Library·Brahmavaivarta Purāṇa·4·4.72
नारायण उवाच अथ कृष्णो गुरुं नत्वा निर्गम्य शिबिरान्मुने । आरुह्य स्वर्गयानं च शुभां मधुपुरीं ययौ
nārāyaṇa uvāca atha kṛṣṇo guruṃ natvā nirgamya śibirānmune | āruhya svargayānaṃ ca śubhāṃ madhupurīṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवेश मथुरां रम्यां सहाक्रूरगणैः समम् । निर्जित्य शक्रनगरी शोभायुक्तां मनोहराम्
viveśa mathurāṃ ramyāṃ sahākrūragaṇaiḥ samam | nirjitya śakranagarī śobhāyuktāṃ manoharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नश्रेष्ठेन खचितां रचितां विश्वकर्मणा । अमूल्यरत्नकलशो राजितैश्च विराजनाम्
ratnaśreṣṭhena khacitāṃ racitāṃ viśvakarmaṇā | amūlyaratnakalaśo rājitaiśca virājanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजमर्गशतैरिष्टैर्वैष्टितां रुचिरैर्वरैः । चन्द्राकारैश्चन्द्रसारैर्मणिमिः परिसंस्कृतैः
rājamargaśatairiṣṭairvaiṣṭitāṃ rucirairvaraiḥ | candrākāraiścandrasārairmaṇimiḥ parisaṃskṛtaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रैर्मणिसारैश्च वीथीशतविनिर्मितैः । शोभितैर्वणिजैः श्रेष्ठैः पुण्यवस्तुसमन्वितैः
vicitrairmaṇisāraiśca vīthīśatavinirmitaiḥ | śobhitairvaṇijaiḥ śreṣṭhaiḥ puṇyavastusamanvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरोवरसहस्रैश्च परितः परिशोभितम् । शुध्धस्फटिसंकाशैः पद्मरागविराजितैः
sarovarasahasraiśca paritaḥ pariśobhitam | śudhdhasphaṭisaṃkāśaiḥ padmarāgavirājitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नालंकारभूषाढ्यैः शोभितां पद्मिनीगणैः । स्यिरयौवनसंयुक्तैर्निमेषरहितैः परैः
ratnālaṃkārabhūṣāḍhyaiḥ śobhitāṃ padminīgaṇaiḥ | syirayauvanasaṃyuktairnimeṣarahitaiḥ paraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाक्षरैरूर्ध्ववदनैः कृष्णदर्शनलालसैः । भ्रूभङ्गलीलालोलैश्च शश्वच्चञ्चललोचनैः
śākṣarairūrdhvavadanaiḥ kṛṣṇadarśanalālasaiḥ | bhrūbhaṅgalīlālolaiśca śaśvaccañcalalocanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शश्वत्कामसमायुक्तैः पीनश्रोणिपयोधरेः । कोमलाङ्गैर्मध्यकूपै रतिरासविशारदैः
śaśvatkāmasamāyuktaiḥ pīnaśroṇipayodhareḥ | komalāṅgairmadhyakūpai ratirāsaviśāradaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्ननिर्माणयानानां कोटिभिः परिशोभिताम् । भूषणैर्भूषिताभिश्च चित्रेताभिश्च चित्रकैः
ratnanirmāṇayānānāṃ koṭibhiḥ pariśobhitām | bhūṣaṇairbhūṣitābhiśca citretābhiśca citrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाप्रकारश्रीयुक्तां पुष्पोद्यानत्रिकोटिभिः । नानापुष्पैः पुष्पिताभिर्युक्ताभिर्मधुसूदनैः
nānāprakāraśrīyuktāṃ puṣpodyānatrikoṭibhiḥ | nānāpuṣpaiḥ puṣpitābhiryuktābhirmadhusūdanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधुर्यमधुसंयुक्तैर्मधुलुब्धैर्मुदाऽन्वितैः । माध्वीकमधुमत्तैश्च युक्तैर्मंधुकरीचयैः
mādhuryamadhusaṃyuktairmadhulubdhairmudā'nvitaiḥ | mādhvīkamadhumattaiśca yuktairmaṃdhukarīcayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाप्रकारदुर्गेश्च दुर्गम्यां वैरिणां गणैः । रणितां रणकैः शाश्चद्रक्षाशास्त्रविशारदैः
nānāprakāradurgeśca durgamyāṃ vairiṇāṃ gaṇaiḥ | raṇitāṃ raṇakaiḥ śāścadrakṣāśāstraviśāradaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिकोट्ट्याट्टालिकाभिश्च संयुक्तां सुमनोहराम् । रचितां किल सद्रत्नैर्विचित्रैर्विश्वकर्मणा
trikoṭṭyāṭṭālikābhiśca saṃyuktāṃ sumanoharām | racitāṃ kila sadratnairvicitrairviśvakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंभूतां च मथुरां दृष्ट्वा कमललोचनः । ददर्श पथि कुब्जां तां वृद्धामतियरादुराम्
