Library·Brahmavaivarta Purāṇa·4·4.39
।। श्रीकृष्ण उवाच ।। इति स्तुत्वा हिमगिरिर्वसतः शङ्करस्य च ।। उवास पुरतो दूरे लब्धाज्ञः सर्वसंमतः
|| śrīkṛṣṇa uvāca || iti stutvā himagirirvasataḥ śaṅkarasya ca || uvāsa purato dūre labdhājñaḥ sarvasaṃmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुपर्कादिकं तस्मै प्रददौ भक्तिपूर्वकम् ।। मुनीन्संपूजयामास ततः शङ्करपार्षदान्
madhuparkādikaṃ tasmai pradadau bhaktipūrvakam || munīnsaṃpūjayāmāsa tataḥ śaṅkarapārṣadān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तत्र समागत्य मेनका स्त्रीगणैः सह ।। ददर्श वटमूलस्थं शङ्करं चन्द्रशेखरम्
tadā tatra samāgatya menakā strīgaṇaiḥ saha || dadarśa vaṭamūlasthaṃ śaṅkaraṃ candraśekharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईषद्धास्यप्रसन्नास्यं वसन्तं व्याघ्रचर्मणि ।। मध्ये मुनिगणानां च ज्वलन्तं ब्रह्मतेजसा
īṣaddhāsyaprasannāsyaṃ vasantaṃ vyāghracarmaṇi || madhye munigaṇānāṃ ca jvalantaṃ brahmatejasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाऽऽकाशे तारकाणां द्विजराजं विराजितम् ।। परमाह्लादकं रूपं कंदर्पकोटिसन्निभम्
yathā''kāśe tārakāṇāṃ dvijarājaṃ virājitam || paramāhlādakaṃ rūpaṃ kaṃdarpakoṭisannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहाय वार्द्धकावस्थां दधतं नवयौवनम् ।। अतीव सुन्दरं रम्यं चित्तचोरं च योषिताम्
vihāya vārddhakāvasthāṃ dadhataṃ navayauvanam || atīva sundaraṃ ramyaṃ cittacoraṃ ca yoṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामं कामातुराणां च सतीनां च सुतं यथा ।। वैष्णवानां महाविष्णुं शैवानां च सदाशिवम्
kāmaṃ kāmāturāṇāṃ ca satīnāṃ ca sutaṃ yathā || vaiṣṇavānāṃ mahāviṣṇuṃ śaivānāṃ ca sadāśivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तिस्वरूपं शाक्तानां सौराणां सूर्यरूपिणम् ।। कालस्वरूपं दुष्टानां शिष्टानां परिपालकम्
śaktisvarūpaṃ śāktānāṃ saurāṇāṃ sūryarūpiṇam || kālasvarūpaṃ duṣṭānāṃ śiṣṭānāṃ paripālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालकालसमं मृत्योर्मृत्युमृत्यु भयानकम् ।। व्याघ्रचर्म चारुवस्त्रं बभूव भस्म चंदनम्
kālakālasamaṃ mṛtyormṛtyumṛtyu bhayānakam || vyāghracarma cāruvastraṃ babhūva bhasma caṃdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्पाः सुंदरमाल्यानि कस्तूरी या विषप्रभा ।। जटासु ललिता चूडा चंद्रस्त्वलिकचंदनम्
sarpāḥ suṃdaramālyāni kastūrī yā viṣaprabhā || jaṭāsu lalitā cūḍā caṃdrastvalikacaṃdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुचार्वी मालतीमाला गंगाधारा मनोहरा ।। अस्थिमाला रत्नमाला धत्तूरं चारुचंपकम्
sucārvī mālatīmālā gaṃgādhārā manoharā || asthimālā ratnamālā dhattūraṃ cārucaṃpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकीभूतं पंचवक्त्रं नेत्रयुग्माब्जशोभितम् ।। शरत्पार्वणचंद्राभं प्रच्छाद्य दीप्तमुत्तमम्
ekībhūtaṃ paṃcavaktraṃ netrayugmābjaśobhitam || śaratpārvaṇacaṃdrābhaṃ pracchādya dīptamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बंधुजीवविनिंद्यैकमोष्ठाधरमनोहरम् ।। श्वेतश्चन्द्रो वृषेंद्रश्च भूताद्या नर्तका इव
