Brahmavaivarta Purāṇa 4.107

नारायण उवाच अथ कोपपीतश्च बलदेवो महाबलः । हलेन रुक्मियानं च बभञ्ज मुनिपुंगव

nārāyaṇa uvāca atha kopapītaśca baladevo mahābalaḥ | halena rukmiyānaṃ ca babhañja munipuṃgava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घोटकान्सारथिं चैव निहत्य जगतीपतिः । भुमिष्ठं चापि पापिष्ठं रुक्मिं हन्तुं जगाम सः

ghoṭakānsārathiṃ caiva nihatya jagatīpatiḥ | bhumiṣṭhaṃ cāpi pāpiṣṭhaṃ rukmiṃ hantuṃ jagāma saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुक्मी च शरजालेन वारयामास लीलया । नागास्त्रं योजयामास बद्धुं हलिनमीश्वरम्

rukmī ca śarajālena vārayāmāsa līlayā | nāgāstraṃ yojayāmāsa baddhuṃ halinamīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागास्त्रं गारुडेनैव संजहार हली स्वयम् । जग्राह कोपाद्रुक्मी च परं पाशुपतं मुने

nāgāstraṃ gāruḍenaiva saṃjahāra halī svayam | jagrāha kopādrukmī ca paraṃ pāśupataṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यर्थं वैरिमर्द च शतसूर्यसमप्रभम् । अभितो हलिना रुक्मी जृम्भणास्त्रेण जृम्भितः

avyarthaṃ vairimarda ca śatasūryasamaprabham | abhito halinā rukmī jṛmbhaṇāstreṇa jṛmbhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिष्ठः स्थाणुमद्रुक्मी निद्रास्त्रेणैव निद्रितः । शाल्वस्तं निद्रितं दृष्ट्वा शतबाणान्मुमोच तम्

bhūmiṣṭhaḥ sthāṇumadrukmī nidrāstreṇaiva nidritaḥ | śālvastaṃ nidritaṃ dṛṣṭvā śatabāṇānmumoca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलवृष्टिं शिलावृष्टिं जलवृष्टिं चकार सः । ज्वलदङ्गारवृष्टिं च शरवृष्टिं चकार ह

śailavṛṣṭiṃ śilāvṛṣṭiṃ jalavṛṣṭiṃ cakāra saḥ | jvaladaṅgāravṛṣṭiṃ ca śaravṛṣṭiṃ cakāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलाच्चास्त्रेण सर्वाणि वारयामास लाङ्गली । हलेन तद्रथं चूर्ण चकार रणमध्यतः

balāccāstreṇa sarvāṇi vārayāmāsa lāṅgalī | halena tadrathaṃ cūrṇa cakāra raṇamadhyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घोटकान्सारथिं चैव जघान चैव लीलया । कोपाद्बलेन तं हन्तुं वाग्बभूवाशरीरिणी

ghoṭakānsārathiṃ caiva jaghāna caiva līlayā | kopādbalena taṃ hantuṃ vāgbabhūvāśarīriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यज शाल्वं कृष्णवध्यं तव किं पौरुषं रणे । यस्य मूर्ध्नि च ब्रह्माण्डं शूर्पे च सर्षपे यथा

tyaja śālvaṃ kṛṣṇavadhyaṃ tava kiṃ pauruṣaṃ raṇe | yasya mūrdhni ca brahmāṇḍaṃ śūrpe ca sarṣape yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छ्रुत्वा बलदेवश्च हलेन तस्य मस्तकम् । चकार चूर्ण व्यथितः पपात रणमूर्धनि

tacchrutvā baladevaśca halena tasya mastakam | cakāra cūrṇa vyathitaḥ papāta raṇamūrdhani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाल्वस्य पतनं दृष्ट्वा शिशुपालो महाबली । चकार शरवृष्टिं च जलवृष्टिं यथा भुवि

