Caraka-saṃhitā (the text alone) 6.5

पित्तरक्तभवं गुल्मं वीसर्पं पैत्तिकं ज्वरम् हृद्रोगं कामलां कुष्ठं हन्यादेतद्घृतोत्तमम्

pittaraktabhavaṃ gulmaṃ vīsarpaṃ paittikaṃ jvaram hṛdrogaṃ kāmalāṃ kuṣṭhaṃ hanyādetadghṛtottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति त्रायमाणाद्यं घृतम् रसेनामलकेक्षूणां घृतपादं विपाचयेत् पथ्यापादं पिबेत्सर्पिस्तत्सिद्धं पित्तगुल्मनुत्

iti trāyamāṇādyaṃ ghṛtam rasenāmalakekṣūṇāṃ ghṛtapādaṃ vipācayet pathyāpādaṃ pibetsarpistatsiddhaṃ pittagulmanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यामलकाद्यं घृतम् द्राक्षां मधूकं खर्जूरं विदारीं सशतावरीम् परूषकाणि त्रिफलां साधयेत्पलसंमितम्

ityāmalakādyaṃ ghṛtam drākṣāṃ madhūkaṃ kharjūraṃ vidārīṃ saśatāvarīm parūṣakāṇi triphalāṃ sādhayetpalasaṃmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलाढके पादशेषे रसमामलकस्य च घृतमिक्षुरसं क्षीरमभयाकल्कपादिकम्

jalāḍhake pādaśeṣe rasamāmalakasya ca ghṛtamikṣurasaṃ kṣīramabhayākalkapādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधयेत्तद्घृतं सिद्धं शर्कराक्षौद्रपादिकम् प्रयोगात् पित्तगुल्मघ्नं सर्वपित्तविकारनुत्

sādhayettadghṛtaṃ siddhaṃ śarkarākṣaudrapādikam prayogāt pittagulmaghnaṃ sarvapittavikāranut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति द्राक्षाद्यं घृतम् वृषं समूलमापोथ्य पचेदष्टगुणे जले शेषे ऽष्टभागे तस्यैव पुष्पकल्कं प्रदापयेत्

iti drākṣādyaṃ ghṛtam vṛṣaṃ samūlamāpothya pacedaṣṭaguṇe jale śeṣe 'ṣṭabhāge tasyaiva puṣpakalkaṃ pradāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन सिद्धं घृतं शीतं सक्षौद्रं पित्तगुल्मनुत् रक्तपित्तज्वरश्वासकासहृद्रोगनाशनम्

tena siddhaṃ ghṛtaṃ śītaṃ sakṣaudraṃ pittagulmanut raktapittajvaraśvāsakāsahṛdroganāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वासाघृतम् द्विपलं त्रायमाणाया जलद्विप्रस्थसाधितम् अष्टभागस्थितं पूतं कोष्णं क्षीरसमं पिबेत्

iti vāsāghṛtam dvipalaṃ trāyamāṇāyā jaladviprasthasādhitam aṣṭabhāgasthitaṃ pūtaṃ koṣṇaṃ kṣīrasamaṃ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेदुपरि तस्योष्णं क्षीरमेव यथाबलम् तेन निर्हृतदोषस्य गुल्मः शाम्यति पैत्तिकः

pibedupari tasyoṣṇaṃ kṣīrameva yathābalam tena nirhṛtadoṣasya gulmaḥ śāmyati paittikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्राक्षाभयारसं गुल्मे पैत्तिके सगुडं पिबेत् लिह्यात्कम्पिल्लकं वापि विरेकार्थं मधुद्रवम्

drākṣābhayārasaṃ gulme paittike saguḍaṃ pibet lihyātkampillakaṃ vāpi virekārthaṃ madhudravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाहप्रशमनो ऽभ्यङ्गः सर्पिषा पित्तगुल्मिनाम् चन्दनाद्येन तैलेन तैलेन मधुकस्य वा

dāhapraśamano 'bhyaṅgaḥ sarpiṣā pittagulminām candanādyena tailena tailena madhukasya vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च पित्तज्वरहराः सतिक्ताः क्षीरबस्तयः हितास्ते पित्तगुल्मिभ्यो वक्ष्यन्ते ये च सिद्धिषु

ye ca pittajvaraharāḥ satiktāḥ kṣīrabastayaḥ hitāste pittagulmibhyo vakṣyante ye ca siddhiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालयो जाङ्गलं मांसं गव्याजे पयसी घृतम् खर्जूरामलकं द्राक्षां दाडिमं सपरूषकम्

