Caraka-saṃhitā (the text alone) 7.7

अथातः श्यामात्रिवृत्कल्पं व्याख्यास्यामः

athātaḥ śyāmātrivṛtkalpaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ह स्माह भगवानात्रेयः

iti ha smāha bhagavānātreyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरेचने त्रिवृन्मूलं श्रेष्ठमाहुर्मनीषिणः तस्याः संज्ञा गुणाः कर्म भेदः कल्पश्च वक्ष्यते

virecane trivṛnmūlaṃ śreṣṭhamāhurmanīṣiṇaḥ tasyāḥ saṃjñā guṇāḥ karma bhedaḥ kalpaśca vakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभण्डी त्रिवृता चैव श्यामा कूटरणा तथा सर्वानुभूतिः सुवहा शब्दाः पर्यायवाचकाः

tribhaṇḍī trivṛtā caiva śyāmā kūṭaraṇā tathā sarvānubhūtiḥ suvahā śabdāḥ paryāyavācakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कषाया मधुरा रूक्षा विपाके कटुका च सा कफपित्तप्रशमनी रौक्ष्याच्चानिलकोपनी

kaṣāyā madhurā rūkṣā vipāke kaṭukā ca sā kaphapittapraśamanī raukṣyāccānilakopanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेदानीमौषधैर्युक्ता वातपित्तकफापहैः कल्पवैशेष्यमासाद्य सर्वरोगहरा भवेत्

sedānīmauṣadhairyuktā vātapittakaphāpahaiḥ kalpavaiśeṣyamāsādya sarvarogaharā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलं तु द्विविधं तस्याः श्यामं चारुणमेव च तयोर्मुख्यतरं विद्धि मूलं यदरुणप्रभम्

mūlaṃ tu dvividhaṃ tasyāḥ śyāmaṃ cāruṇameva ca tayormukhyataraṃ viddhi mūlaṃ yadaruṇaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुकुमारे शिशौ वृद्धे मृदुकोष्ठे च तच्छुभम् मोहयेदाशुकारित्वाच्छ्यामा क्षिण्वीत मूर्च्छयेत्

sukumāre śiśau vṛddhe mṛdukoṣṭhe ca tacchubham mohayedāśukāritvācchyāmā kṣiṇvīta mūrcchayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैक्ष्ण्यात् कर्षति हृत्कण्ठमाशु दोषं हरत्यपि शस्यते बहुदोषाणां क्रूरकोष्ठाश्च ये नराः

taikṣṇyāt karṣati hṛtkaṇṭhamāśu doṣaṃ haratyapi śasyate bahudoṣāṇāṃ krūrakoṣṭhāśca ye narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणवत्यां तयोर्भूमौ जातं मूलं समुद्धरेत् उपोष्य प्रयतः शुक्ले शुक्लवासाः समाहितः

guṇavatyāṃ tayorbhūmau jātaṃ mūlaṃ samuddharet upoṣya prayataḥ śukle śuklavāsāḥ samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गम्भीरानुगतं श्लक्ष्णमतिर्यग्विसृतं च यत् तद्विपाट्योद्धरेद्गर्भं त्वचं शुष्कां निधापयेत्

gambhīrānugataṃ ślakṣṇamatiryagvisṛtaṃ ca yat tadvipāṭyoddharedgarbhaṃ tvacaṃ śuṣkāṃ nidhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धस्विन्नो विरेच्यस्तु पेयामात्रोषितः सुखम् अक्षमात्रं तयोः पिण्डं विनीयाम्लेन ना पिबेत्

snigdhasvinno virecyastu peyāmātroṣitaḥ sukham akṣamātraṃ tayoḥ piṇḍaṃ vinīyāmlena nā pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोऽव्यजामहिषीमूत्रसौवीरकतुषोदकैः प्रसन्नया त्रिफलया शृतया च पृथक् पिबेत्