śālvasya patanaṃ dṛṣṭvā śiśupālo mahābalī | cakāra śaravṛṣṭiṃ ca jalavṛṣṭiṃ yathā bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हली तस्य रथं चूर्ण चकार लाङ्गलेन च । अर्धचन्द्रेण तद्वाणान्वारयामास लीलया

halī tasya rathaṃ cūrṇa cakāra lāṅgalena ca | ardhacandreṇa tadvāṇānvārayāmāsa līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं हन्तुं शंकरः साक्षान्निषेधं च चकार तम् । कृष्णवध्यं त्यज बल पार्षदप्रवरं हरः

taṃ hantuṃ śaṃkaraḥ sākṣānniṣedhaṃ ca cakāra tam | kṛṣṇavadhyaṃ tyaja bala pārṣadapravaraṃ haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तवक्त्रस्य दन्तं च बभञ्ज स हलेन च । सुप्रवृत्तस्य युद्धेन ते सर्वे जहसुश्च तम्

dantavaktrasya dantaṃ ca babhañja sa halena ca | supravṛttasya yuddhena te sarve jahasuśca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलस्य विक्रमं दृष्ट्वा सर्वे वीराः पलायिताः । चक्रुः प्रवेशनं सर्वे कुण्डिनं वरयात्रिकाः

balasya vikramaṃ dṛṣṭvā sarve vīrāḥ palāyitāḥ | cakruḥ praveśanaṃ sarve kuṇḍinaṃ varayātrikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्नन्तरे तत्र शतानन्दो महामुनिः । कोटिभिर्मुनिभिः सार्धमाजगाम हरेः पुरः

etasminnantare tatra śatānando mahāmuniḥ | koṭibhirmunibhiḥ sārdhamājagāma hareḥ puraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरं प्रवेशयामास शतद्वारं च दुर्गमम् । अगम्यं चापि शत्रूणां मित्राणा च सुखप्रदम्

puraṃ praveśayāmāsa śatadvāraṃ ca durgamam | agamyaṃ cāpi śatrūṇāṃ mitrāṇā ca sukhapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवकन्या नागकन्या राजकन्यास्तथैव च । मुनिकन्या वरं द्रष्टुं सस्मिताश्च समाययुः

devakanyā nāgakanyā rājakanyāstathaiva ca | munikanyā varaṃ draṣṭuṃ sasmitāśca samāyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददृशुर्योषितः सर्वा निमेषरहितेन च । प्रसन्नं कारयामास सस्मितश्चन्द्रशेखरः

dadṛśuryoṣitaḥ sarvā nimeṣarahitena ca | prasannaṃ kārayāmāsa sasmitaścandraśekharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नेन्द्रसारनिर्माणरथस्थं परमेश्वरम् । सर्वेषां परमात्मानं भक्तानुग्रहविग्रहम्

ratnendrasāranirmāṇarathasthaṃ parameśvaram | sarveṣāṃ paramātmānaṃ bhaktānugrahavigraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवीनजलदश्यामं शोभितं पीतवाससा । यन्दनोक्षितसर्वाङ्गं वनमालाविभूषितम्

navīnajaladaśyāmaṃ śobhitaṃ pītavāsasā | yandanokṣitasarvāṅgaṃ vanamālāvibhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नकेयूरवलयरत्नमालाकुलोज्ज्वलम् । रत्नकुण्डलयुग्मेन गण्डस्थलविराचितम्

ratnakeyūravalayaratnamālākulojjvalam | ratnakuṇḍalayugmena gaṇḍasthalavirācitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नेन्द्रसारनिर्माणक्वणन्मञ्जीररञ्जितम् । सस्मितं मुरलीहस्तं पश्यन्तं रत्नदर्पणम्

ratnendrasāranirmāṇakvaṇanmañjīrarañjitam | sasmitaṃ muralīhastaṃ paśyantaṃ ratnadarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तभिः पार्षदैर्गोपैः सेवितं श्वेतचामरैः । नवयौवनसंपन्नं शरत्कमललोचनम्

saptabhiḥ pārṣadairgopaiḥ sevitaṃ śvetacāmaraiḥ | navayauvanasaṃpannaṃ śaratkamalalocanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरत्पूर्णेन्दुतुल्यास्यं भक्तानुग्रहकारकम् । कोटिकन्दर्पसौन्दर्यं सत्यं नित्यं सनातनम्

