇa 2.60

किं वाऽतिथिस्ते विमुखः किं वा पोष्या बुभुक्षिताः ।। किं वा स्वतन्त्रा स्त्री वा ते किं वा पुत्रोऽवचस्करः ।।2.60.१

kiṃ vā'tithiste vimukhaḥ kiṃ vā poṣyā bubhukṣitāḥ || kiṃ vā svatantrā strī vā te kiṃ vā putro'vacaskaraḥ ||2.60.1

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारद उवाच ।। नारायण महाभाग वेदवेदाङ्गपारग ।। निपीतं च महाख्यानं त्वन्मुखेन्दुविनिसृतम्

nārada uvāca || nārāyaṇa mahābhāga vedavedāṅgapāraga || nipītaṃ ca mahākhyānaṃ tvanmukhenduvinisṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुना श्रोतुमिच्छामि किमुवाच बृहस्पतिः ।। शिवं च गत्वा कैलासं दातारं सर्वसम्पदाम्

adhunā śrotumicchāmi kimuvāca bṛhaspatiḥ || śivaṃ ca gatvā kailāsaṃ dātāraṃ sarvasampadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्कर्ता विधाता च किं वा तं प्रत्युवाच सः ।। एतत्सर्वं समालोच्य वद वेदविदां वर

jagatkartā vidhātā ca kiṃ vā taṃ pratyuvāca saḥ || etatsarvaṃ samālocya vada vedavidāṃ vara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायण उवाच ।। शीघ्रं गत्वा च कैलासं भ्रष्टश्रीः शंकरं गुरुः ।। प्रणम्य तस्थौ पुरतो लज्जावनतकन्धरः ।।

nārāyaṇa uvāca || śīghraṃ gatvā ca kailāsaṃ bhraṣṭaśrīḥ śaṃkaraṃ guruḥ || praṇamya tasthau purato lajjāvanatakandharaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा गुरुसुतं शम्भुरुदतिष्ठत्कुशासनात् ।। आलिङ्गनं ददौ तस्मै शीघ्रं मांगलिकाशिषः

dṛṣṭvā gurusutaṃ śambhurudatiṣṭhatkuśāsanāt || āliṅganaṃ dadau tasmai śīghraṃ māṃgalikāśiṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वासने वासयित्वा वै पप्रच्छ कुशलं वचः ।। उवाच मधुरं वाक्यं भीतं तं लज्जितं शिवः

svāsane vāsayitvā vai papraccha kuśalaṃ vacaḥ || uvāca madhuraṃ vākyaṃ bhītaṃ taṃ lajjitaṃ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशङ्कर उवाच ।। कथमेवंविधस्त्वं च दुःखी मलिन विग्रहः ।। साश्रुनेत्रो लज्जितश्च भ्रातस्तत्कारणं वद

śrīśaṅkara uvāca || kathamevaṃvidhastvaṃ ca duḥkhī malina vigrahaḥ || sāśrunetro lajjitaśca bhrātastatkāraṇaṃ vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं वा तपस्या हीना ते सन्ध्या हीनाऽथवा मुने ।। किं वा श्रीकृष्णसेवा सा विहीना दैवदोषतः

kiṃ vā tapasyā hīnā te sandhyā hīnā'thavā mune || kiṃ vā śrīkṛṣṇasevā sā vihīnā daivadoṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं वा गुरौ भक्तिहीनोऽभीष्टदेवेऽथवा गुरौ ।। किं वा न रक्षितुं शक्तः प्रपन्नं शरणागतम्

kiṃ vā gurau bhaktihīno'bhīṣṭadeve'thavā gurau || kiṃ vā na rakṣituṃ śaktaḥ prapannaṃ śaraṇāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुशासितो न शिष्यो वा किं भृत्याश्चोत्तरप्रदाः ।। किं वा ते विमुखा लक्ष्मीः किं वा रुष्टो गुरुस्तव

suśāsito na śiṣyo vā kiṃ bhṛtyāścottarapradāḥ || kiṃ vā te vimukhā lakṣmīḥ kiṃ vā ruṣṭo gurustava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरिष्ठश्च वरिष्ठश्च शश्वत्सन्तुष्ट मानस ।। गुरुस्तव वसिष्ठश्च प्रेष्ठः श्रेष्ठः सतामहो

