Library·Brahmavaivarta Purāṇa·4·4.62
नारद उवाच ब्रह्मन् केन प्रकारेण रामो दाशरथिः स्वयम् । चकार मोक्षणं कुत्र युगे गौतमयोषितः
nārada uvāca brahman kena prakāreṇa rāmo dāśarathiḥ svayam | cakāra mokṣaṇaṃ kutra yuge gautamayoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामावतारं सुखदं समासेन मनोहरम् । कथायस्व महाभाग श्रोतुं कौतूहलं मम
rāmāvatāraṃ sukhadaṃ samāsena manoharam | kathāyasva mahābhāga śrotuṃ kautūhalaṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायण उवाच ब्रह्मणा प्रार्थितो विष्णुर्जातो दशरथात्स्वयम् । कौसल्यायां च भगवांस्त्रेतायां च मृदाऽन्वितः
nārāyaṇa uvāca brahmaṇā prārthito viṣṇurjāto daśarathātsvayam | kausalyāyāṃ ca bhagavāṃstretāyāṃ ca mṛdā'nvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैकेय्यां भरतश्चैव रामतुल्यो गुणेन च । लक्ष्मणश्चापि शत्रुघ्नः सुमित्रायां गुणार्णवः
kaikeyyāṃ bharataścaiva rāmatulyo guṇena ca | lakṣmaṇaścāpi śatrughnaḥ sumitrāyāṃ guṇārṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिश्वामित्रप्रेषितश्च श्रीरामश्च सलक्ष्मणः । प्रययौ मिथिलां रम्यां सीताग्रहणहेतवे
piśvāmitrapreṣitaśca śrīrāmaśca salakṣmaṇaḥ | prayayau mithilāṃ ramyāṃ sītāgrahaṇahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा पाषाणारूपा च रामो वर्त्मनि कामिनीम् । विश्वामित्रं च पप्रच्छ कारणं जगदीश्वरः
dṛṣṭvā pāṣāṇārūpā ca rāmo vartmani kāminīm | viśvāmitraṃ ca papraccha kāraṇaṃ jagadīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्य वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो महातपाः । उवाच तत्र धर्मिष्ठो रहस्यं सर्वमेव च
rāmasya vacanaṃ śrutvā viśvāmitro mahātapāḥ | uvāca tatra dharmiṣṭho rahasyaṃ sarvameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारणं तन्मुखाच्छ्रृत्वा रामो भुवनपावनः । पस्पर्श पादाङ्गुलिना सा बभूव च पद्मिनी
kāraṇaṃ tanmukhācchrṛtvā rāmo bhuvanapāvanaḥ | pasparśa pādāṅgulinā sā babhūva ca padminī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा राममाशिषं कृत्वा प्रययौ भर्तृ मन्दिरम् । शुभाशिषं ददौ तस्मै भार्या संप्राप्य गौतमः
sā rāmamāśiṣaṃ kṛtvā prayayau bhartṛ mandiram | śubhāśiṣaṃ dadau tasmai bhāryā saṃprāpya gautamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामश्च मिथिलां गत्वा धनुर्भङ्गं शिवस्या च । चकार पाणिग्रहणं सीतायाश्चैव नारद
rāmaśca mithilāṃ gatvā dhanurbhaṅgaṃ śivasyā ca | cakāra pāṇigrahaṇaṃ sītāyāścaiva nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा विवाहं राजेन्द्रो भृगुदर्प निहत्य च । णयोध्यां प्रययौ रम्यां क्रीडाकौतुकमङ्गलैः
kṛtvā vivāhaṃ rājendro bhṛgudarpa nihatya ca | ṇayodhyāṃ prayayau ramyāṃ krīḍākautukamaṅgalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा पुत्रं नृपं कर्तुमिषेय कृतसादरम् । सप्ततीर्थोदकं तूर्णमानीय मुनिपुंगवान्
rājā putraṃ nṛpaṃ kartumiṣeya kṛtasādaram | saptatīrthodakaṃ tūrṇamānīya munipuṃgavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृताधिवासं श्रीरामं सर्व मङ्गलसंयुतम् । दृष्ट्वा भरतमाता च कैकेयी शोकविह्वला
