Library·Brahmavaivarta Purāṇa·2·2.8
नारद उवाच ।। हरेर्निमेषमात्रेण ब्रह्मणः पात एव च ।। तस्य पाते प्राकृतिकः प्रलयः परिकीर्त्तितः
nārada uvāca || harernimeṣamātreṇa brahmaṇaḥ pāta eva ca || tasya pāte prākṛtikaḥ pralayaḥ parikīrttitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रलये प्राकृते चोक्तं तत्रादृष्टा वसुन्धरा ।। जलप्लुतानि विश्वानि सर्वे लीना हराविति
pralaye prākṛte coktaṃ tatrādṛṣṭā vasundharā || jalaplutāni viśvāni sarve līnā harāviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुन्धरा तिरोभूता कुत्र वा तत्र तिष्ठति ।। सृष्टेर्विधानसमये साऽऽविर्भूता कथं पुनः
vasundharā tirobhūtā kutra vā tatra tiṣṭhati || sṛṣṭervidhānasamaye sā''virbhūtā kathaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं बभूव सा धन्या मान्या सर्वाश्रया जया ।। तस्याश्च जन्मविस्तारं वद मङ्गलकारणम्
kathaṃ babhūva sā dhanyā mānyā sarvāśrayā jayā || tasyāśca janmavistāraṃ vada maṅgalakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीनारायण उवाच ।। सर्वादिसृष्टौ सर्वेषां जन्म कृष्णादिति श्रुतिः ।। आविर्भावस्तिरोभावः सर्वेषु प्रलयेषु च
śrīnārāyaṇa uvāca || sarvādisṛṣṭau sarveṣāṃ janma kṛṣṇāditi śrutiḥ || āvirbhāvastirobhāvaḥ sarveṣu pralayeṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रूयतां वसुधाजन्म सर्वमंगलमंगलम् ।। विघ्ननिघ्नं परं पाप नाशनं पुण्यवर्द्धनम्
śrūyatāṃ vasudhājanma sarvamaṃgalamaṃgalam || vighnanighnaṃ paraṃ pāpa nāśanaṃ puṇyavarddhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो केचिद्वदन्तीति मधुकैटभमेदसा ।। बभूव वसुधा धन्या तद्विरुद्धमतं शृणु
aho kecidvadantīti madhukaiṭabhamedasā || babhūva vasudhā dhanyā tadviruddhamataṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचतुस्तौ पुरा विष्णुं तुष्टौ युद्धेन तेजसा ।। आवां जहि न यत्रोर्वी पयसा संवृतेति च
ūcatustau purā viṣṇuṃ tuṣṭau yuddhena tejasā || āvāṃ jahi na yatrorvī payasā saṃvṛteti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर्जीवनकालेन प्रत्यक्षा च भवेत्स्फुटम् ।। ततो बभूव मेदश्च मरणानन्तरं तयोः
tayorjīvanakālena pratyakṣā ca bhavetsphuṭam || tato babhūva medaśca maraṇānantaraṃ tayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदिनीति च विख्यातेत्युक्ता यैस्तन्मतं शृणु ।। जलधौता कृशा पूर्वं वर्द्धिता मेदसा यतः
medinīti ca vikhyātetyuktā yaistanmataṃ śṛṇu || jaladhautā kṛśā pūrvaṃ varddhitā medasā yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयामि च तज्जन्म सार्थकं सर्वसम्मतम् ।। पुरा श्रुतं च श्रुत्युक्तं धर्मवक्त्राच्च पुष्करे
kathayāmi ca tajjanma sārthakaṃ sarvasammatam || purā śrutaṃ ca śrutyuktaṃ dharmavaktrācca puṣkare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाविराट्शरीरस्य जलस्थस्य चिरं स्फुटम् ।। मलो बभूव कालेन सर्वांगव्यापको ध्रुवम्
mahāvirāṭśarīrasya jalasthasya ciraṃ sphuṭam || malo babhūva kālena sarvāṃgavyāpako dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च प्रविष्टः सर्वेषां तल्लोम्नां विवरेषु च ।। कालेन महता तस्माद्बभूव वसुधा मुने