gariṣṭhaśca variṣṭhaśca śaśvatsantuṣṭa mānasa || gurustava vasiṣṭhaśca preṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ satāmaho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं वा रुष्टोऽभीष्टदेवः किं वा रुष्टाश्च वाडवाः ।। किं वा रुष्टा वैष्णवाश्च किं वा ते प्रबलो रिपुः

kiṃ vā ruṣṭo'bhīṣṭadevaḥ kiṃ vā ruṣṭāśca vāḍavāḥ || kiṃ vā ruṣṭā vaiṣṇavāśca kiṃ vā te prabalo ripuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं वा ते बन्धुविच्छेदो विग्रहो बलिना सह ।। किं वा पदं परग्रस्तं किं वा बन्धुधनं च वा

kiṃ vā te bandhuvicchedo vigraho balinā saha || kiṃ vā padaṃ paragrastaṃ kiṃ vā bandhudhanaṃ ca vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केन ते वा कृता निन्दा खलैर्वा पापिभिर्मुने ।। केन वा त्वं परित्यक्तो बान्धवेन प्रियेण वा

kena te vā kṛtā nindā khalairvā pāpibhirmune || kena vā tvaṃ parityakto bāndhavena priyeṇa vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धुस्त्यक्तस्त्वया किं वा वैराग्येण क्रुधाऽथवा ।। किं वा तीर्थे नहि स्नातं न दत्तं पुण्यवासरे

bandhustyaktastvayā kiṃ vā vairāgyeṇa krudhā'thavā || kiṃ vā tīrthe nahi snātaṃ na dattaṃ puṇyavāsare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुनिन्दा बन्धुनिन्दा खलवक्त्राच्छ्रुताऽथवा ।। गुरुनिन्दा हि साधूनां मरणादतिरिच्यते

gurunindā bandhunindā khalavaktrācchrutā'thavā || gurunindā hi sādhūnāṃ maraṇādatiricyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असद्वंशप्रजातानां खलानां निन्दनं तथा ।। दौश्शील्यमेवमसतां शश्वन्नारकिणामिह

asadvaṃśaprajātānāṃ khalānāṃ nindanaṃ tathā || dauśśīlyamevamasatāṃ śaśvannārakiṇāmiha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परप्रशंसकाः सन्तः पुण्यवन्तो हि भारते ।। शश्वन्मङ्गलयुक्ताश्च राजन्ते मनसा सदा

parapraśaṃsakāḥ santaḥ puṇyavanto hi bhārate || śaśvanmaṅgalayuktāśca rājante manasā sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रे यशसि तोये च समृद्धे च पराक्रमे ।। ऐश्वर्ये वा प्रतापे च प्रजाभूमिधनेषु च

putre yaśasi toye ca samṛddhe ca parākrame || aiśvarye vā pratāpe ca prajābhūmidhaneṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वचनेषु च बुद्धौ च स्वभावे च चरित्रतः ।। आचारे व्यवहारे च जायते हृदयं नृणाम्

vacaneṣu ca buddhau ca svabhāve ca caritrataḥ || ācāre vyavahāre ca jāyate hṛdayaṃ nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यादृग्येषां च हदये तादृक्तेषां च मंगलम् ।। यादृग्येषां पूर्वपुण्यं तादृक्तेषां च मानसम्

yādṛgyeṣāṃ ca hadaye tādṛkteṣāṃ ca maṃgalam || yādṛgyeṣāṃ pūrvapuṇyaṃ tādṛkteṣāṃ ca mānasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा च महादेवो विरराम स्वसंसदि ।। तमुवाच महावक्ता स्वयमेव बृहस्पतिः

ityuktvā ca mahādevo virarāma svasaṃsadi || tamuvāca mahāvaktā svayameva bṛhaspatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहस्पतिरुवाच ।। अकथ्यमेव वृत्तान्तं कथयामि किमीश्वर ।। लोकाः कर्मवशान्नित्यं नानाजन्मसु यत्कृतम्

bṛhaspatiruvāca || akathyameva vṛttāntaṃ kathayāmi kimīśvara || lokāḥ karmavaśānnityaṃ nānājanmasu yatkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकर्मणां फलं भुङ्क्ते जन्तुर्जन्मनि जन्मनि ।। नहि नष्टं च तत्कर्म विना भोगाच्च भारते

svakarmaṇāṃ phalaṃ bhuṅkte janturjanmani janmani || nahi naṣṭaṃ ca tatkarma vinā bhogācca bhārate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्वदन्ति दैवेन स्वभावेनेति केचन ।। त्रिविधा गतयो ह्यस्य वेदवेदाङ्गपारग

kecidvadanti daivena svabhāveneti kecana || trividhā gatayo hyasya vedavedāṅgapāraga

