Library·Brahmavaivarta Purāṇa·4·4.73
अथ त्रिसप्ततितमोध्यायः नारायण उवाच अथ कृष्णश्च सानन्दं नन्दं तं पितरं बलः । बोधयामास शोकार्तं दिव्यैराध्यात्मिकादिभिः
atha trisaptatitamodhyāyaḥ nārāyaṇa uvāca atha kṛṣṇaśca sānandaṃ nandaṃ taṃ pitaraṃ balaḥ | bodhayāmāsa śokārtaṃ divyairādhyātmikādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्चै रुदन्तं निश्चेष्टं पुत्रविच्चेदकातरम् । दत्त्वा तस्मै मणिश्रेष्ठमित्युवाच जगत्पतिः
uccai rudantaṃ niśceṣṭaṃ putraviccedakātaram | dattvā tasmai maṇiśreṣṭhamityuvāca jagatpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच निबोध नन्द सानन्दं त्यज शोकं मुदं लभ । ज्ञानं गृहाण मद्दत्तं यद्दतं ब्रह्मणे पुरा
śrībhagavānuvāca nibodha nanda sānandaṃ tyaja śokaṃ mudaṃ labha | jñānaṃ gṛhāṇa maddattaṃ yaddataṃ brahmaṇe purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यद्दत्तं च शोषाय गणेशायेश्वराय च । दिनेशाय मुनीशाय योगीशाय च पुष्करे
yadyaddattaṃ ca śoṣāya gaṇeśāyeśvarāya ca | dineśāya munīśāya yogīśāya ca puṣkare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कःकस्य पुत्रः कस्तातः का माता कस्यचित्कुतः। आयान्ति यान्ति संसारं परं स्वकृतकर्मणा
kaḥkasya putraḥ kastātaḥ kā mātā kasyacitkutaḥ| āyānti yānti saṃsāraṃ paraṃ svakṛtakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मानुसाराज्जन्तुश्च जायते स्थानभेदतः । कर्मणा कोऽपि जन्तुश्च योगीन्द्राणां नृपस्त्रियाम्
karmānusārājjantuśca jāyate sthānabhedataḥ | karmaṇā ko'pi jantuśca yogīndrāṇāṃ nṛpastriyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजापत्न्यां क्षत्रियाणां वैश्यायां शूद्रयोनिषु । तिर्यग्योनिषु कश्चिच्च कश्चित्पश्वादियोनिषु
dvijāpatnyāṃ kṣatriyāṇāṃ vaiśyāyāṃ śūdrayoniṣu | tiryagyoniṣu kaścicca kaścitpaśvādiyoniṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममैव मायया सर्वे सानन्दा विषयेषु च । देहत्यामे विषण्णाश्च विच्छेदे बान्धवस्य च
mamaiva māyayā sarve sānandā viṣayeṣu ca | dehatyāme viṣaṇṇāśca vicchede bāndhavasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजाभूमिधनादीनां विच्छेदो मरणाधिकः । नित्यं भवति मूढश्च न च विद्वाञ्छुचा युतः
prajābhūmidhanādīnāṃ vicchedo maraṇādhikaḥ | nityaṃ bhavati mūḍhaśca na ca vidvāñchucā yutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्भक्तो भक्तियुक्तश्च मद्याजी विजितेन्द्रियः । मन्मन्त्रोपासकश्चैव मत्सेवानिरतः शुचिः
madbhakto bhaktiyuktaśca madyājī vijitendriyaḥ | manmantropāsakaścaiva matsevānirataḥ śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्भयाद्वाति वातोऽयं रविर्भाति च नित्यशः । भाति चन्द्रो महेन्द्रश्च कालभेदे च वर्षति
madbhayādvāti vāto'yaṃ ravirbhāti ca nityaśaḥ | bhāti candro mahendraśca kālabhede ca varṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निर्वहति मृत्युश्च चरत्येव हि जन्तुषु । बिभर्ति वृक्षः कालेन पुष्पापि च फलानि च
vahnirvahati mṛtyuśca caratyeva hi jantuṣu | bibharti vṛkṣaḥ kālena puṣpāpi ca phalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निराधारश्च वायुश्च वाय्वाधारश्च कच्चिपः । शेषश्च कच्छपाधारः शेषाधारश्च पर्वतः
