उपक्रमगाथाः । एवं श्रुणित्व चरिभूमिमुत्तमां बोधिसत्त्वविषये अचिन्तियाम् । हर्षित जिनसुताः सगौरवाः पुष्पमेघ नभतः प्रमुञ्चिषुः
upakramagāthāḥ / evaṃ śruṇitva caribhūmimuttamāṃ bodhisattvaviṣaye acintiyām / harṣita jinasutāḥ sagauravāḥ puṣpamegha nabhataḥ pramuñciṣuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु साधु गिरिसारसाकय (?) देशितो विदुन शीलसंवरः । सर्वसत्त्वकरुणाय आशयो भूमिश्रेष्ठ द्वितियाय गोचरः
sādhu sādhu girisārasākaya (?) deśito viduna śīlasaṃvaraḥ / sarvasattvakaruṇāya āśayo bhūmiśreṣṭha dvitiyāya gocaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूततत्त्व वितथामनन्यथा बोधिससत्त्वचरणं मनोरमम् । सर्वलोकहितशौख्यचिन्तना देशितं तु परमप्रभास्वरम्
bhūtatattva vitathāmananyathā bodhisasattvacaraṇaṃ manoramam / sarvalokahitaśaukhyacintanā deśitaṃ tu paramaprabhāsvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयु भूयु नरदेवपूजितां भूमिश्रेष्ठ तृतियामुदाहर । धर्मज्ञानक्रियमुक्ति सूचय यादृशो ऽनुभव तादृ(शो) गोचरः
bhūyu bhūyu naradevapūjitāṃ bhūmiśreṣṭha tṛtiyāmudāhara / dharmajñānakriyamukti sūcaya yādṛśo 'nubhava tādṛ(śo) gocaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानशीलचरणं महर्षिणां क्षान्तिवीर्यशमप्रज्ञुपायताम् । मैत्रश्रेष्ठ करुणाय मार्गणं भाषध्वं जिनचरीविशोधनम्
dānaśīlacaraṇaṃ maharṣiṇāṃ kṣāntivīryaśamaprajñupāyatām / maitraśreṣṭha karuṇāya mārgaṇaṃ bhāṣadhvaṃ jinacarīviśodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तिचन्द्र उवाच वज्रगर्भविशारदम् । तृतीया संक्रमन्तानामाशयं भण सूरण
vimukticandra uvāca vajragarbhaviśāradam / tṛtīyā saṃkramantānāmāśayaṃ bhaṇa sūraṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंहारगाथाः । ते शुद्ध-आशय गुणाकर तीक्ष्णचित्ता निर्विण्ण रागविगता अनिवर्तियाश्च । दृढचित्त तप्तधृतियुक्ति उदारवेगा माहात्म्यताशयविदू तृतियाक्रमन्ति
upasaṃhāragāthāḥ / te śuddha-āśaya guṇākara tīkṣṇacittā nirviṇṇa rāgavigatā anivartiyāśca / dṛḍhacitta taptadhṛtiyukti udāravegā māhātmyatāśayavidū tṛtiyākramanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र स्थिता विदु प्रभाकरिभूमिदेशे दुःखं अनित्यमशुचिं च प्रलोपधर्मम् । अचिरस्थिताक क्षणिकं च निरोधकं च विचिनन्ति संस्कृतगतीकमनागतीकम्
atra sthitā vidu prabhākaribhūmideśe duḥkhaṃ anityamaśuciṃ ca pralopadharmam / acirasthitāka kṣaṇikaṃ ca nirodhakaṃ ca vicinanti saṃskṛtagatīkamanāgatīkam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते रोगभूतसहशोकपरदेवनं च सोपायसं च प्रिय अप्रियतानुबद्धम् । दुःखदौर्मनस्यनिलयं ज्वलिताग्निकल्पं पश्यन्ति संस्कृतमनन्त समुज्ज्वलन्ति