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं च कर्मजनकः कर्म वै दैवकारणम् ।। स्वभावो जायते नॄणां स्वात्मनः पूर्वकर्मणः

svayaṃ ca karmajanakaḥ karma vai daivakāraṇam || svabhāvo jāyate nṝṇāṃ svātmanaḥ pūrvakarmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकर्मणां च सर्वेषां जन्तूनां प्रतिजन्मनि ।। सुखं दुःखं भयं शोकं स्वात्मनश्च प्रजायते

svakarmaṇāṃ ca sarveṣāṃ jantūnāṃ pratijanmani || sukhaṃ duḥkhaṃ bhayaṃ śokaṃ svātmanaśca prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकर्मफलभोक्ता च जीवो हि सगुणः सदा ।। आत्मभोजयिता साक्षी निर्गुणः प्रकृतेः परः

svakarmaphalabhoktā ca jīvo hi saguṇaḥ sadā || ātmabhojayitā sākṣī nirguṇaḥ prakṛteḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणा च नृणां लज्जा प्रशंसा च प्रफुल्लता ।। लज्जाबीजं च वृत्तान्तं तथाऽपि कथयामि ते

karmaṇā ca nṛṇāṃ lajjā praśaṃsā ca praphullatā || lajjābījaṃ ca vṛttāntaṃ tathā'pi kathayāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एवात्मा सर्वसेव्यः सर्वेषां च फलप्रदः ।। स वै सृजति दैवं च स्वभावं कर्म चैव हि

sa evātmā sarvasevyaḥ sarveṣāṃ ca phalapradaḥ || sa vai sṛjati daivaṃ ca svabhāvaṃ karma caiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपमाला कराद्भ्रष्टा कोपाविष्टस्य शूलिनः ।। बभूव सद्यःकम्पश्च रक्तपंकजलोचने

japamālā karādbhraṣṭā kopāviṣṭasya śūlinaḥ || babhūva sadyaḥkampaśca raktapaṃkajalocane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संहर्त्तुरीशो रुद्रस्य विष्णोः पातुः सखा शिवः ।। स्रष्टुः स्तुत्यश्च मान्यश्च स्वात्मनः परमात्मनः

saṃhartturīśo rudrasya viṣṇoḥ pātuḥ sakhā śivaḥ || sraṣṭuḥ stutyaśca mānyaśca svātmanaḥ paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गुणस्य च कृष्णस्य प्रकृतीशस्य नारद ।। कोपात्प्रवक्तुमारेभे शुष्ककण्ठौष्ठतालुकः

nirguṇasya ca kṛṣṇasya prakṛtīśasya nārada || kopātpravaktumārebhe śuṣkakaṇṭhauṣṭhatālukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिव उवाच ।। शिवमस्तु च साधूनां वैष्णवानां सतामिह ।। अवैष्णवानामसतामशिवं च पदे पदे

śiva uvāca || śivamastu ca sādhūnāṃ vaiṣṇavānāṃ satāmiha || avaiṣṇavānāmasatāmaśivaṃ ca pade pade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददाति वैष्णवेभ्यश्च यो दुःखं सुस्थितो जनः ।। श्रीकृष्णस्तस्य संहर्त्ता विघ्नस्तस्य पदे पदे

dadāti vaiṣṇavebhyaśca yo duḥkhaṃ susthito janaḥ || śrīkṛṣṇastasya saṃharttā vighnastasya pade pade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवैष्णवानां हृदयं नहि शुद्धं सदामलम् ।। श्रीकृष्णमन्त्रस्मरणं मनोनैर्मल्यकारणम्

avaiṣṇavānāṃ hṛdayaṃ nahi śuddhaṃ sadāmalam || śrīkṛṣṇamantrasmaraṇaṃ manonairmalyakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिद्यते हदयग्रन्थिश्छिद्यन्ते सर्वसंशयाः ।। विष्णुमन्त्रोपासनया क्षीयते कर्म तन्नृणाम्