sa ca praviṣṭaḥ sarveṣāṃ tallomnāṃ vivareṣu ca || kālena mahatā tasmādbabhūva vasudhā mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं प्रतिलोम्नां च स्थिता कूपेषु सा स्थिरा ।। आविर्भूता तिरोभूता सा चला च पुनः पुनः
pratyekaṃ pratilomnāṃ ca sthitā kūpeṣu sā sthirā || āvirbhūtā tirobhūtā sā calā ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आविर्भूता सृष्टिकाले तज्जलात्पर्य्युपस्थिता ।। प्रलये च तिरोभूता जलाभ्यन्तरवस्थिता
āvirbhūtā sṛṣṭikāle tajjalātparyyupasthitā || pralaye ca tirobhūtā jalābhyantaravasthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिविश्वेषु वसुधा शैलकाननसंयुता ।। सप्तसागरसंयुक्ता सप्तद्वीपमिता सती
prativiśveṣu vasudhā śailakānanasaṃyutā || saptasāgarasaṃyuktā saptadvīpamitā satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिमाद्रिमेरुसंयुक्ता ग्रहचन्द्रार्कसंयुता ।। ब्रह्मविष्णुशिवाद्यैश्च सुरैर्लोकैस्तथा नुता
himādrimerusaṃyuktā grahacandrārkasaṃyutā || brahmaviṣṇuśivādyaiśca surairlokaistathā nutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यतीर्थसमायुक्ता पुण्यभारतसंयुता ।। काञ्चनीभूमिसंयुक्ता सर्वदुर्गसमन्विता
puṇyatīrthasamāyuktā puṇyabhāratasaṃyutā || kāñcanībhūmisaṃyuktā sarvadurgasamanvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातालाः सप्त तदधस्तदूर्ध्वे ब्रह्मलोककः ।। ध्रुवलोकश्च तत्रैव सर्वं विश्वं च तत्र वै
pātālāḥ sapta tadadhastadūrdhve brahmalokakaḥ || dhruvalokaśca tatraiva sarvaṃ viśvaṃ ca tatra vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वाणि विश्वानि पृथिव्यां निर्मितानि वै ।। ऊर्ध्वं गोलोकवैकुण्ठौ नित्यौ विश्वपरौ च तौ
evaṃ sarvāṇi viśvāni pṛthivyāṃ nirmitāni vai || ūrdhvaṃ golokavaikuṇṭhau nityau viśvaparau ca tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नश्वराणि च विश्वानि कृत्रिमाकृत्रिमाणि च ।। प्रलये प्राकृते ब्रह्मन्ब्रह्मणश्च निपातने
naśvarāṇi ca viśvāni kṛtrimākṛtrimāṇi ca || pralaye prākṛte brahmanbrahmaṇaśca nipātane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाविराडादिसृष्टौ सृष्टः कृष्णेन चात्मना ।। नित्ये स्थितः स प्रलये काष्ठाकाशेश्वरैः सह
mahāvirāḍādisṛṣṭau sṛṣṭaḥ kṛṣṇena cātmanā || nitye sthitaḥ sa pralaye kāṣṭhākāśeśvaraiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षित्यधिष्ठातृदेवी सा वाराहे पूजिता सुरैः ।। मनुभिर्मुनिभिर्विप्रैर्गन्धर्वादिभिरेव च
kṣityadhiṣṭhātṛdevī sā vārāhe pūjitā suraiḥ || manubhirmunibhirviprairgandharvādibhireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोर्वराहरूपस्य पत्नी सा श्रुतिसम्मता ।। तत्पुत्रो मंगलो ज्ञेयः सुयशा मंगलात्मजः
viṣṇorvarāharūpasya patnī sā śrutisammatā || tatputro maṃgalo jñeyaḥ suyaśā maṃgalātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच ।। पूजिता केन रूपेण वाराहे च सुरैर्मही ।। वराहेण च वाराही सर्वैः सर्वाश्रया सती