kṛtādhivāsaṃ śrīrāmaṃ sarva maṅgalasaṃyutam | dṛṣṭvā bharatamātā ca kaikeyī śokavihvalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरयामास राजानं पूर्वमङ्गीकृतं वरम् । रामस्य वनवासं च राजत्वं भरतस्य च
varayāmāsa rājānaṃ pūrvamaṅgīkṛtaṃ varam | rāmasya vanavāsaṃ ca rājatvaṃ bharatasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं दातुं महाराजो नेयेष प्रेममोहितः । धर्मसत्यभयेनैवोवाच रामो नृपं सुधी।
varaṃ dātuṃ mahārājo neyeṣa premamohitaḥ | dharmasatyabhayenaivovāca rāmo nṛpaṃ sudhī|
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीराम उवाच तडागशतदानेन यत्पुण्यं लभते नरः । ततोऽधिकं च लभते वापीदानेन निश्चितम्
śrīrāma uvāca taḍāgaśatadānena yatpuṇyaṃ labhate naraḥ | tato'dhikaṃ ca labhate vāpīdānena niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशवापीप्रदानेन यत्पुण्यं लभते नरः । ततोऽधिकं च लभते पुण्यं कन्याप्रदानतः
daśavāpīpradānena yatpuṇyaṃ labhate naraḥ | tato'dhikaṃ ca labhate puṇyaṃ kanyāpradānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशकन्याप्रदानेन यत्पुण्यं लभते नरः । ततोऽधिकं च लभते यज्ञैकेन नराधिप
daśakanyāpradānena yatpuṇyaṃ labhate naraḥ | tato'dhikaṃ ca labhate yajñaikena narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतयज्ञेन यत्पुण्यं लभते पुण्यकृज्जनः । ततोऽधिकं च लभते पुत्रास्यदर्शनेन च
śatayajñena yatpuṇyaṃ labhate puṇyakṛjjanaḥ | tato'dhikaṃ ca labhate putrāsyadarśanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शने शतपुत्राणां यत्पुण्यं लभते नरः । तत्पुण्यं लभते नूनं पुण्यवान्सत्यबालनात्
darśane śataputrāṇāṃ yatpuṇyaṃ labhate naraḥ | tatpuṇyaṃ labhate nūnaṃ puṇyavānsatyabālanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि सत्यात्परो धर्मो नानृतात्पातकं परम् । न हि गह्घासमं तीर्यं म देवः केशवात्परः
na hi satyātparo dharmo nānṛtātpātakaṃ param | na hi gahghāsamaṃ tīryaṃ ma devaḥ keśavātparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति धर्मात्परो बन्धुर्नास्ति धर्मात्परं धनम् । धर्मात्प्रियः परः को वा स्पधर्मं रक्ष यत्नतः
nāsti dharmātparo bandhurnāsti dharmātparaṃ dhanam | dharmātpriyaḥ paraḥ ko vā spadharmaṃ rakṣa yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वधर्मे रक्षिते तात शश्वत्सर्वत्र मङ्गलम् । यशस्यं सुप्रतिष्ठा च प्रतापः पूजनं परम्
svadharme rakṣite tāta śaśvatsarvatra maṅgalam | yaśasyaṃ supratiṣṭhā ca pratāpaḥ pūjanaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतुर्दशाब्दं धर्मेण त्यक्त्वा गृहसुखं म्रमन् । वनवासं करिष्यामि सत्यस्य पालनाय ते
yaturdaśābdaṃ dharmeṇa tyaktvā gṛhasukhaṃ mraman | vanavāsaṃ kariṣyāmi satyasya pālanāya te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा सत्यं च शपथमिच्छयाऽनिच्छयाऽथवा । न कृर्यात्पालनं यो हि भस्मान्तं तस्य सूतकम्
