Library·Dasabhumikasutram·8

Dasabhumikasutram 8

उपक्रमगाथाः । अथ विविधरुचिरमेघान् मरुद्गणो ऽभिकिरिषु वेगप्राप्ताः । प्रव्याहरन्ति मधुरा गिरिवर शुभ प्रीतिसंपूर्णाः

upakramagāthāḥ / atha vividharucirameghān marudgaṇo 'bhikiriṣu vegaprāptāḥ / pravyāharanti madhurā girivara śubha prītisaṃpūrṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु वरतीक्ष्णचित्ता गुणशतसमुपेतज्ञानवशवर्तिम् । वरचरणं परितुष्टं जगहितवरपुण्डरीकाणाम्

sādhu varatīkṣṇacittā guṇaśatasamupetajñānavaśavartim / varacaraṇaṃ parituṣṭaṃ jagahitavarapuṇḍarīkāṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद प्रवरमतुलमाभा महेश्वराः खेगता नरवरस्य । वररुचिरगन्धमेघानभिकिरि क्लेशौघमपहर्तुम्

tada pravaramatulamābhā maheśvarāḥ khegatā naravarasya / vararuciragandhameghānabhikiri kleśaughamapahartum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रव्याहरन्ति मधुरं मरुद्गणा हर्षकररुचिरघोषाः । परमसुलब्धलाभाः श्रुतु यैरयु भूमिनिर्देशः

pravyāharanti madhuraṃ marudgaṇā harṣakararuciraghoṣāḥ / paramasulabdhalābhāḥ śrutu yairayu bhūminirdeśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूर्य मधुरघोषयुक्त मरुकन्याः प्रीणितमनोभिः । सुचरसुगतानुभावाद्वरचरिरियमीदृशी प्रोक्ता

tūrya madhuraghoṣayukta marukanyāḥ prīṇitamanobhiḥ / sucarasugatānubhāvādvaracaririyamīdṛśī proktā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमनी सुचरणश्रेष्ठः सुदान्त दमकान लोकमहितानाम् । अतिक्रम्य सर्वलोकं लोकचरिं दर्शयी सूक्ष्माम्

sumanī sucaraṇaśreṣṭhaḥ sudānta damakāna lokamahitānām / atikramya sarvalokaṃ lokacariṃ darśayī sūkṣmām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शेन्ति काय विविधान् कायाकायांश्च धर्मतोपेताः । शमथः समितिविभक्तो भणति घोषं न चाक्षरं रवति

darśenti kāya vividhān kāyākāyāṃśca dharmatopetāḥ / śamathaḥ samitivibhakto bhaṇati ghoṣaṃ na cākṣaraṃ ravati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रशतमाक्रमन्ते पूजेन्ति नायकान् परमपूजियान् । आत्मजनितक्षेत्रसंज्ञा विधुनित्वा ज्ञानवशवर्ती

kṣetraśatamākramante pūjenti nāyakān paramapūjiyān / ātmajanitakṣetrasaṃjñā vidhunitvā jñānavaśavartī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिपाचयन्ति सत्त्वान्न चात्मपरसंज्ञ सर्वश उपेन्ति । शुभ संचिनन्ति प्रवरं न चापि शुभसंचयनिकेताः

paripācayanti sattvānna cātmaparasaṃjña sarvaśa upenti / śubha saṃcinanti pravaraṃ na cāpi śubhasaṃcayaniketāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागरजदोषमोहैः पश्यित्व सर्वलोक ज्वलमानान् । वर्जेति सर्वसंज्ञा वीर्यं वरमारभी कृपया

rāgarajadoṣamohaiḥ paśyitva sarvaloka jvalamānān / varjeti sarvasaṃjñā vīryaṃ varamārabhī kṛpayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरुकन्या देवसंघाश्च पूजेन्ता वरस्वरम् । तूष्णींभावरताः सर्वे प्रेक्षन्ते पुरुषर्षभम्

marukanyā devasaṃghāśca pūjentā varasvaram / tūṣṇīṃbhāvaratāḥ sarve prekṣante puruṣarṣabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिषद्विप्रसन्नेयमवोचत् सुगतात्मजम् । सप्तम्या भूमेराकारान् निर्दिशस्व गुणाकर

