नारायण उवाच ।।
अथ दुर्गां महादेवस्सतीमूर्तिं मनोहराम् ।।
अम्लानपद्मवक्त्रां तां शयानां जाह्नवीतटे
nārāyaṇa uvāca ||
atha durgāṃ mahādevassatīmūrtiṃ manoharām ||
amlānapadmavaktrāṃ tāṃ śayānāṃ jāhnavītaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधतीमक्षमालां च प्रतप्तकाञ्चनप्रभाम् ।।
तेजसा प्रज्वलन्तीं च दधानां शुक्लवाससम्
dadhatīmakṣamālāṃ ca prataptakāñcanaprabhām ||
tejasā prajvalantīṃ ca dadhānāṃ śuklavāsasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा सतीशरीरं च प्रदग्धो विरहाग्निना ।।
तत्त्वराशिर्मूर्तिमांश्च मूर्च्छां प्राप तथापि च
dṛṣṭvā satīśarīraṃ ca pradagdho virahāgninā ||
tattvarāśirmūrtimāṃśca mūrcchāṃ prāpa tathāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलत्रशोको बलवान्स्वात्मारामं परात्परम् ।।
बाधते वेदबीजं तं योगीन्द्राणां गुरोर्गुरुम्
kalatraśoko balavānsvātmārāmaṃ parātparam ||
bādhate vedabījaṃ taṃ yogīndrāṇāṃ gurorgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणेन चेतनां प्राप्य तामुवाच त्रिलोचनः ।।
निरीक्ष्य वदनाम्भोजं स्थाणुः स्थाणुरिवापरः
kṣaṇena cetanāṃ prāpya tāmuvāca trilocanaḥ ||
nirīkṣya vadanāmbhojaṃ sthāṇuḥ sthāṇurivāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साश्रुनेत्रोऽतिदीनश्च दीनानां शरणप्रदः ।।
दीनदैन्यापहारी च विललाप परं वचः
sāśrunetro'tidīnaśca dīnānāṃ śaraṇapradaḥ ||
dīnadainyāpahārī ca vilalāpa paraṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंकर उवाच ।।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ सुभगे सति प्राणेश्वरि प्रिये ।।
शङ्करोऽहं तव स्वामी पश्य मां निकटागतम्
śaṃkara uvāca ||
uttiṣṭhottiṣṭha subhage sati prāṇeśvari priye ||
śaṅkaro'haṃ tava svāmī paśya māṃ nikaṭāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवं शिवप्रदं सर्वसंपद्रूपं च सिद्धिदम् ।।
सर्वात्मानं च सर्वेशं शवतुल्यं त्वया विना
śivaṃ śivapradaṃ sarvasaṃpadrūpaṃ ca siddhidam ||
sarvātmānaṃ ca sarveśaṃ śavatulyaṃ tvayā vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तोऽहं च त्वया सार्द्धं सर्वशक्तिस्वरूपया ।।
शक्तिहीनः शवसमो निश्चेष्टः सर्वकर्मसु
śakto'haṃ ca tvayā sārddhaṃ sarvaśaktisvarūpayā ||
śaktihīnaḥ śavasamo niśceṣṭaḥ sarvakarmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश्च शक्तिं न जानाति ज्ञानहीनश्च निन्दति ।।
तं त्यक्तुमुचितं विज्ञे कथं मां त्यजसि प्रिये
yaśca śaktiṃ na jānāti jñānahīnaśca nindati ||
taṃ tyaktumucitaṃ vijñe kathaṃ māṃ tyajasi priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं ब्रह्मा स्वयं विष्णुः साध्यभूता वयं तव ।।
सस्मितं सकटाक्षं च वद किंचित्सुधोपमम्
svayaṃ brahmā svayaṃ viṣṇuḥ sādhyabhūtā vayaṃ tava ||
sasmitaṃ sakaṭākṣaṃ ca vada kiṃcitsudhopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुराभासदृष्ट्या च मां दग्धं सेचनं कुरु ।।
मां दृष्ट्वा दूरतः शीघ्रं स्निग्धं वदसि सस्मितम्
madhurābhāsadṛṣṭyā ca māṃ dagdhaṃ secanaṃ kuru ||
