Library·Brahmavaivarta Purāṇa·2·2.7
नारायण उवाच ।। पुण्यक्षेत्रे ह्याजगाम भारते सा सरस्वती ।। गङ्गाशापेन कलया स्वयं तस्थौ हरेः पदे
nārāyaṇa uvāca || puṇyakṣetre hyājagāma bhārate sā sarasvatī || gaṅgāśāpena kalayā svayaṃ tasthau hareḥ pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भारती भारतं गत्वा ब्राह्मी च ब्रह्मणः प्रिया ।। वागधिष्ठातृदेवी सा तेन वाणी च कीर्त्तिता
bhāratī bhārataṃ gatvā brāhmī ca brahmaṇaḥ priyā || vāgadhiṣṭhātṛdevī sā tena vāṇī ca kīrttitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं विश्वं परिव्याप्य स्रोतस्येव हि दृश्यते ।। हरिः सरस्सु तस्येयं तेन नाम्ना सरस्वती
sarvaṃ viśvaṃ parivyāpya srotasyeva hi dṛśyate || hariḥ sarassu tasyeyaṃ tena nāmnā sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरस्वती नदी सा च तीर्थरूपाऽतिपावनी ।। पापिपापेध्मदाहाय ज्वलदग्निस्वरूपिणी
sarasvatī nadī sā ca tīrtharūpā'tipāvanī || pāpipāpedhmadāhāya jvaladagnisvarūpiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाद्भगीरथानीता महीं भागीरथी शुभा ।। समाजगाम कलया वाणीशापेन नारद
paścādbhagīrathānītā mahīṃ bhāgīrathī śubhā || samājagāma kalayā vāṇīśāpena nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव समये तां च दधार शिरसा शिवः ।। वेगं सोढुमशक्ताया भुवः प्रार्थनया विभुः
tatraiva samaye tāṃ ca dadhāra śirasā śivaḥ || vegaṃ soḍhumaśaktāyā bhuvaḥ prārthanayā vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मा जगाम कलया सा च पद्मावती नदी ।। भारतं भारतीशापात्स्वयं तस्थौ हरेः पदे
padmā jagāma kalayā sā ca padmāvatī nadī || bhārataṃ bhāratīśāpātsvayaṃ tasthau hareḥ pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽन्यया सा कलया चालभज्जन्म भारते ।। धर्मध्वजसुता लक्ष्मीर्विख्याता तुलसीति च
tato'nyayā sā kalayā cālabhajjanma bhārate || dharmadhvajasutā lakṣmīrvikhyātā tulasīti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा सरस्वतीशापात्तत्पश्चाद्धरिशापतः ।। बभूव वृक्षरूपा सा कलया विश्वपावनी
purā sarasvatīśāpāttatpaścāddhariśāpataḥ || babhūva vṛkṣarūpā sā kalayā viśvapāvanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलेः पञ्चसहस्रं च वर्षं स्थित्वा च भारते ।। जग्मुस्ताश्च सरिद्रूपं विहाय श्रीहरेः पदम्
kaleḥ pañcasahasraṃ ca varṣaṃ sthitvā ca bhārate || jagmustāśca saridrūpaṃ vihāya śrīhareḥ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानि सर्वाणि तीर्थानि काशीं वृन्दावनं विना ।। यास्यन्ति सार्द्धं ताभिश्च हरेर्वैकुण्ठमाज्ञया
yāni sarvāṇi tīrthāni kāśīṃ vṛndāvanaṃ vinā || yāsyanti sārddhaṃ tābhiśca harervaikuṇṭhamājñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामो हरेर्मूर्त्तिर्जगन्नाथश्च भारतम्।। कलेर्दशसहस्रान्ते ययौ त्यक्त्वा हरेः पदम्
śālagrāmo harermūrttirjagannāthaśca bhāratam|| kalerdaśasahasrānte yayau tyaktvā hareḥ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवाश्च पुराणानि शङ्खाश्च श्राद्धतर्पणम् ।। वेदोक्तानि च कर्माणि ययुस्तैः सार्द्धमेव च
vaiṣṇavāśca purāṇāni śaṅkhāśca śrāddhatarpaṇam || vedoktāni ca karmāṇi yayustaiḥ sārddhameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिपूजा हरेर्नाम तत्कीर्त्तिगुणकीर्त्तनम् ।। वेदाङ्गानि च शास्त्राणि ययुस्तैः सार्द्धमेव च
haripūjā harernāma tatkīrttiguṇakīrttanam || vedāṅgāni ca śāstrāṇi yayustaiḥ sārddhameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वं च सत्यं धर्मश्च वेदाश्च ग्राम्यदेवताः ।। व्रतं तपस्याऽनशनं ययुस्तैः सार्द्धमेव च
