Library·Caraka-saṃhitā (the text alone)·8·8.2·8.2.15

Caraka-saṃhitā (the text alone) 8.2.15

CS 8.2.15

तत्राजीर्ण्यतिस्निग्धपीतस्नेहानां दूष्योदरं मूर्च्छा श्ववथुर्वा स्यात् उत्क्लिष्टदोषमन्दाग्न्योररोचकस्तीव्रः यानक्लान्तस्य क्षोभव्यापन्नो बस्तिराशु देहं शोषयेत् अतिदुर्बलक्षुत्तृष्णाश्रमार्तानां पूर्वोक्तो दोषः स्यात् अतिकृशस्य कार्श्यं पुनर्जनयेत् भुक्तभक्तपीतोदकयोरुत्क्लिश्योर्ध्वमधो वा वायुर्बस्तिमुत्क्षिप्य क्षिप्रं घोरान् विकाराञ्जनयेत् वमितविरिक्तयोस्तु रूक्षं शरीरं निरूहः क्षतं क्षार इव दहेत् कृतनस्तःकर्मणो विभ्रंशं भृशसंरुद्धस्रोतसः कुर्यात् क्रुद्धभीतयोर्बस्तिरूर्ध्वमुपप्लवेत् मत्तमूर्च्छितयोर्भृशं विचलितायां संज्ञायां चित्तोपघाताद् व्यापत् स्यात् प्रसक्तच्छर्दिर्निष्ठीविकाश्वासकासहिक्कार्तानामूर्ध्वीभूतो वायुरूर्ध्वं बस्तिं नयेत् बद्धच्छिद्रोदकोदराध्मानार्तानां भृशतरमाध्याप्य बस्तिः प्राणान् हिंस्यात् अलसकविसूचिकामप्रजातामातिसारिणामामकृतो दोषः स्यात् मधुमेहकुष्ठिनोर्व्याधेः पुनर्वृद्धिः तस्मादेते नास्थाप्याः

tatrājīrṇyatisnigdhapītasnehānāṃ dūṣyodaraṃ mūrcchā śvavathurvā syāt utkliṣṭadoṣamandāgnyorarocakastīvraḥ yānaklāntasya kṣobhavyāpanno bastirāśu dehaṃ śoṣayet atidurbalakṣuttṛṣṇāśramārtānāṃ pūrvokto doṣaḥ syāt atikṛśasya kārśyaṃ punarjanayet bhuktabhaktapītodakayorutkliśyordhvamadho vā vāyurbastimutkṣipya kṣipraṃ ghorān vikārāñjanayet vamitaviriktayostu rūkṣaṃ śarīraṃ nirūhaḥ kṣataṃ kṣāra iva dahet kṛtanastaḥkarmaṇo vibhraṃśaṃ bhṛśasaṃruddhasrotasaḥ kuryāt kruddhabhītayorbastirūrdhvamupaplavet mattamūrcchitayorbhṛśaṃ vicalitāyāṃ saṃjñāyāṃ cittopaghātād vyāpat syāt prasaktacchardirniṣṭhīvikāśvāsakāsahikkārtānāmūrdhvībhūto vāyurūrdhvaṃ bastiṃ nayet baddhacchidrodakodarādhmānārtānāṃ bhṛśataramādhyāpya bastiḥ prāṇān hiṃsyāt alasakavisūcikāmaprajātāmātisāriṇāmāmakṛto doṣaḥ syāt madhumehakuṣṭhinorvyādheḥ punarvṛddhiḥ tasmādete nāsthāpyāḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/CS/8.2.15

Cite as: Caraka-saṃhitā (the text alone) 8.2.15, in HREEM (hreem.cc/library/CS/8.2.15), after Digital Corpus of Sanskrit: Carakasaṃhitā, Sthānas 1–5 (sūtra, nidāna, vimāna, śārīra, indriya) whole and of….

Edition, numbering and licence

Digital Corpus of Sanskrit: Carakasaṃhitā — Sthānas 1–5 (sūtra, nidāna, vimāna, śārīra, indriya) whole and of the cikitsā (6) chapters 1–5, 22, 23 and 30, from the Digital Corpus of Sanskrit; kalpa (7) and siddhi (8) from Sanskrit Wikisource. Cikitsā 6–21 and 24–29 are not held. Reference = sthāna.adhyāya.verse; the first two chapters of the cikitsā are in four quarters each (6.1.3.12 = chapter 1, quarter 3, verse 12). | Kalpa and siddhi: Sanskrit Wikisource, चरकसंहिता (see content/wikisource-import-report.md).

Digital Corpus of Sanskrit (Oliver Hellwig, 2010–2021), CC BY 4.0 — https://github.com/OliverHellwig/sanskrit. Text as typed there from the printed edition; Devanagari generated mechanically from its IAST. | Sthānas 7–8: Sanskrit Wikisource, public-domain text, page markup CC BY-SA 4.0.

More about this text