kṛtvā satyaṃ ca śapathamicchayā'nicchayā'thavā | na kṛryātpālanaṃ yo hi bhasmāntaṃ tasya sūtakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भीपाके स पचति यावच्चन्द्रदिवाकरौ । ततो मूको भवेत्कुषठी मानवः सप्तजन्मसु
kumbhīpāke sa pacati yāvaccandradivākarau | tato mūko bhavetkuṣaṭhī mānavaḥ saptajanmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्योवमुक्त्वा श्रीरामो विधाय कल्कलं जटाम् । प्रययौ च महारण्ये सीतया लक्ष्मणेन च
ityovamuktvā śrīrāmo vidhāya kalkalaṃ jaṭām | prayayau ca mahāraṇye sītayā lakṣmaṇena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रशोकान्महाराजास्तत्याज स्वतनुं मुने । पालनाय पितुः सत्यं रामो बभ्रामकानन
putraśokānmahārājāstatyāja svatanuṃ mune | pālanāya pituḥ satyaṃ rāmo babhrāmakānana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालान्तरे महारण्ये भगिनी रावणस्य च । भ्रमन्ती कानने घोरे भर्त्रा सार्धं सुगौतुकात्
kālāntare mahāraṇye bhaginī rāvaṇasya ca | bhramantī kānane ghore bhartrā sārdhaṃ sugautukāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श रामं कुलटा कामार्ता राक्षसी तदा । पुलकाञ्चितसर्वाङ्गी सूर्च्छमाप स्मरेण च
dadarśa rāmaṃ kulaṭā kāmārtā rākṣasī tadā | pulakāñcitasarvāṅgī sūrcchamāpa smareṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीरामनिकटं गत्वा सस्मितोवाच कामुकी । शस्वधौवनसंयुक्ताऽतिप्रौढा कामदुर्मदा
śrīrāmanikaṭaṃ gatvā sasmitovāca kāmukī | śasvadhauvanasaṃyuktā'tiprauḍhā kāmadurmadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूर्पणखोवाच हेराम हे धनश्याम रूपधाम सुणान्वित । मायानुरक्तां वनितां मां गृहाण सुनिर्जने
śūrpaṇakhovāca herāma he dhanaśyāma rūpadhāma suṇānvita | māyānuraktāṃ vanitāṃ māṃ gṛhāṇa sunirjane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा शूर्पणखावाक्यं धर्मं संस्मृत्य धार्मिकः । उवाच सधुरें वाक्यं शावभीतश्च नारद
śrutvā śūrpaṇakhāvākyaṃ dharmaṃ saṃsmṛtya dhārmikaḥ | uvāca sadhureṃ vākyaṃ śāvabhītaśca nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीराम उवाच अम्बमातः सभार्योऽहमभार्यं गच्छ मेऽनुजम् । दुःखं प्रियोऽन्यां प्रभजेदितरं च सुखालयम्
śrīrāma uvāca ambamātaḥ sabhāryo'hamabhāryaṃ gaccha me'nujam | duḥkhaṃ priyo'nyāṃ prabhajeditaraṃ ca sukhālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्य वचनं श्रुत्वा प्रययौ लक्ष्मणं मुदा । ददर्श लक्षमणं शान्तं कान्तं च लक्षणान्वितम्
rāmasya vacanaṃ śrutvā prayayau lakṣmaṇaṃ mudā | dadarśa lakṣamaṇaṃ śāntaṃ kāntaṃ ca lakṣaṇānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां भजस्व महाभागेत्युवाच च पुनः पुनः । लक्ष्मणास्तद्वचः श्रुत्वा तामुवाच कुतूहलात्
māṃ bhajasva mahābhāgetyuvāca ca punaḥ punaḥ | lakṣmaṇāstadvacaḥ śrutvā tāmuvāca kutūhalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मण उवाच विहाय रामं सर्वेशं हे मूढे दासमिच्छसि । सीतादासी च मत्पत्नी सीतादासोऽहमेव च
lakṣmaṇa uvāca vihāya rāmaṃ sarveśaṃ he mūḍhe dāsamicchasi | sītādāsī ca matpatnī sītādāso'hameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भव सीतासपत्नी त्वं गच्छ रामं मदीश्वरम् । तव पुत्रो भविष्यामि सीतायाश्चयथा सति