go'vyajāmahiṣīmūtrasauvīrakatuṣodakaiḥ prasannayā triphalayā śṛtayā ca pṛthak pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकं सैन्धवादीनां द्वादशानां सनागरम् त्रिवृद्द्विगुणसंयुक्तं चूर्णमुष्णाम्बुना पिबेत्

ekaikaṃ saindhavādīnāṃ dvādaśānāṃ sanāgaram trivṛddviguṇasaṃyuktaṃ cūrṇamuṣṇāmbunā pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पली पिप्पलीमूलं मरिचं गजपिप्पली सरलः किलिमं हिङ्गु भार्गी तेजोवती तथा

pippalī pippalīmūlaṃ maricaṃ gajapippalī saralaḥ kilimaṃ hiṅgu bhārgī tejovatī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुस्तं हैमवती पथ्या चित्रको रजनी वचा स्वर्णक्षीर्यजमोदा च शृङ्गवेरं च तैः पृथक्

mustaṃ haimavatī pathyā citrako rajanī vacā svarṇakṣīryajamodā ca śṛṅgaveraṃ ca taiḥ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकार्धांशसंयुक्तं पिबेद्गोमूत्रसंयुतम् मधुकार्धांशसंयुक्तं शर्कराम्बुयुतं पिबेत्

ekaikārdhāṃśasaṃyuktaṃ pibedgomūtrasaṃyutam madhukārdhāṃśasaṃyuktaṃ śarkarāmbuyutaṃ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवकर्षभकौ मेदां श्रावणीं कर्कटाह्वयाम् मुद्गमाषाख्यपर्ण्यौ च महतीं श्रावणीं तथा

jīvakarṣabhakau medāṃ śrāvaṇīṃ karkaṭāhvayām mudgamāṣākhyaparṇyau ca mahatīṃ śrāvaṇīṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकोलीं क्षीरकाकोलीमिन्द्रां छिन्नरुहां तथा क्षीरशुक्लां पयस्यां च यष्ट्याह्वं विधिना पिबेत्

kākolīṃ kṣīrakākolīmindrāṃ chinnaruhāṃ tathā kṣīraśuklāṃ payasyāṃ ca yaṣṭyāhvaṃ vidhinā pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातपित्तहितान्येतान्यन्यानि तु कफानिले क्षीरमांसेक्षुकाश्मर्यद्राक्षापीलुरसैः पृथक्

vātapittahitānyetānyanyāni tu kaphānile kṣīramāṃsekṣukāśmaryadrākṣāpīlurasaiḥ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पिषा वा तयोश्चूर्णमभयार्धांशिकं पिबेत् लिह्याद्वा मधुसर्पिर्भ्यां संयुक्तं ससितोपलम्

sarpiṣā vā tayoścūrṇamabhayārdhāṃśikaṃ pibet lihyādvā madhusarpirbhyāṃ saṃyuktaṃ sasitopalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजगन्धा तुगाक्षीरी विदारी शर्करा त्रिवृत् चूर्णितं क्षौद्रसर्पिर्भ्यां लीढ्वा साधु विरिच्यते

ajagandhā tugākṣīrī vidārī śarkarā trivṛt cūrṇitaṃ kṣaudrasarpirbhyāṃ līḍhvā sādhu viricyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्निपातज्वरस्तम्भदाहतृष्णार्दितो नरः श्यामात्रिवृत्कषायेण कल्केन च सशर्करम्

sannipātajvarastambhadāhatṛṣṇārdito naraḥ śyāmātrivṛtkaṣāyeṇa kalkena ca saśarkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधयेद्विधिवल्लेहं लिह्यात् पाणितलं ततः सक्षौद्रां शर्करां पक्त्वा कुर्यान्मृद्भाजने नवे