evaṃbhūtāṃ ca mathurāṃ dṛṣṭvā kamalalocanaḥ | dadarśa pathi kubjāṃ tāṃ vṛddhāmatiyarādurām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यान्तों दण्डसहायेन चातिनम्रां नमद्वलीम् । रूक्षितां विकृताकारां बिभ्रतीं चन्दनद्रवम्
yāntoṃ daṇḍasahāyena cātinamrāṃ namadvalīm | rūkṣitāṃ vikṛtākārāṃ bibhratīṃ candanadravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्तूरीकुङ्कुमाक्तं च स्पर्शमात्रेण नारद । सुगन्धिमकरन्देन गन्धाढ्यं सुमनोहरम्
kastūrīkuṅkumāktaṃ ca sparśamātreṇa nārada | sugandhimakarandena gandhāḍhyaṃ sumanoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सादृष्ट्वा सस्मिता वृद्धा श्रीकान्तं शान्तमीश्वरम् । श्रीयुक्तं श्रीनिवासं तं श्रीबीजं श्रीनिकेतनम्
sādṛṣṭvā sasmitā vṛddhā śrīkāntaṃ śāntamīśvaram | śrīyuktaṃ śrīnivāsaṃ taṃ śrībījaṃ śrīniketanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य सहसा मूधर्ना भक्तिनम्रा पुटाञ्जलिः । प्रददौ चन्दनं तस्य गात्रेश्यामलसुन्दरे
praṇamya sahasā mūdharnā bhaktinamrā puṭāñjaliḥ | pradadau candanaṃ tasya gātreśyāmalasundare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गात्रेषु तद्गणानां च स्वर्णपात्रकरा वरा । कृत्वा प्रदक्षिणं कृष्णं प्रणनाम पुनः पुनः
gātreṣu tadgaṇānāṃ ca svarṇapātrakarā varā | kṛtvā pradakṣiṇaṃ kṛṣṇaṃ praṇanāma punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्णदृष्टिमात्रेण श्रीयुक्ता सा बभूव ह । सहसा श्रीसमा रम्या रूपेण यौवनेन च
śrīkṛṣṇadṛṣṭimātreṇa śrīyuktā sā babhūva ha | sahasā śrīsamā ramyā rūpeṇa yauvanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वहिशुद्धांशुवसना रत्नभूषणभूषिता । यथा द्वादशवर्षोया कन्या धन्या मनोहरा
vahiśuddhāṃśuvasanā ratnabhūṣaṇabhūṣitā | yathā dvādaśavarṣoyā kanyā dhanyā manoharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिम्बोष्ठी सस्मिता श्यामा तप्तकाञ्चनसंनिभा । सुश्रोणी सुदती बिल्वफलतुल्यपयोधरा
bimboṣṭhī sasmitā śyāmā taptakāñcanasaṃnibhā | suśroṇī sudatī bilvaphalatulyapayodharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्यरत्ननिर्माणहारसारविराजिता । गजेन्द्रराजगमना रत्नमञ्जीररञ्जिता
amūlyaratnanirmāṇahārasāravirājitā | gajendrarājagamanā ratnamañjīrarañjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभ्रती कबरीभारं मालतीमाल्यवेष्टितम् । रक्षितं वामभागेन रुचिरं वर्तुलाकृतिम्
bibhratī kabarībhāraṃ mālatīmālyaveṣṭitam | rakṣitaṃ vāmabhāgena ruciraṃ vartulākṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिन्दूरबिन्दुं दधतों दाडिमीकुसुमाकृतिम् । कस्तूरी बिन्दुमुपरि सार्ध चन्दनबिन्दुभिः
sindūrabinduṃ dadhatoṃ dāḍimīkusumākṛtim | kastūrī bindumupari sārdha candanabindubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रन्नदर्पणाहस्ता च प्रशस्ता रतिकर्मसु । श्रीकृष्णं वरयामास लोललोचनकोणतः
rannadarpaṇāhastā ca praśastā ratikarmasu | śrīkṛṣṇaṃ varayāmāsa lolalocanakoṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवासस्तां समाश्वस्य ययौ स्थानान्तरं परम् । कृतार्थरूपा सा प्रीत्या ययौ पद्मयथाऽऽलयम्
śrīvāsastāṃ samāśvasya yayau sthānāntaraṃ param | kṛtārtharūpā sā prītyā yayau padmayathā''layam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ददर्श स्वभवनं यया पद्यालयालयम् । रत्नशय्याविरचितं सद्रत्नसारनिर्मितम्