māṃ dṛṣṭvā dūrataḥ śīghraṃ snigdhaṃ vadasi sasmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथमद्यापि रुष्टेव विलपन्तं न भाषसे ।।
प्राणाधिके समुत्तिष्ठ रुदंतं मां न पश्यसि
kathamadyāpi ruṣṭeva vilapantaṃ na bhāṣase ||
prāṇādhike samuttiṣṭha rudaṃtaṃ māṃ na paśyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परित्यज्य च नः प्राणान्गन्तुं नार्हसि सुन्दरि ।।
जगदम्बे समुत्तिष्ठ प्राणाधारे परात्परे
parityajya ca naḥ prāṇāngantuṃ nārhasi sundari ||
jagadambe samuttiṣṭha prāṇādhāre parātpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिव्रते समुत्तिष्ठ कथं मां नाद्य सेवसे ।।
कथं करोषि विज्ञाय व्रतभङ्गं श्रुतिप्रसूः
pativrate samuttiṣṭha kathaṃ māṃ nādya sevase ||
kathaṃ karoṣi vijñāya vratabhaṅgaṃ śrutiprasūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा मृतदेहं च प्रियाया विरहातुरः ।।
निधायोरसि संश्लिष्य चुचुम्ब च पुनःपुनः
ityuktvā mṛtadehaṃ ca priyāyā virahāturaḥ ||
nidhāyorasi saṃśliṣya cucumba ca punaḥpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधरे चाधरं दत्त्वा वक्षो वक्षसि शङ्करः ।।
पुनःपुनः समाश्लिष्य पुनर्मूर्च्छामवाप सः
adhare cādharaṃ dattvā vakṣo vakṣasi śaṅkaraḥ ||
punaḥpunaḥ samāśliṣya punarmūrcchāmavāpa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः स चेतनां प्राप्य वेगादुत्थाय शोकतः ।।
दुद्राव च यथोन्मत्तो ज्ञानिनां च गुरोर्गुरुः
punaḥ sa cetanāṃ prāpya vegādutthāya śokataḥ ||
dudrāva ca yathonmatto jñānināṃ ca gurorguruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपसप्तसिन्धुं लोकालोकं च काञ्चनम् ।।
बभ्राम भ्रान्तवज्ज्ञानी सतीं कृत्वा स्ववक्षसि
saptadvīpasaptasindhuṃ lokālokaṃ ca kāñcanam ||
babhrāma bhrāntavajjñānī satīṃ kṛtvā svavakṣasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतशृङ्गगिरेः पार्श्वे जम्बुद्वीपे च भारते।।
सुनिर्जनेऽक्षयवटे गङ्गातीरे सरित्तटे
śataśṛṅgagireḥ pārśve jambudvīpe ca bhārate||
sunirjane'kṣayavaṭe gaṅgātīre sarittaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरोदोच्चैः स्वयं कृत्वा सति साध्वीत्युदीर्य च ।।
त्रिनेत्रनेत्रनीरेण संबभूव सरोवरम्
rurodoccaiḥ svayaṃ kṛtvā sati sādhvītyudīrya ca ||
trinetranetranīreṇa saṃbabhūva sarovaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्नेत्रं च सरो नाम मुनीनां तपसः स्थलम् ।।
योजनद्वयविस्तीर्णं पुण्यतीर्थं मनोहरम्
tannetraṃ ca saro nāma munīnāṃ tapasaḥ sthalam ||
yojanadvayavistīrṇaṃ puṇyatīrthaṃ manoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र स्नात्वा पुनर्जन्म नराणां न भवेद्गिरे ।।
शतजन्मकृतं पापं स्नानमात्रेण नश्यति
yatra snātvā punarjanma narāṇāṃ na bhavedgire ||
śatajanmakṛtaṃ pāpaṃ snānamātreṇa naśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्त्वा तां मानवीं मूर्तिं नरा यान्ति हरेः पदम् ।।
स तत्र रोदनं त्यक्त्वा पुनर्बभ्राम मेदिनीम्
tyaktvā tāṃ mānavīṃ mūrtiṃ narā yānti hareḥ padam ||
sa tatra rodanaṃ tyaktvā punarbabhrāma medinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णमब्दं महायोगी विरहातुरमानसः ।।
