नारद उवाच
सर्वं श्रुतं महाभाग नारशेषमभीप्सितम् ।
किमपूर्व पुराणं च ब्रह्मवैवर्तमिष्टदम्
nārada uvāca
sarvaṃ śrutaṃ mahābhāga nāraśeṣamabhīpsitam |
kimapūrva purāṇaṃ ca brahmavaivartamiṣṭadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुना किं करिष्यामि तन्मां ब्रूहि जगद्गुरो ।
आज्ञां कुरु तपस्यां च कर्तु यामि हिमालयम्
adhunā kiṃ kariṣyāmi tanmāṃ brūhi jagadguro |
ājñāṃ kuru tapasyāṃ ca kartu yāmi himālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायण उवाच
उवबर्हणगन्धर्दः पञ्चशत्कामिनीपतिः ।
जन्मान्तरे भवानासीदधुना ब्रह्मपुत्रकः
nārāyaṇa uvāca
uvabarhaṇagandhardaḥ pañcaśatkāminīpatiḥ |
janmāntare bhavānāsīdadhunā brahmaputrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तास्वेका च सती रम्या तपसा शंकरं परम् ।
आराध्य च वरं लेभे वाञ्छितं नारदं पतिम्
tāsvekā ca satī ramyā tapasā śaṃkaraṃ param |
ārādhya ca varaṃ lebhe vāñchitaṃ nāradaṃ patim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा च सृञ्जयकन्या च स्वर्णष्ठीवीसहोदरा ।
तां विवाहं कुरुष्वेति शंकराज्ञा कथं वृथा
sā ca sṛñjayakanyā ca svarṇaṣṭhīvīsahodarā |
tāṃ vivāhaṃ kuruṣveti śaṃkarājñā kathaṃ vṛthā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुन्दरी सुन्दरीष्वेवं कोमलां कमलाकलाम् ।
पतिव्रतां महाभगां रम्यां सुप्रियवादिनीम्
sundarī sundarīṣvevaṃ komalāṃ kamalākalām |
pativratāṃ mahābhagāṃ ramyāṃ supriyavādinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामुकीं कमनीयां च शश्वत्सुस्थिरयौवनाम् ।
विधात्रा लिखितं कर्म प्राक्तनं केन वार्यते
kāmukīṃ kamanīyāṃ ca śaśvatsusthirayauvanām |
vidhātrā likhitaṃ karma prāktanaṃ kena vāryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभुक्तं क्षीयते कर्म कल्पकोटिशतैरपि ।
अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं शुभाशुभम्
nābhuktaṃ kṣīyate karma kalpakoṭiśatairapi |
avaśyameva bhoktavyaṃ kṛtaṃ śubhāśubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच
नारायणवचः श्रुत्वा हृदयेन विदूयता ।
प्रणम्य प्रययौ शीघ्रं नारदः सृञ्जयालयम्
sūta uvāca
nārāyaṇavacaḥ śrutvā hṛdayena vidūyatā |
praṇamya prayayau śīghraṃ nāradaḥ sṛñjayālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौनक उवाच
अहो सूत महाभाग श्रुतं किं परमाद्भुतम् ।
किमपूर्वं रहस्यं च सरसं च पुरातनम्
śaunaka uvāca
aho sūta mahābhāga śrutaṃ kiṃ paramādbhutam |
kimapūrvaṃ rahasyaṃ ca sarasaṃ ca purātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुना श्रोतुमिच्छामि विवाहं नारदस्य च ।
अतीन्द्रियस्य च मुनेर्ब्रह्मपुत्रस्य सांप्रतम्
adhunā śrotumicchāmi vivāhaṃ nāradasya ca |
atīndriyasya ca munerbrahmaputrasya sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच
नारदो मू(गु)ढरुपश्च दृष्टावा सृञ्जयकन्यकाम् ।
तपस्विनीं महाभागां विष्णुव्रतपरायणाम्
sūta uvāca
nārado mū(gu)ḍharupaśca dṛṣṭāvā sṛñjayakanyakām |
tapasvinīṃ mahābhāgāṃ viṣṇuvrataparāyaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययौ ब्रह्मसभां रम्यां सर्वदेवैः समावृताम् ।