bhava sītāsapatnī tvaṃ gaccha rāmaṃ madīśvaram | tava putro bhaviṣyāmi sītāyāścayathā sati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मणास्य वचः श्रुत्वा कामेन हृतमानसा । उवाच लक्ष्मणं मूढा शुष्ककण्ठेष्ठतालुका
lakṣmaṇāsya vacaḥ śrutvā kāmena hṛtamānasā | uvāca lakṣmaṇaṃ mūḍhā śuṣkakaṇṭheṣṭhatālukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूर्पणखोवाच यदी त्यजसि मां मूढ कामात्स्वयमुपस्थिताम् । युवयोश्च विपत्तिश्च भविष्य ति न संशयः
śūrpaṇakhovāca yadī tyajasi māṃ mūḍha kāmātsvayamupasthitām | yuvayośca vipattiśca bhaviṣya ti na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मा च मोहिनीं त्यक्तवा विश्वेऽपूज्ये बभूव सः । रम्भाशापेन दक्षश्च छागमस्तो बभूव सः
brahmā ca mohinīṃ tyaktavā viśve'pūjye babhūva saḥ | rambhāśāpena dakṣaśca chāgamasto babhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्वैद्यश्चोर्वशीशापाद्यज्ञभागविवर्जितः । रूपहीनः कुबेरश्च मेनाशापेन लक्ष्मण
svarvaidyaścorvaśīśāpādyajñabhāgavivarjitaḥ | rūpahīnaḥ kuberaśca menāśāpena lakṣmaṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामो घृताचीशापेन बभूव भस्मसाच्छिवात् । बलिर्मदालसाशापाद्भ्रष्टराज्यो बभूव ह
kāmo ghṛtācīśāpena babhūva bhasmasācchivāt | balirmadālasāśāpādbhraṣṭarājyo babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शापेन मिश्रकेश्याश्च हृतभार्यो बृहस्पतिः । मम शापात्तथा रामो हृतभार्यो भविष्यति
śāpena miśrakeśyāśca hṛtabhāryo bṛhaspatiḥ | mama śāpāttathā rāmo hṛtabhāryo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामातुरां यौवनस्थां भार्या स्वयमुपस्थिताम् । न त्यजेद्धर्मभीतश्च श्रुतं माध्यंदिने पुरा
kāmāturāṃ yauvanasthāṃ bhāryā svayamupasthitām | na tyajeddharmabhītaśca śrutaṃ mādhyaṃdine purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह त्यक्त्वा पिबद्ग्रस्तः परत्र नरकं व्रजेत् । श्रुत्वा शूर्पणखावाक्यमर्धयन्द्रेण लक्ष्मणः
iha tyaktvā pibadgrastaḥ paratra narakaṃ vrajet | śrutvā śūrpaṇakhāvākyamardhayandreṇa lakṣmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिच्छेद नासिकां तस्याः क्षुरधारेण लीलया । तस्या भ्राता च युयुधे बलवान्खरदूषणः
ciccheda nāsikāṃ tasyāḥ kṣuradhāreṇa līlayā | tasyā bhrātā ca yuyudhe balavānkharadūṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससैन्यो लक्ष्मणास्त्रेण स जगाम यमालयम् । चतुर्दशसहस्रं च राक्षसान्खरदूषणम्
sasainyo lakṣmaṇāstreṇa sa jagāma yamālayam | caturdaśasahasraṃ ca rākṣasānkharadūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतान्दृष्ट्वा शूर्पणखा भर्त्सयामास रावणम् । सर्वं निवेदनं कृत्वा जगाम पुष्करं तदा
mṛtāndṛṣṭvā śūrpaṇakhā bhartsayāmāsa rāvaṇam | sarvaṃ nivedanaṃ kṛtvā jagāma puṣkaraṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणश्च वरं प्राप कृत्वा च दुष्करं तपः । उवाच तादृशीं दृष्ट्वा निराहारां तपस्विनीम्