sa dadarśa svabhavanaṃ yayā padyālayālayam | ratnaśayyāviracitaṃ sadratnasāranirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नप्रदीपराजीभी राजिताभिश्च राजितम् । रत्नदर्पणराजैश्च राजितं परितस्ततः
ratnapradīparājībhī rājitābhiśca rājitam | ratnadarpaṇarājaiśca rājitaṃ paritastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिन्दूरवस्त्रताम्बूलं श्चेतचामरमाल्यकम् । बिभ्रतीभिश्च दासीभिर्वेष्टितं दाससंघकैः
sindūravastratāmbūlaṃ ścetacāmaramālyakam | bibhratībhiśca dāsībhirveṣṭitaṃ dāsasaṃghakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र गत्वा च भुक्त्वा च मिष्टान्नं परमं मुदा । सुष्वाप रत्नपर्यङ्के सा दासीभिश्च सेविता
tatra gatvā ca bhuktvā ca miṣṭānnaṃ paramaṃ mudā | suṣvāpa ratnaparyaṅke sā dāsībhiśca sevitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकर्पूरं च ताम्बूलं कस्तूरीकुङ्कुमान्वितम् । चन्दनं स्थापयामास स्वतल्पे हरये सती
sakarpūraṃ ca tāmbūlaṃ kastūrīkuṅkumānvitam | candanaṃ sthāpayāmāsa svatalpe haraye satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मालतीमाल्ययुगलं कर्पूरादिसुवासितम् । शीतलं सलिलं स्वादु मिष्टान्नं स्वसमीपतः
mālatīmālyayugalaṃ karpūrādisuvāsitam | śītalaṃ salilaṃ svādu miṣṭānnaṃ svasamīpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणा मनसा वाचा चिन्तयन्ती हरेः पदम् । हरेरागमनं चापि मुखचन्द्रं मनोहरम्
karmaṇā manasā vācā cintayantī hareḥ padam | harerāgamanaṃ cāpi mukhacandraṃ manoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगत्कृष्णमयं शश्वत्पश्यन्ती कामुकी मुने । कोटिकन्दर्पलीलाभं कामसक्तं च कामुकम्
jagatkṛṣṇamayaṃ śaśvatpaśyantī kāmukī mune | koṭikandarpalīlābhaṃ kāmasaktaṃ ca kāmukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो तदर्श श्रीकृष्णो मालाकारं मनोहरम् । मालासमूहं बिभ्रन्तं गच्छन्तं राजमन्दिरम्
tato tadarśa śrīkṛṣṇo mālākāraṃ manoharam | mālāsamūhaṃ bibhrantaṃ gacchantaṃ rājamandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽपि दृष्ट्वा च श्रीकान्तं प्रणम्य शिरशा भुवि । ददौ माल्यसमूहं च कृष्णाय परमात्मने
so'pi dṛṣṭvā ca śrīkāntaṃ praṇamya śiraśā bhuvi | dadau mālyasamūhaṃ ca kṛṣṇāya paramātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णस्तस्मै वरं दत्तवा स्वदास्यमतिदुर्लभम् । माल्यं गृहीत्वा प्रययौ राजमार्गे वरं वरः
kṛṣṇastasmai varaṃ dattavā svadāsyamatidurlabham | mālyaṃ gṛhītvā prayayau rājamārge varaṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ददर्श रजकं बिभ्रतं वस्त्रपुञ्जकम् । अहंकृतिबलिष्ठं च सततं योवनोद्वतम्
tato dadarśa rajakaṃ bibhrataṃ vastrapuñjakam | ahaṃkṛtibaliṣṭhaṃ ca satataṃ yovanodvatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रं ययाचे तं कृष्णो विनयेन महामुने । स तस्मै न ददौ वस्त्रं तमुवाच च निष्ठुरम्
vastraṃ yayāce taṃ kṛṣṇo vinayena mahāmune | sa tasmai na dadau vastraṃ tamuvāca ca niṣṭhuram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोरक्षकाणां त्वद्योग्यं वस्त्रमेतत्सुदुर्लभम् । राजयोग्यं च हे मूढ हे गोपजनवल्लभ
gorakṣakāṇāṃ tvadyogyaṃ vastrametatsudurlabham | rājayogyaṃ ca he mūḍha he gopajanavallabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा गोपकन्याश्च कन्यालोलुप लम्पट । यद्विहारः कृतस्तत्र वृन्दारण्येऽप्यराजके
gṛhītvā gopakanyāśca kanyālolupa lampaṭa | yadvihāraḥ kṛtastatra vṛndāraṇye'pyarājake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चात्र तादृशं कर्म राज्ञः कंसस्य वर्त्मंनि । विद्यमानोऽत्र राजेन्द्रः शास्ता दुष्टस्य तत्क्षणम्