sattvaṃ ca satyaṃ dharmaśca vedāśca grāmyadevatāḥ || vrataṃ tapasyā'naśanaṃ yayustaiḥ sārddhameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामाचाररताः सर्वे मिथ्याकापट्यसंयुताः।। तुलसीवर्जिता पूजा भविष्यति ततः परम्
vāmācāraratāḥ sarve mithyākāpaṭyasaṃyutāḥ|| tulasīvarjitā pūjā bhaviṣyati tataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशीविहीनाश्च सर्वे धर्मविवर्जिताः ।। हरिप्रसङ्गविमुखा भविष्यन्ति ततः परम्
ekādaśīvihīnāśca sarve dharmavivarjitāḥ || hariprasaṅgavimukhā bhaviṣyanti tataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शठाः क्रूरा दाम्भिकाश्च महाहङ्कारसंयुताः ।। चौराश्च हिंसकाः सर्वे भविष्यन्ति ततः परम्
śaṭhāḥ krūrā dāmbhikāśca mahāhaṅkārasaṃyutāḥ || caurāśca hiṃsakāḥ sarve bhaviṣyanti tataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंसां भेदस्तथा स्त्रीणां विवाहो वादनिर्णयः ।। स्वस्वामिभेदो वस्तूनां न भविष्यत्यतः परम्
puṃsāṃ bhedastathā strīṇāṃ vivāho vādanirṇayaḥ || svasvāmibhedo vastūnāṃ na bhaviṣyatyataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे जनाः स्त्रीवशाश्च पुंश्चल्यश्च गृहे गृहे ।। तर्जनैर्भर्त्सनैः शश्वत्स्वामिनं ताडयन्ति च
sarve janāḥ strīvaśāśca puṃścalyaśca gṛhe gṛhe || tarjanairbhartsanaiḥ śaśvatsvāminaṃ tāḍayanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहेश्वरी च गृहिणी गृही भृत्याधिकोऽधमः ।। चेटीभृत्यासमा वध्वः श्वश्रूश्च श्वशुरस्तथा
gṛheśvarī ca gṛhiṇī gṛhī bhṛtyādhiko'dhamaḥ || ceṭībhṛtyāsamā vadhvaḥ śvaśrūśca śvaśurastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्त्तारो बलिनो गेहे योनिसम्बन्धिबान्धवाः ।। विद्यासम्बन्धिभिः सार्द्धं सम्भाषाऽपि न विद्यते
karttāro balino gehe yonisambandhibāndhavāḥ || vidyāsambandhibhiḥ sārddhaṃ sambhāṣā'pi na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा परिचिता लोकास्तथा पुंसश्च बान्धवाः ।। सर्वकर्माक्षमाः पुंसो योषितामाज्ञया विना
yathā paricitā lokāstathā puṃsaśca bāndhavāḥ || sarvakarmākṣamāḥ puṃso yoṣitāmājñayā vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मक्षत्त्रियविट्शूद्रा जात्या चारविनिर्णयः ।। संध्या च यज्ञसूत्रं च भावलुप्तं न संशयः
brahmakṣattriyaviṭśūdrā jātyā cāravinirṇayaḥ || saṃdhyā ca yajñasūtraṃ ca bhāvaluptaṃ na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
म्लेच्छाचारा भविष्यन्ति वर्णाश्चत्वार एव च ।। म्लेच्छशास्त्रं पठिष्यन्ति स्वशास्त्राणि विहाय ते ।। ब्रह्मक्षत्रविशां वंशाः शूद्राणां सेवकाः कलौ
mlecchācārā bhaviṣyanti varṇāścatvāra eva ca || mlecchaśāstraṃ paṭhiṣyanti svaśāstrāṇi vihāya te || brahmakṣatraviśāṃ vaṃśāḥ śūdrāṇāṃ sevakāḥ kalau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूपकारा भविष्यन्ति धावका वृषवाहकाः ।। सत्यहीना जनाः सर्वे सस्यहीना च मेदिनी
sūpakārā bhaviṣyanti dhāvakā vṛṣavāhakāḥ || satyahīnā janāḥ sarve sasyahīnā ca medinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलहीनाश्च तरवोऽपत्यहीनाश्च योषितः ।। क्षीरहीनास्तथा गावः क्षीरं सर्पिर्विवर्जितम्
phalahīnāśca taravo'patyahīnāśca yoṣitaḥ || kṣīrahīnāstathā gāvaḥ kṣīraṃ sarpirvivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दम्पती प्रीतिहीनौ च गृहिणः सुखवर्जिताः ।। प्रतापहीना भूपाश्च प्रजाश्च करपीडिताः
dampatī prītihīnau ca gṛhiṇaḥ sukhavarjitāḥ || pratāpahīnā bhūpāśca prajāśca karapīḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलहीना नदा नद्यो दीर्घिकाः कन्दरादयः ।। धर्महीना पुण्यहीना वर्णाश्चत्वार एव च