bhidyate hadayagranthiśchidyante sarvasaṃśayāḥ || viṣṇumantropāsanayā kṣīyate karma tannṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो श्रीकृष्णदासानां कः स्वभावः सुनिर्मलः ।। हृतभार्य्यं मूर्च्छितश्च न शशाप रिपुं गुरुः

aho śrīkṛṣṇadāsānāṃ kaḥ svabhāvaḥ sunirmalaḥ || hṛtabhāryyaṃ mūrcchitaśca na śaśāpa ripuṃ guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुर्यस्य वरिष्ठश्च क्रोधहीनश्च धार्मिकः ।। शतपुत्रघ्नमप्येनं न शशाप रिपुं मुनिः

gururyasya variṣṭhaśca krodhahīnaśca dhārmikaḥ || śataputraghnamapyenaṃ na śaśāpa ripuṃ muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निश्श्वासाद्वै सुरगुरोर्भ्रातुर्मम बृहस्पतेः ।। भस्मीभूतो निमेषेण शतचन्द्रो भवेद्ध्रुवम् ।।

niśśvāsādvai suragurorbhrāturmama bṛhaspateḥ || bhasmībhūto nimeṣeṇa śatacandro bhaveddhruvam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाऽपि तं नो शशाप धर्म्मभङ्गभयेन च ।। तपस्या हीयते शप्तुः कोपाविष्टस्य नित्यशः

tathā'pi taṃ no śaśāpa dharmmabhaṅgabhayena ca || tapasyā hīyate śaptuḥ kopāviṣṭasya nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो ह्यत्रेरसत्पुत्रः परस्त्रीलुब्धकः शठः ।। तपस्विनो वैष्णवस्य ब्रह्मपुत्रस्य धीमतः

aho hyatrerasatputraḥ parastrīlubdhakaḥ śaṭhaḥ || tapasvino vaiṣṇavasya brahmaputrasya dhīmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मिष्ठा ब्रह्मणः पुत्रा वैष्णवा ब्राह्मणास्तथा ।। केचिद्देवा द्विजा दैत्याः पौत्राश्च त्रिविधा मताः

dharmiṣṭhā brahmaṇaḥ putrā vaiṣṇavā brāhmaṇāstathā || keciddevā dvijā daityāḥ pautrāśca trividhā matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये सात्त्विका ब्राह्मणास्ते देवा राजसिकास्तथा ।। दैत्यास्तामसिका रौद्रा बलिष्ठाश्चोद्धताः सदा

ye sāttvikā brāhmaṇāste devā rājasikāstathā || daityāstāmasikā raudrā baliṣṭhāścoddhatāḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वधर्मनिरता विप्रा नारायणपरायणाः ।। शैवाः शाक्ताश्च ते देवा दैत्याः पूजाविवर्जिताः

svadharmaniratā viprā nārāyaṇaparāyaṇāḥ || śaivāḥ śāktāśca te devā daityāḥ pūjāvivarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुमुक्षवो विष्णुभक्ता ब्राह्मणा दास्यलिप्सवः ।। ऐश्वर्य्यलिप्सवो देवाश्चासुरास्तामसास्तथा

mumukṣavo viṣṇubhaktā brāhmaṇā dāsyalipsavaḥ || aiśvaryyalipsavo devāścāsurāstāmasāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणानां स्वधर्मश्च कृष्णस्यार्च्चनमीप्सितम् ।। निष्कामानां निर्गुणस्य परस्य प्रकृतेरपि

brāhmaṇānāṃ svadharmaśca kṛṣṇasyārccanamīpsitam || niṣkāmānāṃ nirguṇasya parasya prakṛterapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ब्राह्मणा वैष्णवाश्च स्वतन्त्राः परमं पदम् ।। यान्त्यन्योपासकाश्चान्यैः सार्द्धं च प्राकृते लये

ye brāhmaṇā vaiṣṇavāśca svatantrāḥ paramaṃ padam || yāntyanyopāsakāścānyaiḥ sārddhaṃ ca prākṛte laye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णानां ब्राह्मणाः श्रेष्ठाः साधवो वैष्णवा यदि ।। विष्णुमन्त्रविहीनेभ्यो द्विजेभ्यः श्वपचो वरः

varṇānāṃ brāhmaṇāḥ śreṣṭhāḥ sādhavo vaiṣṇavā yadi || viṣṇumantravihīnebhyo dvijebhyaḥ śvapaco varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिपक्वा विपक्वा वा वैष्णवाः साधवश्च ते ।। सततं पाति तांश्चैव विष्णुचक्रं सुदर्शनम्

