नारायण उवाच
अथोद्धवो यशोदां च प्रणम्य त्वरया मुदा ।
खर्जूरकाननं वामे कृत्वा च यमुनां ययौ
nārāyaṇa uvāca
athoddhavo yaśodāṃ ca praṇamya tvarayā mudā |
kharjūrakānanaṃ vāme kṛtvā ca yamunāṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा भुक्त्वा च तत्रैव जगाम् मथुरां पुनः ।ददर्श वटमूले च गोविन्दं रहसि स्थितम्
snātvā bhuktvā ca tatraiva jagām mathurāṃ punaḥ |dadarśa vaṭamūle ca govindaṃ rahasi sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रफुल्लोऽप्युद्धवं दृष्टवा सस्मितं तमुवाच सः ।
रुदन्तं शोकदग्धं च साश्रुनेत्रं च कातरम्
praphullo'pyuddhavaṃ dṛṣṭavā sasmitaṃ tamuvāca saḥ |
rudantaṃ śokadagdhaṃ ca sāśrunetraṃ ca kātaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच
आगच्छोद्धव कल्याणं राधा जीवति जीवति ।
कल्याणयुक्ता गोप्यश्च जीवन्ति विरहज्वरात्
śrībhagavānuvāca
āgacchoddhava kalyāṇaṃ rādhā jīvati jīvati |
kalyāṇayuktā gopyaśca jīvanti virahajvarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभं गोपशिशूनां च वत्सानां च गवामपि ।
माता मे पुत्रविरहाद्यशोदा कीदृशी च सा
śubhaṃ gopaśiśūnāṃ ca vatsānāṃ ca gavāmapi |
mātā me putravirahādyaśodā kīdṛśī ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वद बन्धो यथार्थं तत्त्वां दृष्ट्वा किमुवाच सा ।
त्वयोक्ता जननी किं वा पुनः सा किमुवाच माम्
vada bandho yathārthaṃ tattvāṃ dṛṣṭvā kimuvāca sā |
tvayoktā jananī kiṃ vā punaḥ sā kimuvāca mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टं तद्यमुनाकूलं पुण्यं वृन्दावनं वनम् ।
निर्जनोपवनोघैश्च सुरम्यं रासमण्डलम्
dṛṣṭaṃ tadyamunākūlaṃ puṇyaṃ vṛndāvanaṃ vanam |
nirjanopavanoghaiśca suramyaṃ rāsamaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रम्यं कुञ्जकुटीरौधै रम्यं क्रीडासरोवरम् ।
पुष्पोद्यानं विकसितं संकुलं च मधुव्रतैः
ramyaṃ kuñjakuṭīraudhai ramyaṃ krīḍāsarovaram |
puṣpodyānaṃ vikasitaṃ saṃkulaṃ ca madhuvrataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाण्डीरे च वटो दृष्टः सुस्निग्धो बालकान्वितः ।
दृष्टो गोष्ठो गवां दृष्टं गोकुलं गोकुलव्रजम्
bhāṇḍīre ca vaṭo dṛṣṭaḥ susnigdho bālakānvitaḥ |
dṛṣṭo goṣṭho gavāṃ dṛṣṭaṃ gokulaṃ gokulavrajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि जीवति राधा सा दृष्ट्वा त्वां किमुवाच माम् ।
तत्सर्वं वद हे बन्धी चाऽऽन्दोलयति मे मनः
yadi jīvati rādhā sā dṛṣṭvā tvāṃ kimuvāca mām |
tatsarvaṃ vada he bandhī cā''ndolayati me manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमूचुर्गोपिकाः सर्वाः किमुचुर्गोपबालकाः ।
गोपाश्च वृद्धाः किंवोचुर्वयस्या जनकस्य मे
kimūcurgopikāḥ sarvāḥ kimucurgopabālakāḥ |
gopāśca vṛddhāḥ kiṃvocurvayasyā janakasya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलवेवस्य जननी किमूचे रोहिणी सती ।
किमुचूरपरास्तात बन्धुवल्लभवल्लवाः
balavevasya jananī kimūce rohiṇī satī |
kimucūraparāstāta bandhuvallabhavallavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं भुक्तं किमपूर्वं वा दत्तं मात्रा च राधया ।
कीदृग्वाक्यं सुमधुरं संभाषा कीदृशीति च
kiṃ bhuktaṃ kimapūrvaṃ vā dattaṃ mātrā ca rādhayā |
kīdṛgvākyaṃ sumadhuraṃ saṃbhāṣā kīdṛśīti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपानां गोपिकानां च शिशूनां मातुरेव च ।
राधायाश्चापि कीदृग्वा मयि प्रेमोद्धवाधिकम्
gopānāṃ gopikānāṃ ca śiśūnāṃ mātureva ca |
rādhāyāścāpi kīdṛgvā mayi premoddhavādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां च स्मरति माता मे मां च स्मरति रोहिणी।
मां च स्मरति सा राधा मत्प्रेमविरहाकुला
māṃ ca smarati mātā me māṃ ca smarati rohiṇī|