प्रणम्य पितरं शान्तः सर्वं तत्त्वमुवाच तम्
yayau brahmasabhāṃ ramyāṃ sarvadevaiḥ samāvṛtām |
praṇamya pitaraṃ śāntaḥ sarvaṃ tattvamuvāca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मा प्रहृष्टवदनः श्रुत्वा वार्तां शुभावहाम् ।
तपस्विनं च पुत्रं च संप्राप्य जगतां पतिः
brahmā prahṛṣṭavadanaḥ śrutvā vārtāṃ śubhāvahām |
tapasvinaṃ ca putraṃ ca saṃprāpya jagatāṃ patiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्ननिर्माणयानेन सार्धं देवैः शुभे क्षणे ।
पुत्रं कृत्वा च पुरतो ययौ सृञ्जयमन्दिरम्
ratnanirmāṇayānena sārdhaṃ devaiḥ śubhe kṣaṇe |
putraṃ kṛtvā ca purato yayau sṛñjayamandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा सृञ्जयो राजा रत्नभूषणभूषिताम् ।
गृहीत्वा कन्यकां रम्यां नारदाय ददौ मुदा
tacchrutvā sṛñjayo rājā ratnabhūṣaṇabhūṣitām |
gṛhītvā kanyakāṃ ramyāṃ nāradāya dadau mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्वं दक्षिणां दत्त्वा मणिमुक्तादिकं तथा ।
पुटाञ्जलियुतो भूत्वा परिहारे चकार सः
sarvasvaṃ dakṣiṇāṃ dattvā maṇimuktādikaṃ tathā |
puṭāñjaliyuto bhūtvā parihāre cakāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्यां समर्प्य ब्रह्माणं राजा च योगिनां वरः ।
रुरोद भृशमुच्चैश्च वत्से वत्स इतीरितम्
kanyāṃ samarpya brahmāṇaṃ rājā ca yogināṃ varaḥ |
ruroda bhṛśamuccaiśca vatse vatsa itīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व यासि त्यक्त्वा मद्गेहं शून्यं क मललोचने ।
अहं यामि वनं घोरं त्वां त्यक्त्वा जीवितो मृतः
kva yāsi tyaktvā madgehaṃ śūnyaṃ ka malalocane |
ahaṃ yāmi vanaṃ ghoraṃ tvāṃ tyaktvā jīvito mṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य पितरं कन्या रुदन्तं मातरं तथा ।
रुदतीं तां रुदन्ती साऽप्यारुरोह रथं विधेः
praṇamya pitaraṃ kanyā rudantaṃ mātaraṃ tathā |
rudatīṃ tāṃ rudantī sā'pyāruroha rathaṃ vidheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा च सभार्यं च पुत्रं धाता मुदाऽन्वितः ।
प्रययौ ब्रह्मलोकं च देवन्द्रैर्मुनिभिः सह
gṛhītvā ca sabhāryaṃ ca putraṃ dhātā mudā'nvitaḥ |
prayayau brahmalokaṃ ca devandrairmunibhiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणान्बोजयामास साङ्गे मङ्गलकर्मणि ।
देवानपि च सिद्धांश्च वादयामास दुंदुभिम्
brāhmaṇānbojayāmāsa sāṅge maṅgalakarmaṇi |
devānapi ca siddhāṃśca vādayāmāsa duṃdubhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदस्तु मुनिश्रेष्ठो बाधितः पूर्वकर्मणा ।
यस्य यत्प्राक्तनं विप्र दुर्लङ्ध्य केन वार्यते
nāradastu muniśreṣṭho bādhitaḥ pūrvakarmaṇā |
yasya yatprāktanaṃ vipra durlaṅdhya kena vāryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरम्ये पुष्पतल्पे च सुगन्धिचन्दनार्चिते ।
स रेमे रामया सार्ध बुबुधे न दिवानिशम्
suramye puṣpatalpe ca sugandhicandanārcite |
sa reme rāmayā sārdha bubudhe na divāniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृत्वा विवाहं च विरतो मुनिसत्तमः ।