jalahīnā nadā nadyo dīrghikāḥ kandarādayaḥ || dharmahīnā puṇyahīnā varṇāścatvāra eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्षेषु पुण्यवान्कोऽपि न तिष्ठति ततः परम् ।। कुत्सिता विकृताकारा नरा नार्य्यश्च बालकाः
lakṣeṣu puṇyavānko'pi na tiṣṭhati tataḥ param || kutsitā vikṛtākārā narā nāryyaśca bālakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुवार्त्ताः कुत्सितपथा भविष्यन्ति ततः परम् ।। केचिद्ग्रामाश्च नगरा नरशून्या भयानकाः
kuvārttāḥ kutsitapathā bhaviṣyanti tataḥ param || kecidgrāmāśca nagarā naraśūnyā bhayānakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित्स्वल्पकुटीरेण नरेण च समन्विताः ।। अरण्यानि भविष्यन्ति ग्रामेषु नगरेषु च
kecitsvalpakuṭīreṇa nareṇa ca samanvitāḥ || araṇyāni bhaviṣyanti grāmeṣu nagareṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्यवासिनः सर्वे जनाश्च करपीडिताः ।। सस्यानि च भविष्यन्ति तडागेषु नदीषु च
araṇyavāsinaḥ sarve janāśca karapīḍitāḥ || sasyāni ca bhaviṣyanti taḍāgeṣu nadīṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्राणि सस्यहीनानि प्रकृष्टान्यर्थतः परम् ।। हीनाः प्रकृष्टा धनिनो बलदर्पसमन्विताः
kṣetrāṇi sasyahīnāni prakṛṣṭānyarthataḥ param || hīnāḥ prakṛṣṭā dhanino baladarpasamanvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृष्टवंशजा हीना भविष्यन्ति कलौ युगे ।। अलीकवादिनो धूर्त्ताः शठा वै सत्यवादिनः
prakṛṣṭavaṃśajā hīnā bhaviṣyanti kalau yuge || alīkavādino dhūrttāḥ śaṭhā vai satyavādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापिनः पुण्यवन्तश्चाप्यशिष्टः शिष्ट एव च ।। जितेन्द्रिया लम्पटाश्च पुंश्चल्यश्च पतिव्रताः
pāpinaḥ puṇyavantaścāpyaśiṣṭaḥ śiṣṭa eva ca || jitendriyā lampaṭāśca puṃścalyaśca pativratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपस्विनः पातकिनो विष्णुभक्ता अवैष्णवाः ।। हिंसकाश्च दयायुक्ताश्चौराश्च नरघातिनः
tapasvinaḥ pātakino viṣṇubhaktā avaiṣṇavāḥ || hiṃsakāśca dayāyuktāścaurāśca naraghātinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुवेषधरा धूर्त्ता निन्दन्त्युपहसन्ति च ।। भूतादिसेवानिपुणा जनानां मोदकारिणः
bhikṣuveṣadharā dhūrttā nindantyupahasanti ca || bhūtādisevānipuṇā janānāṃ modakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजितास्ते भविष्यन्ति वञ्चका ज्ञानदुर्बलाः ।। वामना व्याधियुक्ताश्च नरा नार्य्यश्च सर्वतः
pūjitāste bhaviṣyanti vañcakā jñānadurbalāḥ || vāmanā vyādhiyuktāśca narā nāryyaśca sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पायुषो जरायुक्ता यौवनेषु कलौ युगे ।। पलिता षोडशे वर्षे महावृद्धास्तु विंशतौ
alpāyuṣo jarāyuktā yauvaneṣu kalau yuge || palitā ṣoḍaśe varṣe mahāvṛddhāstu viṃśatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टवर्षा च युवती रजोयुक्ता च गर्भिणी ।। वत्सरान्ते प्रसूता स्त्री षोडशेन जरान्विता
aṣṭavarṣā ca yuvatī rajoyuktā ca garbhiṇī || vatsarānte prasūtā strī ṣoḍaśena jarānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताः काश्चित्सहस्रेषु वन्ध्याश्चापि कलौ युगे ।। कन्याविक्रयिणः सर्वे वर्णाश्चत्वार एव च
etāḥ kāścitsahasreṣu vandhyāścāpi kalau yuge || kanyāvikrayiṇaḥ sarve varṇāścatvāra eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृजायावधूनां च जारोपार्जनतत्पराः ।। कन्यानां भगिनीनां च जारोपार्जनजीविनः
mātṛjāyāvadhūnāṃ ca jāropārjanatatparāḥ || kanyānāṃ bhaginīnāṃ ca jāropārjanajīvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरेर्नाम्नां विक्रयिणो भविष्यन्ति कलौ युगे ।। स्वयमुत्सृज्य दानं च कीर्तिवर्द्धनहेतवे
