Library·Brahmavaivarta Purāṇa·4·4.98

Brahmavaivarta Purāṇa 4.98

नारायण उवाच अथोद्धवो यशोदां च प्रणम्य त्वरया मुदा । खर्जूरकाननं वामे कृत्वा च यमुनां ययौ

nārāyaṇa uvāca athoddhavo yaśodāṃ ca praṇamya tvarayā mudā | kharjūrakānanaṃ vāme kṛtvā ca yamunāṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा भुक्त्वा च तत्रैव जगाम् मथुरां पुनः ।ददर्श वटमूले च गोविन्दं रहसि स्थितम्

snātvā bhuktvā ca tatraiva jagām mathurāṃ punaḥ |dadarśa vaṭamūle ca govindaṃ rahasi sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रफुल्लोऽप्युद्धवं दृष्टवा सस्मितं तमुवाच सः । रुदन्तं शोकदग्धं च साश्रुनेत्रं च कातरम्

praphullo'pyuddhavaṃ dṛṣṭavā sasmitaṃ tamuvāca saḥ | rudantaṃ śokadagdhaṃ ca sāśrunetraṃ ca kātaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच आगच्छोद्धव कल्याणं राधा जीवति जीवति । कल्याणयुक्ता गोप्यश्च जीवन्ति विरहज्वरात्

śrībhagavānuvāca āgacchoddhava kalyāṇaṃ rādhā jīvati jīvati | kalyāṇayuktā gopyaśca jīvanti virahajvarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभं गोपशिशूनां च वत्सानां च गवामपि । माता मे पुत्रविरहाद्यशोदा कीदृशी च सा

śubhaṃ gopaśiśūnāṃ ca vatsānāṃ ca gavāmapi | mātā me putravirahādyaśodā kīdṛśī ca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वद बन्धो यथार्थं तत्त्वां दृष्ट्वा किमुवाच सा । त्वयोक्ता जननी किं वा पुनः सा किमुवाच माम्

vada bandho yathārthaṃ tattvāṃ dṛṣṭvā kimuvāca sā | tvayoktā jananī kiṃ vā punaḥ sā kimuvāca mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टं तद्यमुनाकूलं पुण्यं वृन्दावनं वनम् । निर्जनोपवनोघैश्च सुरम्यं रासमण्डलम्

dṛṣṭaṃ tadyamunākūlaṃ puṇyaṃ vṛndāvanaṃ vanam | nirjanopavanoghaiśca suramyaṃ rāsamaṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रम्यं कुञ्जकुटीरौधै रम्यं क्रीडासरोवरम् । पुष्पोद्यानं विकसितं संकुलं च मधुव्रतैः

ramyaṃ kuñjakuṭīraudhai ramyaṃ krīḍāsarovaram | puṣpodyānaṃ vikasitaṃ saṃkulaṃ ca madhuvrataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाण्डीरे च वटो दृष्टः सुस्निग्धो बालकान्वितः । दृष्टो गोष्ठो गवां दृष्टं गोकुलं गोकुलव्रजम्

bhāṇḍīre ca vaṭo dṛṣṭaḥ susnigdho bālakānvitaḥ | dṛṣṭo goṣṭho gavāṃ dṛṣṭaṃ gokulaṃ gokulavrajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि जीवति राधा सा दृष्ट्वा त्वां किमुवाच माम् । तत्सर्वं वद हे बन्धी चाऽऽन्दोलयति मे मनः

yadi jīvati rādhā sā dṛṣṭvā tvāṃ kimuvāca mām | tatsarvaṃ vada he bandhī cā''ndolayati me manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमूचुर्गोपिकाः सर्वाः किमुचुर्गोपबालकाः । गोपाश्च वृद्धाः किंवोचुर्वयस्या जनकस्य मे

kimūcurgopikāḥ sarvāḥ kimucurgopabālakāḥ | gopāśca vṛddhāḥ kiṃvocurvayasyā janakasya me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलवेवस्य जननी किमूचे रोहिणी सती । किमुचूरपरास्तात बन्धुवल्लभवल्लवाः

balavevasya jananī kimūce rohiṇī satī | kimucūraparāstāta bandhuvallabhavallavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं भुक्तं किमपूर्वं वा दत्तं मात्रा च राधया । कीदृग्वाक्यं सुमधुरं संभाषा कीदृशीति च

kiṃ bhuktaṃ kimapūrvaṃ vā dattaṃ mātrā ca rādhayā | kīdṛgvākyaṃ sumadhuraṃ saṃbhāṣā kīdṛśīti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपानां गोपिकानां च शिशूनां मातुरेव च । राधायाश्चापि कीदृग्वा मयि प्रेमोद्धवाधिकम्

gopānāṃ gopikānāṃ ca śiśūnāṃ mātureva ca | rādhāyāścāpi kīdṛgvā mayi premoddhavādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मां च स्मरति माता मे मां च स्मरति रोहिणी। मां च स्मरति सा राधा मत्प्रेमविरहाकुला