उवास ब्रह्मलोकेषु वटमूले मनोहरे
evaṃ kṛtvā vivāhaṃ ca virato munisattamaḥ |
uvāsa brahmalokeṣu vaṭamūle manohare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राऽऽजगाम नग्नश्च प्रज्वलन्ब्रह्मतेजसा ।
सनत्कुमारो भगवान्साक्षाच्च बालको यथा
tatrā''jagāma nagnaśca prajvalanbrahmatejasā |
sanatkumāro bhagavānsākṣācca bālako yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टेः पूर्वश्च वयसा यथैव पञ्चहायनः ।
अयूडोऽनुपनीतश्च वेदसंध्याविहीनकः
sṛṣṭeḥ pūrvaśca vayasā yathaiva pañcahāyanaḥ |
ayūḍo'nupanītaśca vedasaṃdhyāvihīnakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णेति मन्त्रं जपति यस्य नारायणो गुरुः ।
अनन्तकालकल्पं च भ्रातृभिश्च त्रिभिः सह
kṛṣṇeti mantraṃ japati yasya nārāyaṇo guruḥ |
anantakālakalpaṃ ca bhrātṛbhiśca tribhiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवानामग्रणीशो ज्ञानिनां च गुरोर्गुरुः ।
आराद्दृष्ट्वा नारादस्तं भ्रातरं च सतां वरम्
vaiṣṇavānāmagraṇīśo jñānināṃ ca gurorguruḥ |
ārāddṛṣṭvā nārādastaṃ bhrātaraṃ ca satāṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहसा शिरसा भूमौ दण्डवत्प्रणनाम तम् ।
उवाच नारदं बालः प्रहस्य परमार्थकम्
sahasā śirasā bhūmau daṇḍavatpraṇanāma tam |
uvāca nāradaṃ bālaḥ prahasya paramārthakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनत्कुमार उवाच
अये भ्रातः किं करोषि कुशलं युवतीपतेः ।
स्त्रीपुंसोर्वर्धते प्रेम नित्यं तन्नित्यनूतनम्
sanatkumāra uvāca
aye bhrātaḥ kiṃ karoṣi kuśalaṃ yuvatīpateḥ |
strīpuṃsorvardhate prema nityaṃ tannityanūtanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्गलं ज्ञानमार्गस्य भक्तिद्वारकपाटकम् ।
मोक्षमार्गव्यवहितं चिरं बन्धनकारणम्
argalaṃ jñānamārgasya bhaktidvārakapāṭakam |
mokṣamārgavyavahitaṃ ciraṃ bandhanakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भवासस्य बीजं च परं नरककारणम् ।
पीयूषबुद्ध्या गरलं भुङ्क्ते पापी नराधमः
garbhavāsasya bījaṃ ca paraṃ narakakāraṇam |
pīyūṣabuddhyā garalaṃ bhuṅkte pāpī narādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परं नारायणं त्यक्त्वा यस्याऽऽस्ते विषये मनः ।
स वञ्चितो मायया चामृतं त्यक्त्वा विषं भजेत्
paraṃ nārāyaṇaṃ tyaktvā yasyā''ste viṣaye manaḥ |
sa vañcito māyayā cāmṛtaṃ tyaktvā viṣaṃ bhajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां कर्मभोगेऽस्ति कर्मिणामीश्वरं विना ।
वयं विधातुः पुत्राश्च सा बुद्धिरिति देहिनाम्
sarveṣāṃ karmabhoge'sti karmiṇāmīśvaraṃ vinā |
vayaṃ vidhātuḥ putrāśca sā buddhiriti dehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि ते नास्ति भोगश्च कथं गन्धर्वजन्म च ।कथं दासीसुतस्त्वं च मुक्तश्च भक्तसङ्गतः
yadi te nāsti bhogaśca kathaṃ gandharvajanma ca |kathaṃ dāsīsutastvaṃ ca muktaśca bhaktasaṅgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्गच्छ तपसे भ्रातस्त्यज मयामयीं प्रियाम् ।
सुपुण्ये भारते वर्षे तपसा भज माधवम्