सतीगलितप्रत्यङ्गैरंगैश्च पर्वतेश्वर
pūrṇamabdaṃ mahāyogī virahāturamānasaḥ ||
satīgalitapratyaṅgairaṃgaiśca parvateśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूव सिद्धपीठानां समूहो वाञ्छितप्रदः ।।
शेषाङ्गानां महादेवः संस्कारं वै विधाय च
babhūva siddhapīṭhānāṃ samūho vāñchitapradaḥ ||
śeṣāṅgānāṃ mahādevaḥ saṃskāraṃ vai vidhāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थिमालां विनिर्माय चकार कण्ठभूषणम् ।।
नित्यं तद्भस्म भक्त्या च चकार गात्रलेपनम्
asthimālāṃ vinirmāya cakāra kaṇṭhabhūṣaṇam ||
nityaṃ tadbhasma bhaktyā ca cakāra gātralepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सति प्राणेश्वरीत्युक्त्वा पुनर्मूर्च्छामवाप सः ।।
विसस्मार ब्रह्म परमात्मानमात्मसंभवः
sati prāṇeśvarītyuktvā punarmūrcchāmavāpa saḥ ||
visasmāra brahma paramātmānamātmasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वात्मारामः पूर्णकामो निश्चेष्टो विरहज्वरात् ।।
तं शयानं गिरिवरस्याभ्याशे वटमूलके
svātmārāmaḥ pūrṇakāmo niśceṣṭo virahajvarāt ||
taṃ śayānaṃ girivarasyābhyāśe vaṭamūlake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा देवाः समाजग्मुर्विस्मिताः शिवसन्निधिम् ।।
नारायणश्च भगवानीश्वरः सह पार्षदैः
dṛṣṭvā devāḥ samājagmurvismitāḥ śivasannidhim ||
nārāyaṇaśca bhagavānīśvaraḥ saha pārṣadaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नयानेनाजगाम पद्मार्चितपदाम्बुजः।।
रत्नालंकार शोभाढ्यः पीतवासाश्चतुर्भुजः
ratnayānenājagāma padmārcitapadāmbujaḥ||
ratnālaṃkāra śobhāḍhyaḥ pītavāsāścaturbhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईषद्धास्यप्रसन्नास्यो वनमालाविभूषितः ।।
ब्रह्मा शेषश्च धर्मश्च सुराः सर्वे महर्षयः
īṣaddhāsyaprasannāsyo vanamālāvibhūṣitaḥ ||
brahmā śeṣaśca dharmaśca surāḥ sarve maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समूषुरीशसदसि लक्ष्मीकान्त प्रणम्य ते ।।
श्रीहरिः शङ्करमहो कृत्वा वक्षसि मूर्च्छितम् ।।
रुदन्तं बोधयामास ज्ञानीशो ज्ञानिनां गुरुम्
samūṣurīśasadasi lakṣmīkānta praṇamya te ||
śrīhariḥ śaṅkaramaho kṛtvā vakṣasi mūrcchitam ||
rudantaṃ bodhayāmāsa jñānīśo jñānināṃ gurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच ।।
स्वात्माराम निबोधेदं मदीयं वचनं शृणु
śrībhagavānuvāca ||
svātmārāma nibodhedaṃ madīyaṃ vacanaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हितमध्यात्मसारं च दुःखशोकनिकृन्तनम् ।।
सर्वाध्यात्मविद्यमानबीजं ज्ञाननिधिं विधिम्
hitamadhyātmasāraṃ ca duḥkhaśokanikṛntanam ||
sarvādhyātmavidyamānabījaṃ jñānanidhiṃ vidhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि बोधयामि त्वां सर्वज्ञं वेधसो विधिम् ।।
बुधं बोधयितुं शक्तोऽबुधोऽपि प्राणसंकटे
tathāpi bodhayāmi tvāṃ sarvajñaṃ vedhaso vidhim ||
budhaṃ bodhayituṃ śakto'budho'pi prāṇasaṃkaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यवहारोऽस्ति लोकेषु सर्वः सर्वपरस्परम् ।।
मायाश्रिता गुणाः सर्वे हेतवः सुखदुःखयोः ।।.