te rogabhūtasahaśokaparadevanaṃ ca sopāyasaṃ ca priya apriyatānubaddham / duḥkhadaurmanasyanilayaṃ jvalitāgnikalpaṃ paśyanti saṃskṛtamananta samujjvalanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्विग्न सर्व त्रिभवे अनपेक्षचित्ता ज्ञानाभिलाष सुगतानमनन्यबुद्धिः । अविचिन्तियं अतुलियं असमन्तपारं संपश्यते निरुपताप जिनान ज्ञानम्
udvigna sarva tribhave anapekṣacittā jñānābhilāṣa sugatānamananyabuddhiḥ / avicintiyaṃ atuliyaṃ asamantapāraṃ saṃpaśyate nirupatāpa jināna jñānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते बुद्धज्ञान निरुपद्रवमीक्षमाणा अत्राण नाथरहिता व्रजते चरन्ति । नित्यं दरिद्र त्रिभिरग्निभि संप्रदीप्ता भवचारके दुखशतैर्विनिबद्धचित्ताः
te buddhajñāna nirupadravamīkṣamāṇā atrāṇa nātharahitā vrajate caranti / nityaṃ daridra tribhiragnibhi saṃpradīptā bhavacārake dukhaśatairvinibaddhacittāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशावृताश्च अविलोकन छन्दहीनाः सुगतान धर्मरतनानुप्रनष्ट बालाः । संसारस्रोत-अनुवाहिन मोक्षत्रस्ता मे त्रायितव्य दृढ वीर्य समारभन्ते
kleśāvṛtāśca avilokana chandahīnāḥ sugatāna dharmaratanānupranaṣṭa bālāḥ / saṃsārasrota-anuvāhina mokṣatrastā me trāyitavya dṛḍha vīrya samārabhante
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानाभिलाष अनपेक्ष जगार्थचारी व्युपरीक्षते कतम हेतु जगस्य मोक्षे । नान्यत्र नावरणज्ञान तथागतानां ज्ञानं च प्रज्ञप्रभवं सुगताननन्तम्
jñānābhilāṣa anapekṣa jagārthacārī vyuparīkṣate katama hetu jagasya mokṣe / nānyatra nāvaraṇajñāna tathāgatānāṃ jñānaṃ ca prajñaprabhavaṃ sugatānanantam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञा श्रुतात्तु इति चिन्तयि बोधिसत्त्वो ज्ञात्वा तमारभति वीर्य श्रुतार्थचारी । रात्रिंदिवं श्रवणहेतु अनन्यकर्मा अर्थार्थिको भवति धर्मपरायणश्च
prajñā śrutāttu iti cintayi bodhisattvo jñātvā tamārabhati vīrya śrutārthacārī / rātriṃdivaṃ śravaṇahetu ananyakarmā arthārthiko bhavati dharmaparāyaṇaśca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिमुक्तिरत्ननिलयान् प्रियबान्धवांश्च राज्यं अनन्त विविधान् पुर स्थानश्रेष्ठान् । भार्यासुतांश्च परिवार मनोनुकूलान् अनपेक्षचित्तु त्यजते विदु धर्महेतोः
maṇimuktiratnanilayān priyabāndhavāṃśca rājyaṃ ananta vividhān pura sthānaśreṣṭhān / bhāryāsutāṃśca parivāra manonukūlān anapekṣacittu tyajate vidu dharmahetoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिर हस्तपाद नयन स्वकमात्ममांसं जिह्वा च दंष्ट्र श्रव नासिक शोणितं च । हृदयं तुपाद्य प्रिय मज्ज परित्यजन्ति ना दुष्करेतमथ दुष्कर यच्छृणोति
śira hastapāda nayana svakamātmamāṃsaṃ jihvā ca daṃṣṭra śrava nāsika śoṇitaṃ ca / hṛdayaṃ tupādya priya majja parityajanti nā duṣkaretamatha duṣkara yacchṛṇoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि कश्चिदेनमुपगम्य वदेय्य एवं यदि अग्निगर्भ प्रपते ज्वलितापि घोरम् । प्रापिष्य धर्मरतनं सुगतोपनीतं श्रुत्वा अदीनमनसः प्रपते गुणार्थी