nirādhāraśca vāyuśca vāyvādhāraśca kaccipaḥ | śeṣaśca kacchapādhāraḥ śeṣādhāraśca parvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाधाराश्च पातालाः सप्त एव हि पङ्क्तितः । निश्चलं च जलं तस्माज्जलस्था च वसुंधरा
tadādhārāśca pātālāḥ sapta eva hi paṅktitaḥ | niścalaṃ ca jalaṃ tasmājjalasthā ca vasuṃdharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तस्वर्ग धराधारं ज्योतिश्चकं ग्रहाश्रयम् । निराधारश्च वैकुण्ठो ब्रह्माण्डेम्यः परो वरः
saptasvarga dharādhāraṃ jyotiścakaṃ grahāśrayam | nirādhāraśca vaikuṇṭho brahmāṇḍemyaḥ paro varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्परश्चापि गोलोकः पञ्चाशत्को टियोजनात् । ऊर्ध्व निराश्रयश्चापि रत्नसारविनिर्मितः
tatparaścāpi golokaḥ pañcāśatko ṭiyojanāt | ūrdhva nirāśrayaścāpi ratnasāravinirmitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वारः सप्तसारः परिखासप्तसंयुतः । लक्षप्राकारयुक्तश्च नद्या विरजया युतः
saptadvāraḥ saptasāraḥ parikhāsaptasaṃyutaḥ | lakṣaprākārayuktaśca nadyā virajayā yutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेष्टितो रत्नशैलेन शतशृङ्गेण चारुणा । योजनायुतमानं च यस्यैकं शृङ्गमुज्ज्वलम्
veṣṭito ratnaśailena śataśṛṅgeṇa cāruṇā | yojanāyutamānaṃ ca yasyaikaṃ śṛṅgamujjvalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतकोटियोजनश्च शैल उच्छ्रित एव च । दैर्ध्यं तस्य शतगुणं प्रस्थं च लक्षयोजनम्
śatakoṭiyojanaśca śaila ucchrita eva ca | dairdhyaṃ tasya śataguṇaṃ prasthaṃ ca lakṣayojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योजनायुतविस्तीर्णस्तत्रैव रासमण्डलः । अमूल्यरत्ननिर्माणो वर्तुलश्चन्द्रबिम्बवतु
yojanāyutavistīrṇastatraiva rāsamaṇḍalaḥ | amūlyaratnanirmāṇo vartulaścandrabimbavatu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारिजातवनेनैव पुष्पितेन च वेव्टितः । कल्पवृक्षसहस्रेण पुष्पोद्यानशतेन च
pārijātavanenaiva puṣpitena ca vevṭitaḥ | kalpavṛkṣasahasreṇa puṣpodyānaśatena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाविधैः पुष्पवृक्षैः पुष्पितेन च चारुणा । त्रिकोटिरत्नभवनो गोपीलक्षैश्च रक्षितः
nānāvidhaiḥ puṣpavṛkṣaiḥ puṣpitena ca cāruṇā | trikoṭiratnabhavano gopīlakṣaiśca rakṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नप्रदीपयुक्तश्च रत्नतल्पसमन्वितः । नानाभोगसमायुक्तो सधुवापीशतैर्वृतः
ratnapradīpayuktaśca ratnatalpasamanvitaḥ | nānābhogasamāyukto sadhuvāpīśatairvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीयूषवापीयुक्तश्च कामभोगसमन्वितः । गोलोकगृहसंख्यानवर्णने वा विशारदः
pīyūṣavāpīyuktaśca kāmabhogasamanvitaḥ | golokagṛhasaṃkhyānavarṇane vā viśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कोऽपि वेद विद्वान्वा वेदविद्वान्व्रजेश्वरः । अमूल्यरत्ननिर्माणभवनानां त्रिकोटिभिः
na ko'pi veda vidvānvā vedavidvānvrajeśvaraḥ | amūlyaratnanirmāṇabhavanānāṃ trikoṭibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोभितं सुन्दरं रम्यं राधाशिविरमुत्तमम् । अमूल्यरत्नकलशैरुज्ज्वलं रत्नदर्पणैः