vyavahāro'sti lokeṣu sarvaḥ sarvaparasparam ||
māyāśritā guṇāḥ sarve hetavaḥ sukhaduḥkhayoḥ ||.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुमाया बलवती गुणयुक्तं प्रबाधते ।।
दुःखं शोकं भयं शंभो दुर्दिने भवतीश्वर
viṣṇumāyā balavatī guṇayuktaṃ prabādhate ||
duḥkhaṃ śokaṃ bhayaṃ śaṃbho durdine bhavatīśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रातीते कुतस्तानि सुदिने च समागते ।।
हर्ष ऐश्वर्यदर्पश्च संततं तत्र वर्द्धते
tatrātīte kutastāni sudine ca samāgate ||
harṣa aiśvaryadarpaśca saṃtataṃ tatra varddhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाण्येतानि गण्यन्ते स्वप्नानीव विपश्चितः ।।
ज्ञानं लभ महादेव ज्ञानबीज सनातन
sarvāṇyetāni gaṇyante svapnānīva vipaścitaḥ ||
jñānaṃ labha mahādeva jñānabīja sanātana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेतनां कुरु भद्रं ते सतीं प्राप्स्यसि निश्चितम् ।।
तत्तोयं शीतता नित्यं नाग्निं मुञ्चति दाहिका
cetanāṃ kuru bhadraṃ te satīṃ prāpsyasi niścitam ||
tattoyaṃ śītatā nityaṃ nāgniṃ muñcati dāhikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजः सूर्यं महीं गन्धो तथा त्वां च सती शिव ।।
शैलेत्येवं समाकर्ण्य हरिं किंचिदुवाच ह
tejaḥ sūryaṃ mahīṃ gandho tathā tvāṃ ca satī śiva ||
śailetyevaṃ samākarṇya hariṃ kiṃciduvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्राण्युन्मीलनं कृत्वा त्रिनेत्रः श्रूयतामिति ।।
त्रिनेत्र उवाच ।।
कस्त्वं तेजःस्वरूपोऽसि क इमे तव सन्निधौ
netrāṇyunmīlanaṃ kṛtvā trinetraḥ śrūyatāmiti ||
trinetra uvāca ||
kastvaṃ tejaḥsvarūpo'si ka ime tava sannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किन्नाम भवतश्चैषां कानि नामानि का सती ।।
कोऽहं को मे भवान्ब्रूते किंकराः कुत आगताः
kinnāma bhavataścaiṣāṃ kāni nāmāni kā satī ||
ko'haṃ ko me bhavānbrūte kiṃkarāḥ kuta āgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व यास्यसि क्व यास्यामि क्व गच्छन्त इमे वद।।
हरिरित्येवमाकर्ण्य रुरोद सगणो गिरे
kva yāsyasi kva yāsyāmi kva gacchanta ime vada||
harirityevamākarṇya ruroda sagaṇo gire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्रनीरैस्त्रिनेत्रं तं रुदन्तं प्रसिषेच सः ।।
हरित्रिनेत्रयोर्नेत्रनीरपातेन तत्र वै
netranīraistrinetraṃ taṃ rudantaṃ prasiṣeca saḥ ||
haritrinetrayornetranīrapātena tatra vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूव सरसां श्रेष्ठं तीर्थं भुवनपावनम् ।।
भारतेऽस्तगिरेः पश्चात्तत्राक्षयवटांतिके
babhūva sarasāṃ śreṣṭhaṃ tīrthaṃ bhuvanapāvanam ||
bhārate'stagireḥ paścāttatrākṣayavaṭāṃtike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थलं बभूव तपसां मुक्तिबीजं तपस्विनाम् ।।
अथोवाच पुनः शीघ्रमाध्यात्मं च हरं हरिः
sthalaṃ babhūva tapasāṃ muktibījaṃ tapasvinām ||
athovāca punaḥ śīghramādhyātmaṃ ca haraṃ hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृण्वतां सर्वदेवानां मुनीनामूर्ध्वरेतसाम् ।।
श्रीभगवानुवाच ।।
शृणु शंकर वक्ष्यामि ज्ञानानंद सनातन
śṛṇvatāṃ sarvadevānāṃ munīnāmūrdhvaretasām ||
śrībhagavānuvāca ||