sādhayedvidhivallehaṃ lihyāt pāṇitalaṃ tataḥ sakṣaudrāṃ śarkarāṃ paktvā kuryānmṛdbhājane nave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिपेच्छीते त्रिवृच्चूर्णं त्वक्पत्रमरिचैः सह मात्रया लेहयेदेतदीश्वराणां विरेचनम्

kṣipecchīte trivṛccūrṇaṃ tvakpatramaricaiḥ saha mātrayā lehayedetadīśvarāṇāṃ virecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुडवांशान् रसानिक्षुद्राक्षापीलुपरूषकात् सितोपलापलं क्षौद्रात् कुडवार्धं च साधयेत्

kuḍavāṃśān rasānikṣudrākṣāpīluparūṣakāt sitopalāpalaṃ kṣaudrāt kuḍavārdhaṃ ca sādhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं लेहं योजयेच्छीतं त्रिवृच्चूर्णेन शास्त्रवित् एतदुत्सन्नपित्तानामीश्वराणां विरेचनम्

taṃ lehaṃ yojayecchītaṃ trivṛccūrṇena śāstravit etadutsannapittānāmīśvarāṇāṃ virecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्करामोदकान् वर्गीर्गुलिकामांसपूपकान् अनेन विधिना कुर्यात् पैत्तिकानां विरेचनम्

śarkarāmodakān vargīrgulikāmāṃsapūpakān anena vidhinā kuryāt paittikānāṃ virecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पलीं नागरं क्षारं श्यामां त्रिवृतया सह लेहयेन्मधुना सार्धं श्लेष्मलानां विरेचनम्

pippalīṃ nāgaraṃ kṣāraṃ śyāmāṃ trivṛtayā saha lehayenmadhunā sārdhaṃ śleṣmalānāṃ virecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुलुङ्गाभयाधात्रीश्रीपर्णीकोलदाडिमात् सुभृष्टान् स्वरसांस्तैले साधयेत्तत्र चावपेत्

mātuluṅgābhayādhātrīśrīparṇīkoladāḍimāt subhṛṣṭān svarasāṃstaile sādhayettatra cāvapet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहकारात् कपित्थाच्च मध्यमम्लं च यत् फलम् पूर्ववद्बहलीभूते त्रिवृच्चूर्णं समावपेत्

sahakārāt kapitthācca madhyamamlaṃ ca yat phalam pūrvavadbahalībhūte trivṛccūrṇaṃ samāvapet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वक्पत्रकेशरैलानां चूर्णं मधु च मात्रया लेहोऽयं कफपूर्णानामीश्वराणां विरेचनम्

tvakpatrakeśarailānāṃ cūrṇaṃ madhu ca mātrayā leho'yaṃ kaphapūrṇānāmīśvarāṇāṃ virecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पानकानि रसान् यूषान्मोदकान् रागषाडवान् अनेन विधिना कुर्याद्विरेकार्थं कफाधिके

pānakāni rasān yūṣānmodakān rāgaṣāḍavān anena vidhinā kuryādvirekārthaṃ kaphādhike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृङ्गैलाभ्यां समा नीली तैस्त्रिवृत्तैश्च शर्करा चूर्णं फलरसक्षौद्रसक्तुभिस्तर्पणं पिबेत्

bhṛṅgailābhyāṃ samā nīlī taistrivṛttaiśca śarkarā cūrṇaṃ phalarasakṣaudrasaktubhistarpaṇaṃ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातपित्तकफोत्थेषु रोगेष्वल्पानलेषु च नरेषु सुकुमारेषु निरपायं विरेचनम्

vātapittakaphottheṣu rogeṣvalpānaleṣu ca nareṣu sukumāreṣu nirapāyaṃ virecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्करात्रिफलाश्यामात्रिवृत्पिप्पलिमाक्षिकैः मोदकः सन्निपातोर्ध्वरक्तपित्तज्वरापहः

