तत्तत्रैव साध्वसाधुविवेककरण उताप्याहुः-साम्नैनं राजानं सामन्तं चोपागादुपगतवान् ।
tattatraiva sādhvasādhuvivekakaraṇa utāpyāhuḥ-sāmnainaṃ rājānaṃ sāmantaṃ copāgādupagatavān /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Chandogya-Upanisad (Chandogyopanisad) with commentary·2
Chandogya-Upanisad (Chandogyopanisad) with commentary 2
अथोताप्याहुः स्वसंवेद्यं साम नो ऽस्माकं बतेत्यनुकम्पयतः संवृत्तमित्याहुः ।
athotāpyāhuḥ svasaṃvedyaṃ sāma no 'smākaṃ batetyanukampayataḥ saṃvṛttamityāhuḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः स यः कश्चित्साधु सामेति साधुगुणवत्सामेत्युपास्ते समस्तं साम साधुगुणवद्विद्वांस्तस्यैतत्फलमभ्याशो ह क्षिप्रं ह;यदिति क्रियाविशेषणार्थमेनमुपासकं साधवः शोभना धर्माः श्रुतिस्मृत्यविरुद्धा आ च गच्छेयुरागच्छेयुश्च न केवलमागच्छेयुरुप च नमेयुरुपनमेयुश्च भोग्यत्वेनोपतिष्ठेयुरित्यर्थः ॥४॥
ataḥ sa yaḥ kaścitsādhu sāmeti sādhuguṇavatsāmetyupāste samastaṃ sāma sādhuguṇavadvidvāṃstasyaitatphalamabhyāśo ha kṣipraṃ ha;yaditi kriyāviśeṣaṇārthamenamupāsakaṃ sādhavaḥ śobhanā dharmāḥ śrutismṛtyaviruddhā ā ca gaccheyurāgaccheyuśca na kevalamāgaccheyurupa ca nameyurupanameyuśca bhogyatvenopatiṣṭheyurityarthaḥ //4//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कानि पुनस्तानि साधुदृष्टिविशिष्टानि समस्तानि सामान्युपास्यानीति ।
kāni punastāni sādhudṛṣṭiviśiṣṭāni samastāni sāmānyupāsyānīti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाऽवृत्तेष्ववाङ्मुखेषु पञ्चविधमुच्यते सामोपासनम् ।
athā'vṛtteṣvavāṅmukheṣu pañcavidhamucyate sāmopāsanam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपासनफलं-कल्पन्ते समर्था भवन्ति हास्मै लोका ऊर्ध्वाश्चाऽवृत्ताश्च गत्यागतिविशिष्टा भोग्यत्वेन व्यवतिष्ठन्त इत्यर्थः ।
upāsanaphalaṃ-kalpante samarthā bhavanti hāsmai lokā ūrdhvāścā'vṛttāśca gatyāgativiśiṣṭā bhogyatvena vyavatiṣṭhanta ityarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृष्टौ पञ्चविधं सामोपासीत ।
vṛṣṭau pañcavidhaṃ sāmopāsīta /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्गृह्णाति तन्निधनम् ।
udgṛhṇāti tannidhanam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वास्वप्सु पञ्चविधं सामोपासीत ।
sarvāsvapsu pañcavidhaṃ sāmopāsīta /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हाप्सु प्रैति ।
na hāpsu praiti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॠतुषु पञ्चविधं सामोपासीत ।
ṝtuṣu pañcavidhaṃ sāmopāsīta /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलं-कल्पन्ते ह ऋतुव्यवस्थानुरूपं भोग्यत्वेनास्मा उपासकायर्तवः ।
phalaṃ-kalpante ha ṛtuvyavasthānurūpaṃ bhogyatvenāsmā upāsakāyartavaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशुषु पञ्चविधं सामोपासीत ।
paśuṣu pañcavidhaṃ sāmopāsīta /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलं-भवन्ति हास्य पशवः पशुमान्भवति ।
phalaṃ-bhavanti hāsya paśavaḥ paśumānbhavati /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणेषु पञ्चविधं परोवरीयः सामोपासीत ।
prāṇeṣu pañcavidhaṃ parovarīyaḥ sāmopāsīta /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्दृष्ट्या विशिष्टं यः परोवरीयः सामोपास्ते परोवरीयो हास्य जीवनं भवतीत्युक्तार्थम् ।