māṃ ca smarati sā rādhā matpremavirahākulā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां च स्मरन्ति गोप्यश्च गोपाश्च गोपबालकाः ।
भाण्डीरे वटमूले च बालाः क्रीडन्ति मां विना
māṃ ca smaranti gopyaśca gopāśca gopabālakāḥ |
bhāṇḍīre vaṭamūle ca bālāḥ krīḍanti māṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तमन्नं ब्राह्मणीभिर्यत्र भुक्तं सुधोपमम् ।
प्रमदाबालकैः सार्धं तद्दृष्टं पदमीप्सितम्
dattamannaṃ brāhmaṇībhiryatra bhuktaṃ sudhopamam |
pramadābālakaiḥ sārdhaṃ taddṛṣṭaṃ padamīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रयागस्थलं दृष्टं दृष्टो गोवर्धनो वरः ।
ब्रह्मणा च हृता गावो यत्र तद्दृष्टमुत्तमम्
indrayāgasthalaṃ dṛṣṭaṃ dṛṣṭo govardhano varaḥ |
brahmaṇā ca hṛtā gāvo yatra taddṛṣṭamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्णस्य वचः श्रुत्वा शोकोक्तं मधुरान्वितम् ।
उद्धवः समुवाचेदं भगवन्तं सनातनम्
śrīkṛṣṇasya vacaḥ śrutvā śokoktaṃ madhurānvitam |
uddhavaḥ samuvācedaṃ bhagavantaṃ sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धव उवाच
यद्यदुकतं त्वया नाथ सर्वं दृष्टं यथेप्सितम् ।
सफलं जीवनं जन्म कृतमत्रैव भारते
uddhava uvāca
yadyadukataṃ tvayā nātha sarvaṃ dṛṣṭaṃ yathepsitam |
saphalaṃ jīvanaṃ janma kṛtamatraiva bhārate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टं भारतसारं च पुण्यं वृन्दावनं वनम् ।
तत्सारं व्रजभूमौ च सुरम्यं रासमण्डलम्
dṛṣṭaṃ bhāratasāraṃ ca puṇyaṃ vṛndāvanaṃ vanam |
tatsāraṃ vrajabhūmau ca suramyaṃ rāsamaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सारभूता गोलोकवासिन्यो गोपिकाः वराः ।
दृष्टा तत्मारभूता च राधा रासेश्वरी परा
tatsārabhūtā golokavāsinyo gopikāḥ varāḥ |
dṛṣṭā tatmārabhūtā ca rādhā rāseśvarī parā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदलीवनमध्ये च निर्जने सुहृदस्थले ।
पङ्कस्थे पङ्कजदले सजले चन्दनार्चिते
kadalīvanamadhye ca nirjane suhṛdasthale |
paṅkasthe paṅkajadale sajale candanārcite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शयनेऽतिविषण्णा सा रत्नभूषणवर्जिता ।
अतीव मलिना क्षीणाऽऽच्छादिता शुक्लवाससा
śayane'tiviṣaṇṇā sā ratnabhūṣaṇavarjitā |
atīva malinā kṣīṇā''cchāditā śuklavāsasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेविता सखिभिस्तत्र सततं श्वेतचामरैः ।
कृशोदरी निराहारा क्षणं श्वसिति च क्षणम्
sevitā sakhibhistatra satataṃ śvetacāmaraiḥ |
kṛśodarī nirāhārā kṣaṇaṃ śvasiti ca kṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणं जीवति किं वा सा विरहज्वरपीडिता ।
किं वा जलं स्थलं किं दा नक्तं किं वा दिनं हरे ।। २६।।नरं पशुं न जानाति किं परं किमु बान्धवम् ।
बाह्यज्ञानविरहिता ध्यायमाना पदं तव
kṣaṇaṃ jīvati kiṃ vā sā virahajvarapīḍitā |
kiṃ vā jalaṃ sthalaṃ kiṃ dā naktaṃ kiṃ vā dinaṃ hare || 26||naraṃ paśuṃ na jānāti kiṃ paraṃ kimu bāndhavam |
bāhyajñānavirahitā dhyāyamānā padaṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रेलोक्ये यशसा भाति तन्मृत्युर्यशसंभवः ।
स्त्रीहत्यां नैव वाञ्छन्ति ज्ञानहीनाश्च दस्यवः
trelokye yaśasā bhāti tanmṛtyuryaśasaṃbhavaḥ |
strīhatyāṃ naiva vāñchanti jñānahīnāśca dasyavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ शीघ्रं जगन्नाथ कदलीवनमीप्सितम् ।
बहिर्भूता न जगतां सा राधा त्वत्परायणा
gaccha śīghraṃ jagannātha kadalīvanamīpsitam |
bahirbhūtā na jagatāṃ sā rādhā tvatparāyaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीव भक्ता न त्याज्या प्रभुणा रक्षिता सदा ।
न हि राधापरा भक्ता न भूता न भविष्यति
atīva bhaktā na tyājyā prabhuṇā rakṣitā sadā |
na hi rādhāparā bhaktā na bhūtā na bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्मथः शंकराद्भीतो भवांश्च तत्पुरःसुरः ।