śālayo jāṅgalaṃ māṃsaṃ gavyāje payasī ghṛtam kharjūrāmalakaṃ drākṣāṃ dāḍimaṃ saparūṣakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहारार्थं प्रयोक्तव्यं पानार्थं सलिलं शृतम् बलाविदारीगन्धाद्यैः पित्तगुल्मचिकित्सितम्

āhārārthaṃ prayoktavyaṃ pānārthaṃ salilaṃ śṛtam balāvidārīgandhādyaiḥ pittagulmacikitsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमान्वये पित्तगुल्मे सामे वा कफवातिके यवागूभिः खडैर्यूषैः संधुक्ष्यो ऽग्निर्विलङ्घिते

āmānvaye pittagulme sāme vā kaphavātike yavāgūbhiḥ khaḍairyūṣaiḥ saṃdhukṣyo 'gnirvilaṅghite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शमप्रकोपौ दोषाणां सर्वेषामग्निसंश्रितौ तस्मादग्निं सदा रक्षेन्निदानानि च वर्जयेत्

śamaprakopau doṣāṇāṃ sarveṣāmagnisaṃśritau tasmādagniṃ sadā rakṣennidānāni ca varjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वमनं वमनार्हाय प्रदद्यात् कफगुल्मिने स्निग्धस्विन्नशरीराय गुल्मे शैथिल्यमागते

vamanaṃ vamanārhāya pradadyāt kaphagulmine snigdhasvinnaśarīrāya gulme śaithilyamāgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिवेष्ट्य प्रदीप्तांस्तु बल्वजानथवा कुशान् भिषक्कुम्भे समावाप्य गुल्मं घटमुखे न्यसेत्

pariveṣṭya pradīptāṃstu balvajānathavā kuśān bhiṣakkumbhe samāvāpya gulmaṃ ghaṭamukhe nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संगृहीतो यदा गुल्मस्तदा घटमथोद्धरेत् वस्त्रान्तरं ततः कृत्वा भिन्द्याद्गुल्मं प्रमाणवित्

saṃgṛhīto yadā gulmastadā ghaṭamathoddharet vastrāntaraṃ tataḥ kṛtvā bhindyādgulmaṃ pramāṇavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमार्गाजपदादर्शैर् यथालाभं प्रपीडयेत् मृद्नीयाद् गुल्ममेवैकं न त्वन्त्रहृदयं स्पृशेत्

vimārgājapadādarśair yathālābhaṃ prapīḍayet mṛdnīyād gulmamevaikaṃ na tvantrahṛdayaṃ spṛśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलैरण्डातसीबीजसर्षपैः परिलिप्य च श्लेष्मगुल्ममयःपात्रैः सुखोष्णैः स्वेदयेद्भिषक्

tilairaṇḍātasībījasarṣapaiḥ parilipya ca śleṣmagulmamayaḥpātraiḥ sukhoṣṇaiḥ svedayedbhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सव्योषक्षारलवणं दशमूलीशृतं घृतम् कफगुल्मं जयत्याशु सहिङ्गुबिडदाडिमम्

savyoṣakṣāralavaṇaṃ daśamūlīśṛtaṃ ghṛtam kaphagulmaṃ jayatyāśu sahiṅgubiḍadāḍimam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति दशमूलीघृतम् भल्लातकानां द्विपलं पञ्चमूलं पलोन्मितम् साध्यं विदारीगन्धाद्यमापोथ्य सलिलाढके

