Library·Brahmavaivarta Purāṇa·4·4.111

Brahmavaivarta Purāṇa 4.111

राधिकोवाच ज्ञानात्मकश्च परमो ब्रह्मेशशेषपूजितः । ज्ञानं च न ददौ तुभ्यं मन्मुलं प्रेषिता सति

rādhikovāca jñānātmakaśca paramo brahmeśaśeṣapūjitaḥ | jñānaṃ ca na dadau tubhyaṃ manmulaṃ preṣitā sati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव च्छद्मना तुभ्यं भावार्थं बोधयामि किम् । वेदाः सन्तश्च भावार्थं नैव जानन्ति तस्य च

tenaiva cchadmanā tubhyaṃ bhāvārthaṃ bodhayāmi kim | vedāḥ santaśca bhāvārthaṃ naiva jānanti tasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीजातिरबला मूढा वक्तुतोऽज्ञानतत्परा । ततस्तद्विरहेणैव संततं हतचेतना

strījātirabalā mūḍhā vaktuto'jñānatatparā | tatastadviraheṇaiva saṃtataṃ hatacetanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं वाऽहं कथयिष्यामि ज्ञानं पञ्चविधेषु च । भक्त्यात्मकं सर्वपरं निबोध कथयामि ते

kiṃ vā'haṃ kathayiṣyāmi jñānaṃ pañcavidheṣu ca | bhaktyātmakaṃ sarvaparaṃ nibodha kathayāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकृष्णस्य वरेणापि न साधो निर्भयो भव । गोलोके चापि पतनं संभवेच्च कुयोगिनः

śrīkṛṣṇasya vareṇāpi na sādho nirbhayo bhava | goloke cāpi patanaṃ saṃbhavecca kuyoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्सर्वं परित्यज्य भजस्व परमेश्वरम् । पुत्रबुद्धिं परित्यज्य ब्रह्मरूपं निशामय

tasmātsarvaṃ parityajya bhajasva parameśvaram | putrabuddhiṃ parityajya brahmarūpaṃ niśāmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यशोदे भवती सर्वे परित्यज्य च नश्वरम् । गत्वा वृन्दावनं रम्यं पुण्यक्षेत्रं च भारतम्

yaśode bhavatī sarve parityajya ca naśvaram | gatvā vṛndāvanaṃ ramyaṃ puṇyakṣetraṃ ca bhāratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा त्रिकालस्नानं च निर्मले यमुनाजले । कृत्वाऽष्टदलपद्मं च स्निग्धेन चन्दनेन च

kṛtvā trikālasnānaṃ ca nirmale yamunājale | kṛtvā'ṣṭadalapadmaṃ ca snigdhena candanena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानेन गर्गदत्तेन शुद्धेन मनसा सति । संपूज्य परमानन्दं सानन्दं व्रज तत्पदम्

dhyānena gargadattena śuddhena manasā sati | saṃpūjya paramānandaṃ sānandaṃ vraja tatpadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा निकृन्तनं कर्म पिदृभिः शतकैः सह । वैष्णवेन सहाऽऽलापं कुरुष्व सततं सति

kṛtvā nikṛntanaṃ karma pidṛbhiḥ śatakaiḥ saha | vaiṣṇavena sahā''lāpaṃ kuruṣva satataṃ sati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरं हुतवहज्वालां भक्तो वाञ्छति पञ्जरम् । वरं च कण्टके वासं वरं च विष्भक्षणम्

varaṃ hutavahajvālāṃ bhakto vāñchati pañjaram | varaṃ ca kaṇṭake vāsaṃ varaṃ ca viṣbhakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिभक्तिविहीनानां न सङ्गं नाशकारणम् । स्वयं नष्टो भक्तिहीनो बृद्धिणेदं करोति च

haribhaktivihīnānāṃ na saṅgaṃ nāśakāraṇam | svayaṃ naṣṭo bhaktihīno bṛddhiṇedaṃ karoti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्कुरो भक्तिवृक्षस्य भक्तसङ्गेन वर्धते । परं हरिकथालापपीयूषासेचनेन च