na cātra tādṛśaṃ karma rājñaḥ kaṃsasya vartmaṃni | vidyamāno'tra rājendraḥ śāstā duṣṭasya tatkṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजकस्य वचः श्रुत्वा जहास मधुसूदनः । जहास बलदेवश्च साक्रूरो गोपवर्गकः
rajakasya vacaḥ śrutvā jahāsa madhusūdanaḥ | jahāsa baladevaśca sākrūro gopavargakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं निहत्य चपेटेन जग्राह वस्त्रपुञ्जकम् । वस्त्रं संधारयामास श्रीकृष्णः सगणस्तथा
taṃ nihatya capeṭena jagrāha vastrapuñjakam | vastraṃ saṃdhārayāmāsa śrīkṛṣṇaḥ sagaṇastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नयानेन गोनोकं पार्षदेर्वेष्टितेन च । ययौ रजकराजश्च धृत्वा दिव्यकलेवरम्
ratnayānena gonokaṃ pārṣaderveṣṭitena ca | yayau rajakarājaśca dhṛtvā divyakalevaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शश्वद्यौवनयुक्तं च जरामृत्युहरं वरम् । पीतवस्त्रसमायुक्तं सस्मितं श्यामसुन्दरम्
śaśvadyauvanayuktaṃ ca jarāmṛtyuharaṃ varam | pītavastrasamāyuktaṃ sasmitaṃ śyāmasundaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूव सोऽपि गोलोके पार्षदेषु च पार्षदः । कृष्णस्याऽऽगमनं तत्र सस्मार सततं वशी
babhūva so'pi goloke pārṣadeṣu ca pārṣadaḥ | kṛṣṇasyā''gamanaṃ tatra sasmāra satataṃ vaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्तं गतो दिनकरोऽप्यक्रूरः स्वगृहं ययौ । कृष्णस्यानुमतिं प्राप्य कृष्णोऽपि कस्यचिद्गृहम्
astaṃ gato dinakaro'pyakrūraḥ svagṛhaṃ yayau | kṛṣṇasyānumatiṃ prāpya kṛṣṇo'pi kasyacidgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवस्य कुविन्दस्य तस्मिन्नस्तधनस्य च । सानन्दो नन्दसहितो बलदेवादिभिर्युतः
vaiṣṇavasya kuvindasya tasminnastadhanasya ca | sānando nandasahito baladevādibhiryutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भक्तः पूजयामास प्रणम्य श्रीनिकेतनम् । तस्मै ददौ स्वदास्यं च वरं ब्रह्मादिदुर्लभम्
sa bhaktaḥ pūjayāmāsa praṇamya śrīniketanam | tasmai dadau svadāsyaṃ ca varaṃ brahmādidurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्यङ्के सुषुपुः सर्वे भुक्त्वा मिष्टान्नसुत्तमम् । निद्रां च लेभे सा कुब्जा निद्रेशोऽपिययौ मुदा
paryaṅke suṣupuḥ sarve bhuktvā miṣṭānnasuttamam | nidrāṃ ca lebhe sā kubjā nidreśo'piyayau mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा ददर्श कुब्जां तां रत्नतल्पे च निद्रिताम् । दासीगणैः परिवृतां सुन्दरीं कमलामिव
gatvā dadarśa kubjāṃ tāṃ ratnatalpe ca nidritām | dāsīgaṇaiḥ parivṛtāṃ sundarīṃ kamalāmiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधयामास तां कृष्णो न दासीस्वपि निद्रिताः । तामुवाच जगन्नाथो जगन्नाथप्रियां सतीम्
bodhayāmāsa tāṃ kṛṣṇo na dāsīsvapi nidritāḥ | tāmuvāca jagannātho jagannāthapriyāṃ satīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच त्यज निद्रां महाभागे शृङ्गारं देहि सुन्दरि । पुरा शूर्पणखा त्वं च भगिनीं रावणस्य च
śrībhagavānuvāca tyaja nidrāṃ mahābhāge śṛṅgāraṃ dehi sundari | purā śūrpaṇakhā tvaṃ ca bhaginīṃ rāvaṇasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामजन्मनि मद्धेतोस्त्वया कान्ते तपः कृतम् । तपःप्रभावान्मां कान्तं भज श्रीकृष्णजन्मनि
rāmajanmani maddhetostvayā kānte tapaḥ kṛtam | tapaḥprabhāvānmāṃ kāntaṃ bhaja śrīkṛṣṇajanmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुना सुखसंयोगं कृत्वा गच्छ ममाऽऽलयम् । सुदुर्लभं च गोलोकं जरासृत्युहरं परम्
