Library·Caraka-saṃhitā (the text alone)·7·7.8

Caraka-saṃhitā (the text alone) 7.8

अथातश्चतुरङ्गुलकल्पं व्याख्यास्यामः

athātaścaturaṅgulakalpaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ह स्माह भगवानात्रेयः

iti ha smāha bhagavānātreyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरग्वधो राजवृक्षः शम्पाकश्चतुरङ्गुलः प्रग्रहः कृतमालश्च कर्णिकारोऽवघातकः

āragvadho rājavṛkṣaḥ śampākaścaturaṅgulaḥ pragrahaḥ kṛtamālaśca karṇikāro'vaghātakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वरहृद्रोगवातासृगुदावर्तादिरोगिषु राजवृक्षोऽधिकं पथ्यो मृदुर्मधुरशीतलः

jvarahṛdrogavātāsṛgudāvartādirogiṣu rājavṛkṣo'dhikaṃ pathyo mṛdurmadhuraśītalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाले वृद्धे क्षते क्षीणे सुकुमारे च मानवे योज्यो मृद्वनपायित्वाद्विशेषाच्चतुरङ्गुलः

bāle vṛddhe kṣate kṣīṇe sukumāre ca mānave yojyo mṛdvanapāyitvādviśeṣāccaturaṅgulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलकाले फलं तस्य ग्राह्यं परिणतं च यत् तेषां गुणवतां जातं सिकतासु निधापयेत्

phalakāle phalaṃ tasya grāhyaṃ pariṇataṃ ca yat teṣāṃ guṇavatāṃ jātaṃ sikatāsu nidhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तरात्रात् समुद्धृत्य शोषयेदातपे भिषक् ततो मज्जानमुद्धृत्य शुचौ भाण्डे निधापयेत्

saptarātrāt samuddhṛtya śoṣayedātape bhiṣak tato majjānamuddhṛtya śucau bhāṇḍe nidhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्राक्षारसयुतं दद्याद्दाहोदावर्तपीडिते चतुर्वर्षमुखे बाले यावदद्वादशवार्षिके

drākṣārasayutaṃ dadyāddāhodāvartapīḍite caturvarṣamukhe bāle yāvadadvādaśavārṣike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरङ्गुलमज्ज्ञस्तु प्रर्सृतं वाऽथवाऽञ्जलिम् सुरामण्डेन संयुक्तमथवा कोलसीधुना

caturaṅgulamajjñastu prarsṛtaṃ vā'thavā'ñjalim surāmaṇḍena saṃyuktamathavā kolasīdhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधिमण्डेन वा युक्तं रसेनामलकस्य वा कृत्वा शीतकषायं तं पिबेत् सौवीरकेण वा

dadhimaṇḍena vā yuktaṃ rasenāmalakasya vā kṛtvā śītakaṣāyaṃ taṃ pibet sauvīrakeṇa vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवृतो वा कषायेण मज्ज्ञः कल्कं तथा पिबेत् तथा बिल्वकषायेण लवणक्षौद्रसंयुतम्

trivṛto vā kaṣāyeṇa majjñaḥ kalkaṃ tathā pibet tathā bilvakaṣāyeṇa lavaṇakṣaudrasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कषायेणाथवा तस्य त्रिवृच्चूर्णं गुडान्वितम् साधयित्वा शनैर्लेहं लेहयेन्मात्रया नरम्

kaṣāyeṇāthavā tasya trivṛccūrṇaṃ guḍānvitam sādhayitvā śanairlehaṃ lehayenmātrayā naram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरङ्गुलसिद्धाद्वा क्षीराद्यदुदियाद्घृतम् मज्ज्ञः कल्केन धात्रीणां रसे तत्साधितं पिबेत्

caturaṅgulasiddhādvā kṣīrādyadudiyādghṛtam majjñaḥ kalkena dhātrīṇāṃ rase tatsādhitaṃ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेव दशमूलस्य कुलत्थानां यवस्य च कषाये साधितं सर्पिः कल्कैः श्यामादिभिः पिबेत्

tadeva daśamūlasya kulatthānāṃ yavasya ca kaṣāye sādhitaṃ sarpiḥ kalkaiḥ śyāmādibhiḥ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तीक्वाथेऽञ्जलिं मज्ज्ञः शम्पाकस्य गुडस्य च दत्त्वा मासार्धमासस्थमरिष्टं पाययेत च

dantīkvāthe'ñjaliṃ majjñaḥ śampākasya guḍasya ca dattvā māsārdhamāsasthamariṣṭaṃ pāyayeta ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य यत् पानमन्नं च हृद्यं स्वाद्वथ वा कटु लवणं वा भवेत्तेन युक्तं दद्याद्विरेचनम्

yasya yat pānamannaṃ ca hṛdyaṃ svādvatha vā kaṭu lavaṇaṃ vā bhavettena yuktaṃ dadyādvirecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र श्लोकाः-- द्राक्षारसे सुरासीध्वोर्दध्नि चामलकीरसे सौवीरके कषाये च त्रिवृतो बिल्वकस्य च

tatra ślokāḥ-- drākṣārase surāsīdhvordadhni cāmalakīrase sauvīrake kaṣāye ca trivṛto bilvakasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेहेऽरिष्टे घृते द्वे च योगा द्वादश कीर्तिताः चतुरङ्गुलकल्पेऽस्मिन् सुकुमाराः सुखोदयाः

lehe'riṣṭe ghṛte dve ca yogā dvādaśa kīrtitāḥ caturaṅgulakalpe'smin sukumārāḥ sukhodayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.