śarkarātriphalāśyāmātrivṛtpippalimākṣikaiḥ modakaḥ sannipātordhvaraktapittajvarāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृच्छाणा मतास्तिस्रस्तिस्रश्च त्रिफलात्वचः विडङ्गपिप्पलीक्षारशाणास्तिस्रश्च चूर्णिताः

trivṛcchāṇā matāstisrastisraśca triphalātvacaḥ viḍaṅgapippalīkṣāraśāṇāstisraśca cūrṇitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिह्यात् सर्पिर्मधुभ्यां च मोदकं वा गुडेन तु भक्षयेन्निष्परीहारमेतच्छोधनमुत्तमम्

lihyāt sarpirmadhubhyāṃ ca modakaṃ vā guḍena tu bhakṣayenniṣparīhārametacchodhanamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्मं प्लीहोदरं श्वासं हलीमकमरोचकम् कफवातकृतांश्चान्यान् व्याधीनेतद्व्यपोहति

gulmaṃ plīhodaraṃ śvāsaṃ halīmakamarocakam kaphavātakṛtāṃścānyān vyādhīnetadvyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विडङ्गपिप्पलीमूलत्रिफलाधान्यचित्रकान् मरिचेन्द्रयवाजाजीपिप्पलीहस्तिपिप्पलीः

viḍaṅgapippalīmūlatriphalādhānyacitrakān maricendrayavājājīpippalīhastipippalīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवणान्यजमोदां च चूर्णितं कार्षिकं पृथक् तिलतैलत्रिवृच्चूर्णभागौ चाष्टपलोन्मितौ

lavaṇānyajamodāṃ ca cūrṇitaṃ kārṣikaṃ pṛthak tilatailatrivṛccūrṇabhāgau cāṣṭapalonmitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्रीफलरसप्रस्थांस्त्रीन् गुडार्धतुलां तथा पक्त्वा मृद्वग्निना खादेद्बदरोदुम्बरोपमान्

dhātrīphalarasaprasthāṃstrīn guḍārdhatulāṃ tathā paktvā mṛdvagninā khādedbadarodumbaropamān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुडान् कृत्वा न चात्र स्याद्विहाराहारयन्त्रणा मन्दाग्नित्वं ज्वरं मूर्च्छां मूत्रकृच्छ्रमरोचकम्

guḍān kṛtvā na cātra syādvihārāhārayantraṇā mandāgnitvaṃ jvaraṃ mūrcchāṃ mūtrakṛcchramarocakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्वप्नं गात्रशूलं च कासं श्वासं भ्रमं क्षयम् कुष्ठार्शःकामलामेहगुल्मोदरभगन्दरान्

asvapnaṃ gātraśūlaṃ ca kāsaṃ śvāsaṃ bhramaṃ kṣayam kuṣṭhārśaḥkāmalāmehagulmodarabhagandarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहणीपाण्डुरोगांश्च हन्युः पुंसवनाश्च ते कल्याणका इति ख्याताः सर्वेष्वृतुषु यौगिकाः

grahaṇīpāṇḍurogāṃśca hanyuḥ puṃsavanāśca te kalyāṇakā iti khyātāḥ sarveṣvṛtuṣu yaugikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कल्याणकगुडः व्योषत्वक्पत्रमुस्तैलाविडङ्गामलकाभयाः समभागा भिषग्दद्याद्द्विगुणं च मुकूलकम्

iti kalyāṇakaguḍaḥ vyoṣatvakpatramustailāviḍaṅgāmalakābhayāḥ samabhāgā bhiṣagdadyāddviguṇaṃ ca mukūlakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृतोऽष्टगुणं भागं शर्करायाश्च षड्गुणम् चूर्णितं गुडिकाः कृत्वा क्षौद्रेण पलसंमिताः

trivṛto'ṣṭaguṇaṃ bhāgaṃ śarkarāyāśca ṣaḍguṇam cūrṇitaṃ guḍikāḥ kṛtvā kṣaudreṇa palasaṃmitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्षयेत् कल्यमुत्थाय शीतं चानु पिबेज्जलम् मूत्रकृच्छ्रे ज्वरे वम्यां कासे श्वासे भ्रमे क्षये