etaddṛṣṭyā viśiṣṭaṃ yaḥ parovarīyaḥ sāmopāste parovarīyo hāsya jīvanaṃ bhavatītyuktārtham /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानन्तरं सप्तविधस्य समस्तस्य साम्न उपासनं साध्विदमारभ्यते ।
athānantaraṃ saptavidhasya samastasya sāmna upāsanaṃ sādhvidamārabhyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदुदिति स उद्गीथः ।
yaduditi sa udgīthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुग्धे ऽस्मा इत्याद्युक्तार्थम् ॥३॥
dugdhe 'smā ityādyuktārtham //3//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवयवमात्रे साम्न्यादित्यदृष्टिः पञ्चविधेषूक्ता प्रथमे चाध्याये ।
avayavamātre sāmnyādityadṛṣṭiḥ pañcavidheṣūktā prathame cādhyāye /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्नादित्ये ऽवयवविभागश इमानि वक्ष्यमाणानि सर्वामि भूतान्यन्वायत्तान्यनुगतान्यादित्यमुपजीव्यत्वेनेति विद्यात् ।
tasminnāditye 'vayavavibhāgaśa imāni vakṣyamāṇāni sarvāmi bhūtānyanvāyattānyanugatānyādityamupajīvyatveneti vidyāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यत्प्रथमोदिते सवितृरूपं तदस्याऽदित्याख्यास्य साम्नः स प्रस्तावस्तदस्य मनुष्या अन्वायत्ताः पूर्ववत् ।
atha yatprathamodite savitṛrūpaṃ tadasyā'dityākhyāsya sāmnaḥ sa prastāvastadasya manuṣyā anvāyattāḥ pūrvavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यत्सङ्गववेलायां गवां रश्मीनां सङ्गमनं सङ्गमो यस्यां वेलायां, गवां वा वत्सैः सा सङ्गववेला तस्मिन्काले यत्सावित्रं रूपं स आदिर्भक्तिविशेष ओङ्कारस्तदस्य वयांसि पक्षिणो ऽन्वायत्तानि ।
atha yatsaṅgavavelāyāṃ gavāṃ raśmīnāṃ saṅgamanaṃ saṅgamo yasyāṃ velāyāṃ, gavāṃ vā vatsaiḥ sā saṅgavavelā tasminkāle yatsāvitraṃ rūpaṃ sa ādirbhaktiviśeṣa oṅkārastadasya vayāṃsi pakṣiṇo 'nvāyattāni /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यत्सम्प्रति मध्यन्दिन ऋजुमध्यन्दिन इत्यर्थः ।
atha yatsamprati madhyandina ṛjumadhyandina ityarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदूर्ध्वं मध्यन्दिनात्प्रागपराह्नाद्यद्रूपं सवितुः स प्रतिहारस्तदस्य गर्भा अन्वायत्ताः ।
atha yadūrdhvaṃ madhyandinātprāgaparāhnādyadrūpaṃ savituḥ sa pratihārastadasya garbhā anvāyattāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदूर्ध्वमपराह्नात्प्रागस्तमयात्स उपद्रवस्तदस्याऽरण्याः पश्वो ऽन्वायत्ताः ।
atha yadūrdhvamaparāhnātprāgastamayātsa upadravastadasyā'raṇyāḥ paśvo 'nvāyattāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यत्प्रथमास्तमिते ऽदर्शनं जिगमिषति सवितरि तन्निधनं तदस्य पितरो ऽन्वायत्तास्तस्मात्तान्निदधति पितृपितामहप्रपितामहरूपेण दर्भेषु निक्षिपन्ति तांस्तदर्थं पिण्डान्वा स्थापयन्ति ।
atha yatprathamāstamite 'darśanaṃ jigamiṣati savitari tannidhanaṃ tadasya pitaro 'nvāyattāstasmāttānnidadhati pitṛpitāmahaprapitāmaharūpeṇa darbheṣu nikṣipanti tāṃstadarthaṃ piṇḍānvā sthāpayanti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युरादित्यः अहोरात्रादिकालेन जगतः प्रमापयितृत्वात् ।
mṛtyurādityaḥ ahorātrādikālena jagataḥ pramāpayitṛtvāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदिरिति द्व्यक्षरं, सप्तविधस्य साम्नः संख्यापूरण ओङ्कार आदिरित्युच्यते ।
ādiriti dvyakṣaraṃ, saptavidhasya sāmnaḥ saṃkhyāpūraṇa oṅkāra ādirityucyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्गीथ इति त्र्यक्षरमुपद्रव इति चतुरक्षरं त्रिभिस्रिभिः समं भवत्यक्षरमतिशिष्यते ऽतिरिच्यते ।