aṅkuro bhaktivṛkṣasya bhaktasaṅgena vardhate | paraṃ harikathālāpapīyūṣāsecanena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभक्तालापदीपाग्निज्वालायाः कलयापि च । अङ्कुरः शुष्कतां याति पुनः सेकेन वर्धते

abhaktālāpadīpāgnijvālāyāḥ kalayāpi ca | aṅkuraḥ śuṣkatāṃ yāti punaḥ sekena vardhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादभक्तसङ्गं च सावधानः परित्यज । यथा दृष्ट्वा कालसर्पं नरो भीत्वा पलायते

tasmādabhaktasaṅgaṃ ca sāvadhānaḥ parityaja | yathā dṛṣṭvā kālasarpaṃ naro bhītvā palāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यशोदे च प्रयत्नेन स्वात्मनः पुत्रमीश्वरम् । राम नारायणनन्त मुकुन्द मधुसूदन

yaśode ca prayatnena svātmanaḥ putramīśvaram | rāma nārāyaṇananta mukunda madhusūdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण केशव कंसारे हरे वैकुण्ठ वामन । इत्येकादश नामानि पठेद्वा पाठयेदिति

kṛṣṇa keśava kaṃsāre hare vaikuṇṭha vāmana | ityekādaśa nāmāni paṭhedvā pāṭhayediti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्मकोटिसहस्राणां पातकादेव मुच्यते । राशब्दो विश्ववचनो मश्चापीश्वरवाचकः

janmakoṭisahasrāṇāṃ pātakādeva mucyate | rāśabdo viśvavacano maścāpīśvaravācakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वानामीश्वरो यो हि तेन रामः प्रकीर्तितः । रमते रमया सार्वं तेन रामं विदुर्बुधा

viśvānāmīśvaro yo hi tena rāmaḥ prakīrtitaḥ | ramate ramayā sārvaṃ tena rāmaṃ vidurbudhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमाया रमणस्थानं रामं रामविदो विदुः । राश्चेति लक्ष्मीवचनो मश्चापीश्वरवाचकः

ramāyā ramaṇasthānaṃ rāmaṃ rāmavido viduḥ | rāśceti lakṣmīvacano maścāpīśvaravācakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मीपतिं गतिं रामं प्रवदन्ति मनीषिणः । नाम्नां सहस्रं दिव्यानां स्मरणे यत्फलं लभेत्

lakṣmīpatiṃ gatiṃ rāmaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ | nāmnāṃ sahasraṃ divyānāṃ smaraṇe yatphalaṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्फलं लभते नूनं रामोच्चारणमात्रतः । सारूप्यमुक्तिवचनो सारेति च विदुर्बुधाः

tatphalaṃ labhate nūnaṃ rāmoccāraṇamātrataḥ | sārūpyamuktivacano sāreti ca vidurbudhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो देवोऽप्ययनं तस्य स च नारायणः स्मृतः । नाराश्च कृतपापाश्चाप्ययनं गमनं स्मृतम्

yo devo'pyayanaṃ tasya sa ca nārāyaṇaḥ smṛtaḥ | nārāśca kṛtapāpāścāpyayanaṃ gamanaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो हि गमनं तेषां सोऽयं नारायणः स्मृतः । सकृन्नारायणेत्युक्त्वा पुमान्कल्मशतत्रयम्

yato hi gamanaṃ teṣāṃ so'yaṃ nārāyaṇaḥ smṛtaḥ | sakṛnnārāyaṇetyuktvā pumānkalmaśatatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गादिसर्वतीर्थेषु स्नातो भवति निश्चितम् । नारं च मोक्षणं पुण्यमयनं ज्ञानमीप्सितम्

gaṅgādisarvatīrtheṣu snāto bhavati niścitam | nāraṃ ca mokṣaṇaṃ puṇyamayanaṃ jñānamīpsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर्ज्ञानं भवेद्यस्मात्सोऽयं नारायणः प्रभुः । नास्त्यन्तो यस्य वेदेषु पुराणेषु चतुर्षु च

tayorjñānaṃ bhavedyasmātso'yaṃ nārāyaṇaḥ prabhuḥ | nāstyanto yasya vedeṣu purāṇeṣu caturṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्रेष्वन्येषु योगेषु तेनानन्तं विदुर्बुधाः । मुकुमध्ययमानं च निर्वाणं मोक्षवाचकम् ।। २७ ।।* तद्ददाति च यो देवो मुकुंदस्तेन कीर्तितः । मुकुं भक्तिरसप्रेमवचनं वेदसंमतम् ।। २८ ।।** यस्तं ददाति भक्तेभ्यो मुकंदस्तेन कीर्तितः । सूदनं मधुदैत्यस्य यस्मात्स मधुसूदनः