bhakṣayet kalyamutthāya śītaṃ cānu pibejjalam mūtrakṛcchre jvare vamyāṃ kāse śvāse bhrame kṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापे पाण्ड्वामयेऽल्पेऽग्नौ शस्ता निर्यन्त्रणाशिनः योगः सर्वविषाणां च मतः श्रेष्ठो विरेचने

tāpe pāṇḍvāmaye'lpe'gnau śastā niryantraṇāśinaḥ yogaḥ sarvaviṣāṇāṃ ca mataḥ śreṣṭho virecane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूत्रजानां च रोगाणां विधिज्ञेनावचारितः पथ्याधात्र्युरुबूकाणां प्रसृतौ द्वौ त्रिवृत्पलम्

mūtrajānāṃ ca rogāṇāṃ vidhijñenāvacāritaḥ pathyādhātryurubūkāṇāṃ prasṛtau dvau trivṛtpalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश तान्मोदकान् कुर्यादीश्वराणां विरेचनम् त्रिवृद्धैमवती श्यामा नीलिनी हस्तिपिप्पली

daśa tānmodakān kuryādīśvarāṇāṃ virecanam trivṛddhaimavatī śyāmā nīlinī hastipippalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समूला पिप्पली मुस्तमजमोदा दुरालभा कार्षिकं नागरपलं गुडस्य पलविंशतिम्

samūlā pippalī mustamajamodā durālabhā kārṣikaṃ nāgarapalaṃ guḍasya palaviṃśatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णितं मोदकान् कुर्यादुदुम्बरफलोपमान् हिङ्गुसौवर्चव्योषयवानीबिडजीरकैः

cūrṇitaṃ modakān kuryādudumbaraphalopamān hiṅgusauvarcavyoṣayavānībiḍajīrakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वचाजगन्धात्रिफलाचव्यचित्रकधान्यकैः मोदकान् वेष्टयेच्चूर्णैस्तान् सतुम्बुरुदाडिमैः

vacājagandhātriphalācavyacitrakadhānyakaiḥ modakān veṣṭayeccūrṇaistān satumburudāḍimaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकवङ्क्षणहृद्बस्तिकोष्ठार्शःप्लीहशूलिनाम् हिक्काकासारुचिश्वासकफोदावर्तिनां शुभाः

trikavaṅkṣaṇahṛdbastikoṣṭhārśaḥplīhaśūlinām hikkākāsāruciśvāsakaphodāvartināṃ śubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृतां कौटजं बीजं पिप्पलीं विश्वभेषजम् क्षौद्रद्राक्षारसोपेतं वर्षास्वेतद्विरेचनम्

trivṛtāṃ kauṭajaṃ bījaṃ pippalīṃ viśvabheṣajam kṣaudradrākṣārasopetaṃ varṣāsvetadvirecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृद्दुरालभामुस्तशर्करोदीच्यचन्दनम् द्राक्षाम्बुना सयष्ट्याह्वसातलं जलदात्यये

trivṛddurālabhāmustaśarkarodīcyacandanam drākṣāmbunā sayaṣṭyāhvasātalaṃ jaladātyaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृतां चित्रकं पाठामजाजीं सरलं वचाम् स्वर्णक्षीरीं च हेमन्ते पिष्ट्वा तूष्णाम्बुना पिबेत्

trivṛtāṃ citrakaṃ pāṭhāmajājīṃ saralaṃ vacām svarṇakṣīrīṃ ca hemante piṣṭvā tūṣṇāmbunā pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्करा त्रिवृता तुल्या ग्रीष्मकाले विरेचनम् त्रिवृत्त्रायन्तिहपुषाः सातलां कटुरोहिणीम्