iti daśamūlīghṛtam bhallātakānāṃ dvipalaṃ pañcamūlaṃ palonmitam sādhyaṃ vidārīgandhādyamāpothya salilāḍhake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादशेषे रसे तस्मिन् पिप्पलीं नागरं वचाम् विडङ्गं सैन्धवं हिङ्गु यावशूकं बिडं शटीम्

pādaśeṣe rase tasmin pippalīṃ nāgaraṃ vacām viḍaṅgaṃ saindhavaṃ hiṅgu yāvaśūkaṃ biḍaṃ śaṭīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकं मधुकं रास्नां पिष्ट्वा कर्षसमं भिषक् प्रस्थं च पयसो दत्त्वा घृतप्रस्थं विपाचयेत्

citrakaṃ madhukaṃ rāsnāṃ piṣṭvā karṣasamaṃ bhiṣak prasthaṃ ca payaso dattvā ghṛtaprasthaṃ vipācayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्भल्लातकघृतं कफगुल्महरं परम् प्लीहपाण्ड्वामयश्वासग्रहणीरोगकासनुत्

etadbhallātakaghṛtaṃ kaphagulmaharaṃ param plīhapāṇḍvāmayaśvāsagrahaṇīrogakāsanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भल्लातकाद्यं घृतम् पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः पलिकैः सयवक्षारैर्घृतप्रस्थं विपाचयेत्

iti bhallātakādyaṃ ghṛtam pippalīpippalīmūlacavyacitrakanāgaraiḥ palikaiḥ sayavakṣārairghṛtaprasthaṃ vipācayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरप्रस्थं च तत् सर्पिर् हन्ति गुल्मं कफात्मकम् ग्रहणीपाण्डुरोगघ्नं प्लीहकासज्वरापहम्

kṣīraprasthaṃ ca tat sarpir hanti gulmaṃ kaphātmakam grahaṇīpāṇḍurogaghnaṃ plīhakāsajvarāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति क्षीरषट्पलकं घृतम् त्रिवृतां त्रिफलां दन्तीं दशमूलं पलोन्मितम् जले चतुर्गुणे पक्त्वा चतुर्भागस्थितं रसम्

iti kṣīraṣaṭpalakaṃ ghṛtam trivṛtāṃ triphalāṃ dantīṃ daśamūlaṃ palonmitam jale caturguṇe paktvā caturbhāgasthitaṃ rasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पिरेरण्डजं तैलं क्षीरं चैकत्र साधयेत् स सिद्धो मिश्रकस्नेहः सक्षौद्रः कफगुल्मनुत्

sarpireraṇḍajaṃ tailaṃ kṣīraṃ caikatra sādhayet sa siddho miśrakasnehaḥ sakṣaudraḥ kaphagulmanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कफवातविबन्धेषु कुष्ठप्लीहोदरेषु च प्रयोज्यो मिश्रकः स्नेहो योनिशूलेषु चाधिकम्

kaphavātavibandheṣu kuṣṭhaplīhodareṣu ca prayojyo miśrakaḥ sneho yoniśūleṣu cādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति मिश्रकः स्नेहः यदुक्तं वातगुल्मघ्नं स्रंसनं नीलिनीघृतम् द्विगुणं तद्विरेकार्थं प्रयोज्यं कफगुल्मिनाम्

iti miśrakaḥ snehaḥ yaduktaṃ vātagulmaghnaṃ sraṃsanaṃ nīlinīghṛtam dviguṇaṃ tadvirekārthaṃ prayojyaṃ kaphagulminām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुधाक्षीरद्रवे चूर्णं त्रिवृतायाः सुभावितम् कार्षिकं मधुसर्पिर्भ्यां लीढ्वा साधु विरेच्यते

sudhākṣīradrave cūrṇaṃ trivṛtāyāḥ subhāvitam kārṣikaṃ madhusarpirbhyāṃ līḍhvā sādhu virecyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलद्रोणे विपक्तव्या विंशतिः पञ्च चाभयाः दन्त्याः पलानि तावन्ति चित्रकस्य तथैव च