śaratpūrṇendutulyāsyaṃ bhaktānugrahakārakam | koṭikandarpasaundaryaṃ satyaṃ nityaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थपूतं कीर्तिपूतं ब्रह्मेशशेषवन्दितम् । परम्ह्नादकं रूपं कौटिचन्द्रसमप्रभम्

tīrthapūtaṃ kīrtipūtaṃ brahmeśaśeṣavanditam | paramhnādakaṃ rūpaṃ kauṭicandrasamaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानासाध्यं दुराराध्यं परमं प्रकृतेः परम् । दूर्वया पट्टसूत्रं च रत्नेन्द्रसारदर्पणम्

dhyānāsādhyaṃ durārādhyaṃ paramaṃ prakṛteḥ param | dūrvayā paṭṭasūtraṃ ca ratnendrasāradarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधानं कर्तृकासार्ध कदल्याः स्फुटमञ्जरीम् । चूडां त्रिविक्रमाकारां मालतीमाल्यभूषितम्

dadhānaṃ kartṛkāsārdha kadalyāḥ sphuṭamañjarīm | cūḍāṃ trivikramākārāṃ mālatīmālyabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पं नारीप्रदत्तं च मुकुटं मस्तकोजज्ववलम् । दृष्ट्वा वरं युवत्यश्च मूर्च्छा संप्रापुरीश्वरम्

puṣpaṃ nārīpradattaṃ ca mukuṭaṃ mastakojajvavalam | dṛṣṭvā varaṃ yuvatyaśca mūrcchā saṃprāpurīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुक्मिणीजीवनं धन्यं श्लाध्यमित्यूचुरीप्सितम् । जामातरं सा ददर्श राज्ञी भीष्मककामिनी

rukmiṇījīvanaṃ dhanyaṃ ślādhyamityūcurīpsitam | jāmātaraṃ sā dadarśa rājñī bhīṣmakakāminī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमेषरहिता तुष्टा प्रसन्नवदनेक्षणा । राजा प्रसन्नवदनः सामात्यः सपुरोहितः

nimeṣarahitā tuṣṭā prasannavadanekṣaṇā | rājā prasannavadanaḥ sāmātyaḥ sapurohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समागत्य सुरान्विप्रान्भूपांश्च प्रणनाम सः । ददौ योग्याश्रमं तेभ्यो भक्ष्यपूर्ण सुधोपमम्

samāgatya surānviprānbhūpāṃśca praṇanāma saḥ | dadau yogyāśramaṃ tebhyo bhakṣyapūrṇa sudhopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवानिशं चाप्युवाच दीयतां दीयतामिति । सुखं निनाय रजनीं देवैश्च बान्धवैः सह

divāniśaṃ cāpyuvāca dīyatāṃ dīyatāmiti | sukhaṃ nināya rajanīṃ devaiśca bāndhavaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदेवः प्रभाते च प्रातःकृत्यं चकार सः । स्नात्वा संध्यादिकं कृत्वा धृत्वा धौते च वाससी

vasudevaḥ prabhāte ca prātaḥkṛtyaṃ cakāra saḥ | snātvā saṃdhyādikaṃ kṛtvā dhṛtvā dhaute ca vāsasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकार वेदमन्त्रेण शुभाधिवासनं हरेः । संपूज्य मातृकाः सर्वाः साक्षाच्च सर्वदेवताः

cakāra vedamantreṇa śubhādhivāsanaṃ hareḥ | saṃpūjya mātṛkāḥ sarvāḥ sākṣācca sarvadevatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदाय वसुधारां च वृद्धिश्राद्धादिकं तथा । प्राह्मणान्भोजयामास देवांश्च बान्धवांस्तथा

pradāya vasudhārāṃ ca vṛddhiśrāddhādikaṃ tathā | prāhmaṇānbhojayāmāsa devāṃśca bāndhavāṃstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाद्यं च वादयामास कारयामास मङ्गलम् । सुवेषं कारयामास वरस्यापि प्रशंसितम्

