Library·Caraka-saṃhitā (the text alone)·3·3.1·3.1.18

Caraka-saṃhitā (the text alone) 3.1.18

CS 3.1.18

लवणं पुनरौष्ण्यतैक्ष्ण्योपपन्नम् अनतिगुरु अनतिस्निग्धम् उपक्लेदि विस्रंसनसमर्थम् अन्नद्रव्यरुचिकरम् आपातभद्रं प्रयोगसमसाद्गुण्यात् दोषसंचयानुबन्धं तद् रोचनपाचनोपक्लेदनविस्रंसनार्थम् उपयुज्यते तद् अत्यर्थम् उपयुज्यमानं ग्लानिशैथिल्यदौर्बल्याभिनिर्वृत्तिकरं शरीरस्य भवति ये ह्य् एनद् ग्रामनगरनिगमजनपदाः सततम् उपयुञ्जते ते भूयिष्ठं ग्लास्नवः शिथिलमांसशोणिता अपरिक्लेशसहाश् च भवन्ति तद्यथा वाह्लीकसौराष्ट्रिकसैन्धवसौवीरकाः ते हि पयसापि सह लवणम् अश्नन्ति ये ऽपीह भूमेर् अत्यूषरा देशास्तेष्वोषधिवीरुद्वनस्पतिवानस्पत्या न जायन्तेऽल्पतेजसो वा भवन्ति लवणोपहतत्वात् तस्माल्लवणं नात्युपयुञ्जीत ये ह्य् अतिलवणसात्म्याः पुरुषास्तेषामपि खालित्यपालित्यानि वलयश्चाकाले भवन्ति

lavaṇaṃ punarauṣṇyataikṣṇyopapannam anatiguru anatisnigdham upakledi visraṃsanasamartham annadravyarucikaram āpātabhadraṃ prayogasamasādguṇyāt doṣasaṃcayānubandhaṃ tad rocanapācanopakledanavisraṃsanārtham upayujyate tad atyartham upayujyamānaṃ glāniśaithilyadaurbalyābhinirvṛttikaraṃ śarīrasya bhavati ye hy enad grāmanagaranigamajanapadāḥ satatam upayuñjate te bhūyiṣṭhaṃ glāsnavaḥ śithilamāṃsaśoṇitā aparikleśasahāś ca bhavanti tadyathā vāhlīkasaurāṣṭrikasaindhavasauvīrakāḥ te hi payasāpi saha lavaṇam aśnanti ye 'pīha bhūmer atyūṣarā deśāsteṣvoṣadhivīrudvanaspativānaspatyā na jāyante'lpatejaso vā bhavanti lavaṇopahatatvāt tasmāllavaṇaṃ nātyupayuñjīta ye hy atilavaṇasātmyāḥ puruṣāsteṣāmapi khālityapālityāni valayaścākāle bhavanti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/CS/3.1.18

Cite as: Caraka-saṃhitā (the text alone) 3.1.18, in HREEM (hreem.cc/library/CS/3.1.18), after Digital Corpus of Sanskrit: Carakasaṃhitā, Sthānas 1–5 (sūtra, nidāna, vimāna, śārīra, indriya) whole and of….

Edition, numbering and licence

Digital Corpus of Sanskrit: Carakasaṃhitā — Sthānas 1–5 (sūtra, nidāna, vimāna, śārīra, indriya) whole and of the cikitsā (6) chapters 1–5, 22, 23 and 30, from the Digital Corpus of Sanskrit; kalpa (7) and siddhi (8) from Sanskrit Wikisource. Cikitsā 6–21 and 24–29 are not held. Reference = sthāna.adhyāya.verse; the first two chapters of the cikitsā are in four quarters each (6.1.3.12 = chapter 1, quarter 3, verse 12). | Kalpa and siddhi: Sanskrit Wikisource, चरकसंहिता (see content/wikisource-import-report.md).

Digital Corpus of Sanskrit (Oliver Hellwig, 2010–2021), CC BY 4.0 — https://github.com/OliverHellwig/sanskrit. Text as typed there from the printed edition; Devanagari generated mechanically from its IAST. | Sthānas 7–8: Sanskrit Wikisource, public-domain text, page markup CC BY-SA 4.0.

More about this text