śṛṇu śaṃkara vakṣyāmi jñānānaṃda sanātana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानं ज्ञाननिधे शोकाद्विस्मृतोऽसि परात्पर ।।
सुदिनं दुर्दिनं शश्वद्भवत्येव भवे भवे
jñānaṃ jñānanidhe śokādvismṛto'si parātpara ||
sudinaṃ durdinaṃ śaśvadbhavatyeva bhave bhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां प्राकृतानां च ते बीजे सुखदुःखयोः।।
सुखाद्भवति हर्षश्च दर्पः शौर्यप्रमत्तता
sarveṣāṃ prākṛtānāṃ ca te bīje sukhaduḥkhayoḥ||
sukhādbhavati harṣaśca darpaḥ śauryapramattatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राग ऐश्वर्यकामश्च विद्वेषश्च निरन्तरम् ।।
दुःखाच्छोकात्समुद्वेगाद्भयं नित्यं प्रवर्तते
rāga aiśvaryakāmaśca vidveṣaśca nirantaram ||
duḥkhācchokātsamudvegādbhayaṃ nityaṃ pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतान्येतानि सर्वाणि हते बीजे महेश्वर ।।
सुदिनं दुर्दिनं चैव सर्वकर्मोद्भवं भव
hatānyetāni sarvāṇi hate bīje maheśvara ||
sudinaṃ durdinaṃ caiva sarvakarmodbhavaṃ bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कर्म तपसा साध्यं कर्मणा च शुभाशुभम् ।।
तपः स्वभावसाध्यं च स्वभावोऽभ्यासतो भवेत्
tatkarma tapasā sādhyaṃ karmaṇā ca śubhāśubham ||
tapaḥ svabhāvasādhyaṃ ca svabhāvo'bhyāsato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनः शंभो ममांशश्च सर्वेंद्रियपुरःसरम्।।
सर्वेषां जनकोऽहं च चित्त्वं ब्रह्मा पतिस्त्वयम्
manaḥ śaṃbho mamāṃśaśca sarveṃdriyapuraḥsaram||
sarveṣāṃ janako'haṃ ca cittvaṃ brahmā patistvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्रैकं मूर्तिभेदस्तु गुणभेदेन संततम् ।।
तद्ब्रह्म विविधं वस्तु सगुणं निर्गुणं शिव
brahraikaṃ mūrtibhedastu guṇabhedena saṃtatam ||
tadbrahma vividhaṃ vastu saguṇaṃ nirguṇaṃ śiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायाश्रितो यः सगुणो मायाऽतीतश्च निर्गुणः ।।
स्वेच्छामयश्च भगवानिच्छया विकरोति च
māyāśrito yaḥ saguṇo māyā'tītaśca nirguṇaḥ ||
svecchāmayaśca bhagavānicchayā vikaroti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छाशक्तिश्च प्रकृतिर्नित्या सर्वप्रसूः सदा ।।
केचिदेकं वदंत्येव ब्रह्मज्योतिः सनातनम्
icchāśaktiśca prakṛtirnityā sarvaprasūḥ sadā ||
kecidekaṃ vadaṃtyeva brahmajyotiḥ sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचिद्वदन्ति द्विविधं ब्रह्म प्रकृतिपूर्वकम् ।।
शृणु ये च वदन्त्येकं मायापुरुषयोः परम्
kecidvadanti dvividhaṃ brahma prakṛtipūrvakam ||
śṛṇu ye ca vadantyekaṃ māyāpuruṣayoḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्भवति तौ द्वौ च तद्ब्रह्म सर्वकारणम् ।।
अथ चैकं परं ब्रह्म द्विविधं भवतीच्छया ।।
tasmādbhavati tau dvau ca tadbrahma sarvakāraṇam ||
atha caikaṃ paraṃ brahma dvividhaṃ bhavatīcchayā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छाशक्तिश्च प्रकृतिः सर्वशक्तिप्रसूः .सदा ।।
तत्राशक्तश्च सगुणः सर्वाधारः सनातनः
icchāśaktiśca prakṛtiḥ sarvaśaktiprasūḥ .sadā ||
tatrāśaktaśca saguṇaḥ sarvādhāraḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेश्वरः सर्वसाक्षी सर्वत्रास्ति फलप्रदः ।।
शरीरं द्विविधं शंभो नित्यं प्राकृतमेव च
