Library·Caraka-saṃhitā (the text alone)·8·8.2·8.2.12

Caraka-saṃhitā (the text alone) 8.2.12

CS 8.2.12

तत्र सुभगस्य सुकुमारोक्तो दोषः स्यात् क्षतगुदस्य क्षते गुदे प्राणोपरोधकरीं रुजां जनयेत् मुक्तनालमतिप्रवृत्त्या हन्यात् अधोभागरक्तपित्तिनं तद्वत् विलङ्घितदुर्बलेन्द्रियाल्पाग्निनिरूढा औषधवेगं न सहेरन् कामादिव्यग्रमनसो न प्रवर्तते कृच्छ्रेण वा प्रवर्तमानमयोगदोषान् कुर्यात् अजिर्णिन आमदोषः स्यात् नवज्वरिणोऽविपक्वान् दोषान् न निर्हरेद् वातमेव च कोपयेत् मदात्यथितस्य मद्यक्षीणे देहे वायुः प्राणोपरोधं कुर्यात् आध्मातस्याधमतो वा पुरीषकोष्ठे निचितो वायुर्विसर्पन् सहसाऽऽनाहं तीव्रतरं मरणं वा जनयेत् शल्यार्दिताभिहतयोः क्षते वायुराश्रितो जीवितं हिंस्यात् अतिस्निग्धस्यातियोगभयं भवेत् रूक्षस्य वायुरङ्गप्रग्रहं कुर्यात् दारुणकोष्ठस्य विरेचनोद्धता दोषा हृच्छूलपर्वभेदानाहाङ्गमर्दच्छर्दिमूर्च्छाक्लमाञ्जनयित्वा प्राणान् हन्युः क्षतादीनां गर्भिण्यन्तानां छर्दनोक्तो दोषः स्यात् तस्मादेते न विरेच्याः

tatra subhagasya sukumārokto doṣaḥ syāt kṣatagudasya kṣate gude prāṇoparodhakarīṃ rujāṃ janayet muktanālamatipravṛttyā hanyāt adhobhāgaraktapittinaṃ tadvat vilaṅghitadurbalendriyālpāgninirūḍhā auṣadhavegaṃ na saheran kāmādivyagramanaso na pravartate kṛcchreṇa vā pravartamānamayogadoṣān kuryāt ajirṇina āmadoṣaḥ syāt navajvariṇo'vipakvān doṣān na nirhared vātameva ca kopayet madātyathitasya madyakṣīṇe dehe vāyuḥ prāṇoparodhaṃ kuryāt ādhmātasyādhamato vā purīṣakoṣṭhe nicito vāyurvisarpan sahasā''nāhaṃ tīvrataraṃ maraṇaṃ vā janayet śalyārditābhihatayoḥ kṣate vāyurāśrito jīvitaṃ hiṃsyāt atisnigdhasyātiyogabhayaṃ bhavet rūkṣasya vāyuraṅgapragrahaṃ kuryāt dāruṇakoṣṭhasya virecanoddhatā doṣā hṛcchūlaparvabhedānāhāṅgamardacchardimūrcchāklamāñjanayitvā prāṇān hanyuḥ kṣatādīnāṃ garbhiṇyantānāṃ chardanokto doṣaḥ syāt tasmādete na virecyāḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/CS/8.2.12

Cite as: Caraka-saṃhitā (the text alone) 8.2.12, in HREEM (hreem.cc/library/CS/8.2.12), after Digital Corpus of Sanskrit: Carakasaṃhitā, Sthānas 1–5 (sūtra, nidāna, vimāna, śārīra, indriya) whole and of….

Edition, numbering and licence

Digital Corpus of Sanskrit: Carakasaṃhitā — Sthānas 1–5 (sūtra, nidāna, vimāna, śārīra, indriya) whole and of the cikitsā (6) chapters 1–5, 22, 23 and 30, from the Digital Corpus of Sanskrit; kalpa (7) and siddhi (8) from Sanskrit Wikisource. Cikitsā 6–21 and 24–29 are not held. Reference = sthāna.adhyāya.verse; the first two chapters of the cikitsā are in four quarters each (6.1.3.12 = chapter 1, quarter 3, verse 12). | Kalpa and siddhi: Sanskrit Wikisource, चरकसंहिता (see content/wikisource-import-report.md).

Digital Corpus of Sanskrit (Oliver Hellwig, 2010–2021), CC BY 4.0 — https://github.com/OliverHellwig/sanskrit. Text as typed there from the printed edition; Devanagari generated mechanically from its IAST. | Sthānas 7–8: Sanskrit Wikisource, public-domain text, page markup CC BY-SA 4.0.

More about this text