vādyaṃ ca vādayāmāsa kārayāmāsa maṅgalam | suveṣaṃ kārayāmāsa varasyāpi praśaṃsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सज्जं च कारयामास नरयानं सुशोभनम् । एवं राजा भीष्मकश्च विवाहार्हं च मङ्गलम्

sajjaṃ ca kārayāmāsa narayānaṃ suśobhanam | evaṃ rājā bhīṣmakaśca vivāhārhaṃ ca maṅgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरोहितैर्वेदमन्त्रैः सर्व कर्म चकार सः । मणिरत्नं धनं चापि मुक्तामाणिक्यहीरकम्

purohitairvedamantraiḥ sarva karma cakāra saḥ | maṇiratnaṃ dhanaṃ cāpi muktāmāṇikyahīrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्ष्यद्रव्यं च वस्त्रं चाप्युपहारमनुत्तमम् । भट्टेम्यो ब्राह्मणेभ्योऽपि भिक्षुकेभ्यो ददौ मुदा

bhakṣyadravyaṃ ca vastraṃ cāpyupahāramanuttamam | bhaṭṭemyo brāhmaṇebhyo'pi bhikṣukebhyo dadau mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाद्यं च वादयामास कारयामास मङ्गलम् । सुवेषं कारयामास रुक्मिण्याश्च मनोहरम्

vādyaṃ ca vādayāmāsa kārayāmāsa maṅgalam | suveṣaṃ kārayāmāsa rukmiṇyāśca manoharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञीभिर्मुनिपत्नीभिर्विधानं च यथोचितम् । ततः शुभे क्षणे प्राप्ते माहेन्द्रे परमोदये

rājñībhirmunipatnībhirvidhānaṃ ca yathocitam | tataḥ śubhe kṣaṇe prāpte māhendre paramodaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवाहोचितलग्ने च लग्नाधिपतिसंयुते । सद्ग्रहेक्षणशुद्धे चाप्यसतां दृष्टिवर्जिते

vivāhocitalagne ca lagnādhipatisaṃyute | sadgrahekṣaṇaśuddhe cāpyasatāṃ dṛṣṭivarjite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभक्षणे सुभर्क्षे च विशुद्धे चन्द्रतारयोः । वेधदोषादिरहिते शलाकादिविवर्जिते

śubhakṣaṇe subharkṣe ca viśuddhe candratārayoḥ | vedhadoṣādirahite śalākādivivarjite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंपत्योः शर्मयोग्ये च परिणामसुखप्रदे । एवंभूते च समये भीष्मकप्राङ्गणं हरिः

daṃpatyoḥ śarmayogye ca pariṇāmasukhaprade | evaṃbhūte ca samaye bhīṣmakaprāṅgaṇaṃ hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजगाम सुरैः सार्ध सुनिविप्रपुरोहितैः । ज्ञातिभिर्बान्धवैः सार्धं पित्रा मात्रानृपैस्तथा

ājagāma suraiḥ sārdha suniviprapurohitaiḥ | jñātibhirbāndhavaiḥ sārdhaṃ pitrā mātrānṛpaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपालकैः पार्षदैश्च वयस्यैश्च मनोहरैः । भट्टैश्च गणकैर्ज्योतिः शास्त्रज्ञानविशारदैः

gopālakaiḥ pārṣadaiśca vayasyaiśca manoharaiḥ | bhaṭṭaiśca gaṇakairjyotiḥ śāstrajñānaviśāradaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाद्यैर्नानाविधैश्चैव नर्तकैर्गायनैस्तथा । नानाशिल्पकरैश्चैव मालाकारैस्तथाऽपरैः

vādyairnānāvidhaiścaiva nartakairgāyanaistathā | nānāśilpakaraiścaiva mālākāraistathā'paraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधर्यप्सरोभिश्च किन्नरीभिश्च सत्वरम् । स्थलं च ददुशुर्देवा मुनयश्च नृपेश्वराः

vidyādharyapsarobhiśca kinnarībhiśca satvaram | sthalaṃ ca daduśurdevā munayaśca nṛpeśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे समागता ये च विवाहदर्शनोत्सुकाः । रम्भास्तम्भसहस्रैश्च पट्टसूत्रपरिष्कृतैः