paripakvā vipakvā vā vaiṣṇavāḥ sādhavaśca te || satataṃ pāti tāṃścaiva viṣṇucakraṃ sudarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वह्नौ शुष्कतृणं भस्मीभूतं भवेत्सदा।। तथा पापं वैष्णवेषु काष्ठानीव हुताशने

yathā vahnau śuṣkatṛṇaṃ bhasmībhūtaṃ bhavetsadā|| tathā pāpaṃ vaiṣṇaveṣu kāṣṭhānīva hutāśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुवक्त्राद्विष्णुमन्त्रो यस्य कर्णे प्रवेक्ष्यति ।। तं वैष्णवं महापूतं प्रवदन्ति मनीषिणः

guruvaktrādviṣṇumantro yasya karṇe pravekṣyati || taṃ vaiṣṇavaṃ mahāpūtaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुंसां शतं पितॄणां च शतं मातामहस्य च ।। स्वसोदरांश्च जननीमुद्धरन्त्येव वैष्णवाः

puṃsāṃ śataṃ pitṝṇāṃ ca śataṃ mātāmahasya ca || svasodarāṃśca jananīmuddharantyeva vaiṣṇavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रग्रहणमात्रेण जीवन्मुक्तो भवेन्नरः ।। यमस्तस्मान्महाभीतो वैनतेयादिवोरगः

mantragrahaṇamātreṇa jīvanmukto bhavennaraḥ || yamastasmānmahābhīto vainateyādivoragaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनन्त्येव हि तीर्थानि गङ्गादीनि च भारते ।। कृष्णमन्त्रोपासकाश्च स्पर्शमात्रेण वाक्पते

punantyeva hi tīrthāni gaṅgādīni ca bhārate || kṛṣṇamantropāsakāśca sparśamātreṇa vākpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापानि पापिनां तीर्थे यावन्ति प्रभवन्ति च ।। नश्यन्ति तानि सर्वाणि वैष्णवस्पर्शमात्रतः

pāpāni pāpināṃ tīrthe yāvanti prabhavanti ca || naśyanti tāni sarvāṇi vaiṣṇavasparśamātrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णमन्त्रोपासकानां रजसा पादपद्मयोः ।। सद्यो मुक्ताः पातकेभ्यः कृत्स्ना पूता वसुन्धरा

kṛṣṇamantropāsakānāṃ rajasā pādapadmayoḥ || sadyo muktāḥ pātakebhyaḥ kṛtsnā pūtā vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुश्च पवनो वह्निः सूर्य्यः सर्वं पुनाति च ।। एते पूता वैष्णवानां स्पर्शमात्रेण लीलया

vāyuśca pavano vahniḥ sūryyaḥ sarvaṃ punāti ca || ete pūtā vaiṣṇavānāṃ sparśamātreṇa līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं ब्रह्मा च शेषश्च धर्मः साक्षी च कर्म्मणाम् ।। एते हृष्टाश्च वाञ्छन्ति वैष्णवानां समागमम्

ahaṃ brahmā ca śeṣaśca dharmaḥ sākṣī ca karmmaṇām || ete hṛṣṭāśca vāñchanti vaiṣṇavānāṃ samāgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलं कर्मानुरूपेण सर्वेषां भारते भवेत् ।। न भवेत्तद्वैष्णवे च सिद्धधान्ये यथांऽकुरम्

phalaṃ karmānurūpeṇa sarveṣāṃ bhārate bhavet || na bhavettadvaiṣṇave ca siddhadhānye yathāṃ'kuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्ति तेषां कर्म पूर्वं भक्तानां भक्तवत्सलः ।। कृपया स्वपदं तेभ्यो ददात्येव कृपानिधिः

hanti teṣāṃ karma pūrvaṃ bhaktānāṃ bhaktavatsalaḥ || kṛpayā svapadaṃ tebhyo dadātyeva kṛpānidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजस्विनां च प्रवरं वैष्णवं भृगुनन्दनम् ।। स चन्द्रो दुर्बलो भीतः शुक्रं च शरणं ययौ

tejasvināṃ ca pravaraṃ vaiṣṇavaṃ bhṛgunandanam || sa candro durbalo bhītaḥ śukraṃ ca śaraṇaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदर्शनो बलिष्ठं च शुक्रं जेतुं न शक्तिमान् ।। तथाऽपि चोद्धरिष्यामि तारां मन्त्रेण मद्गुरोः