nirgaccha tapase bhrātastyaja mayāmayīṃ priyām |
supuṇye bhārate varṣe tapasā bhaja mādhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिते नारायणे स्वेशे परे स्वपददातरि ।
विषयी विषयान्धश्च वञ्चितो मायया ध्रुवम्
sthite nārāyaṇe sveśe pare svapadadātari |
viṣayī viṣayāndhaśca vañcito māyayā dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहाण मम मन्त्रं च कृष्ण इत्यक्षरद्वयम् ।
सर्वेषामेव सन्त्राणां सारात्सारं परात्परम्
gṛhāṇa mama mantraṃ ca kṛṣṇa ityakṣaradvayam |
sarveṣāmeva santrāṇāṃ sārātsāraṃ parātparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषु च पुराणेषु वेदेषु च चतुर्षु च ।
धर्मशास्त्रैषु तन्त्रैषु नास्त्येवास्मात्परो मनुः
sarveṣu ca purāṇeṣu vedeṣu ca caturṣu ca |
dharmaśāstraiṣu tantraiṣu nāstyevāsmātparo manuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणेन दत्तो मे पुष्करे सूर्यपर्वणि ।
असंख्यकल्प जप्त्वाऽहं भ्रमामि सर्वपूजितः
nārāyaṇena datto me puṣkare sūryaparvaṇi |
asaṃkhyakalpa japtvā'haṃ bhramāmi sarvapūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा स्नापयित्वा तं ददौ दस्मै परं मनुम् ।
दिवानिशं स जपति पूतया मणिमालया
ityuktvā snāpayitvā taṃ dadau dasmai paraṃ manum |
divāniśaṃ sa japati pūtayā maṇimālayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै शुभाशिषं दत्त्वा मन्त्रं च वैष्णवाग्रणीः ।
गोलोकं प्रययौ द्रष्टुं भगवन्तं सनातनम्
tasmai śubhāśiṣaṃ dattvā mantraṃ ca vaiṣṇavāgraṇīḥ |
golokaṃ prayayau draṣṭuṃ bhagavantaṃ sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदस्तु मनु प्राप्य सर्वसिद्धिप्रदं वरम् ।
श्रीकृष्णे निश्चलां भक्तिं पूर्वकर्मनिकृन्तनीम्
nāradastu manu prāpya sarvasiddhipradaṃ varam |
śrīkṛṣṇe niścalāṃ bhaktiṃ pūrvakarmanikṛntanīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्त्वा मायामयीं भार्यां भारतं तपसे ययौ ।
कृतमालानदीतीरे ददर्श शंकरं परम्
tyaktvā māyāmayīṃ bhāryāṃ bhārataṃ tapase yayau |
kṛtamālānadītīre dadarśa śaṃkaraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च सहसा मूर्ध्ना प्रणनाम शिवं मुनिः ।
तमुवाच जगन्नाथो भक्तं च भक्तवत्सलः
dṛṣṭvā ca sahasā mūrdhnā praṇanāma śivaṃ muniḥ |
tamuvāca jagannātho bhaktaṃ ca bhaktavatsalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच
अहो नारद दृष्ट्वा त्वां प्रसन्नोऽहं स्वतेजसा ।
भक्तानां दर्शनं यत्र सुदिनं तच्छरीरिणाम्
mahādeva uvāca
aho nārada dṛṣṭvā tvāṃ prasanno'haṃ svatejasā |
bhaktānāṃ darśanaṃ yatra sudinaṃ taccharīriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं हि परमो लाभो देहिनां बक्तसंगमः ।
स स्नातः सर्वतीर्थेषु यो ददर्श च वैष्णवाम्
ayaṃ hi paramo lābho dehināṃ baktasaṃgamaḥ |
sa snātaḥ sarvatīrtheṣu yo dadarśa ca vaiṣṇavām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि प्राप्तो महामन्त्रः सर्वतन्त्रसुदुर्लभः ।
मया दत्तो गणेशाय स्कन्दाय स्वात्मजाय च
api prāpto mahāmantraḥ sarvatantrasudurlabhaḥ |