baṃdhujīvaviniṃdyaikamoṣṭhādharamanoharam || śvetaścandro vṛṣeṃdraśca bhūtādyā nartakā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यो व्यतिक्रमं सर्वं महेशस्य महेश्वरि ।। दृष्ट्वैवं शिवरूपं च मेना तुष्टा बभूव ह
sadyo vyatikramaṃ sarvaṃ maheśasya maheśvari || dṛṣṭvaivaṃ śivarūpaṃ ca menā tuṣṭā babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्चिद्विनिंद्य कांतांश्च प्रशशंसुर्महेश्वरम् ।। मनोरथेन मनसा समाश्लिष्यंति काश्चन
kāścidviniṃdya kāṃtāṃśca praśaśaṃsurmaheśvaram || manorathena manasā samāśliṣyaṃti kāścana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचिन्मानसिकं कामात्कुर्वन्ती चुम्बनं मुदा ।। ध्रुवं कामं करिष्यामो वयं च कामसागरे
kācinmānasikaṃ kāmātkurvantī cumbanaṃ mudā || dhruvaṃ kāmaṃ kariṣyāmo vayaṃ ca kāmasāgare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माकमेव भर्ता चेत्परत्रैव यशो भवेत् ।। इहैवं किं करिष्यामो वयं कांतैरतैरलम्
asmākameva bhartā cetparatraiva yaśo bhavet || ihaivaṃ kiṃ kariṣyāmo vayaṃ kāṃtairatairalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्चिन्निमेषरहिताः कामेन पुलकांचिताः ।। अतिकामातुराः सत्यः प्रापुर्मूर्च्छां च काश्चन ।।
kāścinnimeṣarahitāḥ kāmena pulakāṃcitāḥ || atikāmāturāḥ satyaḥ prāpurmūrcchāṃ ca kāścana ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्मिता वक्रनयनाः पश्यंत्येव पुनःपुनः ।। वयं गृहं न यास्यामो यास्यामः शिवसन्निधिम्
sasmitā vakranayanāḥ paśyaṃtyeva punaḥpunaḥ || vayaṃ gṛhaṃ na yāsyāmo yāsyāmaḥ śivasannidhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरत्सुधांशुवदनं द्रक्ष्यामोऽहर्निशं मुदा ।। संसारं न करिष्यामः प्रविशामो हुताशनम्
śaratsudhāṃśuvadanaṃ drakṣyāmo'harniśaṃ mudā || saṃsāraṃ na kariṣyāmaḥ praviśāmo hutāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविता नः शिवः स्वामीत्येवं जल्पंति काश्चन ।। अहो पुण्यवती दुर्गा श्लाघ्यते जन्म भारते
bhavitā naḥ śivaḥ svāmītyevaṃ jalpaṃti kāścana || aho puṇyavatī durgā ślāghyate janma bhārate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्या अयं शिवः स्वामीत्येवं जल्पंति काश्चन ।। मुदा मेना शिवं दृष्ट्वा गृहं ताभिर्जगाम ह
yasyā ayaṃ śivaḥ svāmītyevaṃ jalpaṃti kāścana || mudā menā śivaṃ dṛṣṭvā gṛhaṃ tābhirjagāma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवं संपूज्य शैलेंद्रः प्रणम्य स्वगृहं ययौ ।। कृत्वाऽनुमानं रहसि गिरीशो मेनया सह
śivaṃ saṃpūjya śaileṃdraḥ praṇamya svagṛhaṃ yayau || kṛtvā'numānaṃ rahasi girīśo menayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्गां प्रस्थापयामास शिवाय शिवसन्निधिम् ।। पार्वती सखिभिः सार्द्धं वेषं कृत्वा मनोहरम्
durgāṃ prasthāpayāmāsa śivāya śivasannidhim || pārvatī sakhibhiḥ sārddhaṃ veṣaṃ kṛtvā manoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावानुरक्ता हर्षेण जगाम शिवसंनिधिम् ।। दृष्ट्वा शिवा शिवं शांतं प्रसन्नवदनेक्षणम्
bhāvānuraktā harṣeṇa jagāma śivasaṃnidhim || dṛṣṭvā śivā śivaṃ śāṃtaṃ prasannavadanekṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तप्रदक्षिणं कृत्वा सस्मिता प्रणनाम सा ।। अनन्यभावं गुणिनमपरं ज्ञानिनां वरम्