harernāmnāṃ vikrayiṇo bhaviṣyanti kalau yuge || svayamutsṛjya dānaṃ ca kīrtivarddhanahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पश्चान्मनसाऽऽलोच्य स्वयमुल्लङ्घयिष्यति ।। देववृत्तिं ब्रह्मवृत्तिं वृत्तिं गुरुकुलस्य च
tatpaścānmanasā''locya svayamullaṅghayiṣyati || devavṛttiṃ brahmavṛttiṃ vṛttiṃ gurukulasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वदत्तां परदत्तां वा सर्वमुल्लङ्घयिष्यति ।। कन्यकागामिनः केचित्केचिच्छ्वश्र्वभिगामिनः
svadattāṃ paradattāṃ vā sarvamullaṅghayiṣyati || kanyakāgāminaḥ kecitkecicchvaśrvabhigāminaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचिद्वधूगामिनश्च केचित्सर्वत्रगामिनः ।। भगिनीगामिनः केचित्सपत्नीमा तृगामिनः
kecidvadhūgāminaśca kecitsarvatragāminaḥ || bhaginīgāminaḥ kecitsapatnīmā tṛgāminaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातृजायागामिनश्च भविष्यति कलौ युगे ।। अगम्यागमनं चैव करिष्यन्ति गृहे गहे
bhrātṛjāyāgāminaśca bhaviṣyati kalau yuge || agamyāgamanaṃ caiva kariṣyanti gṛhe gahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मयोनिं परित्यज्य विहरिष्यन्ति सर्वतः ।। पत्नीनां निर्णयो नास्ति भर्तॄणां च कलौ युगे
ātmayoniṃ parityajya vihariṣyanti sarvataḥ || patnīnāṃ nirṇayo nāsti bhartṝṇāṃ ca kalau yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजानां चैव वस्तूनां ग्रामाणां च विशेषतः।। अलीकवादिनः सर्वे सर्वे चौर्यार्थलम्पटाः
prajānāṃ caiva vastūnāṃ grāmāṇāṃ ca viśeṣataḥ|| alīkavādinaḥ sarve sarve cauryārthalampaṭāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परं हिंसकाश्च सर्वे च नरघातिनः ।। ब्रह्मक्षत्रविशां वंशा भविष्यन्ति च पापिनः
parasparaṃ hiṃsakāśca sarve ca naraghātinaḥ || brahmakṣatraviśāṃ vaṃśā bhaviṣyanti ca pāpinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रान्नभोजिनः सर्वे सर्वे च वृषलीरताः ।। पञ्चपर्वपरित्यक्ताः कुहूरात्रिषु भोजिनः
śūdrānnabhojinaḥ sarve sarve ca vṛṣalīratāḥ || pañcaparvaparityaktāḥ kuhūrātriṣu bhojinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञसूत्रविहीनाश्च सन्ध्याशौचविहीनकाः
yajñasūtravihīnāśca sandhyāśaucavihīnakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंश्चली वार्धुषाऽवीरा कुट्टिनी च रजस्वला।। विप्राणां रन्धनागारे भविष्यन्ति च पाचिकाः
puṃścalī vārdhuṣā'vīrā kuṭṭinī ca rajasvalā|| viprāṇāṃ randhanāgāre bhaviṣyanti ca pācikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नानां निर्णयो नास्ति योनीनां च विशेषतः ।। आश्रमाणां जनानां च सर्वे म्लेच्छाः कलौ युगे
annānāṃ nirṇayo nāsti yonīnāṃ ca viśeṣataḥ || āśramāṇāṃ janānāṃ ca sarve mlecchāḥ kalau yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कलौ संप्रवृत्ते सर्वे म्लेच्छमया भवे ।। हस्तप्रमाणे वृक्षे चाङ्गुष्ठमाने च मानवे
evaṃ kalau saṃpravṛtte sarve mlecchamayā bhave || hastapramāṇe vṛkṣe cāṅguṣṭhamāne ca mānave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रस्य विष्णुयशसः पुत्रः कल्की भविष्यति ।। नारायणकलांशश्च भगवान्बलिनां बली
viprasya viṣṇuyaśasaḥ putraḥ kalkī bhaviṣyati || nārāyaṇakalāṃśaśca bhagavānbalināṃ balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीर्घेण करवालेन दीर्घघोटकवाहनः ।। म्लेच्छशून्यां च पृथिवीं त्रिरात्रेण करिष्यति
dīrgheṇa karavālena dīrghaghoṭakavāhanaḥ || mlecchaśūnyāṃ ca pṛthivīṃ trirātreṇa kariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्म्लेच्छां वसुधां कृत्वा चान्तर्द्धानं करिष्यति ।। अराजका च वसुधा दत्युग्रस्ता भविष्यति