śāstreṣvanyeṣu yogeṣu tenānantaṃ vidurbudhāḥ | mukumadhyayamānaṃ ca nirvāṇaṃ mokṣavācakam || 27 ||* taddadāti ca yo devo mukuṃdastena kīrtitaḥ | mukuṃ bhaktirasapremavacanaṃ vedasaṃmatam || 28 ||** yastaṃ dadāti bhaktebhyo mukaṃdastena kīrtitaḥ | sūdanaṃ madhudaityasya yasmātsa madhusūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सन्तो वदन्तीशं वेदे भिन्नार्थमीप्सितम् । मधु क्लीबं च माध्वीके कृतकर्मशुभाशुभे

iti santo vadantīśaṃ vede bhinnārthamīpsitam | madhu klībaṃ ca mādhvīke kṛtakarmaśubhāśubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तानां कर्मणां चैव सूदनं मधुसूदनः । परिणामाशुभं कर्मं भ्रान्तानां मधुरं मधु

bhaktānāṃ karmaṇāṃ caiva sūdanaṃ madhusūdanaḥ | pariṇāmāśubhaṃ karmaṃ bhrāntānāṃ madhuraṃ madhu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोति सूदनं यो हि स एव मधुसूदनः । कृषिरुत्कृष्टवचनो णश्च सद्भक्तिवाचकः

karoti sūdanaṃ yo hi sa eva madhusūdanaḥ | kṛṣirutkṛṣṭavacano ṇaśca sadbhaktivācakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्चापि दातृवचनः कृष्णं तेन विदुर्बुधाः । कृषिश्च परमानन्दे णश्च तद्दास्यकर्मणि

aścāpi dātṛvacanaḥ kṛṣṇaṃ tena vidurbudhāḥ | kṛṣiśca paramānande ṇaśca taddāsyakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर्दाता च यो देवस्तेन कृष्णः प्रकीर्तितः । कोटिजन्मार्जिते पापे कृषिःक्लेशे च वर्तते

tayordātā ca yo devastena kṛṣṇaḥ prakīrtitaḥ | koṭijanmārjite pāpe kṛṣiḥkleśe ca vartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तानां णश्च निर्वाणे तेन कृष्णः प्रकीर्तितः । नाम्नां सहस्रं दिव्यानां त्रिरावृत्त्या चयत्फलम्

bhaktānāṃ ṇaśca nirvāṇe tena kṛṣṇaḥ prakīrtitaḥ | nāmnāṃ sahasraṃ divyānāṃ trirāvṛttyā cayatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकावृत्त्या तु कृष्णस्य तत्फलं लभते नरः । कृष्णनाम्नः परं नाम न भूतं न भविष्यति

ekāvṛttyā tu kṛṣṇasya tatphalaṃ labhate naraḥ | kṛṣṇanāmnaḥ paraṃ nāma na bhūtaṃ na bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेभ्यश्च परं नाम कृष्णेति वैदिका विदुः । कृष्ण कृष्णोति हे गोपि यस्तं स्मरति नित्यशः

sarvebhyaśca paraṃ nāma kṛṣṇeti vaidikā viduḥ | kṛṣṇa kṛṣṇoti he gopi yastaṃ smarati nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलं भित्त्वा यथा पद्मं नरकादुद्धरेच्च सः । कृष्णेति मङ्गलं नाम यस्य वाचि प्रवर्तते

jalaṃ bhittvā yathā padmaṃ narakāduddharecca saḥ | kṛṣṇeti maṅgalaṃ nāma yasya vāci pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भस्मीभवन्ति सद्यस्तु महापातककोटयः । अश्वमेधसहस्रेभ्यः फलं कृष्णजपस्य च