saptapradakṣiṇaṃ kṛtvā sasmitā praṇanāma sā || ananyabhāvaṃ guṇinamaparaṃ jñānināṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुंदरं लभ भर्तारं सुन्दरीत्याशिषं ददौ ।। भविता तव सौभाग्यं शुभे स्वामिनि संततम्
suṃdaraṃ labha bhartāraṃ sundarītyāśiṣaṃ dadau || bhavitā tava saubhāgyaṃ śubhe svāmini saṃtatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रस्ते भविता साध्वि नारायणसमो गुणैः ।। भविता ते परा पूजा त्रैलोक्ये जगदम्बिके
putraste bhavitā sādhvi nārāyaṇasamo guṇaiḥ || bhavitā te parā pūjā trailokye jagadambike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माण्डेषु च सर्वेषु सर्वेषां च परा भव ।। सप्तप्रदक्षिणाः कृत्वा यतो भक्त्या त्वया नतम्
brahmāṇḍeṣu ca sarveṣu sarveṣāṃ ca parā bhava || saptapradakṣiṇāḥ kṛtvā yato bhaktyā tvayā natam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तजन्मनि तुष्टोऽहं तत्फलं लभ सुन्दरि ।। तीर्थे कान्तेऽभीष्टदेवे गुरौ मन्त्रे तथौषधे
saptajanmani tuṣṭo'haṃ tatphalaṃ labha sundari || tīrthe kānte'bhīṣṭadeve gurau mantre tathauṣadhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्था च यादृशी यासां सिद्धिस्तासां च तादृशी ।। इत्युक्त्वा शङ्करस्तूर्णं ब्रह्मज्योतिः परं च माम्
āsthā ca yādṛśī yāsāṃ siddhistāsāṃ ca tādṛśī || ityuktvā śaṅkarastūrṇaṃ brahmajyotiḥ paraṃ ca mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दध्यौ योगासनं कृत्वा योगीशो व्याघ्रचर्मणि ।। प्रक्षाल्य चरणौ देवी पपौ तच्चरणोदकम्
dadhyau yogāsanaṃ kṛtvā yogīśo vyāghracarmaṇi || prakṣālya caraṇau devī papau taccaraṇodakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकार मार्जनं भक्त्या वह्निशौचेन वाससा ।। रत्नसिंहासनं रम्यं विश्वकर्मादिनिर्मितम्
cakāra mārjanaṃ bhaktyā vahniśaucena vāsasā || ratnasiṃhāsanaṃ ramyaṃ viśvakarmādinirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपूर्वं कांस्यपात्रस्थं नैवेद्यं प्रददौ किल ।। अर्घ्यं मंदाकिनीतोय संयुक्तं चरणे ददौ
apūrvaṃ kāṃsyapātrasthaṃ naivedyaṃ pradadau kila || arghyaṃ maṃdākinītoya saṃyuktaṃ caraṇe dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुगन्धिचन्दनं चारु कस्तूरीकुङ्कुमान्वितम् ।। प्रददौ मालतीमालां गले गरलसुन्दरे
sugandhicandanaṃ cāru kastūrīkuṅkumānvitam || pradadau mālatīmālāṃ gale garalasundare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्या पूजां चकाराथ पुष्पवृष्टिं च तुष्टये ।। पीयूषं स्वर्णपात्रस्थं प्रददौ मधुरं मधु
bhaktyā pūjāṃ cakārātha puṣpavṛṣṭiṃ ca tuṣṭaye || pīyūṣaṃ svarṇapātrasthaṃ pradadau madhuraṃ madhu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नप्रदीपशतकं समन्ताद्धूपमुत्तमम् ।। त्रैलोक्यदुर्लभं वस्त्रं स्वर्णयज्ञोपवीतकम्
ratnapradīpaśatakaṃ samantāddhūpamuttamam || trailokyadurlabhaṃ vastraṃ svarṇayajñopavītakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुगन्धिशीततोयं च पानार्थं पार्वती ददौ ।। अतीव सुन्दरं रम्यं रत्नसारेन्द्रभूषणम्
sugandhiśītatoyaṃ ca pānārthaṃ pārvatī dadau || atīva sundaraṃ ramyaṃ ratnasārendrabhūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभां कामधेनुं च स्वर्णशृङ्गसमन्विताम् ।। स्नानीयं तीर्थतोयं च ताम्बूलं च मनोहरम्