sarve samāgatā ye ca vivāhadarśanotsukāḥ | rambhāstambhasahasraiśca paṭṭasūtrapariṣkṛtaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चम्बकानां चन्दनानां रसालानां च पल्लवैः । माल्यैर्नानाविधैश्चैव पीतरक्तसितान्वितैः

cambakānāṃ candanānāṃ rasālānāṃ ca pallavaiḥ | mālyairnānāvidhaiścaiva pītaraktasitānvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परितो मङ्गलघटैः फलपल्लवसंयुतैः । कस्तूरीचन्दनाक्तैश्च कुङ्कुमेन विराजितैः

parito maṅgalaghaṭaiḥ phalapallavasaṃyutaiḥ | kastūrīcandanāktaiśca kuṅkumena virājitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्णैर्लाजैः फलैः पुष्पैर्दूर्वाभिरुपशोभितैः । मुनिभिर्ब्राह्मणैश्चैव राजेन्द्रैरपि वेष्टितम्

parṇairlājaiḥ phalaiḥ puṣpairdūrvābhirupaśobhitaiḥ | munibhirbrāhmaṇaiścaiva rājendrairapi veṣṭitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नेन्द्रसारनिर्माणवेदीयुक्तं मनोहरम् । चर्चितं चन्दनस्निग्धैः कस्तूरीकुङ्कुमान्वितैः

ratnendrasāranirmāṇavedīyuktaṃ manoharam | carcitaṃ candanasnigdhaiḥ kastūrīkuṅkumānvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगन्धिशीतमन्दैश्च पवनैः सुरभीकृतम् । रत्नानां च सहस्रैश्च ज्वलितं ज्वलदीप्तकैः

sugandhiśītamandaiśca pavanaiḥ surabhīkṛtam | ratnānāṃ ca sahasraiśca jvalitaṃ jvaladīptakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाप्रकारधूपैश्च गन्धद्रव्यैः सुवासतम् । चित्रैर्विचित्रैर्विविधैः शिल्पिनांपुण्यकारिणाम्

nānāprakāradhūpaiśca gandhadravyaiḥ suvāsatam | citrairvicitrairvividhaiḥ śilpināṃpuṇyakāriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परितः परितश्चैव शोभनार्हैः सुशोभनैः । गन्धर्वाणां च संगीतैमधुरंर्मधुरीकृतम्

paritaḥ paritaścaiva śobhanārhaiḥ suśobhanaiḥ | gandharvāṇāṃ ca saṃgītaimadhuraṃrmadhurīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधरीणांनृत्यैश्च नर्तकीनां च शिल्पिनाम् । तत्र निश्चेष्टचित्रैश्च जनराजिविराजितम्

vidyādharīṇāṃnṛtyaiśca nartakīnāṃ ca śilpinām | tatra niśceṣṭacitraiśca janarājivirājitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुप्तद्वारैर्गवाक्षैश्च युवतीभिश्च वीक्षितम् । मङ्गलेन घटेनैव विधुषा च पुरोधसा

guptadvārairgavākṣaiśca yuvatībhiśca vīkṣitam | maṅgalena ghaṭenaiva vidhuṣā ca purodhasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशहस्तेन भूपेन दानेन दानवस्तुना । दृष्ट्वा च प्राङ्गणं राज्ञो देवा ब्रह्मादयस्तथा

kuśahastena bhūpena dānena dānavastunā | dṛṣṭvā ca prāṅgaṇaṃ rājño devā brahmādayastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवरुह्य रथात्तूणं तिष्टन्ति प्राङ्गणे मुदा । राजेन्द्रा दानवेन्द्राश्च सुनयः सनकादयः

avaruhya rathāttūṇaṃ tiṣṭanti prāṅgaṇe mudā | rājendrā dānavendrāśca sunayaḥ sanakādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकृष्णश्चापि भगवान्पार्षदप्रवरैः सह । तान्दृष्ट्वा सहसोत्थाय जवेन भीष्मकस्तथा