bhasmībhavanti sadyastu mahāpātakakoṭayaḥ | aśvamedhasahasrebhyaḥ phalaṃ kṛṣṇajapasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरं तेभ्यः पुनर्जन्म नातो भक्तपुनर्भवः । सर्वेषामपि यज्ञानां लक्षाणि च व्रतानि च

varaṃ tebhyaḥ punarjanma nāto bhaktapunarbhavaḥ | sarveṣāmapi yajñānāṃ lakṣāṇi ca vratāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थस्नानानि सर्वाणि तपांस्यनशनानि च । वेदपाठसहस्राणि प्रादक्षिण्यं भुवः शतम्

tīrthasnānāni sarvāṇi tapāṃsyanaśanāni ca | vedapāṭhasahasrāṇi prādakṣiṇyaṃ bhuvaḥ śatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णनामजपस्यास्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् । तेषां लोभा द्भवेत्स्वर्गफलं च सुचिरं नृणाम्

kṛṣṇanāmajapasyāsya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm | teṣāṃ lobhā dbhavetsvargaphalaṃ ca suciraṃ nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्कादवश्यं पुंसश्च जपकर्तुर्हरेः पदम् । के जले सर्वदेहेऽपि शयनं यस्य चाऽऽत्मनः

svarkādavaśyaṃ puṃsaśca japakarturhareḥ padam | ke jale sarvadehe'pi śayanaṃ yasya cā''tmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वदन्ति वैदिकाः सर्वे तं देवं केशवं परम् । कंसश्च पातके विघ्ने रोगे शोके च दानवे

vadanti vaidikāḥ sarve taṃ devaṃ keśavaṃ param | kaṃsaśca pātake vighne roge śoke ca dānave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषामरिर्निहन्ता च स कंसारिः प्रकीर्तितः । रुद्ररूपेण संहर्ता विश्वानामपि नित्यशः

teṣāmarirnihantā ca sa kaṃsāriḥ prakīrtitaḥ | rudrarūpeṇa saṃhartā viśvānāmapi nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तानां पातकानां च हरिस्तेन प्रकीर्तितः । मा च ब्रह्मस्वरूपा या मूलप्रकृतिरीश्वरी

bhaktānāṃ pātakānāṃ ca haristena prakīrtitaḥ | mā ca brahmasvarūpā yā mūlaprakṛtirīśvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणीति विख्याता विष्णुमाया सनातनी । महालक्ष्मीस्वरूपा च वेदमाता सरस्वती राधा वसुंधरा गङ्गा तासां स्वामी च माधवः

nārāyaṇīti vikhyātā viṣṇumāyā sanātanī | mahālakṣmīsvarūpā ca vedamātā sarasvatī rādhā vasuṃdharā gaṅgā tāsāṃ svāmī ca mādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मेशशेषादिभवैश्च वन्द्यं ध्यानैर्न किंचित्सनकादिभिश्च । वेदैः पुराणैर्न निरूपितं च भजस्व भक्त्या नवनीतचोरम्

brahmeśaśeṣādibhavaiśca vandyaṃ dhyānairna kiṃcitsanakādibhiśca | vedaiḥ purāṇairna nirūpitaṃ ca bhajasva bhaktyā navanītacoram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व चापि दुग्धं क्व दघि घृतं वा नवोद्धृतं वा क्व च तक्रमीप्सितम् । तेषां क्व चोरोभवतिं क्व चापि क्व बन्धनं ते भवमूलमध्ये

kva cāpi dugdhaṃ kva daghi ghṛtaṃ vā navoddhṛtaṃ vā kva ca takramīpsitam | teṣāṃ kva corobhavatiṃ kva cāpi kva bandhanaṃ te bhavamūlamadhye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न योगिभिः सिद्धगणैर्मुनीन्द्रैर्न भक्तसंघैर्भवपद्मशेषैः । योगैर्न बद्धो न हि रक्षितुं क्षमैः कथं स वद्धस्तव मूलमध्यतः

na yogibhiḥ siddhagaṇairmunīndrairna bhaktasaṃghairbhavapadmaśeṣaiḥ | yogairna baddho na hi rakṣituṃ kṣamaiḥ kathaṃ sa vaddhastava mūlamadhyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रम्णानु भक्त्या स्तवनेन पूजया भजस्व पुत्रं तरसा च भारते । हृत्पद्ममध्ये स्थितमीश्वरं परं ध्यानेन यत्नेन च संततं सति