nirmlecchāṃ vasudhāṃ kṛtvā cāntarddhānaṃ kariṣyati || arājakā ca vasudhā datyugrastā bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थूलप्रमाणं षड्रात्रं वर्षाधाराप्लुता मही ।। लोकशून्या वृक्षशून्या गृहशून्या भविष्यति
sthūlapramāṇaṃ ṣaḍrātraṃ varṣādhārāplutā mahī || lokaśūnyā vṛkṣaśūnyā gṛhaśūnyā bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्च द्वादशादित्याः करिष्यन्त्युदयं मुने ।। प्राप्नोति शुष्कतां पृथ्वी समा तेषं च तेजसा
tataśca dvādaśādityāḥ kariṣyantyudayaṃ mune || prāpnoti śuṣkatāṃ pṛthvī samā teṣaṃ ca tejasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलौ गते च दुर्द्धर्षे संप्रवृत्ते कृते युगे ।। तपस्सत्यसमायुक्तो धर्मः पूर्णो भविष्यति
kalau gate ca durddharṣe saṃpravṛtte kṛte yuge || tapassatyasamāyukto dharmaḥ pūrṇo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपस्विनश्च धर्मिष्ठा वेदज्ञा ब्राह्मणा भुवि ।। पतिव्रताश्च धर्मिष्ठा योषितश्च गृहे गृहे
tapasvinaśca dharmiṣṭhā vedajñā brāhmaṇā bhuvi || pativratāśca dharmiṣṭhā yoṣitaśca gṛhe gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानः क्षत्रियाः सर्वे विप्रभक्ताः स्वधर्मिणः ।। प्रतापवन्तो धर्मिष्ठाः पुण्यकर्मरताः सदा
rājānaḥ kṣatriyāḥ sarve viprabhaktāḥ svadharmiṇaḥ || pratāpavanto dharmiṣṭhāḥ puṇyakarmaratāḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्या वाणिज्यनिरता विप्रभक्ताश्च धार्मिकाः ।। शूद्राश्च पुण्यशीलाश्च धर्मिष्ठा विप्रसेविनः
vaiśyā vāṇijyaniratā viprabhaktāśca dhārmikāḥ || śūdrāśca puṇyaśīlāśca dharmiṣṭhā viprasevinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रक्षत्त्रविशां वंशा विष्णुयज्ञपरायणाः ।। विष्णुमन्त्ररताः सर्वे विष्णुभक्ताश्च वैष्णवाः
viprakṣattraviśāṃ vaṃśā viṣṇuyajñaparāyaṇāḥ || viṣṇumantraratāḥ sarve viṣṇubhaktāśca vaiṣṇavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतिस्मृतिपुराणज्ञा धर्मज्ञा ऋतुगामिनः ।। लेशो नास्ति ह्यधर्माणां धर्मपूर्णे कृते युगे
śrutismṛtipurāṇajñā dharmajñā ṛtugāminaḥ || leśo nāsti hyadharmāṇāṃ dharmapūrṇe kṛte yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मस्त्रिपाच्च त्रेतायां द्विपाच्च द्वापरे स्मृतः।। कलौ प्रवृत्ते पादात्मा सर्वलोपस्ततः परम्
dharmastripācca tretāyāṃ dvipācca dvāpare smṛtaḥ|| kalau pravṛtte pādātmā sarvalopastataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराः सप्त यथा विप्र तिथयः षोडश स्मृताः ।। यथा द्वादश मासाश्च ऋतवश्च षडेव हि
vārāḥ sapta yathā vipra tithayaḥ ṣoḍaśa smṛtāḥ || yathā dvādaśa māsāśca ṛtavaśca ṣaḍeva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वौ पक्षौ चायने द्वे च चतुर्भिः प्रहरैर्दिनम् ।। चतुर्भिः प्रहरे रात्रिर्मासस्त्रिंशद्दिनैस्तथा
dvau pakṣau cāyane dve ca caturbhiḥ praharairdinam || caturbhiḥ prahare rātrirmāsastriṃśaddinaistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षः पञ्चविधो ज्ञेयः कालसंख्यां निबोध मे ।। यथा चायान्ति यान्त्येव तथा युगचतुष्टयम्
varṣaḥ pañcavidho jñeyaḥ kālasaṃkhyāṃ nibodha me || yathā cāyānti yāntyeva tathā yugacatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षे पूर्णे नराणां च देवानां च दिवानिशम् ।। शतत्रये षष्ट्यधिके नराणां च युगे गते ।। देवानां च युगो ज्ञेयः कालसंख्याविदां मतः
varṣe pūrṇe narāṇāṃ ca devānāṃ ca divāniśam || śatatraye ṣaṣṭyadhike narāṇāṃ ca yuge gate || devānāṃ ca yugo jñeyaḥ kālasaṃkhyāvidāṃ mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वन्तरं तु दिव्यानां युगानामेकसप्ततिः ।। मन्वतरसमं ज्ञेयं चेन्द्रायुः परिकीर्तितम्