sudarśano baliṣṭhaṃ ca śukraṃ jetuṃ na śaktimān || tathā'pi coddhariṣyāmi tārāṃ mantreṇa madguroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भज सत्यं परं ब्रह्म कृष्णमात्मानमीश्वरम् ।। सुप्रसन्ने भगवति पत्नीं प्राप्स्यसि लीलया

bhaja satyaṃ paraṃ brahma kṛṣṇamātmānamīśvaram || suprasanne bhagavati patnīṃ prāpsyasi līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रं तस्य प्रदास्यामि भ्रातः कल्पतरुं परम् ।। कोटिजन्माघनिघ्नं च सर्वमंगलकारणम्

mantraṃ tasya pradāsyāmi bhrātaḥ kalpataruṃ param || koṭijanmāghanighnaṃ ca sarvamaṃgalakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मादिस्तंबपर्य्यन्तं नश्वरं जलबिम्बवत् ।। शरणं याहि गोविन्दं परमात्मानमीश्वरम् ।। तावद्भवेच्छा भोगेच्छा स्त्रीसुखेच्छा नृणामिह

brahmādistaṃbaparyyantaṃ naśvaraṃ jalabimbavat || śaraṇaṃ yāhi govindaṃ paramātmānamīśvaram || tāvadbhavecchā bhogecchā strīsukhecchā nṛṇāmiha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद्गुरुमुखाम्भोजान्न प्राप्नोति मनुं हरेः ।। संप्राप्य दुर्लभं मन्त्रं वितृष्णो हि भवेन्नरः

yāvadgurumukhāmbhojānna prāpnoti manuṃ hareḥ || saṃprāpya durlabhaṃ mantraṃ vitṛṣṇo hi bhavennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रत्वममरत्वं च नहि वाञ्छन्ति वैष्णवाः ।। नहि वाञ्छन्ति मोक्षं च दास्यं भक्तिं विना हरेः

indratvamamaratvaṃ ca nahi vāñchanti vaiṣṇavāḥ || nahi vāñchanti mokṣaṃ ca dāsyaṃ bhaktiṃ vinā hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्ति निर्मथनं भक्तो मोक्षं नो वाञ्छति प्रभोः ।। ज्ञानं मृत्युञ्जयत्वं च सर्वसिद्धिं तदीप्सितम्

bhakti nirmathanaṃ bhakto mokṣaṃ no vāñchati prabhoḥ || jñānaṃ mṛtyuñjayatvaṃ ca sarvasiddhiṃ tadīpsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्सिद्धिं चैव धातृत्वं भक्तानां नहि वाञ्छितम् ।। भक्तिं विहाय कृष्णस्य विषयं यो हि वाञ्छति ।।।७४।।। विषमत्ति सुधां त्यक्त्वा वञ्चितो विष्णुमायया ।। अहं ब्रह्मा च विष्णुश्च धर्मोऽनन्तश्च कश्यपः

vāksiddhiṃ caiva dhātṛtvaṃ bhaktānāṃ nahi vāñchitam || bhaktiṃ vihāya kṛṣṇasya viṣayaṃ yo hi vāñchati |||74||| viṣamatti sudhāṃ tyaktvā vañcito viṣṇumāyayā || ahaṃ brahmā ca viṣṇuśca dharmo'nantaśca kaśyapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिलश्च कुमारश्च नरनारायणावृषी ।। स्वायम्भुवो मनुश्चैव प्रह्लादश्च पराशरः ।।

kapilaśca kumāraśca naranārāyaṇāvṛṣī || svāyambhuvo manuścaiva prahlādaśca parāśaraḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृगुः शुक्रश्च दुर्वासा वसिष्ठः क्रतुरंगिराः ।। बलिश्च वालखिल्याश्च वरुणश्च हुताशनः

bhṛguḥ śukraśca durvāsā vasiṣṭhaḥ kraturaṃgirāḥ || baliśca vālakhilyāśca varuṇaśca hutāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुः सूर्यश्च गरुडो दक्षो गणपतिः स्वयम् ।। एते परा भक्तवराः कृष्णस्य परमात्मनः