pramṇānu bhaktyā stavanena pūjayā bhajasva putraṃ tarasā ca bhārate | hṛtpadmamadhye sthitamīśvaraṃ paraṃ dhyānena yatnena ca saṃtataṃ sati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरं वृणुष्व भद्रं ते यत्ते मनसि वाञ्छितम् । सर्वं दास्यामि जगति देवानामपि दुर्लभम्

varaṃ vṛṇuṣva bhadraṃ te yatte manasi vāñchitam | sarvaṃ dāsyāmi jagati devānāmapi durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यशोदोवाच हरौ च निश्चला भक्तिस्तद्दास्यं वाञ्छितं मम । तव नाम्नश्च व्युत्पत्तिः का वा तद्वक्तुमर्हसि

yaśodovāca harau ca niścalā bhaktistaddāsyaṃ vāñchitaṃ mama | tava nāmnaśca vyutpattiḥ kā vā tadvaktumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राधिकोवाच भवेद्भक्तिर्निश्चला ते हरेर्दास्यं च दुर्लभम् । लभस्व मद्वरेणापि कथयामि सुनिर्णयम्

rādhikovāca bhavedbhaktirniścalā te harerdāsyaṃ ca durlabham | labhasva madvareṇāpi kathayāmi sunirṇayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा नन्देन दृष्टाऽहं भाण्डीरे वटमूलके । मया च कथितो नन्दो निषिद्धश्च प्रजेश्वरः

purā nandena dṛṣṭā'haṃ bhāṇḍīre vaṭamūlake | mayā ca kathito nando niṣiddhaśca prajeśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमेव स्वयं राधा छाया रायणकामिनी । रायणः श्रीहरेरंशः पार्षदप्रवरो महान्

ahameva svayaṃ rādhā chāyā rāyaṇakāminī | rāyaṇaḥ śrīhareraṃśaḥ pārṣadapravaro mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राशब्दश्च महाविष्णुर्विश्वानि यस्य लोमसु । विश्वप्राणिषु विश्वेषु धा धात्री मातृवाचकः

rāśabdaśca mahāviṣṇurviśvāni yasya lomasu | viśvaprāṇiṣu viśveṣu dhā dhātrī mātṛvācakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्री माताऽहमेतेषां मूलप्रकृतिरीश्वरी । तेन राधा समाख्याता हरिणा च पुरा बुधैः

dhātrī mātā'hameteṣāṃ mūlaprakṛtirīśvarī | tena rādhā samākhyātā hariṇā ca purā budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं सुदामशापेन वृषभानसुताऽधुना । शतवर्षं च विच्छेदो हरिणा सह सांप्रतम्

ahaṃ sudāmaśāpena vṛṣabhānasutā'dhunā | śatavarṣaṃ ca vicchedo hariṇā saha sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषभानश्च कृष्णस्य पार्षदप्रवरो महान् । पितॄणां मानसी कन्या मम माता कलावती

vṛṣabhānaśca kṛṣṇasya pārṣadapravaro mahān | pitṝṇāṃ mānasī kanyā mama mātā kalāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयोनिसंभवाऽहं च मम माता च भारते । पुनः सार्थं च युष्माभिर्यास्यामि श्रीहरेः पदम्

ayonisaṃbhavā'haṃ ca mama mātā ca bhārate | punaḥ sārthaṃ ca yuṣmābhiryāsyāmi śrīhareḥ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ते कथितं सर्वं व्रजं व्रज व्रजेश्वरि । व्रजेश्वरेण सहिता स्वामिना ज्ञानिना सति

iti te kathitaṃ sarvaṃ vrajaṃ vraja vrajeśvari | vrajeśvareṇa sahitā svāminā jñāninā sati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममाधुना च भवती ध्यानस्य व्यवधानिका । ध्यानभङ्गे महादोषो नराणामपि सुन्दरि

mamādhunā ca bhavatī dhyānasya vyavadhānikā | dhyānabhaṅge mahādoṣo narāṇāmapi sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारादनाo राधायशोदासंo एकादशाधिकशततमोऽध्यायः

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nārādanāo rādhāyaśodāsaṃo ekādaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.