śarkarā trivṛtā tulyā grīṣmakāle virecanam trivṛttrāyantihapuṣāḥ sātalāṃ kaṭurohiṇīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णक्षीरीं च संचूर्ण्य गोमूत्रे भावयेत्त्र्यहम् एष सर्वर्तुको योगः स्निग्धानां मलदोपहृत्

svarṇakṣīrīṃ ca saṃcūrṇya gomūtre bhāvayettryaham eṣa sarvartuko yogaḥ snigdhānāṃ maladopahṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृच्छ्यामा दुरालम्भा वत्सकं हस्तिपिप्पली नीलिनी त्रिफला मुस्तं कटुका च सुचूर्णितम्

trivṛcchyāmā durālambhā vatsakaṃ hastipippalī nīlinī triphalā mustaṃ kaṭukā ca sucūrṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पिर्मांसरसोष्णाम्बुयुक्तं पाणितलं ततः पिबेत् सुखतमं ह्येतद्रक्षाणामपि शस्यते

sarpirmāṃsarasoṣṇāmbuyuktaṃ pāṇitalaṃ tataḥ pibet sukhatamaṃ hyetadrakṣāṇāmapi śasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्यूषणं त्रिफला हिङ्गु कार्षिकं त्रिवृतापलम् सौवर्चलार्धकर्षं च पलार्धं चाम्लवेतसात्

tryūṣaṇaṃ triphalā hiṅgu kārṣikaṃ trivṛtāpalam sauvarcalārdhakarṣaṃ ca palārdhaṃ cāmlavetasāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चूर्णं शर्करातुल्यं मद्येनाम्लेन वा पिबेत् गुल्मपार्श्वार्तिनुत्सिद्धं जीर्णे चाद्याद्रसौदनम्

taccūrṇaṃ śarkarātulyaṃ madyenāmlena vā pibet gulmapārśvārtinutsiddhaṃ jīrṇe cādyādrasaudanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृतां त्रिफलां दन्तीं सप्तलां व्योषसैन्धवम् कृत्वा चूर्णं तु सप्ताहं भाव्यमामलकीरसे

trivṛtāṃ triphalāṃ dantīṃ saptalāṃ vyoṣasaindhavam kṛtvā cūrṇaṃ tu saptāhaṃ bhāvyamāmalakīrase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्योज्यं तर्पणे यूषे पिशिते रागयुक्तिषु तुल्याम्लं त्रिवृताकल्कसिद्धं गुल्महरं घृतम्

tadyojyaṃ tarpaṇe yūṣe piśite rāgayuktiṣu tulyāmlaṃ trivṛtākalkasiddhaṃ gulmaharaṃ ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामात्रिवृतयोर्मूलं पचेदामलकैः सह जले तेन कषायेण पक्त्वा सर्पिः पिबेन्नरः

śyāmātrivṛtayormūlaṃ pacedāmalakaiḥ saha jale tena kaṣāyeṇa paktvā sarpiḥ pibennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामात्रिवृत्कषायेण सिद्धं सर्पिः पिबेत्तथा साधितं वा पयस्ताभ्यां सुखं तेन विरिच्यते

śyāmātrivṛtkaṣāyeṇa siddhaṃ sarpiḥ pibettathā sādhitaṃ vā payastābhyāṃ sukhaṃ tena viricyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृन्मुष्टींस्तु सनखानष्टौ द्रोणेऽम्भसः पचेत् पादशेषं कषायं तं पूतं गुडतुलायुतम्

trivṛnmuṣṭīṃstu sanakhānaṣṭau droṇe'mbhasaḥ pacet pādaśeṣaṃ kaṣāyaṃ taṃ pūtaṃ guḍatulāyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धे स्थाप्यं घटे क्षौद्रपिप्पलीफलचित्रकैः प्रलिप्ते विधिना मासं जातं तन्मात्रया पिबेत्

