Caraka-saṃhitā (the text alone) 7.5

अथातो वत्सककल्पं व्याख्यास्यामः

athāto vatsakakalpaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ह स्माह भगवानात्रेयः

iti ha smāha bhagavānātreyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वत्सकनामानि भेदं स्त्रीपुंसयोस्तथा कल्पं चास्य प्रवक्ष्यामि विस्तरेण यथातथम्

atha vatsakanāmāni bhedaṃ strīpuṃsayostathā kalpaṃ cāsya pravakṣyāmi vistareṇa yathātatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्सकः कुटजः शक्रो वृक्षको गिरिमल्लिका बीजानीन्द्रयवास्तस्य तथोच्यन्ते कलिङ्गकाः

vatsakaḥ kuṭajaḥ śakro vṛkṣako girimallikā bījānīndrayavāstasya tathocyante kaliṅgakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहत्फलः श्वेतपुष्पः स्निग्धपत्रः पुमान् भवेत् श्यामा चारुणपुष्पा स्त्री फलवृन्तैस्तथाऽणुभिः

bṛhatphalaḥ śvetapuṣpaḥ snigdhapatraḥ pumān bhavet śyāmā cāruṇapuṣpā strī phalavṛntaistathā'ṇubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तपित्तकफघ्नस्तु सुकुमारेष्वनत्ययः हृद्रोगज्वरवातासृग्वीसर्पादिषु शस्यते

raktapittakaphaghnastu sukumāreṣvanatyayaḥ hṛdrogajvaravātāsṛgvīsarpādiṣu śasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काले फलानि संगृह्य तयोः शुष्काणि निक्षिपेत् तेषामन्तर्नखं मुष्टिं जर्जरीकृत्य भावयेत्

kāle phalāni saṃgṛhya tayoḥ śuṣkāṇi nikṣipet teṣāmantarnakhaṃ muṣṭiṃ jarjarīkṛtya bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुकस्य कषायेण कोविदारादिभिस्तथा निशि स्थितं विमृद्यैतल्लवणक्षौद्रसंयुतम्

madhukasya kaṣāyeṇa kovidārādibhistathā niśi sthitaṃ vimṛdyaitallavaṇakṣaudrasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेत्तद्वमनं श्रेष्ठं पित्तश्लेष्मनिबर्हणम् अष्टाहं पयसाऽऽर्केण तेषां चूर्णानि भावयेत्

pibettadvamanaṃ śreṣṭhaṃ pittaśleṣmanibarhaṇam aṣṭāhaṃ payasā''rkeṇa teṣāṃ cūrṇāni bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवकस्य कषायेण ततः पाणितलं पिबेत् फलजीमूतकेक्ष्वाकुजीवन्तीनां पृथक् तथा

jīvakasya kaṣāyeṇa tataḥ pāṇitalaṃ pibet phalajīmūtakekṣvākujīvantīnāṃ pṛthak tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्षपाणां मधूकानां लवणस्याथवाऽम्बुना कृशरेणाथवा युक्तं विदध्याद्वमनं भिषक्

sarṣapāṇāṃ madhūkānāṃ lavaṇasyāthavā'mbunā kṛśareṇāthavā yuktaṃ vidadhyādvamanaṃ bhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र श्लोकः-- कषायैर्नव चूर्णैश्च पञ्चोक्ताः सलिलैस्त्रयः एकश्च कृशरायां स्याद्योगास्तेऽष्टादश स्मृताः

tatra ślokaḥ-- kaṣāyairnava cūrṇaiśca pañcoktāḥ salilaistrayaḥ ekaśca kṛśarāyāṃ syādyogāste'ṣṭādaśa smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.