vāyuḥ sūryaśca garuḍo dakṣo gaṇapatiḥ svayam || ete parā bhaktavarāḥ kṛṣṇasya paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च तस्य कलाः श्रेष्ठास्ते तद्भक्तिपरायणाः ।। इत्युक्त्वा शङ्करस्तस्मै ददौ कल्पतरुं मनुम्

ye ca tasya kalāḥ śreṣṭhāste tadbhaktiparāyaṇāḥ || ityuktvā śaṅkarastasmai dadau kalpataruṃ manum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मीमायाकामबीजं ङेन्तं कृष्णपदं मुने ।। परं पूजाविधानं च स्तोत्रं च कवचं मुने ।।

lakṣmīmāyākāmabījaṃ ṅentaṃ kṛṣṇapadaṃ mune || paraṃ pūjāvidhānaṃ ca stotraṃ ca kavacaṃ mune ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पुरश्चरणं ध्यानं शुद्धे मन्दाकिनीतटे ।। गुरुः संप्राप्य तं मन्त्रं शङ्कराच्च जगद्गुरोः

tatpuraścaraṇaṃ dhyānaṃ śuddhe mandākinītaṭe || guruḥ saṃprāpya taṃ mantraṃ śaṅkarācca jagadguroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषण्णो हि भवाब्धौ च बभूव तमुवाच ह

viṣaṇṇo hi bhavābdhau ca babhūva tamuvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहस्पतिरुवाच ।। आज्ञां कुरु जगन्नाथ यामि तप्तुं हरेस्तपः ।। तारा तिष्ठतु तत्रैव न तया मे प्रयोजनम्

bṛhaspatiruvāca || ājñāṃ kuru jagannātha yāmi taptuṃ harestapaḥ || tārā tiṣṭhatu tatraiva na tayā me prayojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यामि विषतुल्यं च सर्वं नश्वरमीश्वर ।। श्रीकृष्णं शरणं यामि सत्यं नित्यं च निर्गुणम्

paśyāmi viṣatulyaṃ ca sarvaṃ naśvaramīśvara || śrīkṛṣṇaṃ śaraṇaṃ yāmi satyaṃ nityaṃ ca nirguṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमहादेव उवाच ।। परग्रस्तां स्त्रियं त्यक्त्वा न प्रशंस्यं तपो मुने ।। सम्भावितस्य दुश्चर्च्चा मरणादतिरिच्यते

śrīmahādeva uvāca || paragrastāṃ striyaṃ tyaktvā na praśaṃsyaṃ tapo mune || sambhāvitasya duścarccā maraṇādatiricyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरो गच्छ महाभाग तमेतं नर्मदातटम् ।। यत्र ब्रह्मादयो देवास्तत्राहं यामि सत्वरम्

puro gaccha mahābhāga tametaṃ narmadātaṭam || yatra brahmādayo devāstatrāhaṃ yāmi satvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवस्य वचनं श्रुत्वा ययौ सुरगुरुः स्वयम् ।। आययौ च महाभागः शङ्करो नर्मदातटम्

śivasya vacanaṃ śrutvā yayau suraguruḥ svayam || āyayau ca mahābhāgaḥ śaṅkaro narmadātaṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सगणं शङ्करं दृष्ट्वा प्रसन्नवदनेक्षणम् ।। प्रणेमुर्देवताः सर्वा मनवो मुनयस्तथा

sagaṇaṃ śaṅkaraṃ dṛṣṭvā prasannavadanekṣaṇam || praṇemurdevatāḥ sarvā manavo munayastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ननाम शम्भुः शिरसा विष्णुं च कमलोद्भवम् ।। ददौ विष्णुर्महेशाय प्रेम्णाऽऽलिङ्गनमासनम्

nanāma śambhuḥ śirasā viṣṇuṃ ca kamalodbhavam || dadau viṣṇurmaheśāya premṇā''liṅganamāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्नन्तरे तत्र चागमच्च बृहस्पतिः ।। प्रणनाम महादेवं विष्णुं च कमलोद्भवम्

etasminnantare tatra cāgamacca bṛhaspatiḥ || praṇanāma mahādevaṃ viṣṇuṃ ca kamalodbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्य्यं धर्ममनन्तं च नरं मां च मुनीश्वरान् ।। स्वगुरुं पितरं भक्त्या चावसत्तत्र संसदि