udgītha iti tryakṣaramupadrava iti caturakṣaraṃ tribhisribhiḥ samaṃ bhavatyakṣaramatiśiṣ.yate 'tiricyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निधनमिति त्र्यक्षरं तत्सममेव भवति ।
nidhanamiti tryakṣaraṃ tatsamameva bhavati /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैकविंशत्यक्षरसंख्ययाऽदित्यमाप्नोति मृत्युम् ।
tatraikaviṃśatyakṣarasaṃkhyayā'dityamāpnoti mṛtyum /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तस्यैव पिण्डितार्थमाह-एकविंशतिसंख्ययाऽदित्यस्य जयमाप्नोति परो हास्यैवंविद आदित्यजयान्मृत्युगोचरात्परो जयो भवति द्वाविंशत्यक्षरसंख्ययेत्यर्थः ।
uktasyaiva piṇḍitārthamāha-ekaviṃśatisaṃkhyayā'dityasya jayamāpnoti paro hāsyaivaṃvida ādityajayānmṛtyugocarātparo jayo bhavati dvāviṃśatyakṣarasaṃkhyayetyarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना नामग्रहणं पञ्चविधस्य सप्तविधस्य च साम्न उपासनमुक्तम् ।
vinā nāmagrahaṇaṃ pañcavidhasya saptavidhasya ca sāmna upāsanamuktam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स य एवमेतद्गायत्रं प्राणेषु प्रोतं वेद प्राणी भवति ।
sa ya evametadgāyatraṃ prāṇeṣu protaṃ veda prāṇī bhavati /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिमन्थति स हिङ्कारः प्राथम्यात् ।
abhimanthati sa hiṅkāraḥ prāthamyāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स य इत्यादि पूर्ववत् ।
sa ya ityādi pūrvavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपमन्त्रयते सङ्केतं करोति प्राथम्यात्स हिङ्कारः ।
upamantrayate saṅketaṃ karoti prāthamyātsa hiṅkāraḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स य इत्यादि पूर्ववत् ।
sa ya ityādi pūrvavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्यन्सविता स हिङ्कारः प्राथम्याद्दर्शनस्य ।
udyansavitā sa hiṅkāraḥ prāthamyāddarśanasya /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स य इत्यादि पूर्ववत् ।
sa ya ityādi pūrvavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्राण्यब्भरणात्, मेघ उदकसेक्तृत्वात् ।
abhrāṇyabbharaṇāt, megha udakasektṛtvāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरूपांश्च सुरूपांश्चाजाविप्रभृतीन्पशूनवरुन्धे प्राप्नोतीत्यर्थः ।
virūpāṃśca surūpāṃścājāviprabhṛtīnpaśūnavarundhe prāpnotītyarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसन्तो हिंङ्कारः प्राथम्यात् ।
vasanto hiṃṅkāraḥ prāthamyāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्वैराजमृतुषु प्रोतं वेद विराजति ऋतुवद्यथर्तव आर्तवैर्धर्मैर्विराजन्त एवं प्रजादिभिर्विद्वानित्युक्तमन्यत् ।
etadvairājamṛtuṣu protaṃ veda virājati ṛtuvadyathartava ārtavairdharmairvirājanta evaṃ prajādibhirvidvānityuktamanyat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिवी हिङ्कार इत्यादि पूर्ववत् ।
pṛthivī hiṅkāra ityādi pūrvavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकी भवति लोकफलेन युज्यत इत्यर्तः ।
lokī bhavati lokaphalena yujyata ityartaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजा हिङ्कार इत्यादि पूर्ववत् ।
ajā hiṅkāra ityādi pūrvavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशून्न निन्देत्तद्व्रतम् ॥२॥
paśūnna nindettadvratam //2//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोम हिङ्कारो देहावयवानां प्राथम्यात् ।