śobhitaṃ sundaraṃ ramyaṃ rādhāśiviramuttamam | amūlyaratnakalaśairujjvalaṃ ratnadarpaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असूल्यरत्नस्तमभानां राजिभिश्च विराजितम् । नानाचित्रविचित्रैश्च चित्रितं श्वेतचामरैः
asūlyaratnastamabhānāṃ rājibhiśca virājitam | nānācitravicitraiśca citritaṃ śvetacāmaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माणिक्यमुक्तासंसक्तं हीरावारसमन्वितम् । रत्नप्रदीपसंसक्तं रत्नसोपानसुन्दरम्
māṇikyamuktāsaṃsaktaṃ hīrāvārasamanvitam | ratnapradīpasaṃsaktaṃ ratnasopānasundaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्यरत्नपत्रैश्च तल्पराजिविराजितम् । अमूल्यरत्नचित्रैश्च त्रिभिश्चित्रविचित्रितैः
amūlyaratnapatraiśca talparājivirājitam | amūlyaratnacitraiśca tribhiścitravicitritaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिसृभिः परिखाभिश्च त्रिभिर्द्वारैश्च दुर्गमैः । युक्तं षोडशकक्षाभिः प्रतिद्वारेषु वाऽन्तरम्
tisṛbhiḥ parikhābhiśca tribhirdvāraiśca durgamaiḥ | yuktaṃ ṣoḍaśakakṣābhiḥ pratidvāreṣu vā'ntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपीषोडशलक्षैश्च संनियुक्तैरितस्ततः । वह्निशुद्धांशुकाधानै रत्नभूषणभूषितैः
gopīṣoḍaśalakṣaiśca saṃniyuktairitastataḥ | vahniśuddhāṃśukādhānai ratnabhūṣaṇabhūṣitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तकाञ्चनवर्णाभैः शतचन्द्रसमन्वितैः । राधिकारिंकरीवर्गैर्युक्तमभ्यन्तरं वरम्
taptakāñcanavarṇābhaiḥ śatacandrasamanvitaiḥ | rādhikāriṃkarīvargairyuktamabhyantaraṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्यरत्ननिर्माणप्रङ्गणं सुमनोहरम् । अमूल्यरत्नस्तम्भानां समूरैश्च सुशोभितम्
amūlyaratnanirmāṇapraṅgaṇaṃ sumanoharam | amūlyaratnastambhānāṃ samūraiśca suśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नमङ्गलकुम्भैश्च फलपल्लवसंयुतैः । संयुतं रत्नवेदीभिर्मुक्ता युक्ताभिरीप्सितम्
ratnamaṅgalakumbhaiśca phalapallavasaṃyutaiḥ | saṃyutaṃ ratnavedībhirmuktā yuktābhirīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्यरत्नमुकुरैः शोभितं सुन्दरैरहो । अमूल्यरत्ननिर्माणं भवनानां वरं गृहम्
amūlyaratnamukuraiḥ śobhitaṃ sundarairaho | amūlyaratnanirmāṇaṃ bhavanānāṃ varaṃ gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नसिंहासनस्था च गोपीलक्षैश्च सेविता । कोटिपूर्णेन्दुशोभाढ्या श्वेतचम्पकसंनिभा
ratnasiṃhāsanasthā ca gopīlakṣaiśca sevitā | koṭipūrṇenduśobhāḍhyā śvetacampakasaṃnibhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्यरत्ननिर्माणभूषणैश्च विभूषिता । अमूल्यरत्नवसना बिभ्रती रत्नदर्पणम्
amūlyaratnanirmāṇabhūṣaṇaiśca vibhūṣitā | amūlyaratnavasanā bibhratī ratnadarpaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नपद्मं च रुचिरं सव्यदक्षिणहस्ततः । दाडिम्बकुसुमाकारं सिन्दूरं सुमनोहरम्
ratnapadmaṃ ca ruciraṃ savyadakṣiṇahastataḥ | dāḍimbakusumākāraṃ sindūraṃ sumanoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुशोभितं सृगमदैरिष्टैश्चन्दनबिन्दुभिः । दधती कबरीभारं मालतीमल्यमण्डितम्