manvantaraṃ tu divyānāṃ yugānāmekasaptatiḥ || manvatarasamaṃ jñeyaṃ cendrāyuḥ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाविंशतिमे चेन्द्रे गते ब्राह्मं दिवानिशम् ।। अष्टोत्तरे वर्षशते गते पातो विधेर्भवेत्
aṣṭāviṃśatime cendre gate brāhmaṃ divāniśam || aṣṭottare varṣaśate gate pāto vidherbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रलयः प्राकृतो ज्ञेयस्तत्रादृष्टा वसुन्धरा ।। जलप्लुतानि विश्वानि ब्रह्मविष्णुशिवादयः
pralayaḥ prākṛto jñeyastatrādṛṣṭā vasundharā || jalaplutāni viśvāni brahmaviṣṇuśivādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयो जीविनः सर्वे लीनाः कृष्णे परात्परे ।। तत्रैव प्रकृतिर्लीना तेन प्राकृतिको लयः
ṛṣayo jīvinaḥ sarve līnāḥ kṛṣṇe parātpare || tatraiva prakṛtirlīnā tena prākṛtiko layaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लये प्राकृतिकेऽतीते पाते च ब्रह्मणो मुने ।। निमेषमात्रः कालश्च कृष्णस्य परमात्मनः
laye prākṛtike'tīte pāte ca brahmaṇo mune || nimeṣamātraḥ kālaśca kṛṣṇasya paramātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं नश्यन्ति सर्वाणि ब्रह्माण्डान्यखिलानि च ।। स्थितौ गोलोकवैकुण्ठौ श्रीकृष्णश्च सपार्षदः
evaṃ naśyanti sarvāṇi brahmāṇḍānyakhilāni ca || sthitau golokavaikuṇṭhau śrīkṛṣṇaśca sapārṣadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमेषमात्रः प्रलयो यत्र विश्वं जलप्लुतम् ।। निमेषानन्तरे काले पुनः सृष्टिः क्रमेण च
nimeṣamātraḥ pralayo yatra viśvaṃ jalaplutam || nimeṣānantare kāle punaḥ sṛṣṭiḥ krameṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कतिविधा सृष्टिर्लयः कतिविधोऽपि वा ।। कतिकृत्वो गतायातः संख्यां जानाति कः पुमान्
evaṃ katividhā sṛṣṭirlayaḥ katividho'pi vā || katikṛtvo gatāyātaḥ saṃkhyāṃ jānāti kaḥ pumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टीनां च कलानां च ब्रह्माण्डानां च नारद ।। ब्रह्मादीनां च विध्यण्डे संख्यां जानाति कः पुमान्
sṛṣṭīnāṃ ca kalānāṃ ca brahmāṇḍānāṃ ca nārada || brahmādīnāṃ ca vidhyaṇḍe saṃkhyāṃ jānāti kaḥ pumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माण्डानां च सर्वेषामीश्वरश्चैक एव सः ।। सर्वेषां परमात्मा च श्रीकृष्णः प्रकृतेः परः
brahmāṇḍānāṃ ca sarveṣāmīśvaraścaika eva saḥ || sarveṣāṃ paramātmā ca śrīkṛṣṇaḥ prakṛteḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मादयश्च तस्यांशास्तस्यांशश्च महाविराट् ।। तस्यांशश्च विराट् क्षुद्रस्तस्यांशा प्रकृतिः स्मृता
brahmādayaśca tasyāṃśāstasyāṃśaśca mahāvirāṭ || tasyāṃśaśca virāṭ kṣudrastasyāṃśā prakṛtiḥ smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च कृष्णो द्विधाभूतो द्विभुजश्च चतुर्भुजः ।। चतुर्भुजश्च वैकुण्ठे गोलोके द्विभुजः स्वयम्
sa ca kṛṣṇo dvidhābhūto dvibhujaśca caturbhujaḥ || caturbhujaśca vaikuṇṭhe goloke dvibhujaḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मादितृणपर्य्यन्तं सर्वं प्राकृतिकं भवेत् ।। यद्यत्प्राकृतिकं सृष्टं सर्वं नश्वरमेव च
brahmāditṛṇaparyyantaṃ sarvaṃ prākṛtikaṃ bhavet || yadyatprākṛtikaṃ sṛṣṭaṃ sarvaṃ naśvarameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्ध्येकं सृष्टिमूलं तत्सत्यं नित्यं सनातनम् ।। स्वेच्छामयं परं ब्रह्म निर्लिप्तं निर्गुणं परम्
viddhyekaṃ sṛṣṭimūlaṃ tatsatyaṃ nityaṃ sanātanam || svecchāmayaṃ paraṃ brahma nirliptaṃ nirguṇaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरुपाधिं निराकारं भक्तानुग्रहविग्रहम् ।। अतीव कमनीयं च नवीनघनसन्निभम्
nirupādhiṃ nirākāraṃ bhaktānugrahavigraham || atīva kamanīyaṃ ca navīnaghanasannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विभुजं मुरलीहस्तं गोपवेषं किशोरकम् ।। सर्वज्ञं सर्वसेव्यं च परमात्मानमीश्वरम्