loma hiṅkāro dehāvayavānāṃ prāthamyāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गी भवति समग्राङ्गो भवतीत्यर्थः ।
aṅgī bhavati samagrāṅgo bhavatītyarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निर्हिङ्कारः प्रथमस्थानत्वात् ।
agnirhiṅkāraḥ prathamasthānatvāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्वत्फलम्-एतासामेवाग्न्यादीनां देवतानां सलोकतां समानलोकतां सार्ष्टितां समानर्द्धित्वं सायुज्यं समुग्भावमेकदेहदेहित्वमित्येतत् ।
vidvatphalam-etāsāmevāgnyādīnāṃ devatānāṃ salokatāṃ samānalokatāṃ sārṣṭitāṃ samānarddhitvaṃ sāyujyaṃ samugbhāvamekadehadehitvamityetat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयी विद्या हिङ्कारः ।
trayī vidyā hiṅkāraḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वविषयसामविदः फलं-सर्वं ह भवति सर्वेश्वरो भवतीत्यर्थः ।
sarvaviṣayasāmavidaḥ phalaṃ-sarvaṃ ha bhavati sarveśvaro bhavatītyarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेतस्मिन्नर्थ एष श्लोको मन्त्रो ऽप्यस्ति ।
tadetasminnartha eṣa śloko mantro 'pyasti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तद्यथोक्तं सर्वात्मकं साम वेद स वेद सर्वं;स सर्वज्ञो भवतीत्यर्थः ।
yastadyathoktaṃ sarvātmakaṃ sāma veda sa veda sarvaṃ;sa sarvajño bhavatītyarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामोपासनप्रसङ्गेन गानविशेषादिसम्पदुद्गातुरुपदिश्यते ।
sāmopāsanaprasaṅgena gānaviśeṣādisampadudgāturupadiśyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृतत्वं देवेभ्य आगायानि साधयानि ।
amṛtatvaṃ devebhya āgāyāni sādhayāni /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे स्वरा अकारादय इन्द्रस्य बलकर्मणः प्राणस्याऽत्मानो देहावयवस्थानीयाः सर्व ऊष्माणः शषसहादयः प्रजापतेर्विराजः कश्यपस्य वाऽत्मानः ।
sarve svarā akārādaya indrasya balakarmaṇaḥ prāṇasyā'tmāno dehāvayavasthānīyāḥ sarva ūṣmāṇaḥ śaṣasahādayaḥ prajāpatervirājaḥ kaśyapasya vā'tmānaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद्येनमूष्मसु तथैवोपालभेत प्रजापतिं शरणं प्रपन्नो ऽभूवं स त्वा प्रतिपेक्ष्यति सञ्चूर्णयिष्यतीत्येनं ब्रूयात् ।
atha yadyenamūṣmasu tathaivopālabheta prajāpatiṃ śaraṇaṃ prapanno 'bhūvaṃ sa tvā pratipekṣyati sañcūrṇayiṣyatītyenaṃ brūyāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत इन्द्राद्यात्मानः स्वरादयो ऽतः सर्वे स्वरा घोषवन्तो बलवन्तो वक्तव्याः ।
yata indrādyātmānaḥ svarādayo 'taḥ sarve svarā ghoṣavanto balavanto vaktavyāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ओङ्कारस्योपासनविध्यर्थं त्रयो धर्मस्कन्धा इत्याद्यारभ्यते ।
oṅkārasyopāsanavidhyarthaṃ trayo dharmaskandhā ityādyārabhyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्संस्थो ऽमृतत्वमेति तन्निरूपणार्थमाह -प्रजापतिर्विराट् कश्यपो वा लोकानुद्दिश्य तेषु सारजिघृक्षयाभ्यत पदभितापं कृतवान्ध्यानं तपः कृतवानित्यर्थः ।
yatsaṃstho 'mṛtatvameti tannirūpaṇārthamāha -prajāpatirvirāṭ kaśyapo vā lokānuddiśya teṣu sārajighṛkṣayābhyata padabhitāpaṃ kṛtavāndhyānaṃ tapaḥ kṛtavānityarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्यक्षराण्यभ्यतपत्तेभ्यो ऽभितप्तेभ्य ओङ्कारः सम्प्रास्रवत्तद्ब्रह्म, कीदृशमित्याह-तद्यथा शङ्कुना पर्णनालेन सर्वाणि पर्णानि पत्रावयवजातानि सन्तृण्णानि निविद्धानि व्याप्तानीत्यर्थः ।
