Caraka-saṃhitā (the text alone) 6.23

इति मूलविषविशेषाः प्रोक्ताः शृणु जङ्गमस्यातः सविशेषचिकित्सितमेवादौ तत्रोच्यते तु सर्पाणाम्

iti mūlaviṣaviśeṣāḥ proktāḥ śṛṇu jaṅgamasyātaḥ saviśeṣacikitsitamevādau tatrocyate tu sarpāṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह दर्वीकरः सर्पो मण्डली राजिमानिति त्रयो यथाक्रमं वातपित्तश्लेष्मप्रकोपणाः

iha darvīkaraḥ sarpo maṇḍalī rājimāniti trayo yathākramaṃ vātapittaśleṣmaprakopaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्वीकरः फणी ज्ञेयो मण्डली मण्डलाफणः बिन्दुलेखविचित्राङ्गः पन्नगः स्यात्तु राजिमान्

darvīkaraḥ phaṇī jñeyo maṇḍalī maṇḍalāphaṇaḥ bindulekhavicitrāṅgaḥ pannagaḥ syāttu rājimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषाद्रूक्षकटुकमम्लोष्णं स्वादु शीतलम् विषं यथाक्रमं तेषां तस्माद्वातादिकोपनम्

viśeṣādrūkṣakaṭukamamloṣṇaṃ svādu śītalam viṣaṃ yathākramaṃ teṣāṃ tasmādvātādikopanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्वीकरकृतो दंशः सूक्ष्मदंष्ट्रापदो ऽसितः निरुद्धरक्तः कूर्माभो वातव्याधिकरो मतः

darvīkarakṛto daṃśaḥ sūkṣmadaṃṣṭrāpado 'sitaḥ niruddharaktaḥ kūrmābho vātavyādhikaro mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथ्वर्पितः सशोथश्च दंशो मण्डलिना कृतः पीताभः पीतरक्तश्च सर्वपित्तविकारकृत्

pṛthvarpitaḥ saśothaśca daṃśo maṇḍalinā kṛtaḥ pītābhaḥ pītaraktaśca sarvapittavikārakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतो राजिमता दंशः पिच्छिलः स्थिरशोफकृत् स्निग्धः पाण्डुश्च सान्द्रासृक् श्लेष्मव्याधिसमीरणः

kṛto rājimatā daṃśaḥ picchilaḥ sthiraśophakṛt snigdhaḥ pāṇḍuśca sāndrāsṛk śleṣmavyādhisamīraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तभोगो महाकायः श्वसन्नूर्ध्वेक्षणः पुमान् स्थूलमूर्धा समाङ्गश्च स्त्री त्वतः स्याद्विपर्ययात्

vṛttabhogo mahākāyaḥ śvasannūrdhvekṣaṇaḥ pumān sthūlamūrdhā samāṅgaśca strī tvataḥ syādviparyayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लीबस्त्रसत्यधोदृष्टिः स्वरहीनः प्रकम्पते स्त्रिया दष्टो विपर्यस्तैरेतैः पुंसा नरो मतः

klībastrasatyadhodṛṣṭiḥ svarahīnaḥ prakampate striyā daṣṭo viparyastairetaiḥ puṃsā naro mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यामिश्रलिङ्गैरेतैस्तु क्लीबदष्टं नरं वदेत् इत्येतदुक्तं सर्पाणां स्त्रीपुंक्लीबनिदर्शनम्

vyāmiśraliṅgairetaistu klībadaṣṭaṃ naraṃ vadet ityetaduktaṃ sarpāṇāṃ strīpuṃklībanidarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डुवक्त्रस्तु गर्भिण्या शूनौष्ठो ऽप्यसितेक्षणः जृम्भाक्रोधोपजिह्वार्तः सूतया रक्तमूत्रवान्

pāṇḍuvaktrastu garbhiṇyā śūnauṣṭho 'pyasitekṣaṇaḥ jṛmbhākrodhopajihvārtaḥ sūtayā raktamūtravān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पो गौधेरको नाम गोधायां स्याच्चतुष्पदः कृष्णसर्पेण तुल्यः स्यान्नाना स्युर्मिश्रजातयः

sarpo gaudherako nāma godhāyāṃ syāccatuṣpadaḥ kṛṣṇasarpeṇa tulyaḥ syānnānā syurmiśrajātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गूढसम्पादितं वृत्तं पीडितं लम्बितार्पितम् सर्पितं च भृशाबाधं दंशा ये ऽन्ये न ते भृशाः

gūḍhasampāditaṃ vṛttaṃ pīḍitaṃ lambitārpitam sarpitaṃ ca bhṛśābādhaṃ daṃśā ye 'nye na te bhṛśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरुणाः कृष्णसर्पास्तु गोनसाः स्थविरास्तथा राजिमन्तो वयोमध्ये भवन्त्याशीविषोपमाः

taruṇāḥ kṛṣṇasarpāstu gonasāḥ sthavirāstathā rājimanto vayomadhye bhavantyāśīviṣopamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पदंष्ट्राश्चतस्रस्तु तासां वामाधरा सिता पीता वामोत्तरा दंष्ट्रा रक्तश्यावाधरोत्तरा

sarpadaṃṣṭrāścatasrastu tāsāṃ vāmādharā sitā pītā vāmottarā daṃṣṭrā raktaśyāvādharottarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्मात्रः पतते बिन्दुर् गोवालात् सलिलोद्धृतात् वामाधरायां दंष्ट्रायां तन्मात्रं स्यादहेर्विषम्

yanmātraḥ patate bindur govālāt saliloddhṛtāt vāmādharāyāṃ daṃṣṭrāyāṃ tanmātraṃ syādaherviṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकद्वित्रिचतुर्वृद्धविषभागोत्तरोत्तराः सवर्णास्तत्कृता दंशा बहूत्तरविषा भृशाः

ekadvitricaturvṛddhaviṣabhāgottarottarāḥ savarṇāstatkṛtā daṃśā bahūttaraviṣā bhṛśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पाणाम् एव विण्मूत्रात् कीटाः स्युः कीटसंमताः दूषीविषाः प्राणहरा इति संक्षेपतो मताः

sarpāṇām eva viṇmūtrāt kīṭāḥ syuḥ kīṭasaṃmatāḥ dūṣīviṣāḥ prāṇaharā iti saṃkṣepato matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्मशानचैत्यवल्मीकयज्ञाश्रमसुरालये पक्षसन्धिषु मध्याह्ने सार्धरात्रे ऽष्टमीषु च

śmaśānacaityavalmīkayajñāśramasurālaye pakṣasandhiṣu madhyāhne sārdharātre 'ṣṭamīṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सिध्यन्ति नरा दष्टाः पाषण्डायतनेषु च दृष्टिश्वासमलस्पर्शविषैराशीविषैस् तथा

na sidhyanti narā daṣṭāḥ pāṣaṇḍāyataneṣu ca dṛṣṭiśvāsamalasparśaviṣairāśīviṣais tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनश्यन्त्याशु सम्प्राप्ता दष्टाः सर्वेषु मर्मसु येन केनापि सर्पेण संभवः सर्व एव च

vinaśyantyāśu samprāptā daṣṭāḥ sarveṣu marmasu yena kenāpi sarpeṇa saṃbhavaḥ sarva eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.