dvibhujaṃ muralīhastaṃ gopaveṣaṃ kiśorakam || sarvajñaṃ sarvasevyaṃ ca paramātmānamīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति धाता ब्रह्माण्डं ज्ञानात्मा कम लोद्भवः ।। शिवो मृत्युञ्जयश्चैव संहर्त्ता सर्वतत्त्ववित्
karoti dhātā brahmāṇḍaṃ jñānātmā kama lodbhavaḥ || śivo mṛtyuñjayaścaiva saṃharttā sarvatattvavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य ज्ञानाद्यत्तपसा सर्वेशस्तत्समो महान् ।। महाविभूतियुक्तश्च सर्वज्ञः सर्वदा स्वयम्
yasya jñānādyattapasā sarveśastatsamo mahān || mahāvibhūtiyuktaśca sarvajñaḥ sarvadā svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाक्षालोहरसानां च व्यापारं लवणस्य च ।। वृषवाहा विप्रवंशाः शूद्राणां शवदाहिनः
lākṣāloharasānāṃ ca vyāpāraṃ lavaṇasya ca || vṛṣavāhā vipravaṃśāḥ śūdrāṇāṃ śavadāhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महामाया च प्रकृतिः सर्वशक्तिमतीश्वरी ।। यज्ज्ञानाद्यस्य तपसा यद्भक्त्या यस्य सेवया
mahāmāyā ca prakṛtiḥ sarvaśaktimatīśvarī || yajjñānādyasya tapasā yadbhaktyā yasya sevayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सावित्री वेदमाता च वेदाधिष्ठातृदेवता ।। पूज्या द्विजानां वेदज्ञा यज्ञाद्यस्याश्च सेवया
sāvitrī vedamātā ca vedādhiṣṭhātṛdevatā || pūjyā dvijānāṃ vedajñā yajñādyasyāśca sevayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वविद्याधिदेवी सा पूज्या च विदुषां पुरा ।। यत्सेवया यत्तपसा यस्य ज्ञानात्सरस्वती
sarvavidyādhidevī sā pūjyā ca viduṣāṃ purā || yatsevayā yattapasā yasya jñānātsarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्सेवया यत्तपसा प्रदात्री सर्वसंपदाम् ।। धनसस्याधिदेवी सा महालक्ष्मीः सनातनी
yatsevayā yattapasā pradātrī sarvasaṃpadām || dhanasasyādhidevī sā mahālakṣmīḥ sanātanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्सेवया यत्तपसा सर्वविश्वेषु पूजिता ।। सर्वग्रामाधिदेवी सा सर्वसम्पत्प्रदा यिनी
yatsevayā yattapasā sarvaviśveṣu pūjitā || sarvagrāmādhidevī sā sarvasampatpradā yinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या सर्वेशं प्राप या पतिम् ।। सर्वस्तुता च सर्वज्ञा दुर्गा दुर्गतिनाशिनी
sarveśvarī sarvavandyā sarveśaṃ prāpa yā patim || sarvastutā ca sarvajñā durgā durgatināśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णवामांशसम्भूता कृष्णप्रेमाधिदेवता ।। कृष्णप्राणाधिका प्रेम्णा राधिका कृष्णसेवया
kṛṣṇavāmāṃśasambhūtā kṛṣṇapremādhidevatā || kṛṣṇaprāṇādhikā premṇā rādhikā kṛṣṇasevayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाधिकं च रूपं च सौभाग्यं मानगौरवम् ।। कृष्णवक्षस्थलस्थानं पत्नीत्वं प्राप सेवया
sarvādhikaṃ ca rūpaṃ ca saubhāgyaṃ mānagauravam || kṛṣṇavakṣasthalasthānaṃ patnītvaṃ prāpa sevayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपश्चकार सा पूर्वं शतशृङ्गे च पर्वते ।। दिव्यं युगसहस्रं च निराहाराऽतिकर्शिता
tapaścakāra sā pūrvaṃ śataśṛṅge ca parvate || divyaṃ yugasahasraṃ ca nirāhārā'tikarśitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशां निःश्वासरहितां दृष्ट्वा चन्द्रकलोपमाम् ।। कृष्णो वक्षःस्थले कृत्वा रुरोद कृपया विभुः ।।
kṛśāṃ niḥśvāsarahitāṃ dṛṣṭvā candrakalopamām || kṛṣṇo vakṣaḥsthale kṛtvā ruroda kṛpayā vibhuḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं तस्यै ददौ सारं सर्वेषामपि दुर्लभम् ।। मम वक्षःस्थले तिष्ठ मयि ते भक्तिरस्त्विति
