Caraka-saṃhitā (the text alone) 7.3

अथात इक्ष्वाकुकल्पं व्याख्यास्यामः

athāta ikṣvākukalpaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ह स्माह भगवानात्रेयः

iti ha smāha bhagavānātreyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धं वक्ष्याम्यथेक्ष्वाकुकल्पं येषां प्रशस्यते लम्बाऽथ कटुकालाबूस्तुम्बी पिण्डफला तथा

siddhaṃ vakṣyāmyathekṣvākukalpaṃ yeṣāṃ praśasyate lambā'tha kaṭukālābūstumbī piṇḍaphalā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इक्ष्वाकुः फलिनी चैव प्रोच्यते तस्य कल्पना कासश्वासविषच्छर्दिज्वरार्ते कफकर्शिते

ikṣvākuḥ phalinī caiva procyate tasya kalpanā kāsaśvāsaviṣacchardijvarārte kaphakarśite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रताम्यति नरे चैव वमनार्थं तदिष्यते अपुष्पस्य प्रवालानां मुष्टिं प्रादेशसंमितम्

pratāmyati nare caiva vamanārthaṃ tadiṣyate apuṣpasya pravālānāṃ muṣṭiṃ prādeśasaṃmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरप्रस्थे शृतं दद्यात् पित्तोद्रिक्ते कफज्वरे पुष्पादिषु च चत्वारः क्षीरे जीमूतके यथा

kṣīraprasthe śṛtaṃ dadyāt pittodrikte kaphajvare puṣpādiṣu ca catvāraḥ kṣīre jīmūtake yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगा हरितपाण्डूनां सुरामण्डेन पञ्चमः फलस्वरसभागं च त्रिगुणक्षीरसाधितम्

yogā haritapāṇḍūnāṃ surāmaṇḍena pañcamaḥ phalasvarasabhāgaṃ ca triguṇakṣīrasādhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उरः स्थिते कफे दद्यात् स्वरभेदे च पीनसे जीर्णे मध्योद्धृते क्षीरं प्रक्षिपेत्तद्यदा दधि

uraḥ sthite kaphe dadyāt svarabhede ca pīnase jīrṇe madhyoddhṛte kṣīraṃ prakṣipettadyadā dadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातं स्यात् सकफे कासे श्वासे वम्यां च तत् पिबेत् अजाक्षीरेण बीजानि भावयेत् पाययेत्तथा

jātaṃ syāt sakaphe kāse śvāse vamyāṃ ca tat pibet ajākṣīreṇa bījāni bhāvayet pāyayettathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषगुल्मोदरग्रन्थिगण्डेषु श्लीपदेषु च मस्तुना वा फलान्मध्यं पाण्डुकुष्ठविषार्दितः

viṣagulmodaragranthigaṇḍeṣu ślīpadeṣu ca mastunā vā phalānmadhyaṃ pāṇḍukuṣṭhaviṣārditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन तक्रं विपक्वं वा सक्षौद्रलवणं पिबेत् तुम्ब्या फलरसैः शुष्कैः सपुष्पैरवचूर्णितम्

tena takraṃ vipakvaṃ vā sakṣaudralavaṇaṃ pibet tumbyā phalarasaiḥ śuṣkaiḥ sapuṣpairavacūrṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छर्दयेन्माल्यमाघ्राय गन्धसंपत्सुखोचितः भक्षयेत् फलमध्यं वा गुडेन पललेन च

chardayenmālyamāghrāya gandhasaṃpatsukhocitaḥ bhakṣayet phalamadhyaṃ vā guḍena palalena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इक्ष्वाकुफलतैलं वा सिद्धं वा पूर्ववद्घृतम् पञ्चाशद्दशवृद्धानि फलादीनां यथोत्तरम्

ikṣvākuphalatailaṃ vā siddhaṃ vā pūrvavadghṛtam pañcāśaddaśavṛddhāni phalādīnāṃ yathottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेद्विमृद्य बीजानि कषायेष्वासुतं पृथक् यष्ट्याह्वकोविदाराद्यैर्मुष्टिमन्तर्नखं पिबेत्

pibedvimṛdya bījāni kaṣāyeṣvāsutaṃ pṛthak yaṣṭyāhvakovidārādyairmuṣṭimantarnakhaṃ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कषायैः कोविदाराद्यैर्मात्राश्च फलवत् स्मृताः बिल्वमूलकषायेण तुम्बीबीजाञ्जलिं पचेत्

kaṣāyaiḥ kovidārādyairmātrāśca phalavat smṛtāḥ bilvamūlakaṣāyeṇa tumbībījāñjaliṃ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूतस्यास्य त्रयो भागाश्चतुर्थः फाणितस्य तु सघृतो बीजभागश्च पिष्टानर्धांशिकांस्तथा

pūtasyāsya trayo bhāgāścaturthaḥ phāṇitasya tu saghṛto bījabhāgaśca piṣṭānardhāṃśikāṃstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाजालिनिजीमूतकृतवेधनवत्सकान् तं लेहं साधयेद्दर्व्या घट्टयन्मृदुनाऽग्निना

mahājālinijīmūtakṛtavedhanavatsakān taṃ lehaṃ sādhayeddarvyā ghaṭṭayanmṛdunā'gninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत् स्यात्तन्तुमत्तोये पतितं तु न शीर्यते तं लिहन्मात्रया लेहं प्रमथ्यां च पिबेदनु

yāvat syāttantumattoye patitaṃ tu na śīryate taṃ lihanmātrayā lehaṃ pramathyāṃ ca pibedanu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्प एषोऽग्निमन्थादौ चतुष्के पृथगुच्यते सक्तुभिर्वा पिबेन्मन्थं तुम्बीस्वरसभावितैः

kalpa eṣo'gnimanthādau catuṣke pṛthagucyate saktubhirvā pibenmanthaṃ tumbīsvarasabhāvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कफजेऽथ ज्वरे कासे कण्ठरोगेष्वरोचके गुल्मे मेहे प्रसेके च कल्कं मांसरसैः पिबेत् नरः साधु वमत्येवं न च दौर्बल्यमश्नुते

kaphaje'tha jvare kāse kaṇṭharogeṣvarocake gulme mehe praseke ca kalkaṃ māṃsarasaiḥ pibet naraḥ sādhu vamatyevaṃ na ca daurbalyamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र श्लोकाः-- पयस्यष्टौ सुरामण्डमस्तुतक्रेषु च त्रयः घ्रेयं सपललं तैलं वर्धमानाः फलेषु षट्

tatra ślokāḥ-- payasyaṣṭau surāmaṇḍamastutakreṣu ca trayaḥ ghreyaṃ sapalalaṃ tailaṃ vardhamānāḥ phaleṣu ṣaṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतमेकं कषायेषु नवान्ये मधुकादिषु अष्टौ वर्तिक्रिया लेहाः पञ्च मन्थो रसस्तथा

ghṛtamekaṃ kaṣāyeṣu navānye madhukādiṣu aṣṭau vartikriyā lehāḥ pañca mantho rasastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगा इक्ष्वाकुकल्पे ते चत्वारिंशच्च पञ्च च उक्ता महर्षिणा सम्यक् प्रजानां हितकाम्यया

yogā ikṣvākukalpe te catvāriṃśacca pañca ca uktā maharṣiṇā samyak prajānāṃ hitakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.