Library·Brahmavaivarta Purāṇa·4·4.37
श्रीराधिकोवाच ।। एवंभूतस्य च विभोः सर्वेशस्य महात्मनः ।। न शस्तं कथमुच्छिष्टं ब्रूहि संदेहभञ्जन
śrīrādhikovāca || evaṃbhūtasya ca vibhoḥ sarveśasya mahātmanaḥ || na śastaṃ kathamucchiṣṭaṃ brūhi saṃdehabhañjana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच ।। शृणु देवि प्रवक्ष्येऽहमितिहासं पुरातनम् ।। पापेन्धनानां दहने ज्वलदाग्निशिखोपमम्
śrīkṛṣṇa uvāca || śṛṇu devi pravakṣye'hamitihāsaṃ purātanam || pāpendhanānāṃ dahane jvaladāgniśikhopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनत्कुमारो वैकुण्ठमेकदा च जगाम ह ।। ददर्श भुक्तवन्तं च नाथं नारायणं द्विजः
sanatkumāro vaikuṇṭhamekadā ca jagāma ha || dadarśa bhuktavantaṃ ca nāthaṃ nārāyaṇaṃ dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टाव गूढैः स्तोत्रैश्च प्रणम्य भक्तितो मुदा ।। अवशेषं ददौ तस्मै संतुष्टो भक्तवत्सलः
tuṣṭāva gūḍhaiḥ stotraiśca praṇamya bhaktito mudā || avaśeṣaṃ dadau tasmai saṃtuṣṭo bhaktavatsalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्तमात्रेण तत्रैव भुक्तं तेनैव किंचन।। किंचिद्ररक्ष बंधूनां भक्षणाय च दुर्लभम्
prāptamātreṇa tatraiva bhuktaṃ tenaiva kiṃcana|| kiṃcidrarakṣa baṃdhūnāṃ bhakṣaṇāya ca durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धाश्रमे च यद्दत्तं गुरवे शूलपाणिने ।। भक्त्युद्रेकाच्च तत्सर्वं भुक्तं च प्राप्तिमात्रतः
siddhāśrame ca yaddattaṃ gurave śūlapāṇine || bhaktyudrekācca tatsarvaṃ bhuktaṃ ca prāptimātrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भु्क्त्वा सुदुर्लभं वस्तु ननर्त प्रेमविह्वलः ।। पुलकाङ्कितसर्वाङ्गः साश्रुनेत्रो मुदाऽन्वितः
bhuktvā sudurlabhaṃ vastu nanarta premavihvalaḥ || pulakāṅkitasarvāṅgaḥ sāśrunetro mudā'nvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायन्मम गुणान्भक्त्या सुकण्ठः पंचवक्त्रतः ।। रागभेदैकतानेन तालमानेन सुंदरम्
gāyanmama guṇānbhaktyā sukaṇṭhaḥ paṃcavaktrataḥ || rāgabhedaikatānena tālamānena suṃdaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पपात डमरुर्हस्ताच्छृङ्गं च व्याघ्रचर्म च ।। स्वयं निपत्य पश्चाच्च रुदन्मूर्च्छामवाप ह
papāta ḍamarurhastācchṛṅgaṃ ca vyāghracarma ca || svayaṃ nipatya paścācca rudanmūrcchāmavāpa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीव कमनीयं तद्रूपं ध्यात्वैकमानमः ।। सहस्रदलमध्यस्थं मां पश्यन्हृत्सरोरुहे
atīva kamanīyaṃ tadrūpaṃ dhyātvaikamānamaḥ || sahasradalamadhyasthaṃ māṃ paśyanhṛtsaroruhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नन्तरे देवी दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी ।। मुदाऽऽजगाम शीघ्रं तत्प्रसन्नवदनेक्षणा
etasminnantare devī durgā durgārtināśinī || mudā''jagāma śīghraṃ tatprasannavadanekṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुदन्तं मूर्च्छितं दृष्ट्वा निपतन्तं च भक्तितः ।। प्रहस्य वार्तां पप्रच्छ कुमारं शूलपाणिनः
rudantaṃ mūrcchitaṃ dṛṣṭvā nipatantaṃ ca bhaktitaḥ || prahasya vārtāṃ papraccha kumāraṃ śūlapāṇinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं तां कथयामास कुमारः संपुटाञ्जलिः ।। श्रुत्वा चुकोप सा देवी शिवं प्रस्फुरिताधरा ।।
sarvaṃ tāṃ kathayāmāsa kumāraḥ saṃpuṭāñjaliḥ || śrutvā cukopa sā devī śivaṃ prasphuritādharā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां शप्तुमुद्यतां देवीमुत्थाय च त्रिलोचनः ।। बोधयामास विविधं तुष्टाव संपुटाञ्जलिः