jaladroṇe vipaktavyā viṃśatiḥ pañca cābhayāḥ dantyāḥ palāni tāvanti citrakasya tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टभागावशेषं तु रसं पूतमधिक्षिपेत् दन्तीसमं गुडं पूतं क्षिपेत्तत्राभयाश्च ताः

aṣṭabhāgāvaśeṣaṃ tu rasaṃ pūtamadhikṣipet dantīsamaṃ guḍaṃ pūtaṃ kṣipettatrābhayāśca tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैलार्धकुडवं चैव त्रिवृतायाश्चतुष्पलम् चूर्णितं पलमेकं तु पिप्पलीविश्वभेषजम्

tailārdhakuḍavaṃ caiva trivṛtāyāścatuṣpalam cūrṇitaṃ palamekaṃ tu pippalīviśvabheṣajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् साध्यं लेहवच्छीते तस्मिंस्तैलसमं मधु क्षिपेच्चूर्णपलं चैकं त्वगेलापत्रकेशरात्

tat sādhyaṃ lehavacchīte tasmiṃstailasamaṃ madhu kṣipeccūrṇapalaṃ caikaṃ tvagelāpatrakeśarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो लेहपलं लीढ्वा जग्ध्वा चैकां हरीतकीम् सुखं विरिच्यते स्निग्धो दोषप्रस्थमनामयम्

tato lehapalaṃ līḍhvā jagdhvā caikāṃ harītakīm sukhaṃ viricyate snigdho doṣaprasthamanāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्मं श्वयथुमर्शांसि पाण्डुरोगमरोचकम् हृद्रोगं ग्रहणीदोषं कामलां विषमज्वरम्

gulmaṃ śvayathumarśāṃsi pāṇḍurogamarocakam hṛdrogaṃ grahaṇīdoṣaṃ kāmalāṃ viṣamajvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठं प्लीहानमानाहमेषा हन्त्युपसेविता निरत्ययः क्रमश्चास्या द्रवो मांसरसौदनः

kuṣṭhaṃ plīhānamānāhameṣā hantyupasevitā niratyayaḥ kramaścāsyā dravo māṃsarasaudanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति दन्तीहरीतकी सिद्धाः सिद्धिषु वक्ष्यन्ते निरूहाः कफगुल्मिनाम् अरिष्टयोगाः सिद्धाश्च ग्रहण्यर्शश्चिकित्सिते

iti dantīharītakī siddhāḥ siddhiṣu vakṣyante nirūhāḥ kaphagulminām ariṣṭayogāḥ siddhāśca grahaṇyarśaścikitsite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्चूर्णं गुटिका याश्च विहिता वातगुल्मिनाम् द्विगुणक्षारहिङ्ग्वम्लवेतसास्ताः कफे हिताः

yaccūrṇaṃ guṭikā yāśca vihitā vātagulminām dviguṇakṣārahiṅgvamlavetasāstāḥ kaphe hitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य एव ग्रहणीदोषे क्षारास्ते कफगुल्मिनाम् सिद्धा निरत्ययाः शस्ता दाहस्त्वन्ते प्रशस्यते

ya eva grahaṇīdoṣe kṣārāste kaphagulminām siddhā niratyayāḥ śastā dāhastvante praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपुराणानि धान्यानि जाङ्गला मृगपक्षिणः कौलत्थो मुद्गयूषश्च पिप्पल्या नागरस्य च

prapurāṇāni dhānyāni jāṅgalā mṛgapakṣiṇaḥ kaulattho mudgayūṣaśca pippalyā nāgarasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुष्कमूलकयूषश्च बिल्वस्य वरुणस्य च चिरबिल्वाङ्कुराणां च यवान्याश्चित्रकस्य च