śrīkṛṣṇaścāpi bhagavānpārṣadapravaraiḥ saha | tāndṛṣṭvā sahasotthāya javena bhīṣmakastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्घ्ना ववन्दे देवाश्च मुनोन्द्रांश्च नृपांस्तथा । रत्नसिहासनेष्वेव सुरम्येषु पृथवपृथक्

mūrghnā vavande devāśca munondrāṃśca nṛpāṃstathā | ratnasihāsaneṣveva suramyeṣu pṛthavapṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमतो वासयामास संपूज्य सादरेण च । राजा तुष्टाव भक्त्या च तान्सर्वान्भक्तिपूर्वकम् वसुदेवं वासुदेवं साश्रुनेत्रः पुटाञ्जलिः

kramato vāsayāmāsa saṃpūjya sādareṇa ca | rājā tuṣṭāva bhaktyā ca tānsarvānbhaktipūrvakam vasudevaṃ vāsudevaṃ sāśrunetraḥ puṭāñjaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीष्मक उवाच अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् । बभूव जन्मकोटीनां कर्ममूलनिकृन्तनम्

bhīṣmaka uvāca adya me saphalaṃ janma jīvitaṃ ca sujīvitam | babhūva janmakoṭīnāṃ karmamūlanikṛntanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं विधाता जगतां प्रदाता सर्वसंपदाम् । स्वप्रे यत्पादपद्मं च द्रष्टुं नैव क्षमः प्रभो

svayaṃ vidhātā jagatāṃ pradātā sarvasaṃpadām | svapre yatpādapadmaṃ ca draṣṭuṃ naiva kṣamaḥ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसां फरदाता च संस्रष्टा प्राङ्गणे मम । स्वात्मारामेषु पूर्णेषु शुभप्रश्नमनीप्सितम्

tapasāṃ pharadātā ca saṃsraṣṭā prāṅgaṇe mama | svātmārāmeṣu pūrṇeṣu śubhapraśnamanīpsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगीन्द्रैरपि सिद्धेन्द्रैः सुरेन्द्रैश्च मुनीन्द्रकैः । ध्यानादृष्टश्च यो देवः स शिवः प्राङ्गणे मम

yogīndrairapi siddhendraiḥ surendraiśca munīndrakaiḥ | dhyānādṛṣṭaśca yo devaḥ sa śivaḥ prāṅgaṇe mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालस्य कालो भगवान्मृत्योर्मृत्युश्च यः प्रभुः । मृत्युंजयश्च सर्वेशोनराणां दृष्टिगोचरः

kālasya kālo bhagavānmṛtyormṛtyuśca yaḥ prabhuḥ | mṛtyuṃjayaśca sarveśonarāṇāṃ dṛṣṭigocaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यमूर्ध्नां सहस्रेषु मूर्ध्नि विश्वं चराचरम् । नास्त्यन्तः सर्ववेदेषु सोऽयं च मम प्राङ्गणे

yasyamūrdhnāṃ sahasreṣu mūrdhni viśvaṃ carācaram | nāstyantaḥ sarvavedeṣu so'yaṃ ca mama prāṅgaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वकामप्रणेयो हि सर्वाग्रे यस्य पूजनम् । श्रेष्ठो देवगणानां च स गणेशो ममाङ्गणे

sarvakāmapraṇeyo hi sarvāgre yasya pūjanam | śreṣṭho devagaṇānāṃ ca sa gaṇeśo mamāṅgaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनीनां वैष्णवानां च प्रवनो ज्ञानिनां गुरुः । सनत्कुमारो भगवान्प्रत्यक्षः प्राङ्गणे मम

munīnāṃ vaiṣṇavānāṃ ca pravano jñānināṃ guruḥ | sanatkumāro bhagavānpratyakṣaḥ prāṅgaṇe mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मपुत्राश्च पौत्राश्च प्रपौत्राश्चापि वंशजाः । ते सर्वे मदगृहेऽद्यैव ज्वलन्तो ब्रह्मतेजसा