tānyakṣarāṇyabhyatapattebhyo 'bhitaptebhya oṅkāraḥ samprāsravattadbrahma, kīdṛśamityāha-tadyathā śaṅkunā parṇanālena sarvāṇi parṇāni patrāvayavajātāni santṛṇṇāni nividdhāni vyāptānītyarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामोपासनप्रसङ्गेन कर्मगुणभूतत्वान्निवर्त्योङ्कारं परमात्मप्रतीकत्वादमृतत्वहेतुत्वेन महीकृत्य प्रकृतस्यैव यज्ञस्याङ्गभूतानि सामहोममन्त्रोत्थानान्युपदिदिक्षन्नाह-ब्रह्मवादिनो वदन्ति यत्प्रातःसवनं तद्वसूनाम् ।
sāmopāsanaprasaṅgena karmaguṇabhūtatvānnivartyoṅkāraṃ paramātmapratīkatvādamṛtatvahetutvena mahīkṛtya prakṛtasyaiva yajñasyāṅgabhūtāni sāmahomamantrotthānānyupadidikṣannāha-brahmavādino vadanti yatprātaḥsavanaṃ tadvasūnām /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः क्व तर्हि यजमानस्य लोको यदर्थं यजते ।
ataḥ kva tarhi yajamānasya loko yadarthaṃ yajate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तद्वेद्यमित्याह-पुरा पूर्वं प्रातरनुवाकस्य शस्रस्य प्रारम्भाज्जघनेन गार्हपत्यस्य पश्चादुदङ्मुखः सन्नुपविश्य स वासवं वसुदैवत्यं सामाभिगायति ॥३ ॥
kiṃ tadvedyamityāha-purā pūrvaṃ prātaranuvākasya śasrasya prārambhājjaghanena gārhapatyasya paścādudaṅmukhaḥ sannupaviśya sa vāsavaṃ vasudaivatyaṃ sāmābhigāyati //3 //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकद्वारमस्य पृथिवीलोकस्य प्राप्तये द्वारमपावृणु हे ऽग्ने तेन द्वारेण पश्येम त्वा त्वां राज्यायेति ॥४ ॥
lokadvāramasya pṛthivīlokasya prāptaye dvāramapāvṛṇu he 'gne tena dvāreṇa paśyema tvā tvāṃ rājyāyeti //4 //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानन्तरं जुहोत्यनेन मन्त्रेण नमो ऽग्नये प्रह्वीभूतास्तुभ्यं वयं पृथिवीक्षिते पृथिवीनिवासाय लोकक्षिते पृथिवीलोकनिवासायेत्यर्थः ।
athānantaraṃ juhotyanena mantreṇa namo 'gnaye prahvībhūtāstubhyaṃ vayaṃ pṛthivīkṣite pṛthivīnivāsāya lokakṣite pṛthivīlokanivāsāyetyarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रास्मिंल्लोके यजमानो ऽहमायुषः परस्तादूर्ध्वं मृतः सन्नित्यर्थः ।
atrāsmiṃlloke yajamāno 'hamāyuṣaḥ parastādūrdhvaṃ mṛtaḥ sannityarthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाऽग्नीध्रीयस्य दक्षिणाग्नेर्जघनेनोदङ्मुख उपविश्य स रौद्रं सामाभिगायति यजमानो रुद्रदैवत्यंवैराज्याय ॥७-८ ॥
tathā'gnīdhrīyasya dakṣiṇāgnerjaghanenodaṅmukha upaviśya sa raudraṃ sāmābhigāyati yajamāno rudradaivatyaṃvairājyāya //7-8 //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तरिक्षक्षित इत्यादि समानम् ॥९॥
antarikṣakṣita ityādi samānam //9//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाऽहवनीयस्योदङ्मुख उपविश्य स आदित्यदैवत्यमादित्यं वैश्वदेवं च सामाभिगायति क्रमेण स्वाराज्याय साम्राज्याय ॥११-१३ ॥
tathā'havanīyasyodaṅmukha upaviśya sa ādityadaivatyamādityaṃ vaiśvadevaṃ ca sāmābhigāyati krameṇa svārājyāya sāmrājyāya //11-13 //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिविक्षिद्भ्य इत्येवमादि समानमन्यत् ।
divikṣidbhya ityevamādi samānamanyat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष ह वै यजमान एवंवित् यथोक्तस्य सामादेर्विद्वान्यज्ञस्य मात्रां यज्ञयाथात्म्यं वेद यथोक्तम् ।
eṣa ha vai yajamāna evaṃvit yathoktasya sāmādervidvānyajñasya mātrāṃ yajñayāthātmyaṃ veda yathoktam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.