ॐ तत्सद्ब्रह्मणे नमः।
श्रीमद्द्वैपायनमुनीप्रणीतं-
ब्रह्मवैवर्तपुराणम्।
अथ श्रीकृष्णजन्मखण्डस्योत्तरार्धः।
नारायण उवाच
स एव भगवान्कृष्णः सर्वात्मा पुरुषः परः ।
दुराराध्योऽतिसाध्यश्च सर्वाराध्यः सुखप्रदः
oṃ tatsadbrahmaṇe namaḥ|
śrīmaddvaipāyanamunīpraṇītaṃ-
brahmavaivartapurāṇam|
atha śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍasyottarārdhaḥ|
nārāyaṇa uvāca
sa eva bhagavānkṛṣṇaḥ sarvātmā puruṣaḥ paraḥ |
durārādhyo'tisādhyaśca sarvārādhyaḥ sukhapradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निजभक्तातिसाघ्यश्चाभक्तस्यासाध्य एव च ।
शश्वद्दृश्यः स्वभक्तस्याभक्तस्यादृश्य एव च
nijabhaktātisāghyaścābhaktasyāsādhya eva ca |
śaśvaddṛśyaḥ svabhaktasyābhaktasyādṛśya eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्ज्ञेयं तस्य चरितं कार्यं हृदयमेव च ।
बद्धास्तन्मायया सर्वे मोहिताश्च दुरन्तया
durjñeyaṃ tasya caritaṃ kāryaṃ hṛdayameva ca |
baddhāstanmāyayā sarve mohitāśca durantayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्भयाद्वाति वातोऽयं कूर्मं धत्ते निराश्रयः ।
कूर्मोऽनन्तं विधत्ते च यद्भयेन निरन्तरम्
yadbhayādvāti vāto'yaṃ kūrmaṃ dhatte nirāśrayaḥ |
kūrmo'nantaṃ vidhatte ca yadbhayena nirantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभर्ति शेषो विश्वं च यद्भयेन च नारद ।
सहस्रशीर्षा पुरुषः शिरमश्चैकदेशतः
bibharti śeṣo viśvaṃ ca yadbhayena ca nārada |
sahasraśīrṣā puruṣaḥ śiramaścaikadeśataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तसागरसंयुक्ता सप्तद्वीपा वसुंधरा ।
शैलकाननसंयुक्ता पातालाः सप्त एव च
saptasāgarasaṃyuktā saptadvīpā vasuṃdharā |
śailakānanasaṃyuktā pātālāḥ sapta eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तस्वर्गाश्च विविधा ब्रह्मलोकसमन्विताः ।
एवं विश्वं त्रिभुवनं कृत्रिमं परिकीर्तितम्
saptasvargāśca vividhā brahmalokasamanvitāḥ |
evaṃ viśvaṃ tribhuvanaṃ kṛtrimaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्भयेन विधात्राच प्रतिसृष्टौ च निर्मितम् ।
एवं विश्वान्यसंरव्यानि लोमकूपैर्महान्विराट्
yadbhayena vidhātrāca pratisṛṣṭau ca nirmitam |
evaṃ viśvānyasaṃravyāni lomakūpairmahānvirāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्भयेन विधत्ते च यदन्नो ध्यायते हि यम् ।
विष्णुः पाति च संसारं यद्भयेन कृपानिधिः
yadbhayena vidhatte ca yadanno dhyāyate hi yam |
viṣṇuḥ pāti ca saṃsāraṃ yadbhayena kṛpānidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालाग्निरुद्रो यद्भीतः कालः संहरते प्रजाः ।
मृत्युंजयो महादेवो यद्भयाद्ध्यायते च यम्
kālāgnirudro yadbhītaḥ kālaḥ saṃharate prajāḥ |
mṛtyuṃjayo mahādevo yadbhayāddhyāyate ca yam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्गुणैरनुरागैश्च विरागी विरतः सदा ।
यद्भयेन दहत्यग्निः सूर्यस्तपति यद्भयात्
ṣaḍguṇairanurāgaiśca virāgī virataḥ sadā |
yadbhayena dahatyagniḥ sūryastapati yadbhayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्भयाद्वर्षतीन्द्रश्च मृत्युश्चरति जन्तुषु ।
यद्भयेन यमः शास्ता पापिनीं धर्म एव च
yadbhayādvarṣatīndraśca mṛtyuścarati jantuṣu |
yadbhayena yamaḥ śāstā pāpinīṃ dharma eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धत्ते च धरणी लोकान्यद्भयेन चराचरान् ।
सूयते प्रकृतिः सृष्टौ यद्भयान्महदादिकम्
dhatte ca dharaṇī lokānyadbhayena carācarān |
sūyate prakṛtiḥ sṛṣṭau yadbhayānmahadādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्ज्ञेयं तदभिप्रायं को वा जानाति पुत्रक ।
यत्प्रभावं न जानन्ति ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
durjñeyaṃ tadabhiprāyaṃ ko vā jānāti putraka |
yatprabhāvaṃ na jānanti brahmaviṣṇumaheśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं जानामि तच्चेष्टामहं वत्स सुमन्दधीः ।
कथं जगाम मथुरां त्यक्त्वा वृन्दावनं वनम्
kathaṃ jānāmi tacceṣṭāmahaṃ vatsa sumandadhīḥ |