māṃ ca smarati mātā me māṃ ca smarati rohiṇī| māṃ ca smarati sā rādhā matpremavirahākulā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मां च स्मरन्ति गोप्यश्च गोपाश्च गोपबालकाः । भाण्डीरे वटमूले च बालाः क्रीडन्ति मां विना

māṃ ca smaranti gopyaśca gopāśca gopabālakāḥ | bhāṇḍīre vaṭamūle ca bālāḥ krīḍanti māṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तमन्नं ब्राह्मणीभिर्यत्र भुक्तं सुधोपमम् । प्रमदाबालकैः सार्धं तद्दृष्टं पदमीप्सितम्

dattamannaṃ brāhmaṇībhiryatra bhuktaṃ sudhopamam | pramadābālakaiḥ sārdhaṃ taddṛṣṭaṃ padamīpsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रयागस्थलं दृष्टं दृष्टो गोवर्धनो वरः । ब्रह्मणा च हृता गावो यत्र तद्दृष्टमुत्तमम्

indrayāgasthalaṃ dṛṣṭaṃ dṛṣṭo govardhano varaḥ | brahmaṇā ca hṛtā gāvo yatra taddṛṣṭamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकृष्णस्य वचः श्रुत्वा शोकोक्तं मधुरान्वितम् । उद्धवः समुवाचेदं भगवन्तं सनातनम्

śrīkṛṣṇasya vacaḥ śrutvā śokoktaṃ madhurānvitam | uddhavaḥ samuvācedaṃ bhagavantaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धव उवाच यद्यदुकतं त्वया नाथ सर्वं दृष्टं यथेप्सितम् । सफलं जीवनं जन्म कृतमत्रैव भारते

uddhava uvāca yadyadukataṃ tvayā nātha sarvaṃ dṛṣṭaṃ yathepsitam | saphalaṃ jīvanaṃ janma kṛtamatraiva bhārate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टं भारतसारं च पुण्यं वृन्दावनं वनम् । तत्सारं व्रजभूमौ च सुरम्यं रासमण्डलम्

dṛṣṭaṃ bhāratasāraṃ ca puṇyaṃ vṛndāvanaṃ vanam | tatsāraṃ vrajabhūmau ca suramyaṃ rāsamaṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सारभूता गोलोकवासिन्यो गोपिकाः वराः । दृष्टा तत्मारभूता च राधा रासेश्वरी परा

tatsārabhūtā golokavāsinyo gopikāḥ varāḥ | dṛṣṭā tatmārabhūtā ca rādhā rāseśvarī parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदलीवनमध्ये च निर्जने सुहृदस्थले । पङ्कस्थे पङ्कजदले सजले चन्दनार्चिते

kadalīvanamadhye ca nirjane suhṛdasthale | paṅkasthe paṅkajadale sajale candanārcite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शयनेऽतिविषण्णा सा रत्नभूषणवर्जिता । अतीव मलिना क्षीणाऽऽच्छादिता शुक्लवाससा

śayane'tiviṣaṇṇā sā ratnabhūṣaṇavarjitā | atīva malinā kṣīṇā''cchāditā śuklavāsasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेविता सखिभिस्तत्र सततं श्वेतचामरैः । कृशोदरी निराहारा क्षणं श्वसिति च क्षणम्

sevitā sakhibhistatra satataṃ śvetacāmaraiḥ | kṛśodarī nirāhārā kṣaṇaṃ śvasiti ca kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणं जीवति किं वा सा विरहज्वरपीडिता । किं वा जलं स्थलं किं दा नक्तं किं वा दिनं हरे ।। २६।।नरं पशुं न जानाति किं परं किमु बान्धवम् । बाह्यज्ञानविरहिता ध्यायमाना पदं तव

kṣaṇaṃ jīvati kiṃ vā sā virahajvarapīḍitā | kiṃ vā jalaṃ sthalaṃ kiṃ dā naktaṃ kiṃ vā dinaṃ hare || 26||naraṃ paśuṃ na jānāti kiṃ paraṃ kimu bāndhavam | bāhyajñānavirahitā dhyāyamānā padaṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रेलोक्ये यशसा भाति तन्मृत्युर्यशसंभवः । स्त्रीहत्यां नैव वाञ्छन्ति ज्ञानहीनाश्च दस्यवः

trelokye yaśasā bhāti tanmṛtyuryaśasaṃbhavaḥ | strīhatyāṃ naiva vāñchanti jñānahīnāśca dasyavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छ शीघ्रं जगन्नाथ कदलीवनमीप्सितम् । बहिर्भूता न जगतां सा राधा त्वत्परायणा

gaccha śīghraṃ jagannātha kadalīvanamīpsitam | bahirbhūtā na jagatāṃ sā rādhā tvatparāyaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीव भक्ता न त्याज्या प्रभुणा रक्षिता सदा । न हि राधापरा भक्ता न भूता न भविष्यति

