Library·Caraka-saṃhitā (the text alone)·3·3.7·3.7.26

Caraka-saṃhitā (the text alone) 3.7.26

CS 3.7.26

अथाहरेति ब्रूयात्तिल्वकोद्दालकयोर्द्वौ बिल्वमात्रौ पिण्डौ श्लक्ष्णपिष्टौ विडङ्गकषायेण तदर्धमात्रौ श्यामात्रिवृतयोः अतो ऽर्धमात्रौ दन्तीद्रवन्त्योः अतो ऽर्धमात्रौ च चव्यचित्रकयोरिति एतं संभारं विडङ्गकषायस्यार्धाढकमात्रेण प्रतिसंसृज्य तत्तैलप्रस्थं समावाप्य सर्वमालोड्य महति पर्योगे समासिच्याग्नावधिश्रित्यासने समासिच्याग्नावधिश्रित्यासने सुखोपविष्टः सर्वतः स्नेहमवलोकयन्नजस्रं मृद्वग्निना साधयेद्दर्व्या सततमवघट्टयन् स यदा जानीयाद्विरमति शब्दः प्रशाम्यति च फेनः प्रसादमापद्यते स्नेहः यथास्वं च गन्धवर्णरसोत्पत्तिः संवर्तते च भैषज्यमङ्गुलिभ्यां मृद्यमानम् अनतिमृद्वनतिदारुणम् अनङ्गुलिग्राहि चेति स कालस्तस्यावतारणाय ततस्तमवतार्य शीतीभूतमहतेन वाससा परिपूय शुचौ दृढे कलशे समासिच्य पिधानेन पिधाय शुक्लेन वस्त्रपट्टेनावच्छाद्य सूत्रेण सुबद्धं सुनिगुप्तं निधापयेत् ततो ऽस्मै मात्रां प्रयच्छेत् पानाय तेन साधु विरिच्यते सम्यगपहृतदोषस्य चानुपूर्वी यथोक्ता ततश्चैनमनुवासयेदनुवासनकाले एतेनैव च पाकविधिना सर्षपातसीकरञ्जकोषातकीस्नेहानुपकल्प्य पाययेत् सर्वविशेषानवेक्षमाणः तेनागदो भवति

athāhareti brūyāttilvakoddālakayordvau bilvamātrau piṇḍau ślakṣṇapiṣṭau viḍaṅgakaṣāyeṇa tadardhamātrau śyāmātrivṛtayoḥ ato 'rdhamātrau dantīdravantyoḥ ato 'rdhamātrau ca cavyacitrakayoriti etaṃ saṃbhāraṃ viḍaṅgakaṣāyasyārdhāḍhakamātreṇa pratisaṃsṛjya tattailaprasthaṃ samāvāpya sarvamāloḍya mahati paryoge samāsicyāgnāvadhiśrityāsane samāsicyāgnāvadhiśrityāsane sukhopaviṣṭaḥ sarvataḥ snehamavalokayannajasraṃ mṛdvagninā sādhayeddarvyā satatamavaghaṭṭayan sa yadā jānīyādviramati śabdaḥ praśāmyati ca phenaḥ prasādamāpadyate snehaḥ yathāsvaṃ ca gandhavarṇarasotpattiḥ saṃvartate ca bhaiṣajyamaṅgulibhyāṃ mṛdyamānam anatimṛdvanatidāruṇam anaṅguligrāhi ceti sa kālastasyāvatāraṇāya tatastamavatārya śītībhūtamahatena vāsasā paripūya śucau dṛḍhe kalaśe samāsicya pidhānena pidhāya śuklena vastrapaṭṭenāvacchādya sūtreṇa subaddhaṃ suniguptaṃ nidhāpayet tato 'smai mātrāṃ prayacchet pānāya tena sādhu viricyate samyagapahṛtadoṣasya cānupūrvī yathoktā tataścainamanuvāsayedanuvāsanakāle etenaiva ca pākavidhinā sarṣapātasīkarañjakoṣātakīsnehānupakalpya pāyayet sarvaviśeṣānavekṣamāṇaḥ tenāgado bhavati

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/CS/3.7.26

Cite as: Caraka-saṃhitā (the text alone) 3.7.26, in HREEM (hreem.cc/library/CS/3.7.26), after Digital Corpus of Sanskrit: Carakasaṃhitā, Sthānas 1–5 (sūtra, nidāna, vimāna, śārīra, indriya) whole and of….

Edition, numbering and licence

Digital Corpus of Sanskrit: Carakasaṃhitā — Sthānas 1–5 (sūtra, nidāna, vimāna, śārīra, indriya) whole and of the cikitsā (6) chapters 1–5, 22, 23 and 30, from the Digital Corpus of Sanskrit; kalpa (7) and siddhi (8) from Sanskrit Wikisource. Cikitsā 6–21 and 24–29 are not held. Reference = sthāna.adhyāya.verse; the first two chapters of the cikitsā are in four quarters each (6.1.3.12 = chapter 1, quarter 3, verse 12). | Kalpa and siddhi: Sanskrit Wikisource, चरकसंहिता (see content/wikisource-import-report.md).

Digital Corpus of Sanskrit (Oliver Hellwig, 2010–2021), CC BY 4.0 — https://github.com/OliverHellwig/sanskrit. Text as typed there from the printed edition; Devanagari generated mechanically from its IAST. | Sthānas 7–8: Sanskrit Wikisource, public-domain text, page markup CC BY-SA 4.0.

More about this text