sarveśvaraḥ sarvasākṣī sarvatrāsti phalapradaḥ ||
śarīraṃ dvividhaṃ śaṃbho nityaṃ prākṛtameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं विनाशरहितं नश्वरं प्राकृतं सदा ।।
अहं त्वं चापि भगवान्नावयोर्नित्यविग्रहः
nityaṃ vināśarahitaṃ naśvaraṃ prākṛtaṃ sadā ||
ahaṃ tvaṃ cāpi bhagavānnāvayornityavigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवयोरंशभूता ये प्राकृता नष्टविग्रहाः ।।
रुद्रादयस्त्वदंशाश्च मदंशा विष्णुरूपिणः
āvayoraṃśabhūtā ye prākṛtā naṣṭavigrahāḥ ||
rudrādayastvadaṃśāśca madaṃśā viṣṇurūpiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममाप्येवं द्विधा रूपं द्विभुजं च चतुर्भुजम्।।
चतुर्भुजोऽहं वैकुण्ठे पद्मया पार्षदैः सह
mamāpyevaṃ dvidhā rūpaṃ dvibhujaṃ ca caturbhujam||
caturbhujo'haṃ vaikuṇṭhe padmayā pārṣadaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोलोके द्विभुजोऽहं च गोपीभिः सह राधया ।।
द्विविधं ये वदन्त्येवं द्वौ प्रधानौ तु तन्मते
goloke dvibhujo'haṃ ca gopībhiḥ saha rādhayā ||
dvividhaṃ ye vadantyevaṃ dvau pradhānau tu tanmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषश्च सदा नित्यो नित्या प्रकृतिरीश्वरी ।।
सदा तौ द्वौ च संश्लिष्टौ सर्वेषां पितरौ शिव
puruṣaśca sadā nityo nityā prakṛtirīśvarī ||
sadā tau dvau ca saṃśliṣṭau sarveṣāṃ pitarau śiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सशरीरौ निःशरीरौ स्वेच्छया सर्वरूपिणौ ।।
प्राधान्यं च यथा पुंसः प्रकृतेश्च सदा तथा
saśarīrau niḥśarīrau svecchayā sarvarūpiṇau ||
prādhānyaṃ ca yathā puṃsaḥ prakṛteśca sadā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतीमिच्छसि चेच्छम्भो प्रकृतेः स्तवनं कुरु ।।
यत्स्तोत्रं च त्वया दत्तं पुरा दुर्वाससे मुदा
satīmicchasi cecchambho prakṛteḥ stavanaṃ kuru ||
yatstotraṃ ca tvayā dattaṃ purā durvāsase mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्दिव्यं कण्वशाखोक्तं भज तेन जगत्प्रसूम् ।।
शोकनाशो भवतु ते शिवं शिव ममाशिषा
taddivyaṃ kaṇvaśākhoktaṃ bhaja tena jagatprasūm ||
śokanāśo bhavatu te śivaṃ śiva mamāśiṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूरं विप्लवहेतुश्च यातु स्त्रीविरहज्वरः ।।
इत्येवमुक्त्वा लक्ष्मीशो विरराम गिरीश्वरम्
dūraṃ viplavahetuśca yātu strīvirahajvaraḥ ||
ityevamuktvā lakṣmīśo virarāma girīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तवनं कर्तुमारेभे प्रकृतेश्च महेश्वरः ।।
स्नात्वा नत्वा च श्रीकृष्णं ब्रह्माणं भक्तिसंयुतः।।
पुटाञ्जलियुतो भूत्वा पुलकाञ्चितविग्रहः
stavanaṃ kartumārebhe prakṛteśca maheśvaraḥ ||
snātvā natvā ca śrīkṛṣṇaṃ brahmāṇaṃ bhaktisaṃyutaḥ||
puṭāñjaliyuto bhūtvā pulakāñcitavigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेश्वर उवाच ।।
ओं नमः प्रकृत्यै मन्त्रः ।।
ब्राह्मि ब्रह्मस्वरूपे त्वं मां प्रसीद सनातनि ।।
परमात्मस्वरूपे च परमानन्दरूपिणि
maheśvara uvāca ||
oṃ namaḥ prakṛtyai mantraḥ ||
brāhmi brahmasvarūpe tvaṃ māṃ prasīda sanātani ||
paramātmasvarūpe ca paramānandarūpiṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्वरूपे सर्वेशि सर्वबीजस्वरूपिणि ।।