varaṃ tasyai dadau sāraṃ sarveṣāmapi durlabham || mama vakṣaḥsthale tiṣṭha mayi te bhaktirastviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौभाग्येन च मानेन प्रेम्णा वै गौरवेण च ।। त्वं मे श्रेष्ठा परं प्रेम्णा ज्येष्ठा त्वं सर्वयोषिताम्
saubhāgyena ca mānena premṇā vai gauraveṇa ca || tvaṃ me śreṣṭhā paraṃ premṇā jyeṣṭhā tvaṃ sarvayoṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरिष्ठा च गरिष्ठा च संस्तुता पूजिता मया ।। सन्ततं तव साध्योऽहं बाध्यश्च प्राणवल्लभे
variṣṭhā ca gariṣṭhā ca saṃstutā pūjitā mayā || santataṃ tava sādhyo'haṃ bādhyaśca prāṇavallabhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा जगतां नाथश्चक्रे तच्चेतनां ततः ।। सपत्नीरहितां तां च चकार प्राणवल्लभाम्
ityuktvā jagatāṃ nāthaścakre taccetanāṃ tataḥ || sapatnīrahitāṃ tāṃ ca cakāra prāṇavallabhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषां या याश्च देव्यो वै पूजितास्तस्य सेवया ।। तपस्या यादृशी यासां तासां तादृक्फलं मुने
yeṣāṃ yā yāśca devyo vai pūjitāstasya sevayā || tapasyā yādṛśī yāsāṃ tāsāṃ tādṛkphalaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यं वर्षसहस्रं च तपस्तप्त्वा हिमालये ।। दुर्गा च तत्पदं ध्यात्वा सर्वपूज्या बभूव ह
divyaṃ varṣasahasraṃ ca tapastaptvā himālaye || durgā ca tatpadaṃ dhyātvā sarvapūjyā babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरस्वती तपस्तप्त्वा पर्वते गन्धमादने ।। लक्षवर्षं च दिव्यं च सर्ववन्द्या बभूव सा
sarasvatī tapastaptvā parvate gandhamādane || lakṣavarṣaṃ ca divyaṃ ca sarvavandyā babhūva sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीर्युगशतं दिव्यं तपस्तप्त्वा च पुष्करे ।। सर्वसम्पत्प्रदात्री सा चाभवत्तस्य सेवया
lakṣmīryugaśataṃ divyaṃ tapastaptvā ca puṣkare || sarvasampatpradātrī sā cābhavattasya sevayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सावित्री मलये तप्त्वा द्विजपूज्या बभूव सा ।। षष्टिवर्षसहस्रं च दिव्यं ध्यात्वा च तत्पदम्
sāvitrī malaye taptvā dvijapūjyā babhūva sā || ṣaṣṭivarṣasahasraṃ ca divyaṃ dhyātvā ca tatpadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतमन्वन्तरं तप्तं शंकरेण पुरा विभो ।। शतमन्वन्तरं चैव ब्रह्मणा तस्य भक्तितः
śatamanvantaraṃ taptaṃ śaṃkareṇa purā vibho || śatamanvantaraṃ caiva brahmaṇā tasya bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतमन्वन्तरं विष्णुस्तप्त्वा पाता बभूव ह ।। शतमन्वन्तरं धर्मस्तप्त्वा पूज्यो बभूव ह
śatamanvantaraṃ viṣṇustaptvā pātā babhūva ha || śatamanvantaraṃ dharmastaptvā pūjyo babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वन्तरं तपस्तेपे शेषो भक्त्या च नारद ।। मन्वन्तरं च सूर्य्यश्च शक्रश्चन्द्रस्तथा गुरुः
manvantaraṃ tapastepe śeṣo bhaktyā ca nārada || manvantaraṃ ca sūryyaśca śakraścandrastathā guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यं शतयुगं चैव वायुस्तप्त्वा च भक्तितः ।। सर्वप्राणः सर्वपूज्यः सर्वाधारो बभूव सः
divyaṃ śatayugaṃ caiva vāyustaptvā ca bhaktitaḥ || sarvaprāṇaḥ sarvapūjyaḥ sarvādhāro babhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृष्णस्य तपसा सर्वे देवाश्च पूजिताः ।। मुनयो मानवा भूपा ब्राह्मणाश्चैव पूजिताः
evaṃ kṛṣṇasya tapasā sarve devāśca pūjitāḥ || munayo mānavā bhūpā brāhmaṇāścaiva pūjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ते कथितं सर्वं पुराणं च तथाऽऽगमम् ।। गुरुवक्त्राद्यथा ज्ञातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि
evaṃ te kathitaṃ sarvaṃ purāṇaṃ ca tathā''gamam || guruvaktrādyathā jñātaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.