adhunā sukhasaṃyogaṃ kṛtvā gaccha mamā''layam | sudurlabhaṃ ca golokaṃ jarāsṛtyuharaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युकत्वा श्रीनिवासश्च कृत्वातामेव वक्षसि । नग्नां चकार शृङ्गारं चुम्बनं चापि कामुकीम्
ityukatvā śrīnivāsaśca kṛtvātāmeva vakṣasi | nagnāṃ cakāra śṛṅgāraṃ cumbanaṃ cāpi kāmukīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सस्मिता च श्रीकृष्णं नवसंगमलज्जिता । चुचुम्ब गण्डे क्रोडे तं चकार कमला यथा
sa sasmitā ca śrīkṛṣṇaṃ navasaṃgamalajjitā | cucumba gaṇḍe kroḍe taṃ cakāra kamalā yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरतेर्विरतिर्नास्ति दंपती रतिपण्डितौ । नानाप्रकारसुरतं बभूव तत्र नारद
suraterviratirnāsti daṃpatī ratipaṇḍitau | nānāprakārasurataṃ babhūva tatra nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तनश्रोणियुगं तस्या विक्षतं च चकार ह । भगवान्नखरैस्तीक्ष्णैर्दशनैरधरं वरम्
stanaśroṇiyugaṃ tasyā vikṣataṃ ca cakāra ha | bhagavānnakharaistīkṣṇairdaśanairadharaṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशावसानसमये वीर्याधानं चकार सः । सुखसंभोगभोगेन मूर्च्छामाप च सुन्दरी
niśāvasānasamaye vīryādhānaṃ cakāra saḥ | sukhasaṃbhogabhogena mūrcchāmāpa ca sundarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राऽऽजगामतां तन्द्रा कृष्णवक्षःस्थलस्थिताम् । बुबुधे न दिवारात्रं स्वर्ग मर्त्य जलं स्थलम्
tatrā''jagāmatāṃ tandrā kṛṣṇavakṣaḥsthalasthitām | bubudhe na divārātraṃ svarga martya jalaṃ sthalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्रभाता च रजनी बभूव रजनीपतिः । पत्युर्व्यतिक्रमेणैव लज्जयेव मलीमसः
suprabhātā ca rajanī babhūva rajanīpatiḥ | patyurvyatikrameṇaiva lajjayeva malīmasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाजगाम गोलोकाद्रथो रत्नविनिर्मितः । जगाम तेन तं लोकं धृत्वा दिव्यकलेवरम्
athājagāma golokādratho ratnavinirmitaḥ | jagāma tena taṃ lokaṃ dhṛtvā divyakalevaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निशुद्धां शुकाधानं रत्नभूषणभूषितम् । प्रतप्तकाञ्चनाभासं नित्यं जन्मादिवर्जितम्
vahniśuddhāṃ śukādhānaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam | prataptakāñcanābhāsaṃ nityaṃ janmādivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा बभूव च तत्रैव गोपी चन्द्रमुखी मुने । गोप्यः कतिविधास्तस्या बभूवुः परिचारिकाः
sā babhūva ca tatraiva gopī candramukhī mune | gopyaḥ katividhāstasyā babhūvuḥ paricārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवानपि तत्रैव क्षणं स्थित्वा स्वमन्दिरम् । जगाम यत्र नन्दश्च सानन्दो नन्दनन्दनः
bhagavānapi tatraiva kṣaṇaṃ sthitvā svamandiram | jagāma yatra nandaśca sānando nandanandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कंसो निशायां च निद्रायां भयविह्वलः । ददर्श दुःखदुःस्वप्नमात्मनो मृत्युसूचकम्
atha kaṃso niśāyāṃ ca nidrāyāṃ bhayavihvalaḥ | dadarśa duḥkhaduḥsvapnamātmano mṛtyusūcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श सूर्यं भूमिस्थं चतुःखण्डं नभश्च्युतम् । दशखण्डे चन्द्रबिम्बं भूमिस्थं खाच्च्युतं मुने
dadarśa sūryaṃ bhūmisthaṃ catuḥkhaṇḍaṃ nabhaścyutam | daśakhaṇḍe candrabimbaṃ bhūmisthaṃ khāccyutaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषान्विकृताकारान्रज्जुहस्तान्दिगम्बरान् । विधवां शूद्रपत्नीं च नग्नां च च्छिन्ननासिकाम्