सर्वाधारे सर्वविद्ये मां प्रसीद जयप्रदे
sarvasvarūpe sarveśi sarvabījasvarūpiṇi ||
sarvādhāre sarvavidye māṃ prasīda jayaprade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमङ्गलरूपे च सर्वमङ्गलदायिनि ।।
समस्तमङ्गलाधारे प्रसीद सर्वमङ्गले
sarvamaṅgalarūpe ca sarvamaṅgaladāyini ||
samastamaṅgalādhāre prasīda sarvamaṅgale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निद्रे तन्द्रे क्षमे श्रद्धे तुष्टिपुष्टिस्वरूपिणि ।।
लज्जे मेधे बुद्धिरूपे प्रसीद भक्तवत्सले
nidre tandre kṣame śraddhe tuṣṭipuṣṭisvarūpiṇi ||
lajje medhe buddhirūpe prasīda bhaktavatsale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रे भद्रप्रदे दुर्गे दुर्गघ्ने दुर्गनाशिनि ।।
पोतस्वरूपे जीर्णे त्वं मां प्रसीद भवार्णवे ।।
bhadre bhadraprade durge durgaghne durganāśini ||
potasvarūpe jīrṇe tvaṃ māṃ prasīda bhavārṇave ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दये जये महामाये प्रसीद जगदम्बिके ।।
क्षान्ते शान्ते च सर्वान्ते क्षुत्पिपासास्वरूपिणि
daye jaye mahāmāye prasīda jagadambike ||
kṣānte śānte ca sarvānte kṣutpipāsāsvarūpiṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीर्नारायणक्रोडे स्रष्टुर्वक्षसि भारति ।।
मम क्रोडे महामाये विष्णुमाये प्रसीद मे
lakṣmīrnārāyaṇakroḍe sraṣṭurvakṣasi bhārati ||
mama kroḍe mahāmāye viṣṇumāye prasīda me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलाकाष्ठास्वरूपे च दिवारात्रिस्वरूपिणि ।।
परिणामप्रदे देवि प्रसीद दीनवत्सले
kalākāṣṭhāsvarūpe ca divārātrisvarūpiṇi ||
pariṇāmaprade devi prasīda dīnavatsale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारणे सर्वशक्तीनां कृष्णस्योरसि राधिके ।।
कृष्णप्राणाधिके भद्रे प्रसीद कृष्णपूजिते
kāraṇe sarvaśaktīnāṃ kṛṣṇasyorasi rādhike ||
kṛṣṇaprāṇādhike bhadre prasīda kṛṣṇapūjite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यशःस्वरूपे यशसां कारणे च यशःप्रदे ।।
सर्वदेवीस्वरूपे च नारीरूपविधायिनि
yaśaḥsvarūpe yaśasāṃ kāraṇe ca yaśaḥprade ||
sarvadevīsvarūpe ca nārīrūpavidhāyini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समस्तकामिनीरूपे कलांशेन प्रसीद मे ।।
सर्वसंपत्स्वरूपे च सर्वसंपत्प्रदे शुभे
samastakāminīrūpe kalāṃśena prasīda me ||
sarvasaṃpatsvarūpe ca sarvasaṃpatprade śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीद परमानन्दे कारणे सर्वसंपदाम् ।।
यशस्विनां पूजिते च प्रसीद यशसां निधे
prasīda paramānande kāraṇe sarvasaṃpadām ||
yaśasvināṃ pūjite ca prasīda yaśasāṃ nidhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधारे सर्वजगतां रत्नाधारे वसुन्धरे ।।
चराचरस्वरूपे च प्रसीद मम मा चिरम् ।
ādhāre sarvajagatāṃ ratnādhāre vasundhare ||
carācarasvarūpe ca prasīda mama mā ciram |
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगस्वरूपे योगीशे योगदे योगकारणे ।।
योगाधिष्ठात्रि देवीशे प्रसीद सिद्धयोगिनि
yogasvarūpe yogīśe yogade yogakāraṇe ||
yogādhiṣṭhātri devīśe prasīda siddhayogini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसिद्धिस्वरूपे च सर्वसिद्धिप्रदायिनि ।।
कारणे सर्व सिद्धीनां सिद्धेश्वरि प्रसीद मे