भवद्विधं पतिं प्राप्य कामदग्धा च राधिका
manmathaḥ śaṃkarādbhīto bhavāṃśca tatpuraḥsuraḥ |
bhavadvidhaṃ patiṃ prāpya kāmadagdhā ca rādhikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वपरं कर्म तन्न केनापि वार्यते ।
मधुर्दहति चन्द्रश्च सततं किरणेन च
tasmātsarvaparaṃ karma tanna kenāpi vāryate |
madhurdahati candraśca satataṃ kiraṇena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शश्वत्सुगन्धिवायुश्चाप्यनाथा सर्वबीडिता ।
तप्तकाञ्चनवर्णभा साऽधुना कज्जलोपमा
śaśvatsugandhivāyuścāpyanāthā sarvabīḍitā |
taptakāñcanavarṇabhā sā'dhunā kajjalopamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णवर्णकेशी च वासोवेषविवर्चिता ।
स्वयं विधाता त्वद्भक्तः सुराणां प्रवरो विभुः
suvarṇavarṇakeśī ca vāsoveṣavivarcitā |
svayaṃ vidhātā tvadbhaktaḥ surāṇāṃ pravaro vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वद्भक्तः शंकरो देवो योगीन्द्राणां गुरोर्गुरुः ।
सनत्कुमारस्त्व द्भक्तो गणेशो ज्ञानितां वरः
tvadbhaktaḥ śaṃkaro devo yogīndrāṇāṃ gurorguruḥ |
sanatkumārastva dbhakto gaṇeśo jñānitāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनीन्द्राश्च कतिविधास्त्वद्भक्ता धरणीतले ।
त्वद्भक्ता यादृशी राधा न भक्तादृशोऽपरः
munīndrāśca katividhāstvadbhaktā dharaṇītale |
tvadbhaktā yādṛśī rādhā na bhaktādṛśo'paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यायते यादृशी राधा स्वयं लक्ष्मीर्न तादृशी ।
हरिरायाति चेत्येवं राधाग्रे स्वीकृतं मया
dhyāyate yādṛśī rādhā svayaṃ lakṣmīrna tādṛśī |
harirāyāti cetyevaṃ rādhāgre svīkṛtaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीघ्रं गच्छ महाभाग तदेव सार्थकं कुरु ।
अद्धवस्य वचःश्रुत्वा जहासोवाच माधवः
वेदोक्तं कथयामास सहितं सत्यसुव्रतम्
śīghraṃ gaccha mahābhāga tadeva sārthakaṃ kuru |
addhavasya vacaḥśrutvā jahāsovāca mādhavaḥ
vedoktaṃ kathayāmāsa sahitaṃ satyasuvratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच
स्त्रीषु धर्मविवाहेषु वृत्त्यर्थे प्राणसंकटे ।
गवामर्थे ब्राह्मणार्थे नानृतं स्याज्जुगुप्सितम्
śrībhagavānuvāca
strīṣu dharmavivāheṣu vṛttyarthe prāṇasaṃkaṭe |
gavāmarthe brāhmaṇārthe nānṛtaṃ syājjugupsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्स्वीकारविहीनेन कुतस्त्वं नरकः कुतः ।
गोलोकं याति मद्भक्तो नरकं न हि पश्यति
tatsvīkāravihīnena kutastvaṃ narakaḥ kutaḥ |
golokaṃ yāti madbhakto narakaṃ na hi paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वदङ्गीकारसाफल्यं करिष्यामि तथाऽपि च ।
यास्यामि स्वप्ने च गोकुलं विरहाकुलम्
tvadaṅgīkārasāphalyaṃ kariṣyāmi tathā'pi ca |
yāsyāmi svapne ca gokulaṃ virahākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्याकणर्य ययौ गेहमुद्धवश्च महायशाः ।
हरिर्जगाम स्वप्ने च गोकुलं विर्हाकुलम्
ityākaṇarya yayau gehamuddhavaśca mahāyaśāḥ |
harirjagāma svapne ca gokulaṃ virhākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्ने राधां समाश्वास्य दत्त्वा ज्ञानं सुदुर्लभम् ।
संतोष्य क्रीडया तां च गोपिकाश्च यथोचितम्
svapne rādhāṃ samāśvāsya dattvā jñānaṃ sudurlabham |
saṃtoṣya krīḍayā tāṃ ca gopikāśca yathocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधयित्वा यशोदां च स्तनं पीत्वा च निद्रिताम् ।
गोपान्गोपशिशूंश्चैव बोधयित्वा ययौ पुनः
bodhayitvā yaśodāṃ ca stanaṃ pītvā ca nidritām |
gopāngopaśiśūṃścaiva bodhayitvā yayau punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo
अष्टनवतितमोऽध्यायः
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo
aṣṭanavatitamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.