yadi kaścidenamupagamya vadeyya evaṃ yadi agnigarbha prapate jvalitāpi ghoram / prāpiṣya dharmaratanaṃ sugatopanītaṃ śrutvā adīnamanasaḥ prapate guṇārthī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्य धर्मपद अर्थ सुमेरुमूर्ध्ना त्रिसहस्र अग्निरुचितं अपि ब्रह्मलोकात् । सूदूर्लभा इमि जिनस्य उदारबोधिः ये मानुष्येण सुख लभ्यति एवरूपम्
ekasya dharmapada artha sumerumūrdhnā trisahasra agnirucitaṃ api brahmalokāt / sūdūrlabhā imi jinasya udārabodhiḥ ye mānuṣyeṇa sukha labhyati evarūpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत्तरेण पवरर्षिण ज्ञानलाभस्तावत्तरं दुखमवीचिकमुत्सह्यमि । किं वा पुनर्विविधमानुषदुःखस्कन्धं हन्ताभ्युपेमि वरधर्मिपदार्थिदुःखम्
yāvattareṇa pavararṣiṇa jñānalābhastāvattaraṃ dukhamavīcikamutsahyami / kiṃ vā punarvividhamānuṣaduḥkhaskandhaṃ hantābhyupemi varadharmipadārthiduḥkham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मं च श्रुत्व पुन योनिषु चिन्तयाति ध्यानाप्रमाण चतुरश्च तथा अरूप्या । पञ्चाप्यभिज्ञ प्रवरा अभिनिर्हरन्ति ना चापि तेषु वशिता उपपद्य याति
dharmaṃ ca śrutva puna yoniṣu cintayāti dhyānāpramāṇa caturaśca tathā arūpyā / pañcāpyabhijña pravarā abhinirharanti nā cāpi teṣu vaśitā upapadya yāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र स्थिता गुणधरा बहुबुद्धकोट्यः पूज्यन्ति निश्चितमना शृणुवन्ति धर्मम् । तनुभूत्व मिथ्यपगताः परिशुद्धयन्ति स्वर्णे यथा विगतदोष प्रमाणतुल्यम्
atra sthitā guṇadharā bahubuddhakoṭyaḥ pūjyanti niścitamanā śṛṇuvanti dharmam / tanubhūtva mithyapagatāḥ pariśuddhayanti svarṇe yathā vigatadoṣa pramāṇatulyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र स्थिता गुणधरास्त्रिदशाधिपत्यं कारेन्ति ईश्वर निवर्तितु कामरागाः । मरुसंघ नेकविविधान् कुशलान मार्गे स्थापेन्त्यनन्यमन बुद्धगुणाभिलाषे
atra sthitā guṇadharāstridaśādhipatyaṃ kārenti īśvara nivartitu kāmarāgāḥ / marusaṃgha nekavividhān kuśalāna mārge sthāpentyananyamana buddhaguṇābhilāṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र स्थिता जिनसुता विरियारभन्ते लब्ध्वा समाधिन सहस्रशतं अनूनम् । पश्यन्ति बुद्धवर लक्षणचित्रिगात्रां भूयो अतः प्रणिधिश्रेष्ठ गुणाप्रमाणाः
atra sthitā jinasutā viriyārabhante labdhvā samādhina sahasraśataṃ anūnam / paśyanti buddhavara lakṣaṇacitrigātrāṃ bhūyo ataḥ praṇidhiśreṣṭha guṇāpramāṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येषा तृतिया भूमिनिर्दिष्टा सुगतात्मजाः । सर्वलोकहितैषीणां बोधिसत्त्वाननुत्तमा
ityeṣā tṛtiyā bhūminirdiṣṭā sugatātmajāḥ / sarvalokahitaiṣīṇāṃ bodhisattvānanuttamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.