śuṣkamūlakayūṣaśca bilvasya varuṇasya ca cirabilvāṅkurāṇāṃ ca yavānyāścitrakasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजपूरकहिङ्ग्वम्लवेतसक्षारदाडिमैः तक्रेण तैलसर्पिर्भ्यां व्यञ्जनान्युपकल्पयेत्

bījapūrakahiṅgvamlavetasakṣāradāḍimaiḥ takreṇa tailasarpirbhyāṃ vyañjanānyupakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमूलीशृतं तोयं पुराणं वारुणीरसम् कफगुल्मी पिबेत्काले जीर्णं माध्वीकमेव वा

pañcamūlīśṛtaṃ toyaṃ purāṇaṃ vāruṇīrasam kaphagulmī pibetkāle jīrṇaṃ mādhvīkameva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवानीचूर्णितं तक्रं बिडेन लवणीकृतम् पिबेत् संदीपनं वातकफमूत्रानुलोमनम्

yavānīcūrṇitaṃ takraṃ biḍena lavaṇīkṛtam pibet saṃdīpanaṃ vātakaphamūtrānulomanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संचितः क्रमशो गुल्मो महावास्तुपरिग्रहः कृतमूलः सिरानद्धो यदा कूर्म इवोन्नतः

saṃcitaḥ kramaśo gulmo mahāvāstuparigrahaḥ kṛtamūlaḥ sirānaddho yadā kūrma ivonnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दौर्बल्यारुचिहृल्लासकासवम्यरतिज्वरैः तृष्णातन्द्राप्रतिश्यायैर्युज्यते न स सिध्यति

daurbalyārucihṛllāsakāsavamyaratijvaraiḥ tṛṣṇātandrāpratiśyāyairyujyate na sa sidhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीत्वा सज्वरश्वासं वम्यतीसारपीडितम् हृन्नाभिहस्तपादेषु शोफः कर्षति गुल्मिनम्

gṛhītvā sajvaraśvāsaṃ vamyatīsārapīḍitam hṛnnābhihastapādeṣu śophaḥ karṣati gulminam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौधिरस्य तु गुल्मस्य गर्भकालव्यतिक्रमे स्निग्धस्विन्नशरीरायै दद्यात् स्नेहविरेचनम्

raudhirasya tu gulmasya garbhakālavyatikrame snigdhasvinnaśarīrāyai dadyāt snehavirecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलाशक्षारपात्रे द्वे द्वे पात्रे तैलसर्पिषोः गुल्मशैथिल्यजननीं पक्त्वा मात्रां प्रयोजयेत्

palāśakṣārapātre dve dve pātre tailasarpiṣoḥ gulmaśaithilyajananīṃ paktvā mātrāṃ prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभिद्येत न यद्येवं दद्याद्योनिविशोधनम् क्षारेण युक्तं पललं सुधाक्षीरेण वा पुनः

prabhidyeta na yadyevaṃ dadyādyoniviśodhanam kṣāreṇa yuktaṃ palalaṃ sudhākṣīreṇa vā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभ्यां वा भावितान् दद्याद्योनौ कटुकमत्स्यकान् वराहमत्स्यपित्ताभ्यां लक्तकान् वा सुभावितान्

ābhyāṃ vā bhāvitān dadyādyonau kaṭukamatsyakān varāhamatsyapittābhyāṃ laktakān vā subhāvitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधोहरैश्चोर्ध्वहरैर्भावितान् वा समाक्षिकैः किण्वं वा सगुडक्षारं दद्याद्योनिविशोधनम्

adhoharaiścordhvaharairbhāvitān vā samākṣikaiḥ kiṇvaṃ vā saguḍakṣāraṃ dadyādyoniviśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तपित्तहरं क्षारं लेहयेन्मधुसर्पिषा लशुनं मदिरां तीक्ष्णां मत्स्यांश्चास्यै प्रदापयेत्

raktapittaharaṃ kṣāraṃ lehayenmadhusarpiṣā laśunaṃ madirāṃ tīkṣṇāṃ matsyāṃścāsyai pradāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बस्तिं सक्षीरगोमूत्रं सक्षारं दाशमूलिकम् अदृश्यमाने रुधिरे दद्याद्गुल्मप्रभेदनम्