suśobhitaṃ sṛgamadairiṣṭaiścandanabindubhiḥ | dadhatī kabarībhāraṃ mālatīmalyamaṇḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रचितं वामभगेन मुनीन्द्राणां मनोहरम् । एवंभूतं (ता) तत्र राधा गोपीभिः परिसेविता
racitaṃ vāmabhagena munīndrāṇāṃ manoharam | evaṃbhūtaṃ (tā) tatra rādhā gopībhiḥ parisevitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतचामरहस्ताभिस्तत्तुल्याभिश्च सर्वतः । अमूल्यरत्ननिर्माणैर्भूषिताभिश्च भूषणैः
śvetacāmarahastābhistattulyābhiśca sarvataḥ | amūlyaratnanirmāṇairbhūṣitābhiśca bhūṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्प्राणाधिष्ठातृदेवी देवीनां प्रवरा वरा । सुदाम्नः सा च शापेन वृषभानसुताऽधुना
matprāṇādhiṣṭhātṛdevī devīnāṃ pravarā varā | sudāmnaḥ sā ca śāpena vṛṣabhānasutā'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शताब्दिको हि विच्छेदो भविष्यति मया सह । तेन भारावतरणं करिष्यसि भुवः पितः
śatābdiko hi vicchedo bhaviṣyati mayā saha | tena bhārāvataraṇaṃ kariṣyasi bhuvaḥ pitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा यास्यामि गोलोकं तया सार्धं सुनिश्चतम् । त्वया यशोदया चाऽपि गोबैर्गोपीभिरेव च
tadā yāsyāmi golokaṃ tayā sārdhaṃ suniścatam | tvayā yaśodayā cā'pi gobairgopībhireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषभानेन तत्पत्न्या कलावत्या च बान्धवैः । एवं च नन्दं सानन्दं यशोदां कथयिष्यसि
vṛṣabhānena tatpatnyā kalāvatyā ca bāndhavaiḥ | evaṃ ca nandaṃ sānandaṃ yaśodāṃ kathayiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यज शोक्रं महाभाग व्रजैः सार्धं व्रजं व्रज । अहमात्मा च साक्षी च निर्लिप्तः सर्वजीविषु
tyaja śokraṃ mahābhāga vrajaiḥ sārdhaṃ vrajaṃ vraja | ahamātmā ca sākṣī ca nirliptaḥ sarvajīviṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवो मत्प्रतिबिम्बश्च इत्येवं सर्वसंमतम् । प्रकृतिर्मद्विकारा च साऽप्यहं प्रकृतिः स्वयम्
jīvo matpratibimbaśca ityevaṃ sarvasaṃmatam | prakṛtirmadvikārā ca sā'pyahaṃ prakṛtiḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा दुग्धे च धावल्यं न तर्योर्भैद एव च । यथा जले तथा शैत्यं यथा वह्नौ च दाहिका
yathā dugdhe ca dhāvalyaṃ na taryorbhaida eva ca | yathā jale tathā śaityaṃ yathā vahnau ca dāhikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाऽऽकाशे तथा शब्दो भूमौ गन्धो यथा नृप । यथा शोभा च चन्द्रे च यथा दिनकरे प्रभा
yathā''kāśe tathā śabdo bhūmau gandho yathā nṛpa | yathā śobhā ca candre ca yathā dinakare prabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा दीवस्तथाऽऽत्माहं तथैव राधया सह । त्यज त्वं गोपिकाबुद्धिं राधायां मयि पुत्रताम्
yathā dīvastathā''tmāhaṃ tathaiva rādhayā saha | tyaja tvaṃ gopikābuddhiṃ rādhāyāṃ mayi putratām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं सर्वस्य प्रभावः सा च प्रकृतिनीश्वरी । श्रूयतां नन्द सानन्दं मद्विभूतिं सुखावहाम्
ahaṃ sarvasya prabhāvaḥ sā ca prakṛtinīśvarī | śrūyatāṃ nanda sānandaṃ madvibhūtiṃ sukhāvahām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा या कथिता तात ब्रह्मणे व्यक्तजन्मने । कृष्णोऽहं देवतानां च गोलोके द्विभुजः स्वयम्