puruṣānvikṛtākārānrajjuhastāndigambarān | vidhavāṃ śūdrapatnīṃ ca nagnāṃ ca cchinnanāsikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हसन्तीं चूर्णतिलकां श्वेतकृष्णोच्चमूर्धजाम् । खड्गखर्परहस्तां च लोलजिह्वां च बिभ्रतीम्
hasantīṃ cūrṇatilakāṃ śvetakṛṣṇoccamūrdhajām | khaḍgakharparahastāṃ ca lolajihvāṃ ca bibhratīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुण्डमालासमायुक्तां गर्दभं महिषं वृषम् । भल्लूकं सूकरं काकं गृध्रं कह्कं च वानरम्
ruṇḍamālāsamāyuktāṃ gardabhaṃ mahiṣaṃ vṛṣam | bhallūkaṃ sūkaraṃ kākaṃ gṛdhraṃ kahkaṃ ca vānaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरजं कुक्कुरं नक्रं शृगालं भस्मपुञ्जकम् । अस्थिराशिं तालफलं केशं कार्पासमुल्बणम्
virajaṃ kukkuraṃ nakraṃ śṛgālaṃ bhasmapuñjakam | asthirāśiṃ tālaphalaṃ keśaṃ kārpāsamulbaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वाणाङ्गारमिल्कां च शवं सर्त्यं चिताश्रितम् । कुलालतैलकाराणां चक्रं वक्रं कपर्दकम्
nirvāṇāṅgāramilkāṃ ca śavaṃ sartyaṃ citāśritam | kulālatailakārāṇāṃ cakraṃ vakraṃ kapardakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्मशानं दग्धकाष्ठं च शुष्ककाष्ठं कुणं तृणाम् । गच्छन्तं च कबन्धं च नदन्तं मृतमस्तकम्
śmaśānaṃ dagdhakāṣṭhaṃ ca śuṣkakāṣṭhaṃ kuṇaṃ tṛṇām | gacchantaṃ ca kabandhaṃ ca nadantaṃ mṛtamastakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दग्धस्थानं भस्मयुतं तडागं जलवर्जितम् । दग्धमत्स्यं च लोहं च निर्वाणदग्धकाननम्
dagdhasthānaṃ bhasmayutaṃ taḍāgaṃ jalavarjitam | dagdhamatsyaṃ ca lohaṃ ca nirvāṇadagdhakānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गलत्कुष्ठं च वृषलं नग्नं च सुक्तसूर्धचम् । अतीव रूपटं विप्रं च शपन्तं गुरुमीदृशाम्
galatkuṣṭhaṃ ca vṛṣalaṃ nagnaṃ ca suktasūrdhacam | atīva rūpaṭaṃ vipraṃ ca śapantaṃ gurumīdṛśām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीवरुष्टं भिक्षुं च योगिनं वैष्णवं नरम् । एवं दृष्ट्वा समुत्थाय कथयामास मातरम्
atīvaruṣṭaṃ bhikṣuṃ ca yoginaṃ vaiṣṇavaṃ naram | evaṃ dṛṣṭvā samutthāya kathayāmāsa mātaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरं भ्रातरं पत्नीं रुदतीं प्रेमविह्वलम् ।। मञ्चकान्कारयामस स्थापयामास हस्तिनम्
pitaraṃ bhrātaraṃ patnīṃ rudatīṃ premavihvalam || mañcakānkārayāmasa sthāpayāmāsa hastinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मल्लसैन्यं च योद्धारं कारयामास मङ्गलम् । सभां च कारयामास पुण्यं स्वस्त्ययनं शिवम्
mallasainyaṃ ca yoddhāraṃ kārayāmāsa maṅgalam | sabhāṃ ca kārayāmāsa puṇyaṃ svastyayanaṃ śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्नेन योजयामास योगे युक्तं पुरोहितम् । उवास मञ्चके रम्ये धृत्वा खड्गं विलक्षणम्
yatnena yojayāmāsa yoge yuktaṃ purohitam | uvāsa mañcake ramye dhṛtvā khaḍgaṃ vilakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणे नियोजयामास योद्धारं युद्धकोविदम् । वासयामास राजेन्द्रान्ब्राह्मणांश्च मुनीश्वरान्
raṇe niyojayāmāsa yoddhāraṃ yuddhakovidam | vāsayāmāsa rājendrānbrāhmaṇāṃśca munīśvarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणाश्च सुहृद्वर्गान्धर्मिष्ठान्रणकोविदान् । अथाऽऽजगम गोविन्दो रामेण सह नारद
brāhmaṇāśca suhṛdvargāndharmiṣṭhānraṇakovidān | athā''jagama govindo rāmeṇa saha nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेशस्य धनुर्मध्यं बभञ्ज तत्र लीलया । शब्देन तस्य मथुरा बधिरा च बभूव ह