atīva bhaktā na tyājyā prabhuṇā rakṣitā sadā | na hi rādhāparā bhaktā na bhūtā na bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्मथः शंकराद्भीतो भवांश्च तत्पुरःसुरः । भवद्विधं पतिं प्राप्य कामदग्धा च राधिका

manmathaḥ śaṃkarādbhīto bhavāṃśca tatpuraḥsuraḥ | bhavadvidhaṃ patiṃ prāpya kāmadagdhā ca rādhikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्सर्वपरं कर्म तन्न केनापि वार्यते । मधुर्दहति चन्द्रश्च सततं किरणेन च

tasmātsarvaparaṃ karma tanna kenāpi vāryate | madhurdahati candraśca satataṃ kiraṇena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शश्वत्सुगन्धिवायुश्चाप्यनाथा सर्वबीडिता । तप्तकाञ्चनवर्णभा साऽधुना कज्जलोपमा

śaśvatsugandhivāyuścāpyanāthā sarvabīḍitā | taptakāñcanavarṇabhā sā'dhunā kajjalopamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णवर्णकेशी च वासोवेषविवर्चिता । स्वयं विधाता त्वद्भक्तः सुराणां प्रवरो विभुः

suvarṇavarṇakeśī ca vāsoveṣavivarcitā | svayaṃ vidhātā tvadbhaktaḥ surāṇāṃ pravaro vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वद्भक्तः शंकरो देवो योगीन्द्राणां गुरोर्गुरुः । सनत्कुमारस्त्व द्भक्तो गणेशो ज्ञानितां वरः

tvadbhaktaḥ śaṃkaro devo yogīndrāṇāṃ gurorguruḥ | sanatkumārastva dbhakto gaṇeśo jñānitāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनीन्द्राश्च कतिविधास्त्वद्भक्ता धरणीतले । त्वद्भक्ता यादृशी राधा न भक्तादृशोऽपरः

munīndrāśca katividhāstvadbhaktā dharaṇītale | tvadbhaktā yādṛśī rādhā na bhaktādṛśo'paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यायते यादृशी राधा स्वयं लक्ष्मीर्न तादृशी । हरिरायाति चेत्येवं राधाग्रे स्वीकृतं मया

dhyāyate yādṛśī rādhā svayaṃ lakṣmīrna tādṛśī | harirāyāti cetyevaṃ rādhāgre svīkṛtaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीघ्रं गच्छ महाभाग तदेव सार्थकं कुरु । अद्धवस्य वचःश्रुत्वा जहासोवाच माधवः वेदोक्तं कथयामास सहितं सत्यसुव्रतम्

śīghraṃ gaccha mahābhāga tadeva sārthakaṃ kuru | addhavasya vacaḥśrutvā jahāsovāca mādhavaḥ vedoktaṃ kathayāmāsa sahitaṃ satyasuvratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच स्त्रीषु धर्मविवाहेषु वृत्त्यर्थे प्राणसंकटे । गवामर्थे ब्राह्मणार्थे नानृतं स्याज्जुगुप्सितम्

śrībhagavānuvāca strīṣu dharmavivāheṣu vṛttyarthe prāṇasaṃkaṭe | gavāmarthe brāhmaṇārthe nānṛtaṃ syājjugupsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्स्वीकारविहीनेन कुतस्त्वं नरकः कुतः । गोलोकं याति मद्भक्तो नरकं न हि पश्यति

tatsvīkāravihīnena kutastvaṃ narakaḥ kutaḥ | golokaṃ yāti madbhakto narakaṃ na hi paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वदङ्गीकारसाफल्यं करिष्यामि तथाऽपि च । यास्यामि स्वप्ने च गोकुलं विरहाकुलम्

tvadaṅgīkārasāphalyaṃ kariṣyāmi tathā'pi ca | yāsyāmi svapne ca gokulaṃ virahākulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याकणर्य ययौ गेहमुद्धवश्च महायशाः । हरिर्जगाम स्वप्ने च गोकुलं विर्हाकुलम्

ityākaṇarya yayau gehamuddhavaśca mahāyaśāḥ | harirjagāma svapne ca gokulaṃ virhākulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्ने राधां समाश्वास्य दत्त्वा ज्ञानं सुदुर्लभम् । संतोष्य क्रीडया तां च गोपिकाश्च यथोचितम्

svapne rādhāṃ samāśvāsya dattvā jñānaṃ sudurlabham | saṃtoṣya krīḍayā tāṃ ca gopikāśca yathocitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधयित्वा यशोदां च स्तनं पीत्वा च निद्रिताम् । गोपान्गोपशिशूंश्चैव बोधयित्वा ययौ पुनः

bodhayitvā yaśodāṃ ca stanaṃ pītvā ca nidritām | gopāngopaśiśūṃścaiva bodhayitvā yayau punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo अष्टनवतितमोऽध्यायः

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo aṣṭanavatitamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.