purā yā kathitā tāta brahmaṇe vyaktajanmane | kṛṣṇo'haṃ devatānāṃ ca goloke dvibhujaḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भुजोऽहं वैकुण्ठे शिवलोके शिवः स्वयम् । ब्रह्मलोके च ब्रह्माऽहं सूयस्तेजस्विनामहम्
caturbhujo'haṃ vaikuṇṭhe śivaloke śivaḥ svayam | brahmaloke ca brahmā'haṃ sūyastejasvināmaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्राणामहं वह्निर्जलमेव द्रवेषु च । इन्द्रियाणां मनश्चास्मि समीरः शीघ्रगामिनाम्
pavitrāṇāmahaṃ vahnirjalameva draveṣu ca | indriyāṇāṃ manaścāsmi samīraḥ śīghragāminām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमोऽहं दण्डकर्त णां कालः कलयतामहम् । अक्षराणामकारोऽस्मि साम्नां च साम एव च
yamo'haṃ daṇḍakarta ṇāṃ kālaḥ kalayatāmaham | akṣarāṇāmakāro'smi sāmnāṃ ca sāma eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रश्चतुर्दशेन्द्रेषु कुबेरो धनिनामहम् । ईशानोऽहं दिमीशानां व्यापकानां नभस्तथा
indraścaturdaśendreṣu kubero dhanināmaham | īśāno'haṃ dimīśānāṃ vyāpakānāṃ nabhastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान्तरात्मा जीवेषु ब्राह्मणश्चाऽऽश्रमेषु च । धनानां च रत्नमहममूल्यं सर्वदुर्लभम्
sarvāntarātmā jīveṣu brāhmaṇaścā''śrameṣu ca | dhanānāṃ ca ratnamahamamūlyaṃ sarvadurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैजसानां सुवर्णोऽहं मणीनां कौस्तुभः स्वयम् । वैष्णवानां कुमारोऽहं योगीन्द्राणां गणेश्वरः
taijasānāṃ suvarṇo'haṃ maṇīnāṃ kaustubhaḥ svayam | vaiṣṇavānāṃ kumāro'haṃ yogīndrāṇāṃ gaṇeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पाणां पारिजातोऽहं तीर्थानां पुष्करः स्वयम् । शालग्रामस्तथाऽर्च्यानां पत्राणां तुलसीति च
puṣpāṇāṃ pārijāto'haṃ tīrthānāṃ puṣkaraḥ svayam | śālagrāmastathā'rcyānāṃ patrāṇāṃ tulasīti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेनापतीनां स्कन्दोऽहं लक्ष्मणोऽहं धनुष्मताम् । राजेन्द्राणां च रामोऽहं नक्षत्राणामहं शशी
senāpatīnāṃ skando'haṃ lakṣmaṇo'haṃ dhanuṣmatām | rājendrāṇāṃ ca rāmo'haṃ nakṣatrāṇāmahaṃ śaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासानां मर्गशीर्षोऽहमृतूनामस्मि माधवः । वारेष्वादित्यवारोऽहं तिथिष्वेकादशीति च
māsānāṃ margaśīrṣo'hamṛtūnāmasmi mādhavaḥ | vāreṣvādityavāro'haṃ tithiṣvekādaśīti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहिष्णूनां च पृथिवी माताऽहं बान्धवेषु च । अमृतं भक्ष्यवस्तूनां गव्येष्वाज्यमहं तथा
sahiṣṇūnāṃ ca pṛthivī mātā'haṃ bāndhaveṣu ca | amṛtaṃ bhakṣyavastūnāṃ gavyeṣvājyamahaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पवृक्षश्च वृक्षाणां सुरभिः कामधेनुषु । गङ्गाऽहं सरितां मध्ये कृतपापविनाशिनी
kalpavṛkṣaśca vṛkṣāṇāṃ surabhiḥ kāmadhenuṣu | gaṅgā'haṃ saritāṃ madhye kṛtapāpavināśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाणीति पण्डितानां च मन्त्राणां प्रणवस्तथा । विद्यासु बीजरूपोऽहं सस्यानां धान्यमेव च
vāṇīti paṇḍitānāṃ ca mantrāṇāṃ praṇavastathā | vidyāsu bījarūpo'haṃ sasyānāṃ dhānyameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वत्थः फलिनामेव गुरूणां मन्त्रदः स्वयम् । कश्यपश्च प्रजेशानां गरुडः पक्षिणां तथा