durlabhāṃ kāmadhenuṃ ca svarṇaśṛṅgasamanvitām || snānīyaṃ tīrthatoyaṃ ca tāmbūlaṃ ca manoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा षोडशोपचारं प्रणनाम पुनः पुनः ।। संपूज्य शूलिनं भक्त्या ययौ नित्यं पितुर्गृहम्
dattvā ṣoḍaśopacāraṃ praṇanāma punaḥ punaḥ || saṃpūjya śūlinaṃ bhaktyā yayau nityaṃ piturgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुश्रावाप्सरसां वक्त्राद्देवीमिन्द्रो महेश्वरः ।। श्रुत्वा वार्तां शुनासीरो ननर्त हर्षसंयुतः
śuśrāvāpsarasāṃ vaktrāddevīmindro maheśvaraḥ || śrutvā vārtāṃ śunāsīro nanarta harṣasaṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूतद्वारा कामदेवमानिनाय त्वरान्वितः ।। इन्द्राज्ञया कामदेवः प्रजगामामरावतीम्
dūtadvārā kāmadevamānināya tvarānvitaḥ || indrājñayā kāmadevaḥ prajagāmāmarāvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तूर्णं प्रस्थापयामास तं च यत्र शिवः शिवा ।। पञ्चसायकसंयुक्तो जगाम पञ्चसायकः
tūrṇaṃ prasthāpayāmāsa taṃ ca yatra śivaḥ śivā || pañcasāyakasaṃyukto jagāma pañcasāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसन्नवदनः श्रीमान्यत्र शक्तियुतः शिवः।। गत्वा ददर्श मदनः शिवायुक्तं शिवं विभुम्
prasannavadanaḥ śrīmānyatra śaktiyutaḥ śivaḥ|| gatvā dadarśa madanaḥ śivāyuktaṃ śivaṃ vibhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्तं त्रैलोक्यकान्तं च प्रसन्नवदनेक्षणम्।। कामः स्थितोऽन्तरिक्षे च धृत्वा च सशरं धनुः
śāntaṃ trailokyakāntaṃ ca prasannavadanekṣaṇam|| kāmaḥ sthito'ntarikṣe ca dhṛtvā ca saśaraṃ dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिक्षेपास्त्रं दुर्निवार्यममोघं शंकरे मुदा ।। बभूवामोघमस्त्रं च मोघं तत्परमात्मनि
cikṣepāstraṃ durnivāryamamoghaṃ śaṃkare mudā || babhūvāmoghamastraṃ ca moghaṃ tatparamātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाश इव निर्लिप्ते निर्लिप्ते परमात्मनि ।। मोघीभूते च शस्त्रे च भयमाप च मन्मथः
ākāśa iva nirlipte nirlipte paramātmani || moghībhūte ca śastre ca bhayamāpa ca manmathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकम्पे पुरतः स्थित्वा दृष्ट्वा मृत्युंजयं विभुम् ।। सस्मार त्रिदशान्कामः शक्रादीन्भयविह्वलः ।।।४९।।। आययुर्देवताः सर्वाः शंभुकोपेन वेपिताः।। चक्रुः स्तुतिं च स्तोत्रेण शंकरं त्रिदशेश्वरम् ।।4.39.५०.।। कोपाग्निमुद्गिरन्तं तं कपाललोचनादहो ।। स्तुतिं कुर्वत्सु देवेषु स वह्निः शंभुसंभवः
cakampe purataḥ sthitvā dṛṣṭvā mṛtyuṃjayaṃ vibhum || sasmāra tridaśānkāmaḥ śakrādīnbhayavihvalaḥ |||49||| āyayurdevatāḥ sarvāḥ śaṃbhukopena vepitāḥ|| cakruḥ stutiṃ ca stotreṇa śaṃkaraṃ tridaśeśvaram ||4.39.50.|| kopāgnimudgirantaṃ taṃ kapālalocanādaho || stutiṃ kurvatsu deveṣu sa vahniḥ śaṃbhusaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जज्वालोर्ध्वशिखो दीप्तः प्रलयाग्निशिखोपमः ।। उत्पत्य गगने घूर्णन्निपत्य धरणीतले ।। भ्रामंभ्रामं च परितः पपात मदनोपरि
jajvālordhvaśikho dīptaḥ pralayāgniśikhopamaḥ || utpatya gagane ghūrṇannipatya dharaṇītale || bhrāmaṃbhrāmaṃ ca paritaḥ papāta madanopari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूव भस्मसात्कामः क्षणेन हरकोपतः।। विषण्णा देवताः सर्वा नतवक्त्रा च पार्वती