bastiṃ sakṣīragomūtraṃ sakṣāraṃ dāśamūlikam adṛśyamāne rudhire dadyādgulmaprabhedanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवर्तमाने रुधिरे दद्यान्मांसरसौदनम् घृततैलेन चाभ्यङ्गं पानार्थं तरुणीं सुराम्

pravartamāne rudhire dadyānmāṃsarasaudanam ghṛtatailena cābhyaṅgaṃ pānārthaṃ taruṇīṃ surām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुधिरे ऽतिप्रवृत्ते तु रक्तपित्तहरीः क्रियाः कार्या वातरुगार्तायाः सर्वा वातहरीः पुनः

rudhire 'tipravṛtte tu raktapittaharīḥ kriyāḥ kāryā vātarugārtāyāḥ sarvā vātaharīḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृततैलावसेकांश्च तित्तिरींश्चरणायुधान् सुरां समण्डां पूर्वं च पानमम्लस्य सर्पिषः

ghṛtatailāvasekāṃśca tittirīṃścaraṇāyudhān surāṃ samaṇḍāṃ pūrvaṃ ca pānamamlasya sarpiṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयोजयेदुत्तरं वा जीवनीयेन सर्पिषा अतिप्रवृत्ते रुधिरे सतिक्तेनानुवासनम्

prayojayeduttaraṃ vā jīvanīyena sarpiṣā atipravṛtte rudhire satiktenānuvāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र श्लोकाः स्नेहः स्वेदः सर्पिर्बस्तिश्चूर्णानि बृंहणं गुडिकाः वमनविरेकौ मोक्षः क्षतजस्य च वातगुल्मवताम्

tatra ślokāḥ snehaḥ svedaḥ sarpirbastiścūrṇāni bṛṃhaṇaṃ guḍikāḥ vamanavirekau mokṣaḥ kṣatajasya ca vātagulmavatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पिः सतिक्तसिद्धं क्षीरं प्रस्रंसनं निरूहाश्च रक्तस्य चावसेचनम् आश्वासनसंशमनयोगाः

sarpiḥ satiktasiddhaṃ kṣīraṃ prasraṃsanaṃ nirūhāśca raktasya cāvasecanam āśvāsanasaṃśamanayogāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपनाहनं सशस्त्रं पक्वस्याभ्यन्तरप्रभिन्नस्य संशोधनसंशमने पित्तप्रभवस्य गुल्मस्य

upanāhanaṃ saśastraṃ pakvasyābhyantaraprabhinnasya saṃśodhanasaṃśamane pittaprabhavasya gulmasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहः स्वेदो भेदो लङ्घनमुल्लेखनं विरेकश्च सर्पिर्बस्तिर्गुटिकाश्चूर्णमरिष्टाश्च सक्षाराः

snehaḥ svedo bhedo laṅghanamullekhanaṃ virekaśca sarpirbastirguṭikāścūrṇamariṣṭāśca sakṣārāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्मस्यान्ते दाहः कफजस्याग्रे ऽपनीतरक्तस्य गुल्मस्य रौधिरस्य क्रियाक्रमः स्त्रीभवस्योक्तः

gulmasyānte dāhaḥ kaphajasyāgre 'panītaraktasya gulmasya raudhirasya kriyākramaḥ strībhavasyoktaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पथ्यान्नपानसेवा हेतूनां वर्जनं यथास्वं च नित्यं चाग्निसमाधिः स्निग्धस्य च सर्वकर्माणि

pathyānnapānasevā hetūnāṃ varjanaṃ yathāsvaṃ ca nityaṃ cāgnisamādhiḥ snigdhasya ca sarvakarmāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेतुर्लिङ्गं सिद्धिः क्रियाक्रमः साध्यता न योगाश्च गुल्मचिकित्सितसंग्रह एतावान् व्याहृतो ऽग्निवेशस्य

heturliṅgaṃ siddhiḥ kriyākramaḥ sādhyatā na yogāśca gulmacikitsitasaṃgraha etāvān vyāhṛto 'gniveśasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.