aśvatthaḥ phalināmeva gurūṇāṃ mantradaḥ svayam | kaśyapaśca prajeśānāṃ garuḍaḥ pakṣiṇāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनन्तोऽहं च नागानां नराणां च नराधिपः । ब्रह्मर्षीणां भृगुरहं देवर्षीणां च नारदः
ananto'haṃ ca nāgānāṃ narāṇāṃ ca narādhipaḥ | brahmarṣīṇāṃ bhṛgurahaṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजर्षीणां च जनको महर्षीणां शुकस्तथा । गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनीः
rājarṣīṇāṃ ca janako maharṣīṇāṃ śukastathā | gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo munīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिर्बुद्धिमतां कवीनां शुक्र एव च । ग्रहाणां च शनिरहं विश्वकर्मा च शिल्पिनाम्
bṛhaspatirbuddhimatāṃ kavīnāṃ śukra eva ca | grahāṇāṃ ca śanirahaṃ viśvakarmā ca śilpinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगाणां च मृगेन्दोऽहं वृषाणां शिववाहनम् । ऐरावतो गजेन्द्राणां गायत्री छन्दसामहम्
mṛgāṇāṃ ca mṛgendo'haṃ vṛṣāṇāṃ śivavāhanam | airāvato gajendrāṇāṃ gāyatrī chandasāmaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदाश्च सर्वशास्त्राणां वरुणो यादसामहम् । उर्वश्यप्सरसामेव समुद्राणां जलार्णवः
vedāśca sarvaśāstrāṇāṃ varuṇo yādasāmaham | urvaśyapsarasāmeva samudrāṇāṃ jalārṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमेरुः पर्वतानां च रत्नवत्सु हिमालयः । दुर्गा च प्रकृतीनां च देवीनां कमलालया
sumeruḥ parvatānāṃ ca ratnavatsu himālayaḥ | durgā ca prakṛtīnāṃ ca devīnāṃ kamalālayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतरूपा च नारीणां मत्प्रियाणां च राधिका । साध्वीनामपि सावित्री वेदमाता च निश्चितम्
śatarūpā ca nārīṇāṃ matpriyāṇāṃ ca rādhikā | sādhvīnāmapi sāvitrī vedamātā ca niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रह्लादश्चापि दैत्यानां बलिष्ठानां बलिः स्वयाम् । नारायणर्षिर्भगवाञ्ज्ञानिनां मध्य एव च
prahlādaścāpi daityānāṃ baliṣṭhānāṃ baliḥ svayām | nārāyaṇarṣirbhagavāñjñānināṃ madhya eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हनूमान्वानराणां च पाण्डवानां धनंजयः । मनसा नागकन्यानां वसूनां द्रोण एव च
hanūmānvānarāṇāṃ ca pāṇḍavānāṃ dhanaṃjayaḥ | manasā nāgakanyānāṃ vasūnāṃ droṇa eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रोणो जलधराणां च वर्षाणां भारतं तथा । कामिनां कामदेवोऽहं रम्भा च कामुकीषु च
droṇo jaladharāṇāṃ ca varṣāṇāṃ bhārataṃ tathā | kāmināṃ kāmadevo'haṃ rambhā ca kāmukīṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोलोकश्चास्मि लोकानासुत्तमः सर्वतः परः । मातृकासु शान्तिरहं रतिश्च सुन्दरीषु च
golokaścāsmi lokānāsuttamaḥ sarvataḥ paraḥ | mātṛkāsu śāntirahaṃ ratiśca sundarīṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मोऽहं साक्षिणां मध्ये संध्या च वासरेषु च । देवेष्वहं च माहेन्दो राक्षसेषु विभीषणः
dharmo'haṃ sākṣiṇāṃ madhye saṃdhyā ca vāsareṣu ca | deveṣvahaṃ ca māhendo rākṣaseṣu vibhīṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालाग्निरुद्रो रुद्राणां संहारो भैरवेषु च । शङ्खेषु पाञ्चजन्योऽहमङ्गेष्वपि च मस्तकः