babhūva bhasmasātkāmaḥ kṣaṇena harakopataḥ|| viṣaṇṇā devatāḥ sarvā natavaktrā ca pārvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विललाप बहुतरं हरस्य पुरतो रतिः ।। तुष्टुवुर्देवताः सर्वाः कम्पिताश्चन्द्रशेखरम्
vilalāpa bahutaraṃ harasya purato ratiḥ || tuṣṭuvurdevatāḥ sarvāḥ kampitāścandraśekharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रतिमूचुः सुराः सर्वे रुरुदुश्च मुहुर्मुहुः ।। किंचिद्भस्म गृहीत्वा च रक्ष मातर्भयं त्यज
ratimūcuḥ surāḥ sarve ruruduśca muhurmuhuḥ || kiṃcidbhasma gṛhītvā ca rakṣa mātarbhayaṃ tyaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं तं जीवयिष्यामो लभिष्यसि प्रियं पुनः ।। हरकोपापनयने सुप्रसन्ने दिने तथा
vayaṃ taṃ jīvayiṣyāmo labhiṣyasi priyaṃ punaḥ || harakopāpanayane suprasanne dine tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा रतेर्विलापं च मूर्च्छां संप्राप पार्वती ।। अतीन्द्रियं गुणातीतं तुष्टाव चन्द्रशेखरम्
dṛṣṭvā ratervilāpaṃ ca mūrcchāṃ saṃprāpa pārvatī || atīndriyaṃ guṇātītaṃ tuṣṭāva candraśekharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुदन्तीं पार्वतीं त्यक्त्वा स्वस्थानं प्रययौ शिवः।। सद्यो बभूव तत्रैव पार्वतीदर्पमोक्षणम्
rudantīṃ pārvatīṃ tyaktvā svasthānaṃ prayayau śivaḥ|| sadyo babhūva tatraiva pārvatīdarpamokṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपयौवनयोर्गर्वं तत्याज शैलकन्यका ।। मुखं दर्शयितुं लज्जा तद्बभूव सखीगणे
rūpayauvanayorgarvaṃ tatyāja śailakanyakā || mukhaṃ darśayituṃ lajjā tadbabhūva sakhīgaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुराश्च रतिमाश्वास्य सर्वे जग्मुः स्वमन्दिरम् ।। प्रणम्य दण्डवद्रुद्रं शोकादुद्विग्नमानसाः
surāśca ratimāśvāsya sarve jagmuḥ svamandiram || praṇamya daṇḍavadrudraṃ śokādudvignamānasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुत्वा रुदित्वा शोकेन भयेन कामकामिनी ।। कोपरक्तेक्षणं रुद्रं राधिके स्वालयं ययौ
stutvā ruditvā śokena bhayena kāmakāminī || koparaktekṣaṇaṃ rudraṃ rādhike svālayaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जगाम पितुर्गेहं पार्वती सा तु लज्जया ।। स्वालिभिर्वार्यमाणाऽपि जगाम तपसे वनम्
na jagāma piturgehaṃ pārvatī sā tu lajjayā || svālibhirvāryamāṇā'pi jagāma tapase vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजग्मुः सहचारिण्यस्तत्पश्चाच्छोकविह्वलाः ।। मातृभिर्वार्यमाणा सा स्वर्णदीतीरजं वनम्
prajagmuḥ sahacāriṇyastatpaścācchokavihvalāḥ || mātṛbhirvāryamāṇā sā svarṇadītīrajaṃ vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुचिरं च तपस्तप्त्वा सा संप्राप त्रिलोचनम् ।। रतिः संप्राप मदनं शंकरस्य वरेण च
suciraṃ ca tapastaptvā sā saṃprāpa trilocanam || ratiḥ saṃprāpa madanaṃ śaṃkarasya vareṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं कथितं सर्वं पार्वतीदर्पमोक्षणम् ।। निगूढचरितं राधे किं भूयः श्रोतुमिच्छसि
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ pārvatīdarpamokṣaṇam || nigūḍhacaritaṃ rādhe kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.