kathaṃ jagāma mathurāṃ tyaktvā vṛndāvanaṃ vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं तत्याज गोपीश्च राधां प्राणाधिकां प्रियाम् ।
यशोदां बान्धवादींश्च नन्दं व नन्दनन्दनः
kathaṃ tatyāja gopīśca rādhāṃ prāṇādhikāṃ priyām |
yaśodāṃ bāndhavādīṃśca nandaṃ va nandanandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्पहा दर्पदः सोऽपि सर्वेषां सर्वदः सदा ।
बभञ्ज राधादर्पं च सुदाम्नः शापकारणात्
darpahā darpadaḥ so'pi sarveṣāṃ sarvadaḥ sadā |
babhañja rādhādarpaṃ ca sudāmnaḥ śāpakāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येषां भावनाहेतोर्ब्रह्मप्राप्तिस्तथा भवेत् ।
एवं किंचिद्वितर्कं च कुरुते कमलोद्भवः
anyeṣāṃ bhāvanāhetorbrahmaprāptistathā bhavet |
evaṃ kiṃcidvitarkaṃ ca kurute kamalodbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकार दर्पभङ्गं च महाविष्णुः पुरा विभुः ।
ब्रह्मणश्चतथा विष्णोः शषेस्य च शिवस्य च
cakāra darpabhaṅgaṃ ca mahāviṣṇuḥ purā vibhuḥ |
brahmaṇaścatathā viṣṇoḥ śaṣesya ca śivasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मस्य च यमस्यापि साम्बस्य चन्द्रसूर्ययोः ।
गरुडस्य च वह्नेश्च गुरोर्दुर्वाससस्तथा
dharmasya ca yamasyāpi sāmbasya candrasūryayoḥ |
garuḍasya ca vahneśca gurordurvāsasastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दौवारिकस्य भक्तस्य जयस्य विजयस्य च।
सुराणमसुराणां च भवतः कामशक्रयोः
dauvārikasya bhaktasya jayasya vijayasya ca|
surāṇamasurāṇāṃ ca bhavataḥ kāmaśakrayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मणस्यार्जुनस्यापि बाणस्य च भृगोस्तथा ।
सुमेरोश्च समुद्राणां वायोश्च वरुणस्य च
lakṣmaṇasyārjunasyāpi bāṇasya ca bhṛgostathā |
sumerośca samudrāṇāṃ vāyośca varuṇasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरस्वत्याश्च दुर्गायाः पद्मायाश्च भुवस्तथा ।
सावित्र्याश्चैव गङ्गाया मनसायास्तथैव च
sarasvatyāśca durgāyāḥ padmāyāśca bhuvastathā |
sāvitryāścaiva gaṅgāyā manasāyāstathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणाधिष्ठातृदेव्यश्च प्रियायाः प्राणतोऽपि च ।
प्राणाधिकाया राधाया अन्येषामपि का कथा
prāṇādhiṣṭhātṛdevyaśca priyāyāḥ prāṇato'pi ca |
prāṇādhikāyā rādhāyā anyeṣāmapi kā kathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रत्वा दर्पं च सर्वेषां प्रसादं च चकार सः ।
कर्ता हर्ता पालयिता स्रष्टा स्रष्टुश्च सर्वतः
hratvā darpaṃ ca sarveṣāṃ prasādaṃ ca cakāra saḥ |
kartā hartā pālayitā sraṣṭā sraṣṭuśca sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं स्तोतुमीशो नालं च पञ्चवक्त्रैस्तु शंकरः ।
स्तोतुं नालं चतुर्वक्त्रो विधाता जगतामपि
yaṃ stotumīśo nālaṃ ca pañcavaktraistu śaṃkaraḥ |
stotuṃ nālaṃ caturvaktro vidhātā jagatāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तोतुं नालमनन्तश्च सहस्रवदनैरहो ।
स्वयं विष्णुर्विश्वव्यापी नालं स्तोतुं जनार्दनः
stotuṃ nālamanantaśca sahasravadanairaho |
svayaṃ viṣṇurviśvavyāpī nālaṃ stotuṃ janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाविराण्न शक्तोऽपि यं स्तोतुं परमेश्वरम् ।
कम्पिता यस्य पुरतः प्रकृतिः परमात्मनः
mahāvirāṇna śakto'pi yaṃ stotuṃ parameśvaram |
kampitā yasya purataḥ prakṛtiḥ paramātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरस्वती जडीभूता यं स्तोतुं परमेश्वरम् ।
महिमानं न जानन्ति वेदा यस्य च नारद
sarasvatī jaḍībhūtā yaṃ stotuṃ parameśvaram |
mahimānaṃ na jānanti vedā yasya ca nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं कथितो ब्रह्मन्प्रभावः परमात्मनः ।
निर्गुणस्य च कृष्णस्य किं भुयः श्रोतुमिच्छसि
ityevaṃ kathito brahmanprabhāvaḥ paramātmanaḥ |
nirguṇasya ca kṛṣṇasya kiṃ bhuyaḥ śrotumicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तरार्धे नारदनाo श्रीकृष्णप्रभाव-
वर्णनं नाम पञ्चपञ्चशात्तमोऽध्यायः
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttarārdhe nāradanāo śrīkṛṣṇaprabhāva-
varṇanaṃ nāma pañcapañcaśāttamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.