kālāgnirudro rudrāṇāṃ saṃhāro bhairaveṣu ca | śaṅkheṣu pāñcajanyo'hamaṅgeṣvapi ca mastakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परं पुराणसूत्रेषु चाहं भागवतं वरम् । भारतं चेतिहासेषु पञ्चरात्रेषु कापिलम्
paraṃ purāṇasūtreṣu cāhaṃ bhāgavataṃ varam | bhārataṃ cetihāseṣu pañcarātreṣu kāpilam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वायंभुवो मनूनां च मुनीनां व्यासदेवकः । स्वधाऽहं पितृपत्नीषु स्वाहा वङ्निप्रियासु च
svāyaṃbhuvo manūnāṃ ca munīnāṃ vyāsadevakaḥ | svadhā'haṃ pitṛpatnīṣu svāhā vaṅnipriyāsu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञानां नाजसूयोऽहं यज्ञपत्नीषु दक्षिणा । शस्त्रास्त्रज्ञेषु रामोऽहं जमदग्निसुतो महान्
yajñānāṃ nājasūyo'haṃ yajñapatnīṣu dakṣiṇā | śastrāstrajñeṣu rāmo'haṃ jamadagnisuto mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौराणिकेषु सूतोऽहं नीतिमत्स्वङ्गिरा मुनिः । विष्णुव्रतं व्रतानां च बलानां दैवमेव च
paurāṇikeṣu sūto'haṃ nītimatsvaṅgirā muniḥ | viṣṇuvrataṃ vratānāṃ ca balānāṃ daivameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ओषधीनामहं दूर्वा तृणानां कुशमेव च । धर्मकर्मसु सत्यं च स्नेहपात्रेषु पुत्रकः
oṣadhīnāmahaṃ dūrvā tṛṇānāṃ kuśameva ca | dharmakarmasu satyaṃ ca snehapātreṣu putrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं व्याधिश्च शत्रूणां ज्वरो व्याधिष्वहं तथा । मद्भक्तिष्वपि मद्दास्यं वरेषु च वरः स्मृतः
ahaṃ vyādhiśca śatrūṇāṃ jvaro vyādhiṣvahaṃ tathā | madbhaktiṣvapi maddāsyaṃ vareṣu ca varaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रमाणां गृहस्थोऽहं संन्यासी च विवेकिनाम् । सुदर्शनं च शस्त्राणां कुशलं च शुभाशिषाम्
āśramāṇāṃ gṛhastho'haṃ saṃnyāsī ca vivekinām | sudarśanaṃ ca śastrāṇāṃ kuśalaṃ ca śubhāśiṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एश्वर्याणां महाज्ञानं वैराग्यं च सुखेष्वहम् । मि (इ) ष्टवाक्यं प्रीतिदेषु दानेषु चाऽऽत्मदानकम्
eśvaryāṇāṃ mahājñānaṃ vairāgyaṃ ca sukheṣvaham | mi (i) ṣṭavākyaṃ prītideṣu dāneṣu cā''tmadānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संचयेषु धर्मकर्म कर्मणां च मदर्चनम् । कठोरेषु तपश्चाहं फलेषु मोक्ष एव च
saṃcayeṣu dharmakarma karmaṇāṃ ca madarcanam | kaṭhoreṣu tapaścāhaṃ phaleṣu mokṣa eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टसिद्धिषु प्राकाम्यमहं काशीपुरीषु च । नगरेषु तथा काञ्ची स देशो यत्र वैष्णवः
aṣṭasiddhiṣu prākāmyamahaṃ kāśīpurīṣu ca | nagareṣu tathā kāñcī sa deśo yatra vaiṣṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाधारेषु स्थूलेषु अहमेव महान्विराट् । परमाणुरहं विश्वे महासूक्ष्मेषु नित्यशः
sarvādhāreṣu sthūleṣu ahameva mahānvirāṭ | paramāṇurahaṃ viśve mahāsūkṣmeṣu nityaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैद्यानामश्विनीपुत्रौ जौषधीषु रसायनम् । धन्वन्तरीर्मन्त्रविदां विषादः क्षयकारिणाम्
vaidyānāmaśvinīputrau jauṣadhīṣu rasāyanam | dhanvantarīrmantravidāṃ viṣādaḥ kṣayakāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागाणां मेघमल्लारः कामोदस्तत्प्रियासु च । मत्पार्षदेषु श्रीदामा मद्वन्वुष्वहमुद्धवः