brahmaputrāśca pautrāśca prapautrāścāpi vaṃśajāḥ | te sarve madagṛhe'dyaiva jvalanto brahmatejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो कल्पान्तपर्यन्तं तीर्थीभूतो ममाऽऽश्रमः । येषां पादोदकैस्तीर्थ विशुद्धं तद्गृहे मम

aho kalpāntaparyantaṃ tīrthībhūto mamā''śramaḥ | yeṣāṃ pādodakaistīrtha viśuddhaṃ tadgṛhe mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रपादोदकं भुक्त्वा दत्त्वा विप्राय दक्षिणाम् । स्रानानां सर्वतीर्थानां फलमाप्नोति निश्चितम्

viprapādodakaṃ bhuktvā dattvā viprāya dakṣiṇām | srānānāṃ sarvatīrthānāṃ phalamāpnoti niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निकृन्तनं च विपदां व्याधिनिर्मुलकारणम् । सुखदं शुभदं सारं विप्रपादोदकं नृणाम्

nikṛntanaṃ ca vipadāṃ vyādhinirmulakāraṇam | sukhadaṃ śubhadaṃ sāraṃ viprapādodakaṃ nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न गङ्गासदृशं तीर्थ न देवो माधवात्परः । सनत्कुमारा द्भक्तो न न हि कल्पतरोस्तरुः

na gaṅgāsadṛśaṃ tīrtha na devo mādhavātparaḥ | sanatkumārā dbhakto na na hi kalpatarostaruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पुष्पं पारिजाताच्च न व्रतं हरिवासरात् । पूजने न हि पूज्यं च न पत्रं तुलसीपरम्

na puṣpaṃ pārijātācca na vrataṃ harivāsarāt | pūjane na hi pūjyaṃ ca na patraṃ tulasīparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न देवी प्रकृतेश्चापि नाऽऽधारः पवनात्परः । न हि स्थूलो महाविष्णोर्न सूक्ष्मं परमाणुतः

na devī prakṛteścāpi nā''dhāraḥ pavanātparaḥ | na hi sthūlo mahāviṣṇorna sūkṣmaṃ paramāṇutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ब्राह्मणात्परः पूतो नाऽऽश्रमश्च न तीर्यकम् । न देवो न परः कोऽपि चेत्याह कमलोद्भवः

na brāhmaṇātparaḥ pūto nā''śramaśca na tīryakam | na devo na paraḥ ko'pi cetyāha kamalodbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मविष्णुशिवादीनां प्रकृतेश्च परः प्रभुः । ध्यानासाध्यो दुराराध्यो योगिनामपि निश्चितम्

brahmaviṣṇuśivādīnāṃ prakṛteśca paraḥ prabhuḥ | dhyānāsādhyo durārādhyo yogināmapi niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गुणश्च निराकारो भक्तानुग्रहविग्रहः । स एव चक्षुषो नॄणां साक्षाद्देवश्च मद्गृहे

nirguṇaśca nirākāro bhaktānugrahavigrahaḥ | sa eva cakṣuṣo nṝṇāṃ sākṣāddevaśca madgṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवैर्ब्रह्मेशशेषैश्च ध्यातं यत्पादपङ्कजम् । धनेशेन गणेशेन दिनेशेनापि दुर्लभम्

devairbrahmeśaśeṣaiśca dhyātaṃ yatpādapaṅkajam | dhaneśena gaṇeśena dineśenāpi durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा भीष्मकः कृष्णं समानीय स्वयं पुरः । तुष्टाव सामवेदोक्तस्तोत्रेण परमेश्वरम्

ityuktvā bhīṣmakaḥ kṛṣṇaṃ samānīya svayaṃ puraḥ | tuṣṭāva sāmavedoktastotreṇa parameśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीष्मक उवाच सर्वान्तरात्मा सर्वेषां साक्षी निर्लिप्त एव च । कर्मिणां कर्मणामेव कारणानां च कारणम्

bhīṣmaka uvāca sarvāntarātmā sarveṣāṃ sākṣī nirlipta eva ca | karmiṇāṃ karmaṇāmeva kāraṇānāṃ ca kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्वदन्ति त्वामेकं ज्योतीरूपं सनातनम् । केचिच्च परमात्मानं जीवो यत्प्रतिबिम्बकः