brahmaṇaśca varaṃ prāpa kṛtvā ca duṣkaraṃ tapaḥ | uvāca tādṛśīṃ dṛṣṭvā nirāhārāṃ tapasvinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वज्ञस्तन्मनो मत्वा कृपासिन्धुश्च नारद
sarvajñastanmano matvā kṛpāsindhuśca nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच अप्राप्य रामं दृष्प्रापं करोषि दुष्करं तपः । जितेन्द्रियाणां प्रवरं लक्ष्मणं धर्मलक्षणम्
brahmovāca aprāpya rāmaṃ dṛṣprāpaṃ karoṣi duṣkaraṃ tapaḥ | jitendriyāṇāṃ pravaraṃ lakṣmaṇaṃ dharmalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मविष्णुशिवादीनामीश्वरं प्रकृतेः परम् । जन्मान्तरे च भर्तारं प्राप्स्यसि त्वं वरानने
brahmaviṣṇuśivādīnāmīśvaraṃ prakṛteḥ param | janmāntare ca bhartāraṃ prāpsyasi tvaṃ varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा ब्रह्म च जगाम स्वालयं मुदा । देहं तत्याज सा वह्नो सा च कुब्जा बभूव ह
ityevamuktvā brahma ca jagāma svālayaṃ mudā | dehaṃ tatyāja sā vahno sā ca kubjā babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ शूर्पणखा वाक्यात्कोपात्कम्पितविग्रहः । जहार मायया सीतां मायावी राक्षसेश्वरः
atha śūrpaṇakhā vākyātkopātkampitavigrahaḥ | jahāra māyayā sītāṃ māyāvī rākṣaseśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीतां न दृष्ट्वा रामश्च मूर्च्छां प्राप चिरं मुने । चेतनां कारयामास भ्राता चऽऽध्यात्मिकेन च
sītāṃ na dṛṣṭvā rāmaśca mūrcchāṃ prāpa ciraṃ mune | cetanāṃ kārayāmāsa bhrātā ca''dhyātmikena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो बभ्राम गहनं शैलं च कंदरं नदम् । अहर्निशं च शोकार्तो मुनीनामाश्रमं मुने
tato babhrāma gahanaṃ śailaṃ ca kaṃdaraṃ nadam | aharniśaṃ ca śokārto munīnāmāśramaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिरमन्वेषणं कृत्वा न दृष्ट्वा जानकीं विभुः । चकार मित्रतां रामः सुग्रीवेण स्वयं प्रभुः
ciramanveṣaṇaṃ kṛtvā na dṛṣṭvā jānakīṃ vibhuḥ | cakāra mitratāṃ rāmaḥ sugrīveṇa svayaṃ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहत्य वालिनं बाणैर्ददौ राज्यं च लीलया । सुग्रीवाय च मित्राय स्वीकारपालनाय वै
nihatya vālinaṃ bāṇairdadau rājyaṃ ca līlayā | sugrīvāya ca mitrāya svīkārapālanāya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूतान्प्रस्थापयामास सर्वत्र वानरेश्वाः । तस्थौ सुग्रीवभवने श्रीरामश्च सलक्ष्मणः
dūtānprasthāpayāmāsa sarvatra vānareśvāḥ | tasthau sugrīvabhavane śrīrāmaśca salakṣmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हनूमते वरं दत्तवा रम्यं रत्नाङ्गुलीयकम् । सीतायै शुभसंदेशं प्राणधारणकारणम्
hanūmate varaṃ dattavā ramyaṃ ratnāṅgulīyakam | sītāyai śubhasaṃdeśaṃ prāṇadhāraṇakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं च प्रस्थापयामास दक्षिणां दिशमुत्तमाम् । सुप्रीत्याऽऽलिङ्गनं दत्त्वा पादरेणून्सुदुर्लभान्
taṃ ca prasthāpayāmāsa dakṣiṇāṃ diśamuttamām | suprītyā''liṅganaṃ dattvā pādareṇūnsudurlabhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हनुमान्पययौ लङ्कां सीतान्वेषणहेतवे । रामादधीतसंदेशो ययौ रुद्रकलोद्भवः