tāṃ śaptumudyatāṃ devīmutthāya ca trilocanaḥ || bodhayāmāsa vividhaṃ tuṣṭāva saṃpuṭāñjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा मनोहरं स्तोत्रं न शशाप शिवं शिवा ।। दुष्टं चक्रे तदुच्छिष्टमभक्ष्यं विदुषामपि
śrutvā manoharaṃ stotraṃ na śaśāpa śivaṃ śivā || duṣṭaṃ cakre taducchiṣṭamabhakṣyaṃ viduṣāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न लोकानां प्रभावश्च तपःसौभाग्यतेजसाम् ।। ब्रह्माण्डे सर्वसंहर्ता चकंपे पार्वतीभये
na lokānāṃ prabhāvaśca tapaḥsaubhāgyatejasām || brahmāṇḍe sarvasaṃhartā cakaṃpe pārvatībhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच तं जगन्माता नीतिसारं परं वचः ।। गणप्रसूः सकोपा च रक्तपङ्कजलोचना
uvāca taṃ jaganmātā nītisāraṃ paraṃ vacaḥ || gaṇaprasūḥ sakopā ca raktapaṅkajalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो तपःप्रभावश्च तेजसश्च न जीविनाम् ।। स ब्रह्माण्डस्य संहर्ता चकम्पे शैलकन्यका
aho tapaḥprabhāvaśca tejasaśca na jīvinām || sa brahmāṇḍasya saṃhartā cakampe śailakanyakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्वत्युवाच।। त्वं पोष्टा जगतां पाता ममैव च विशेषतः ।। वक्ता चतुर्णां वेदानां जनकश्च स्वयं विभुः
pārvatyuvāca|| tvaṃ poṣṭā jagatāṃ pātā mamaiva ca viśeṣataḥ || vaktā caturṇāṃ vedānāṃ janakaśca svayaṃ vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तिप्रदाता भक्तानां दाता च सर्वसंपदाम् ।। त्वं चेत्करोषि दुर्नीतिं को वा धर्मं च पाति वै
muktipradātā bhaktānāṃ dātā ca sarvasaṃpadām || tvaṃ cetkaroṣi durnītiṃ ko vā dharmaṃ ca pāti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदा ते परिपाल्याऽहं पोष्या भक्त्या च किंकरी ।। वंचिता कर्मदोषेण हरनिर्माल्यभक्षणे
sadā te paripālyā'haṃ poṣyā bhaktyā ca kiṃkarī || vaṃcitā karmadoṣeṇa haranirmālyabhakṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंचिच्छुद्धं हिरण्येन किंचिद्वस्तु च वायुना ।। किंचित्प्रक्षालनेनैव सर्वं विष्णोर्निवेदनात्
kiṃcicchuddhaṃ hiraṇyena kiṃcidvastu ca vāyunā || kiṃcitprakṣālanenaiva sarvaṃ viṣṇornivedanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोर्निवेदितान्नेन यष्टव्याः सर्वदेवताः ।। पितरोऽतिथयश्चैवमिति वेदेषु निश्चितम्
viṣṇorniveditānnena yaṣṭavyāḥ sarvadevatāḥ || pitaro'tithayaścaivamiti vedeṣu niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिवेद्यमभक्ष्यं च नैवेद्यमुदरे हरेः ।। त्यक्त्वा करोति यो भक्त्या पार्षदप्रवरो भवेत्
anivedyamabhakṣyaṃ ca naivedyamudare hareḥ || tyaktvā karoti yo bhaktyā pārṣadapravaro bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृतं सर्ववस्तूनामिष्टसारं सुदुर्लभम् ।। विष्णोर्निवेदितान्नस्य कलां नार्हति षोडशीम्
amṛtaṃ sarvavastūnāmiṣṭasāraṃ sudurlabham || viṣṇorniveditānnasya kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हन्त्यकालिकमृत्युं तदमृतं मूढरंजनम् ।। नैवेद्यं च हरेरेव हरितुल्यं करोत्यहो
hantyakālikamṛtyuṃ tadamṛtaṃ mūḍharaṃjanam || naivedyaṃ ca harereva haritulyaṃ karotyaho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदृच्छया तं नैवेद्यं यो भुङ्क्ते साधुसंगतः ।। षष्टिवर्षसहस्राणां प्राप्नोति तपसः फलम्
yadṛcchayā taṃ naivedyaṃ yo bhuṅkte sādhusaṃgataḥ || ṣaṣṭivarṣasahasrāṇāṃ prāpnoti tapasaḥ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो निवेद्य हरिं भुङ्क्ते भक्त्या भक्तश्च नित्यशः।। किं वा तपस्यां कर्ता च स हरेस्तेजसा समः