nārada uvāca || pūjitā kena rūpeṇa vārāhe ca surairmahī || varāheṇa ca vārāhī sarvaiḥ sarvāśrayā satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः पूजाविधानं चाप्यधश्चोद्धरणक्रमम् ।। मंगलं मंगलस्यापि जन्मव्यासं वद प्रभो
tasyāḥ pūjāvidhānaṃ cāpyadhaścoddharaṇakramam || maṃgalaṃ maṃgalasyāpi janmavyāsaṃ vada prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायण उवाच ।। वाराहे च वराहश्च ब्रह्मणा संस्तुतः पुरा ।। उद्दधार महीं हत्वा हिरण्याक्षं रसातलात्
nārāyaṇa uvāca || vārāhe ca varāhaśca brahmaṇā saṃstutaḥ purā || uddadhāra mahīṃ hatvā hiraṇyākṣaṃ rasātalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जले तां स्थापयामास पद्मपत्रं यथाऽर्णवे ।। तत्रैव निर्ममे ब्रह्मा सर्वं विश्वं मनोहरम्
jale tāṃ sthāpayāmāsa padmapatraṃ yathā'rṇave || tatraiva nirmame brahmā sarvaṃ viśvaṃ manoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तदधि देवीं च सकामां कामुको हरिः ।। वराहरूपी भगवान्कोटिसूर्य्यसमप्रभः
dṛṣṭvā tadadhi devīṃ ca sakāmāṃ kāmuko hariḥ || varāharūpī bhagavānkoṭisūryyasamaprabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा रतिकरीं शय्यां मूर्त्तिं च सुमनोहराम् ।। क्रीडां चकार रहसि दिव्यवर्षमहर्निशम्
kṛtvā ratikarīṃ śayyāṃ mūrttiṃ ca sumanoharām || krīḍāṃ cakāra rahasi divyavarṣamaharniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखसम्भोगसंस्पर्शान्मूर्च्छां सम्प्राप सुन्दरी ।। विदग्धाया विदग्धेन संगमोऽपि सुखप्रदः
sukhasambhogasaṃsparśānmūrcchāṃ samprāpa sundarī || vidagdhāyā vidagdhena saṃgamo'pi sukhapradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुस्तदंगसंश्लेषाद् बुबुधे न दिवानिशम् ।। वर्षान्ते चेतनां प्राप्य कामी तत्याज कामुकीम्
viṣṇustadaṃgasaṃśleṣād bubudhe na divāniśam || varṣānte cetanāṃ prāpya kāmī tatyāja kāmukīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधार पूर्वरूपं हि वाराहं चैव लीलया ।। पूजां चकार भक्त्या च ध्यात्वा च धरणीं सतीम्
dadhāra pūrvarūpaṃ hi vārāhaṃ caiva līlayā || pūjāṃ cakāra bhaktyā ca dhyātvā ca dharaṇīṃ satīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूपैर्दीपैश्च नैवद्यैः सिन्दूरैरनुलेपनः ।। वस्त्रैः पुष्पैश्च बलिभिः संपूज्योवाच तां हरिः
dhūpairdīpaiśca naivadyaiḥ sindūrairanulepanaḥ || vastraiḥ puṣpaiśca balibhiḥ saṃpūjyovāca tāṃ hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलोच्छ्वासाज्जलत्यागगृहारम्भप्रवेशने ।। वापीतडागारम्भे च शुभे च कृषि कर्मणि
jalocchvāsājjalatyāgagṛhārambhapraveśane || vāpītaḍāgārambhe ca śubhe ca kṛṣi karmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव पूजां करिष्यन्ति संभ्रमेण सुरादयः ।। मूढा ये न करिष्यन्ति यास्यन्ति नरकं च ते
tava pūjāṃ kariṣyanti saṃbhrameṇa surādayaḥ || mūḍhā ye na kariṣyanti yāsyanti narakaṃ ca te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुधोवाच ।। वहामि सर्वं वाराहरूपेणाहं तवाज्ञया ।। लीलामात्रेण भगवन्विश्वं च सचराचरम्