hanumānpayayau laṅkāṃ sītānveṣaṇahetave | rāmādadhītasaṃdeśo yayau rudrakalodbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोककानने सीतां ददर्श शोककर्शिताम् । निराहारामतिकृशां कुह्वां चन्द्रकलामिव
aśokakānane sītāṃ dadarśa śokakarśitām | nirāhārāmatikṛśāṃ kuhvāṃ candrakalāmiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सततं राम रामेति जपन्तीं भक्तिबूर्वकम् । बिभ्रतीं च जटाभारं तप्तकाञ्चनसंनिभाम्
satataṃ rāma rāmeti japantīṃ bhaktibūrvakam | bibhratīṃ ca jaṭābhāraṃ taptakāñcanasaṃnibhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यायमानां पदाब्जं च श्रीरामस्य दिपानिशम् । शुद्धाशयां सुशीलां च सुव्रतां च पतिव्रताम्
dhyāyamānāṃ padābjaṃ ca śrīrāmasya dipāniśam | śuddhāśayāṃ suśīlāṃ ca suvratāṃ ca pativratām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महालक्ष्मीलक्ष्मयुक्तां प्रज्वलन्तीं स्वतेजसा । पुण्यदां सर्वतीर्थानां दृष्ट्वा भुवनपावतीम्
mahālakṣmīlakṣmayuktāṃ prajvalantīṃ svatejasā | puṇyadāṃ sarvatīrthānāṃ dṛṣṭvā bhuvanapāvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य मातरं दृष्ट्वा रुदतीं वायुनन्दनः । रत्नाङ्गुलीयं रामस्य ददौ तस्यै मुदाऽन्वितः
praṇamya mātaraṃ dṛṣṭvā rudatīṃ vāyunandanaḥ | ratnāṅgulīyaṃ rāmasya dadau tasyai mudā'nvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरोद धर्मी तां दृष्ट्वा धृत्वा तच्चरणाम्बुजम् । उवाच रामसंदेशं सीताजीवनरक्षणम्
ruroda dharmī tāṃ dṛṣṭvā dhṛtvā taccaraṇāmbujam | uvāca rāmasaṃdeśaṃ sītājīvanarakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हनुमानुवाच पारेसमुद्रं श्रीरामः संनद्धश्च सलक्ष्मणः । बभूव राममित्रं च सुग्रीवो बलवान्कपिः
hanumānuvāca pāresamudraṃ śrīrāmaḥ saṃnaddhaśca salakṣmaṇaḥ | babhūva rāmamitraṃ ca sugrīvo balavānkapiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामश्च वालिनं हत्वा राज्यं निष्कण्टकं ददौ । सुग्रीवाय च मित्राय तद्भार्यं वालिना हृताम्
rāmaśca vālinaṃ hatvā rājyaṃ niṣkaṇṭakaṃ dadau | sugrīvāya ca mitrāya tadbhāryaṃ vālinā hṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुग्रीवश्च तवोद्धारं स्वीचकार च धर्मतः । वानराश्च ययुः सर्वे तवान्वेषणकारणात्
sugrīvaśca tavoddhāraṃ svīcakāra ca dharmataḥ | vānarāśca yayuḥ sarve tavānveṣaṇakāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्य मङ्गलवार्तां च मत्तो राजीवलोचनः । गम्भीरं सागरं बद्ध्वा सोऽचिरेणाऽऽगमिष्यति
prāpya maṅgalavārtāṃ ca matto rājīvalocanaḥ | gambhīraṃ sāgaraṃ baddhvā so'cireṇā''gamiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहत्य रावणं पापं सपुत्रं च सबान्धवम् । करिष्यत्यचिरेणैव हे मातस्तव मोक्षणम्
nihatya rāvaṇaṃ pāpaṃ saputraṃ ca sabāndhavam | kariṣyatyacireṇaiva he mātastava mokṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य रत्नमयीं लङ्कां निःशङ्कस्त्वतप्रसादतः । भस्मीभूतां करिष्यामि मातः पश्य च सस्मितम्
adya ratnamayīṃ laṅkāṃ niḥśaṅkastvataprasādataḥ | bhasmībhūtāṃ kariṣyāmi mātaḥ paśya ca sasmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्कटीडिम्भतुल्यां च लङ्कां पश्यामि सुव्रते । मूत्रतुल्यं समुद्रं च शरावमिव भूतलम्