rāgāṇāṃ meghamallāraḥ kāmodastatpriyāsu ca | matpārṣadeṣu śrīdāmā madvanvuṣvahamuddhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशुजन्तुषु गौश्चहं चन्दनं काननेषु च । तीर्थपूतश्च पूतेषु निःशङ्केषु च वैष्णवः
paśujantuṣu gauścahaṃ candanaṃ kānaneṣu ca | tīrthapūtaśca pūteṣu niḥśaṅkeṣu ca vaiṣṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वैष्णवात्परः प्राणी मन्मन्त्रोपासकश्च यः । वृक्षेष्वङ्कुररूपोऽहमाकारः सर्ववस्तुषु
na vaiṣṇavātparaḥ prāṇī manmantropāsakaśca yaḥ | vṛkṣeṣvaṅkurarūpo'hamākāraḥ sarvavastuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं च सर्वभूतेषु मयि सर्वे च संततम् । यथा वृक्षे फलान्येव फलेषु चाङ्कुरस्तरोः
ahaṃ ca sarvabhūteṣu mayi sarve ca saṃtatam | yathā vṛkṣe phalānyeva phaleṣu cāṅkurastaroḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकारणरूपोऽहं न च मत्कारणं परम् । सर्वेशीऽहं न मेऽपीशो ह्यहं कारणकारणम्
sarvakāraṇarūpo'haṃ na ca matkāraṇaṃ param | sarveśī'haṃ na me'pīśo hyahaṃ kāraṇakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां सर्वबीजानां प्रवदन्ति मनीषिणः । मन्मायामोहितजना मां न जानन्ति पापिनः
sarveṣāṃ sarvabījānāṃ pravadanti manīṣiṇaḥ | manmāyāmohitajanā māṃ na jānanti pāpinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापग्रस्तेन दुर्बुद्ध्या विधिना वञ्चितेन च । स्वात्माऽहं सर्वजन्तूनां स्वाम्यहं नादृतः स्वयम्
pāpagrastena durbuddhyā vidhinā vañcitena ca | svātmā'haṃ sarvajantūnāṃ svāmyahaṃ nādṛtaḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्राहं शक्तयस्तत्र क्षुत्पिपासादयस्तथा । गते मयि तथा यान्ति नरदेहे (वे) यथाऽनुगाः
yatrāhaṃ śaktayastatra kṣutpipāsādayastathā | gate mayi tathā yānti naradehe (ve) yathā'nugāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हे व्रजेश नन्द तात ज्ञानं ज्ञात्वा व्रजं व्रज । कथयस्व च तां राधां यशोदां ज्ञानमेव च
he vrajeśa nanda tāta jñānaṃ jñātvā vrajaṃ vraja | kathayasva ca tāṃ rādhāṃ yaśodāṃ jñānameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वा ज्ञानं व्रजेशश्च जगाम स्वानुगैः सह । गत्वा च कथयामास ते द्वे च योषितां वरे
jñātvā jñānaṃ vrajeśaśca jagāma svānugaiḥ saha | gatvā ca kathayāmāsa te dve ca yoṣitāṃ vare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते च सर्वे जहः शोकं महाज्ञानेन नारद । कृष्णो यद्यपि निर्लिप्तो मायेशो मायया रतः
te ca sarve jahaḥ śokaṃ mahājñānena nārada | kṛṣṇo yadyapi nirlipto māyeśo māyayā rataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यशोदया प्रेरितश्च पुनरागत्य माधवम् । तुष्टाव परमानन्दं नन्दश्च नन्दनन्दनम्
yaśodayā preritaśca punarāgatya mādhavam | tuṣṭāva paramānandaṃ nandaśca nandanandanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामवेदोक्तस्तोत्रेण कृतेन ब्रह्मणा पुरा । पुत्रस्य पुरतः स्थित्वा रुरोद च पुनः पुनः
sāmavedoktastotreṇa kṛtena brahmaṇā purā | putrasya purataḥ sthitvā ruroda ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.