maheśasya dhanurmadhyaṃ babhañja tatra līlayā | śabdena tasya mathurā badhirā ca babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषादं प्राप कंसश्च मुदं च देवकीसुतः । उपस्थितः सभामद्धे गजं मल्लं निहत्य च ।। योगी ददर्श तं देवं परमात्मानमीश्वरम्
viṣādaṃ prāpa kaṃsaśca mudaṃ ca devakīsutaḥ | upasthitaḥ sabhāmaddhe gajaṃ mallaṃ nihatya ca || yogī dadarśa taṃ devaṃ paramātmānamīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा हृत्पद्ममध्यस्थं तादृशं बहिरेव च । राजेन्द्ररूपं राजानः शास्तारं दण्डधारिणा म्
yathā hṛtpadmamadhyasthaṃ tādṛśaṃ bahireva ca | rājendrarūpaṃ rājānaḥ śāstāraṃ daṇḍadhāriṇā m
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता माता दुग्धमुखं स्तनान्धं बालकं यथा । कामिन्यः कोटिकन्दर्पलीलालावप्यधारिणम्
pitā mātā dugdhamukhaṃ stanāndhaṃ bālakaṃ yathā | kāminyaḥ koṭikandarpalīlālāvapyadhāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंसश्च कालपुरुषं वैरिणं तस्य बान्धवाः । मल्ला मृत्युप्रदं चैव प्राणतुल्यं च यादवाः
kaṃsaśca kālapuruṣaṃ vairiṇaṃ tasya bāndhavāḥ | mallā mṛtyupradaṃ caiva prāṇatulyaṃ ca yādavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्कृत्य मुनीन्विप्रान्पितरं मातरं गुरुम् । जगाम मञ्चकाम्याशं हस्ते कृत्वा सुदर्शनम्
namaskṛtya munīnviprānpitaraṃ mātaraṃ gurum | jagāma mañcakāmyāśaṃ haste kṛtvā sudarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टावा भक्तं भक्तबन्धुः कृपया च कृपानिधिः । आकृष्य मञ्चकात्कंकं जघान लीलया मुने
dṛṣṭāvā bhaktaṃ bhaktabandhuḥ kṛpayā ca kṛpānidhiḥ | ākṛṣya mañcakātkaṃkaṃ jaghāna līlayā mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा ददर्श विश्वं च सर्वं कृष्णमयं परम् । पुरतो रत्नयानं च हीरकाहारभूषितम्
rājā dadarśa viśvaṃ ca sarvaṃ kṛṣṇamayaṃ param | purato ratnayānaṃ ca hīrakāhārabhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययौ विष्णुपदं स्फीतो दिब्यरूपं विधाय च । तेजो विवेश परमं कृष्णपादाम्बुजे मुने
yayau viṣṇupadaṃ sphīto dibyarūpaṃ vidhāya ca | tejo viveśa paramaṃ kṛṣṇapādāmbuje mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवृत्य तस्य सत्कारं ब्राह्मणेम्यो धरं ददौ । ददौ राज्यं राजछत्रमुग्रसेनाय धीमते
nivṛtya tasya satkāraṃ brāhmaṇemyo dharaṃ dadau | dadau rājyaṃ rājachatramugrasenāya dhīmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बभूव नृपेन्द्रश्च चन्द्रवंशसमुद्भवः । विललाप कंसमाता पत्नीवर्गश्च तत्पिता
sa babhūva nṛpendraśca candravaṃśasamudbhavaḥ | vilalāpa kaṃsamātā patnīvargaśca tatpitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बान्धवा मातृवर्गश्च भगिनी भ्रातृकामिनी । दर्शनं देहि राजेन्द्र समुत्तिष्ठ नृपासने
bāndhavā mātṛvargaśca bhaginī bhrātṛkāminī | darśanaṃ dehi rājendra samuttiṣṭha nṛpāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यं रक्ष धनं रक्ष बान्धवं बलमेव च । क्व यासि बान्धवान्हित्वा त्वमनाथान्महाबल
rājyaṃ rakṣa dhanaṃ rakṣa bāndhavaṃ balameva ca | kva yāsi bāndhavānhitvā tvamanāthānmahābala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तमसंख्यं विश्वमेव च । सर्वं चराचराधारं यः सृजत्येव लीलया
brahmādistambaparyantamasaṃkhyaṃ viśvameva ca | sarvaṃ carācarādhāraṃ yaḥ sṛjatyeva līlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मेशशेषधर्माश्च दिनेशश्च गणेश्वरः । मुनीन्द्रवर्गो देवेन्द्रो ध्यायते यमहर्निशम्