yo nivedya hariṃ bhuṅkte bhaktyā bhaktaśca nityaśaḥ|| kiṃ vā tapasyāṃ kartā ca sa harestejasā samaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतं पुरा त्वन्मुखतः पुष्करे मुनिसंसदि ।। अहं वेदविधाता न किमहं वक्तुमीश्वरी ।।
śrutaṃ purā tvanmukhataḥ puṣkare munisaṃsadi || ahaṃ vedavidhātā na kimahaṃ vaktumīśvarī ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुचिरं च तपस्तप्त्वा मया लब्धस्त्वमीश्वरः ।। त्वया विष्णोः प्रसादेन वंचिताऽहं कथं प्रभो
suciraṃ ca tapastaptvā mayā labdhastvamīśvaraḥ || tvayā viṣṇoḥ prasādena vaṃcitā'haṃ kathaṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतो न दत्तं नैवद्यं विष्णोर्मह्यं त्वयाऽधुना।। अतो मत्तो गृहाणैतत्फलमेव महेश्वर
yato na dattaṃ naivadyaṃ viṣṇormahyaṃ tvayā'dhunā|| ato matto gṛhāṇaitatphalameva maheśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्यप्रभृति ये लोका नैवेद्यं भुञ्जते तव ।। ते जन्मैकं सारमेया भविष्यन्त्येव भारते
adyaprabhṛti ye lokā naivedyaṃ bhuñjate tava || te janmaikaṃ sārameyā bhaviṣyantyeva bhārate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा पार्वती माता रुरोद पुरतो विभोः ।। दृष्टिः पपात तत्कण्ठे नीलकण्ठो बभूव ह
ityuktvā pārvatī mātā ruroda purato vibhoḥ || dṛṣṭiḥ papāta tatkaṇṭhe nīlakaṇṭho babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा शिवः शिवां भक्त्या कृत्वा वक्षसि सादरम् ।। तन्मानभङ्गं स्तोत्रेण विनयेन चकार ह
tadā śivaḥ śivāṃ bhaktyā kṛtvā vakṣasi sādaram || tanmānabhaṅgaṃ stotreṇa vinayena cakāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करेण चक्षुषोर्नीरं संमृज्य च पुनःपुनः ।। बोधयामास विविधैर्नीतिवाक्यैर्मनोहरैः
kareṇa cakṣuṣornīraṃ saṃmṛjya ca punaḥpunaḥ || bodhayāmāsa vividhairnītivākyairmanoharaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परितुष्टा च सा देवी भर्तारं समुवाच ह ।। कलेवरं च त्यक्ष्यामि नैवेद्येन विना हरेः
parituṣṭā ca sā devī bhartāraṃ samuvāca ha || kalevaraṃ ca tyakṣyāmi naivedyena vinā hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभर्ति देहं सततं तव सौभाग्यवर्द्धनम् ।। कथं वहामि सौभाग्यरहितं च कलेवरम्
bibharti dehaṃ satataṃ tava saubhāgyavarddhanam || kathaṃ vahāmi saubhāgyarahitaṃ ca kalevaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपूर्वं तव नैवेद्यं जन्ममृत्युजराहरम् ।। कृतं दुष्टं च यत्तस्मात्पश्य देहं त्यजामि च
apūrvaṃ tava naivedyaṃ janmamṛtyujarāharam || kṛtaṃ duṣṭaṃ ca yattasmātpaśya dehaṃ tyajāmi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिङ्गोपरि च यद्दत्तं तदेवाग्राह्यमीश्वर ।। सुपवित्रं भवेत्तस्य विष्णोर्नैवेद्यमिश्रितम्
liṅgopari ca yaddattaṃ tadevāgrāhyamīśvara || supavitraṃ bhavettasya viṣṇornaivedyamiśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा सा देवी देहं त्यक्तुं समुद्यता ।। त्रस्तो हरस्तत्पुरतः स्तुत्वा च स्वीचकार ह
ityevamuktvā sā devī dehaṃ tyaktuṃ samudyatā || trasto harastatpurataḥ stutvā ca svīcakāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंकर उवाच ।। स्थिरा भव महादेवि चण्डिके जगदंबिके ।। ममापराधमखिलं क्षन्तुमर्हसि सुन्दरि ।।
śaṃkara uvāca || sthirā bhava mahādevi caṇḍike jagadaṃbike || mamāparādhamakhilaṃ kṣantumarhasi sundari ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां भृत्यं तपसा क्रीतं कृपां कुरु ममोपरि ।। ब्रह्मविष्णुमहेशानां बीजभूते सनातनि