markaṭīḍimbhatulyāṃ ca laṅkāṃ paśyāmi suvrate | mūtratulyaṃ samudraṃ ca śarāvamiva bhūtalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिपीलिकासंघमिव ससैन्यं रावणं तथा । संहर्तुं च समर्थोंऽहं मुहूर्तार्धेन लीलया
pipīlikāsaṃghamiva sasainyaṃ rāvaṇaṃ tathā | saṃhartuṃ ca samarthoṃ'haṃ muhūrtārdhena līlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामप्रतिज्ञारक्षार्थं न हनिष्यामि सांप्रतम् । स्वस्था भव महाभागे त्यज भीतिं मदीश्वरि
rāmapratijñārakṣārthaṃ na haniṣyāmi sāṃpratam | svasthā bhava mahābhāge tyaja bhītiṃ madīśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पानरस्य वचः श्रुत्वा रुरोदोच्चैर्मुहुर्मुहुः । उवाच वचनं भीता रामपतिव्रता
pānarasya vacaḥ śrutvā rurodoccairmuhurmuhuḥ | uvāca vacanaṃ bhītā rāmapativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीतोवाच अये जीवति मे रामो मच्छोकार्णवदारुणात्
sītovāca aye jīvati me rāmo macchokārṇavadāruṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि मे कुशली नाथः कौसल्यानन्दनः प्रभु । कीदृशश्च कृशाङ्गश्च जानकीजीवनोऽधुना
api me kuśalī nāthaḥ kausalyānandanaḥ prabhu | kīdṛśaśca kṛśāṅgaśca jānakījīvano'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमाहारश्च किं भुङ्क्ते मम प्रणाधिकः प्रियः । अपि पारे समुद्रस्य सत्यं सीतापतिः स्वयम्
kimāhāraśca kiṃ bhuṅkte mama praṇādhikaḥ priyaḥ | api pāre samudrasya satyaṃ sītāpatiḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि सत्यं क संनद्धो न शोकेन हतः प्रभुः । अपि स्मरति मां पापां स्वामिनो दुःखरूपिणीम्
api satyaṃ ka saṃnaddho na śokena hataḥ prabhuḥ | api smarati māṃ pāpāṃ svāmino duḥkharūpiṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदर्थे कति दुःखं वा संप्राप स मदीश्वरः । हारो नाऽऽरोर्पितः कण्ठे पुरा व्यवहितो रतौ
madarthe kati duḥkhaṃ vā saṃprāpa sa madīśvaraḥ | hāro nā''rorpitaḥ kaṇṭhe purā vyavahito ratau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुनैवाऽऽवयोर्मध्ये समुद्रः शतयोजनः । अपि द्रक्ष्यामि तं रामं करुणासागरं प्रभुम्
adhunaivā''vayormadhye samudraḥ śatayojanaḥ | api drakṣyāmi taṃ rāmaṃ karuṇāsāgaraṃ prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कान्तं शान्तं नितान्तं च धर्मिष्ठं धर्मकर्मणि । अपि सेवां करिष्यामि पादपद्मे पुनः प्रभोः
kāntaṃ śāntaṃ nitāntaṃ ca dharmiṣṭhaṃ dharmakarmaṇi | api sevāṃ kariṣyāmi pādapadme punaḥ prabhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिसेवाविहीनाया मूढाया जीवनं दृथा । अपि मे धर्मपुत्रश्च सत्यं जीवति लक्ष्मणः
patisevāvihīnāyā mūḍhāyā jīvanaṃ dṛthā | api me dharmaputraśca satyaṃ jīvati lakṣmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मच्छोकसागरे मग्नो भग्नदर्पो मया विना । वीराणां प्रवरो धर्मी देवकल्पश्च देवरः
macchokasāgare magno bhagnadarpo mayā vinā | vīrāṇāṃ pravaro dharmī devakalpaśca devaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि सत्यं ससंन्नद्धो सत्प्रभोरनुजः सदा । अपि द्रक्ष्यामि सत्यं तं लक्ष्मणं धर्मलक्षणम् ।। प्राणानामधिकं प्रेम्णा धन्यं पुण्यस्वरूपिणम्