sarvasiddhisvarūpe ca sarvasiddhipradāyini ||
kāraṇe sarva siddhīnāṃ siddheśvari prasīda me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याख्यानं सर्वशास्त्राणां मतभेदे महेश्वरि ।।
ज्ञाने यदुक्तं तत्सर्वं क्षमस्व परमेश्वरि
vyākhyānaṃ sarvaśāstrāṇāṃ matabhede maheśvari ||
jñāne yaduktaṃ tatsarvaṃ kṣamasva parameśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचिद्वदन्ति प्रकृतेः प्राधान्यं पुरुषस्य च ।।
केचित्तत्र मतद्वैधे व्याख्याभेदं विदुर्बुधाः
kecidvadanti prakṛteḥ prādhānyaṃ puruṣasya ca ||
kecittatra matadvaidhe vyākhyābhedaṃ vidurbudhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाविष्णोर्नाभिदेशे स्थितं तं कमलोद्भवम् ।।
मधुकैटभौ महादैत्यौ लीलया हंतुमुद्यतौ
mahāviṣṇornābhideśe sthitaṃ taṃ kamalodbhavam ||
madhukaiṭabhau mahādaityau līlayā haṃtumudyatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा स्तुतिं प्रकुर्वन्तं ब्रह्माणं रक्षितुं पुरा ।।
बोधयामास गोविन्दं विनाशहेतवे तयोः
dṛṣṭvā stutiṃ prakurvantaṃ brahmāṇaṃ rakṣituṃ purā ||
bodhayāmāsa govindaṃ vināśahetave tayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणस्त्वद्भक्त्या च जघान तौ महासुरौ ।।
सर्वेश्वरस्त्वया सार्द्धमनीशोऽयं त्वया विना
nārāyaṇastvadbhaktyā ca jaghāna tau mahāsurau ||
sarveśvarastvayā sārddhamanīśo'yaṃ tvayā vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसर्गसाध्यो ऽध्यासश्च संसर्गः पुण्यतो भवेत्।।
पुण्यबीजं मनश्चैव पापबीजं च चंचलम्
saṃsargasādhyo 'dhyāsaśca saṃsargaḥ puṇyato bhavet||
puṇyabījaṃ manaścaiva pāpabījaṃ ca caṃcalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुना रक्ष मामीशे प्रदग्धं विरहाग्निना।।
स्वात्मदर्शनपुण्येन क्रीणीहि परमेश्वरि
adhunā rakṣa māmīśe pradagdhaṃ virahāgninā||
svātmadarśanapuṇyena krīṇīhi parameśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा विरतः शंभुर्ददर्श गगनस्थिताम् ।।
रत्नसाररथस्थां तां देवीं शतभुजां मुदा
ityuktvā virataḥ śaṃbhurdadarśa gaganasthitām ||
ratnasārarathasthāṃ tāṃ devīṃ śatabhujāṃ mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तकाञ्चनवर्णाभां रत्नाभरणभूषिताम् ।।
ईषद्धास्यप्रसन्नास्यां जगतां मातरं सतीम्
taptakāñcanavarṇābhāṃ ratnābharaṇabhūṣitām ||
īṣaddhāsyaprasannāsyāṃ jagatāṃ mātaraṃ satīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तां विरहासक्तः पुनस्तुष्टाव सत्वरम् ।।
दुःखं निवेदयामास प्ररुदन्विरहोद्भवम्
dṛṣṭvā tāṃ virahāsaktaḥ punastuṣṭāva satvaram ||
duḥkhaṃ nivedayāmāsa prarudanvirahodbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शयामासास्थिमालां स्वांगस्थं भस्मभूषणम् ।।
कृत्वा बहु परीहारं तोषयामास सुंदरीम्
darśayāmāsāsthimālāṃ svāṃgasthaṃ bhasmabhūṣaṇam ||
kṛtvā bahu parīhāraṃ toṣayāmāsa suṃdarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इहलोके सुखं भुक्त्वा स याति शिवमन्दिरम् ।।
धर्मार्थकाममोक्षांश्च लभते नात्र संशयः
ihaloke sukhaṃ bhuktvā sa yāti śivamandiram ||
dharmārthakāmamokṣāṃśca labhate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.