snigdhe sthāpyaṃ ghaṭe kṣaudrapippalīphalacitrakaiḥ pralipte vidhinā māsaṃ jātaṃ tanmātrayā pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहणीपाण्डुरोगघ्नं गुल्मश्वयथुनाशनम् सुरां वा त्रिवृतायोगकिण्वां तत्क्वाथसंयुताम्

grahaṇīpāṇḍurogaghnaṃ gulmaśvayathunāśanam surāṃ vā trivṛtāyogakiṇvāṃ tatkvāthasaṃyutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवैः श्यामात्रिवृत्क्वाथस्विन्नैः कुल्माषमम्भसा आसुतं षडहं पल्ले जातं सौवीरकं पिबेत्

yavaiḥ śyāmātrivṛtkvāthasvinnaiḥ kulmāṣamambhasā āsutaṃ ṣaḍahaṃ palle jātaṃ sauvīrakaṃ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृष्टान् वा सतुषान् क्षुण्णान् यवांस्तच्चूर्णसंयुतान् आसुतानम्भसा तद्वत् पिबेज्जातं तुषोदकम्

bhṛṣṭān vā satuṣān kṣuṇṇān yavāṃstaccūrṇasaṃyutān āsutānambhasā tadvat pibejjātaṃ tuṣodakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा मदनकल्पोक्तान् षाडवादीन् पृथग्दश त्रिवृच्चूर्णेन संयोज्य विरेकार्थं प्रयोजयेत्

tathā madanakalpoktān ṣāḍavādīn pṛthagdaśa trivṛccūrṇena saṃyojya virekārthaṃ prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवतश्चात्र-- त्वक्केशराम्रातकदाडिमैलासितोपलामाक्षिकमातुलुङ्गैः मद्यैस्तथाऽम्लैश्च मनोनुकूलैर्युक्तानि देयानि विरेचनानि

bhavataścātra-- tvakkeśarāmrātakadāḍimailāsitopalāmākṣikamātuluṅgaiḥ madyaistathā'mlaiśca manonukūlairyuktāni deyāni virecanāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीताम्बुना पीतवतश्च तस्य सिञ्चेन्मुखं छर्दिविघातहेतोः हृद्यांश्च मृत्पुष्पफलप्रवालानम्लं च दद्यादुपजिघ्रणार्थम्

śītāmbunā pītavataśca tasya siñcenmukhaṃ chardivighātahetoḥ hṛdyāṃśca mṛtpuṣpaphalapravālānamlaṃ ca dadyādupajighraṇārtham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र श्लोकाः-- एकोऽम्लादिभिरष्टौ च दश द्वौ सैन्धवादिभिः मूत्रेऽष्टादश यष्ट्यां द्वौ जीवकादौ चतुर्दश

tatra ślokāḥ-- eko'mlādibhiraṣṭau ca daśa dvau saindhavādibhiḥ mūtre'ṣṭādaśa yaṣṭyāṃ dvau jīvakādau caturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरादौ सप्त लेहेऽष्टौ चत्वारः सितयाऽपि च पानकादिषु पञ्चैव षडृतौ पञ्च मोदकाः

kṣīrādau sapta lehe'ṣṭau catvāraḥ sitayā'pi ca pānakādiṣu pañcaiva ṣaḍṛtau pañca modakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारश्च घृते क्षीरे द्वौ चूर्णे तर्पणे तथा द्वौ मद्ये काञ्जिके द्वौ च दशान्ये षाडवादिषु

catvāraśca ghṛte kṣīre dvau cūrṇe tarpaṇe tathā dvau madye kāñjike dvau ca daśānye ṣāḍavādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामायास्त्रिवृतायाश्च कल्पेऽस्मिन् समुदाहृतम् शतं दशोत्तरं सिद्धं योगानां परमर्षिणा

śyāmāyāstrivṛtāyāśca kalpe'smin samudāhṛtam śataṃ daśottaraṃ siddhaṃ yogānāṃ paramarṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.