kecidvadanti tvāmekaṃ jyotīrūpaṃ sanātanam | kecicca paramātmānaṃ jīvo yatpratibimbakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचित्प्राकृतिकं जीवं सगृणं भ्रान्तबुद्धयः । केचिन्नित्यशरीरं च बुद्धा (धा) श्च सूक्ष्मबुद्धयः

kecitprākṛtikaṃ jīvaṃ sagṛṇaṃ bhrāntabuddhayaḥ | kecinnityaśarīraṃ ca buddhā (dhā) śca sūkṣmabuddhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिरभ्यन्तरे नित्यं देहरूपं सनातनम् । कस्मात्तेजः प्रभवति साकारमीश्वरं विना

jyotirabhyantare nityaṃ deharūpaṃ sanātanam | kasmāttejaḥ prabhavati sākāramīśvaraṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्तुत्वा स चाऽऽचान्तः स्मरन्विष्णुं च नारद । पाद्यं पद्मार्चिते पादपद्मे चायं ददौ मुदा

evaṃ stutvā sa cā''cāntaḥ smaranviṣṇuṃ ca nārada | pādyaṃ padmārcite pādapadme cāyaṃ dadau mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्ध्यं च प्रददौ तत्र दूर्वापुष्पजलान्वितम् । मधुपर्कं च सुरभिं सर्वाङ्गे गन्धयन्दनम्

ardhyaṃ ca pradadau tatra dūrvāpuṣpajalānvitam | madhuparkaṃ ca surabhiṃ sarvāṅge gandhayandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्प्रदत्तं महेन्द्रेण शुभकर्मणि यौतुकम् । पारिजातस्य माल्यं च जामातुश्च गले ददौ

yatpradattaṃ mahendreṇa śubhakarmaṇi yautukam | pārijātasya mālyaṃ ca jāmātuśca gale dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुबेरेण च यदत्तममूल्यरत्नभूषणम् । चकार वरणं तस्य स राजा भक्तिपूर्वकम्

kubereṇa ca yadattamamūlyaratnabhūṣaṇam | cakāra varaṇaṃ tasya sa rājā bhaktipūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कह्निशुद्धांशुकयुगं यद्दत्तं वाह्निना पुरा । ददौ तदेव कृष्णाय परिपूर्णतमाय च

kahniśuddhāṃśukayugaṃ yaddattaṃ vāhninā purā | dadau tadeva kṛṣṇāya paripūrṇatamāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वलितं रत्नमुकुटं यद्दत्तं विश्वकर्मणा । ददौ तन्मस्तके राजा कृष्णस्य परमात्मनः

jvalitaṃ ratnamukuṭaṃ yaddattaṃ viśvakarmaṇā | dadau tanmastake rājā kṛṣṇasya paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूपं रत्नप्रदीपं च नैवेद्यं सुमनोहरम् । नानाप्रकारपुष्पं च रत्नसिहासनं ददौ

dhūpaṃ ratnapradīpaṃ ca naivedyaṃ sumanoharam | nānāprakārapuṣpaṃ ca ratnasihāsanaṃ dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ततीर्थोदकं चैव पुनराचमनीयकम् । ताम्बूलं च वरं रम्यं कर्पूरादिसुवासितम्

saptatīrthodakaṃ caiva punarācamanīyakam | tāmbūlaṃ ca varaṃ ramyaṃ karpūrādisuvāsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शय्यां रतिकरी रम्यां पानार्थं वासितं जलम् । कृत्वा च वरणं राजा परिहारं चकारतम्

śayyāṃ ratikarī ramyāṃ pānārthaṃ vāsitaṃ jalam | kṛtvā ca varaṇaṃ rājā parihāraṃ cakāratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृताञ्जलिपुटो राजा तस्मै पुष्पाञ्जलीं ददौ

kṛtāñjalipuṭo rājā tasmai puṣpāñjalīṃ dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo रुक्मिण्युद्वाहे सप्ताधिकशततमोऽध्यायः

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo rukmiṇyudvāhe saptādhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.