vasudhovāca || vahāmi sarvaṃ vārāharūpeṇāhaṃ tavājñayā || līlāmātreṇa bhagavanviśvaṃ ca sacarācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महावराह उवाच ।। सर्वाधारा भव शुभे सर्वैः संपूजिता शुभम् ।। मुनिभिर्मनुभिर्देवैः सिद्धैर्वा मानवादिभिः
mahāvarāha uvāca || sarvādhārā bhava śubhe sarvaiḥ saṃpūjitā śubham || munibhirmanubhirdevaiḥ siddhairvā mānavādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञसूत्रं च पुष्पं च पुस्तकं तुलसीदलम् ।। जपमालां पुष्पमालां कर्पूरं च सुवर्णकम्
yajñasūtraṃ ca puṣpaṃ ca pustakaṃ tulasīdalam || japamālāṃ puṣpamālāṃ karpūraṃ ca suvarṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोरोचनां चन्दनं च शालग्रामजलं तथा ।। एतान्वोढुमशक्ताऽहं क्लिष्टा च भगवञ्छृणु
gorocanāṃ candanaṃ ca śālagrāmajalaṃ tathā || etānvoḍhumaśaktā'haṃ kliṣṭā ca bhagavañchṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच ।। द्रव्याण्येतानि ये मूढा अर्पयिष्यन्ति सुन्दरि ।। यास्यन्ति ते कालसूत्रं दिव्यं वर्षशतं त्वयि
śrībhagavānuvāca || dravyāṇyetāni ye mūḍhā arpayiṣyanti sundari || yāsyanti te kālasūtraṃ divyaṃ varṣaśataṃ tvayi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा भगवान्विरराम च नारद ।। बभूव तेन गर्भेण तेजस्वी मङ्गलग्रहः
ityevamuktvā bhagavānvirarāma ca nārada || babhūva tena garbheṇa tejasvī maṅgalagrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजां चक्रुः पृथिव्याश्च ते सर्वे चाज्ञया हरेः ।। दध्युः काण्वोक्तमार्गेण तुष्टुवुः स्तवनेन च
pūjāṃ cakruḥ pṛthivyāśca te sarve cājñayā hareḥ || dadhyuḥ kāṇvoktamārgeṇa tuṣṭuvuḥ stavanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्युर्मूलेन मन्त्रेण नैवेद्यादिकमेव च ।। संस्तुता त्रिषु लोकेषु पूजिता सा बभूव ह
dadyurmūlena mantreṇa naivedyādikameva ca || saṃstutā triṣu lokeṣu pūjitā sā babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच ।। किं ध्यानं स्तवनं किं वा तस्या मूलं च किं वद ।। गूढं सर्वपुराणेषु श्रोतुं कौतूहलं मम
nārada uvāca || kiṃ dhyānaṃ stavanaṃ kiṃ vā tasyā mūlaṃ ca kiṃ vada || gūḍhaṃ sarvapurāṇeṣu śrotuṃ kautūhalaṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायण उवाच ।। आदौ च पृथिवी देवी वराहेण सुपूजिता ।। ततो हि ब्रह्मणा पश्चात्ततश्च पृथुना पुरा
nārāyaṇa uvāca || ādau ca pṛthivī devī varāheṇa supūjitā || tato hi brahmaṇā paścāttataśca pṛthunā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सर्वैर्मुनीन्द्रैश्च मनुभिर्नारदादिभिः ।। ध्यानं च स्तवनं मन्त्रं शृणु वक्ष्यामि नारद
tataḥ sarvairmunīndraiśca manubhirnāradādibhiḥ || dhyānaṃ ca stavanaṃ mantraṃ śṛṇu vakṣyāmi nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ ह्रीं श्रीं वां वसुधायै स्वाहा ।। इत्यनेन तु मन्त्रेण पूजिता विष्णुना पुरा
oṃ hrīṃ śrīṃ vāṃ vasudhāyai svāhā || ityanena tu mantreṇa pūjitā viṣṇunā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतचम्पकवर्णाभां शतचन्द्रसमप्रभाम् ।। चन्दनोक्षितसर्वाङ्गीं सर्वभूषणभूषिताम्