api satyaṃ sasaṃnnaddho satprabhoranujaḥ sadā | api drakṣyāmi satyaṃ taṃ lakṣmaṇaṃ dharmalakṣaṇam || prāṇānāmadhikaṃ premṇā dhanyaṃ puṇyasvarūpiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं वचनं श्रुत्वा दत्त्वा प्रत्युत्तरं शुभम् । भस्मीभूतां च तां लङ्कां चकार लीलया मुने
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā dattvā pratyuttaraṃ śubham | bhasmībhūtāṃ ca tāṃ laṅkāṃ cakāra līlayā mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः प्रबोधं तस्यै च दत्तवा वायुसुतः कपिः । प्रययौ लीलया वेगाद्यत्र राजीवलोचनः
punaḥ prabodhaṃ tasyai ca dattavā vāyusutaḥ kapiḥ | prayayau līlayā vegādyatra rājīvalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं तत्कथायामास वृत्तान्तं मातुरेव च । सीतामङ्गलवृत्तान्तं श्रुत्वा रामो रुरोद च
sarvaṃ tatkathāyāmāsa vṛttāntaṃ mātureva ca | sītāmaṅgalavṛttāntaṃ śrutvā rāmo ruroda ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुतोदोच्चैर्लक्ष्मणश्च सुग्रीवश्चापि नारद । वानरा रुरुदुः सर्वे सहबलपराक्रमाः
rutodoccairlakṣmaṇaśca sugrīvaścāpi nārada | vānarā ruruduḥ sarve sahabalaparākramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निबध्य सेतुं लङ्कां च प्रययौ रघुनन्दनः । ससैन्यः सानुजः शीघ्रं संनद्धश्चापि नारद
nibadhya setuṃ laṅkāṃ ca prayayau raghunandanaḥ | sasainyaḥ sānujaḥ śīghraṃ saṃnaddhaścāpi nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहत्य रावणं रामो रणं कृत्वा सबान्धवम् । चकार मोक्षणं ब्रह्मन् सितायश्च शुभेक्षणे
nihatya rāvaṇaṃ rāmo raṇaṃ kṛtvā sabāndhavam | cakāra mokṣaṇaṃ brahman sitāyaśca śubhekṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा पुष्पकयानेन सीतां सत्यपरायणाम् । अयोध्यां प्रययौ शीघ्रं क्रीडाकौतुकमङ्गलैः
kṛtvā puṣpakayānena sītāṃ satyaparāyaṇām | ayodhyāṃ prayayau śīghraṃ krīḍākautukamaṅgalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडां चकार भगवान् सीतां कृत्वा च वक्षसि । विजहौ विरहज्वालां सीता रामश्च तत्क्षणम्
krīḍāṃ cakāra bhagavān sītāṃ kṛtvā ca vakṣasi | vijahau virahajvālāṃ sītā rāmaśca tatkṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपेश्वरो रामो बभूव पृथिवीतले । बभूव निखिला पृथ्वी आधिव्याधिविवर्जिता
saptadvīpeśvaro rāmo babhūva pṛthivītale | babhūva nikhilā pṛthvī ādhivyādhivivarjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूवतू रामपुत्रौ धार्मिकौ च कुशीलवौ । तयोश्च पुत्रैः पौत्रेश्च सूर्यवंशोद्भवा नृपाः
babhūvatū rāmaputrau dhārmikau ca kuśīlavau | tayośca putraiḥ pautreśca sūryavaṃśodbhavā nṛpāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ते कथितं वत्स श्रीरामचरितं शुभम् । सुखदं मोक्षदं सारं पारपोतं भवार्णवे
iti te kathitaṃ vatsa śrīrāmacaritaṃ śubham | sukhadaṃ mokṣadaṃ sāraṃ pārapotaṃ bhavārṇave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.