sūryyaṃ dharmamanantaṃ ca naraṃ māṃ ca munīśvarān || svaguruṃ pitaraṃ bhaktyā cāvasattatra saṃsadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सञ्चिन्त्य मनसा युक्तिमूचे तत्र च संसदि ।। स्वयं विष्णुश्च भगवान्ब्रह्माणं चन्द्रशेखरम्

sañcintya manasā yuktimūce tatra ca saṃsadi || svayaṃ viṣṇuśca bhagavānbrahmāṇaṃ candraśekharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुरुवाच।। युवां च मुनयश्चैव समुद्रपुलिनं द्रुतम्।। शुक्रं कञ्चिच्च मध्यस्थं प्रस्थापयितुमर्हथ

viṣṇuruvāca|| yuvāṃ ca munayaścaiva samudrapulinaṃ drutam|| śukraṃ kañcicca madhyasthaṃ prasthāpayitumarhatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विग्रहेणैव विषमं भविष्यति न संशयः ।। मदाशिषा सुरगुरुस्तारां प्राप्स्यति निश्चितम्

vigraheṇaiva viṣamaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ || madāśiṣā suragurustārāṃ prāpsyati niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरैः स्तुतश्च सन्तुष्टः शुक्राचार्य्यो भविष्यति ।। सुरैः शुक्रो हि न जितः कृष्णचक्रेण रक्षितः

suraiḥ stutaśca santuṣṭaḥ śukrācāryyo bhaviṣyati || suraiḥ śukro hi na jitaḥ kṛṣṇacakreṇa rakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युवाभ्यां प्रार्थ्यमानोऽहं युवयोः स्तवनेन च ।। श्वेतद्वीपादागतोऽस्मि परितुष्टः स्तवेन च

yuvābhyāṃ prārthyamāno'haṃ yuvayoḥ stavanena ca || śvetadvīpādāgato'smi parituṣṭaḥ stavena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गयायां पिण्डदानेन पिण्डदाः पिण्डभोजिनम् ।। समुद्धरन्ति पुंसां च वैष्णवाश्च शतं शतम्

gayāyāṃ piṇḍadānena piṇḍadāḥ piṇḍabhojinam || samuddharanti puṃsāṃ ca vaiṣṇavāśca śataṃ śatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा जगतां नाथस्तत्रैवान्तर धीयत ।। स्तुतो ब्रह्मादिभिदेवैः प्रणतैः परिपूजितः

ityuktvā jagatāṃ nāthastatraivāntara dhīyata || stuto brahmādibhidevaiḥ praṇataiḥ paripūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गते च जगतां नाथे श्वेतद्वीपं च नारद ।। चिन्तिताश्च सुराः सर्वे विषण्णमनसस्तथा

gate ca jagatāṃ nāthe śvetadvīpaṃ ca nārada || cintitāśca surāḥ sarve viṣaṇṇamanasastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनीन्देवांश्च संबोध्य ब्रह्मा वै तत्र संसदि ।। उवाच नीतिसारं तत्सम्मतं शङ्करस्य सः

munīndevāṃśca saṃbodhya brahmā vai tatra saṃsadi || uvāca nītisāraṃ tatsammataṃ śaṅkarasya saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच ।। मम शम्भोश्च धर्मस्य विष्णोर्वा सर्वसाक्षिणः ।। अस्माकं च समः स्नेहो दैत्ये देवे च पुत्रकाः

brahmovāca || mama śambhośca dharmasya viṣṇorvā sarvasākṣiṇaḥ || asmākaṃ ca samaḥ sneho daitye deve ca putrakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यानां च गुरुं शुक्रं प्रपन्नश्च निशाकरः ।। न जितश्च सुरैः शुक्रः पूजितो दितिनन्दनैः

daityānāṃ ca guruṃ śukraṃ prapannaśca niśākaraḥ || na jitaśca suraiḥ śukraḥ pūjito ditinandanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताराहेतोरहं यामि शुक्रस्य भवनं सुराः ।। सर्वे समुद्रपुलिनं यान्तु विष्णोर्निदेशतः

tārāhetorahaṃ yāmi śukrasya bhavanaṃ surāḥ || sarve samudrapulinaṃ yāntu viṣṇornideśataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा जगतां धाता चागमच्छुक्रसन्निधिम् ।। प्रययुर्देवता विप्राः समुद्रपुलिनं मुने।।

ityuktvā jagatāṃ dhātā cāgamacchukrasannidhim || prayayurdevatā viprāḥ samudrapulinaṃ mune||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.