mayā datto gaṇeśāya skandāya svātmajāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मह्यं दत्तश्च कृष्णेन गोलोके रासमण्डले ।
ब्रह्मणे चापि धर्माय धर्मो नारायणाय च
mahyaṃ dattaśca kṛṣṇena goloke rāsamaṇḍale |
brahmaṇe cāpi dharmāya dharmo nārāyaṇāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मा सनत्कुमाराय तुम्यं दत्तश्च तेन वै ।
मन्त्रग्रहणमात्रेण जनो नारायणो भवेत्
brahmā sanatkumārāya tumyaṃ dattaśca tena vai |
mantragrahaṇamātreṇa jano nārāyaṇo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचारणं च नास्त्यत्र कालाकालं शुभाशुभम् ।
पञ्चलक्षजपेनैव पुरश्चरणमस्य च
vicāraṇaṃ ca nāstyatra kālākālaṃ śubhāśubham |
pañcalakṣajapenaiva puraścaraṇamasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानं च सामवेदोक्तं तेन ध्यायेच्च वैष्णवः ।
ध्यानं च पापदहनं कर्ममूलनिकृन्तनम्
dhyānaṃ ca sāmavedoktaṃ tena dhyāyecca vaiṣṇavaḥ |
dhyānaṃ ca pāpadahanaṃ karmamūlanikṛntanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णं नवघनश्यामं किशोरं पीतवाससम् ।
शतकोटीन्दुसौन्दर्यं दधानमतुलं परम्
kṛṣṇaṃ navaghanaśyāmaṃ kiśoraṃ pītavāsasam |
śatakoṭīndusaundaryaṃ dadhānamatulaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूषितं भूषणौघैस्तैरमूल्यरत्ननिर्मितैः ।
चन्दनोक्षितसर्वाङ्गं कौस्तुभेन विराजितम्
bhūṣitaṃ bhūṣaṇaughaistairamūlyaratnanirmitaiḥ |
candanokṣitasarvāṅgaṃ kaustubhena virājitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूरपिच्छचूडं च मालतीमाल्यमण्डितम् ।
ईषद्धास्यप्रसन्नास्यं नित्योपास्यं शिवादिभिः
mayūrapicchacūḍaṃ ca mālatīmālyamaṇḍitam |
īṣaddhāsyaprasannāsyaṃ nityopāsyaṃ śivādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानासाध्यं दुराराध्यं निर्गुणं प्रकृतेः परम् ।
सर्वेषां परमात्मानं भक्तानुग्रहविग्रहम्
dhyānāsādhyaṃ durārādhyaṃ nirguṇaṃ prakṛteḥ param |
sarveṣāṃ paramātmānaṃ bhaktānugrahavigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदानिर्वचनीयं त वरं सर्वेश्वरं भजे ।
ध्यानेनानेन तं ध्यात्वा भगवन्तं सनातनम्
vedānirvacanīyaṃ ta varaṃ sarveśvaraṃ bhaje |
dhyānenānena taṃ dhyātvā bhagavantaṃ sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भज तं परमानन्दं सत्यं नित्यं परात्परम् ।
इत्युक्त्वा स्वपदं शंभूर्जगाम् परमेश्वरः
bhaja taṃ paramānandaṃ satyaṃ nityaṃ parātparam |
ityuktvā svapadaṃ śaṃbhūrjagām parameśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं प्रणम्य जगन्नाथं नारदस्तपसे ययौ ।
नारदः श्रीहरिं स्मृत्वा योगात्त्यक्त्वा कलेवरम्
निलीनः पादपद्मे च पाद (पद्मा) पद्मार्चिते हरेः
taṃ praṇamya jagannāthaṃ nāradastapase yayau |
nāradaḥ śrīhariṃ smṛtvā yogāttyaktvā kalevaram
nilīnaḥ pādapadme ca pāda (padmā) padmārcite hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo नारदविवाहादिप्रकरणं
नाम त्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo nāradavivāhādiprakaraṇaṃ
nāma triṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.