śvetacampakavarṇābhāṃ śatacandrasamaprabhām || candanokṣitasarvāṅgīṃ sarvabhūṣaṇabhūṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नाधारां रत्नगर्भां रत्नाकरसमन्विताम् ।। वह्निशुद्धांशुकाधानां सस्मितां वन्दितां भजे
ratnādhārāṃ ratnagarbhāṃ ratnākarasamanvitām || vahniśuddhāṃśukādhānāṃ sasmitāṃ vanditāṃ bhaje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानेनानेन सा देवी सर्वैर्वै पूजिता भवेत् ।। स्तवनं शृणु विप्रेन्द्र कण्वशाखोक्तमेव च
dhyānenānena sā devī sarvairvai pūjitā bhavet || stavanaṃ śṛṇu viprendra kaṇvaśākhoktameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुरुवाच ।। यज्ञसूकरजाया त्वं जयं देहि जयावहे ।। जयेऽजये जयाधारे जयशीले जयप्रदे
viṣṇuruvāca || yajñasūkarajāyā tvaṃ jayaṃ dehi jayāvahe || jaye'jaye jayādhāre jayaśīle jayaprade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसस्यालये सर्वसस्याड्ये सर्वसस्यदे ।। सर्वसस्यहरे काले सर्वसस्यात्मिके क्षिते
sarvasasyālaye sarvasasyāḍye sarvasasyade || sarvasasyahare kāle sarvasasyātmike kṣite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मङ्गले मङ्गलाधारे माङ्गल्ये मङ्गलप्रदे ।। मङ्गलार्थे मङ्गलांशे मंगलं देहि मे परम्
maṅgale maṅgalādhāre māṅgalye maṅgalaprade || maṅgalārthe maṅgalāṃśe maṃgalaṃ dehi me param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमे भूमिपसर्वस्वे भूमिपालपरायणे ।। भूमिपाहङ्काररूपे भूमिं देहि वसुन्धरे
bhūme bhūmipasarvasve bhūmipālaparāyaṇe || bhūmipāhaṅkārarūpe bhūmiṃ dehi vasundhare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं स्तोत्रं महापुण्यं तां संपूज्य च यः पठेत् ।। कोट्यन्तरे जन्मनि स संभवेद्भूमिपेश्वरः ।।
idaṃ stotraṃ mahāpuṇyaṃ tāṃ saṃpūjya ca yaḥ paṭhet || koṭyantare janmani sa saṃbhavedbhūmipeśvaraḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिदानकृतं पुण्यं लभते पठनाज्जनः ।। दत्तापहारजात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः
bhūmidānakṛtaṃ puṇyaṃ labhate paṭhanājjanaḥ || dattāpahārajātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्बुवीचीभूखननात्पापान्मुच्येत स ध्रुवम् ।। अन्यकूपे कुपदजात्पापान्मुच्येत स ध्रुवम्
ambuvīcībhūkhananātpāpānmucyeta sa dhruvam || anyakūpe kupadajātpāpānmucyeta sa dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परभूश्राद्धजात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः ।। भूमौ वीर्य्यत्यागपापाद्दीपादिस्थापनात्तथा
parabhūśrāddhajātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ || bhūmau vīryyatyāgapāpāddīpādisthāpanāttathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापेन मुच्यते प्राज्ञः स्तोत्रस्य पठनान्मुने ।। अश्वमेधशतं पुण्यं लभते नात्र संशयः
pāpena mucyate prājñaḥ stotrasya paṭhanānmune || aśvamedhaśataṃ puṇyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाधारे सर्वबीजे सर्वशक्तिसमन्विते ।। सर्वकामप्रदे देवि सर्वेष्टं देहि मे स्थिरे
sarvādhāre sarvabīje sarvaśaktisamanvite || sarvakāmaprade devi sarveṣṭaṃ dehi me sthire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.