brahmeśaśeṣadharmāśca dineśaśca gaṇeśvaraḥ | munīndravargo devendro dhyāyate yamaharniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदाः स्तुपन्ति यं कृष्णं स्तौति भीता सरस्वती । स्तौति यं प्रकृतिर्हृष्टा प्राकृतं प्रकृतेः परम्
vedāḥ stupanti yaṃ kṛṣṇaṃ stauti bhītā sarasvatī | stauti yaṃ prakṛtirhṛṣṭā prākṛtaṃ prakṛteḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेच्छामयं निरीहं च निर्गुणं च निरञ्जनम् । परात्परतरं ब्रह्म परमात्मानमीश्वरम्
svecchāmayaṃ nirīhaṃ ca nirguṇaṃ ca nirañjanam | parātparataraṃ brahma paramātmānamīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं ज्योतिःस्वरूपं च भक्तानुग्रहविग्रहम् । नित्यानन्दं च नित्यं च नित्यमक्षरविग्रहम्
nityaṃ jyotiḥsvarūpaṃ ca bhaktānugrahavigraham | nityānandaṃ ca nityaṃ ca nityamakṣaravigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽवतीर्णों हि भगवान्भारावतरणाय च । गोपालबालवेषश्च मायेशो मायया प्रभुः
so'vatīrṇoṃ hi bhagavānbhārāvataraṇāya ca | gopālabālaveṣaśca māyeśo māyayā prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स यं हन्ति च सर्वेशो रक्षिता तस्य कः पुमान् । स यं रक्षति सर्वात्मा तस्य हन्ता न कोऽपि च
sa yaṃ hanti ca sarveśo rakṣitā tasya kaḥ pumān | sa yaṃ rakṣati sarvātmā tasya hantā na ko'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा सर्वश्च विरराम महामुने । ब्राह्मणान्भोजयामास तेभ्यः सर्वं धनं ददौ
ityevamuktvā sarvaśca virarāma mahāmune | brāhmaṇānbhojayāmāsa tebhyaḥ sarvaṃ dhanaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवानपि सर्वात्मा जगाम पितुरन्तिकम् । छित्तवा च लोहनिगडं तयोर्मोक्षं चकार सः
bhagavānapi sarvātmā jagāma piturantikam | chittavā ca lohanigaḍaṃ tayormokṣaṃ cakāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननाम दण्डवद्भमौ मातरं पितरं तथा । तुष्टाव भक्त्तया देवेशो भक्तिनम्रात्मकंधरः
nanāma daṇḍavadbhamau mātaraṃ pitaraṃ tathā | tuṣṭāva bhakttayā deveśo bhaktinamrātmakaṃdharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच पितरं मातरं विद्यामन्त्रदं गुरुमेव च । यो न पुष्णाति पुरुषो यावज्जीवं च सोऽशुचिः
śrībhagavānuvāca pitaraṃ mātaraṃ vidyāmantradaṃ gurumeva ca | yo na puṣṇāti puruṣo yāvajjīvaṃ ca so'śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषामपि पूज्यानां पिता वन्द्यो महान् गुरुः । पितुः शतगुणैर्माता गर्भधारणपोषणात्
sarveṣāmapi pūjyānāṃ pitā vandyo mahān guruḥ | pituḥ śataguṇairmātā garbhadhāraṇapoṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता च पृथिवीरूपा सर्वेभ्यश्च हिरैषिणी । नास्ति मातुः परो बन्धुः सर्वेषां जगतीतले
mātā ca pṛthivīrūpā sarvebhyaśca hiraiṣiṇī | nāsti mātuḥ paro bandhuḥ sarveṣāṃ jagatītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यामन्त्रप्रदः कत्यं मातुः परतनो गुरुः । न हि तस्मात्परः कौऽपि वन्द्यः पूज्यश्च वेदतः
vidyāmantrapradaḥ katyaṃ mātuḥ paratano guruḥ | na hi tasmātparaḥ kau'pi vandyaḥ pūjyaśca vedataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा श्रीकृष्णो बलभद्रो ननाम च । माता चकारतौ क्रोडे पिता च सादरं मुने
ityevamuktvā śrīkṛṣṇo balabhadro nanāma ca | mātā cakāratau kroḍe pitā ca sādaraṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिष्टान्नं परमं तौ च भोजयामास ब्राह्मणान् । वसुर्वसुसमूहं च ब्राह्मणेभ्यो ददौ मुदा
miṣṭānnaṃ paramaṃ tau ca bhojayāmāsa brāhmaṇān | vasurvasusamūhaṃ ca brāhmaṇebhyo dadau mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.