māṃ bhṛtyaṃ tapasā krītaṃ kṛpāṃ kuru mamopari || brahmaviṣṇumaheśānāṃ bījabhūte sanātani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो गोलोकनाथस्थ गुणातीतस्य निर्गुणे ।। सर्वशक्तिस्वरूपे च सदैव सहचारिणि
aho golokanāthastha guṇātītasya nirguṇe || sarvaśaktisvarūpe ca sadaiva sahacāriṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साकारे च निराकारे नित्ये स्वेच्छामये प्रिये ।। कृपया तद्विभोरेव मम वक्षसि सांप्रतम्
sākāre ca nirākāre nitye svecchāmaye priye || kṛpayā tadvibhoreva mama vakṣasi sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वबीजस्वरूपे च महामाये मनोहरे ।। सर्वसिद्धिप्रदे देवि मुक्तिदे कृष्णभक्तिदे
sarvabījasvarūpe ca mahāmāye manohare || sarvasiddhiprade devi muktide kṛṣṇabhaktide
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छैव श्रीहरेः साक्षान्नाहं दातुमपि क्षमः ।। तदा देहं परित्यज्य निर्गुणं व्रज निर्गुणे
icchaiva śrīhareḥ sākṣānnāhaṃ dātumapi kṣamaḥ || tadā dehaṃ parityajya nirguṇaṃ vraja nirguṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा पुरतस्तस्थौ च चन्द्रशेखरः ।। बभूव सुप्रसन्ना सा प्रणनाम हरं परम्
ityevamuktvā puratastasthau ca candraśekharaḥ || babhūva suprasannā sā praṇanāma haraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं पार्वतीस्तोत्रं शङ्करेण कृतं पुरा ।। यः पठेद्विपदा ग्रस्तः स भयादेव मुच्यते
ityevaṃ pārvatīstotraṃ śaṅkareṇa kṛtaṃ purā || yaḥ paṭhedvipadā grastaḥ sa bhayādeva mucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रभेदो भवेद् दूरं तत्संम्प्रीतिर्भवेत्पुरा ।। पार्वती परितुष्टा च न त्यजेत्तस्य मन्दिरम्
mitrabhedo bhaved dūraṃ tatsaṃmprītirbhavetpurā || pārvatī parituṣṭā ca na tyajettasya mandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। श्रीकृष्ण उवाच ।। श्रुत्वा प्रतिज्ञां नाथस्य परितुष्टा बभूव सा ।। जगाम स्वर्णदीं तूर्णं स्नानार्थं शंकराज्ञया
|| śrīkṛṣṇa uvāca || śrutvā pratijñāṃ nāthasya parituṣṭā babhūva sā || jagāma svarṇadīṃ tūrṇaṃ snānārthaṃ śaṃkarājñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा संपूज्य भक्त्या च सुरमिष्टं च निर्गुणम् ।। चकार प्रस्तुतं शीघ्रं मिष्टान्नं व्यञ्जनानि च
snātvā saṃpūjya bhaktyā ca suramiṣṭaṃ ca nirguṇam || cakāra prastutaṃ śīghraṃ miṣṭānnaṃ vyañjanāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवः स्नात्वा च संपूज्य ब्रह्मज्योतिः सनातनम् ।। तुष्टाव परया भक्त्या मामेव हृदयस्थितम्
śivaḥ snātvā ca saṃpūjya brahmajyotiḥ sanātanam || tuṣṭāva parayā bhaktyā māmeva hṛdayasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा सर्वमहं भुक्त्वा तस्मै दत्त्वाऽभिवाञ्छितम् ।। नैवेद्यं पार्वती लेभे तव मूलं समागता
gatvā sarvamahaṃ bhuktvā tasmai dattvā'bhivāñchitam || naivedyaṃ pārvatī lebhe tava mūlaṃ samāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्त्वाऽवशेषं सा देवी सह भर्त्रा मुदाऽन्विता ।। तुष्टाव शङ्करं भक्त्या प्रणनाम मुहुर्मुहुः
bhuktvā'vaśeṣaṃ sā devī saha bhartrā mudā'nvitā || tuṣṭāva śaṅkaraṃ bhaktyā praṇanāma muhurmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं कथितं सर्वं त्वया पृष्टं सुरेश्वरि ।। अभिशप्तं शङ्करस्य निर्माल्यं येन हेतुना
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ tvayā pṛṣṭaṃ sureśvari || abhiśaptaṃ śaṅkarasya nirmālyaṃ yena hetunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.