pariṣadviprasanneyamavocat sugatātmajam / saptamyā bhūmerākārān nirdiśasva guṇākara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपसंहारगाथाः । गम्भीरज्ञान परमार्थपदानुसारी षड्भूमिनिश्चितमतिः सुसमाहितात्मा । प्रज्ञामुपाय युगपद्यभिनिर्हरन्तो भूम्याक्रमन्ति विदु सप्तमि चर्यश्रेष्ठाम्

upasaṃhāragāthāḥ / gambhīrajñāna paramārthapadānusārī ṣaḍbhūminiścitamatiḥ susamāhitātmā / prajñāmupāya yugapadyabhinirharanto bhūmyākramanti vidu saptami caryaśreṣṭhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून्यानिमित्तप्रणिधीकृपमैत्रयुक्ता बुद्धानुधर्म सुगतानुग पूजयन्तः । ज्ञानेन शुभमहपुण्यबलेभ्यतृप्तास्तामाक्रमन्ति विदु सप्तमि भूमिदेशम्

śūnyānimittapraṇidhīkṛpamaitrayuktā buddhānudharma sugatānuga pūjayantaḥ / jñānena śubhamahapuṇyabalebhyatṛptāstāmākramanti vidu saptami bhūmideśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैधातुकेन अधिवास विवेकप्राप्ताः शान्तश्च क्लेशबलशान्तिजगाभिकाङ्क्षी । प्रतिभास माय सुपिनाद्वयधर्मचारी कृप दर्शयन्ति विदु सप्तमिमाक्रमन्ति

traidhātukena adhivāsa vivekaprāptāḥ śāntaśca kleśabalaśāntijagābhikāṅkṣī / pratibhāsa māya supinādvayadharmacārī kṛpa darśayanti vidu saptamimākramanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोधेन्ति क्षेत्र खसमाशय निर्विकल्पा जिनलक्षनैरुपागतो ऽचलधर्मतायाम् । अभिलाप्यघोषविगता जगतोषणार्थं क्षणज्ञान चित्तस्य जिनान समोसरन्ति

śodhenti kṣetra khasamāśaya nirvikalpā jinalakṣanairupāgato 'caladharmatāyām / abhilāpyaghoṣavigatā jagatoṣaṇārthaṃ kṣaṇajñāna cittasya jināna samosaranti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभासप्राप्त इति धर्म विचारयन्ति आक्रान्त भूमिप्रवरां जगदर्थकाराः । ते अत्र भूम्यस्थित सत्त्वचरी अनन्तान् विचिनन्ति कर्म सुगतान् नियुताप्रमाणान्

abhāsaprāpta iti dharma vicārayanti ākrānta bhūmipravarāṃ jagadarthakārāḥ / te atra bhūmyasthita sattvacarī anantān vicinanti karma sugatān niyutāpramāṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रांश्च नैकविधधर्मथ कल्पसंख्यान् अधिमुक्ति-आशय च चित्तविचित्रधारान् । त्रियाणदेशनमनन्त समोसरन्ति अस्माभि सत्त्व परिपाचयितव्यमेतत्

kṣetrāṃśca naikavidhadharmatha kalpasaṃkhyān adhimukti-āśaya ca cittavicitradhārān / triyāṇadeśanamananta samosaranti asmābhi sattva paripācayitavyametat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ते ज्ञाननिचिता वरमार्गप्राप्ता ईर्यापथैश्चतुर्भि प्रज्ञमुपायमुक्ताः । सर्वस्मि चित्तक्षणि बोधिगुणानुप्राप्ताः परिपूरयन्ति दश पारमिताप्रदेशान्

ye te jñānanicitā varamārgaprāptā īryāpathaiścaturbhi prajñamupāyamuktāḥ / sarvasmi cittakṣaṇi bodhiguṇānuprāptāḥ paripūrayanti daśa pāramitāpradeśān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषु मार्गकुशलस्य य एष दानं शीलं च क्लेशप्रशमं क्षममक्षतित्वम् । वीर्यं च भूयु अनु उत्तरि आरभन्ते मार्गे अचल्यतय ध्यानगुणान्वितानाम्

sarveṣu mārgakuśalasya ya eṣa dānaṃ śīlaṃ ca kleśapraśamaṃ kṣamamakṣatitvam / vīryaṃ ca bhūyu anu uttari ārabhante mārge acalyataya dhyānaguṇānvitānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽमर्दयित्व बलज्ञाननितीरणत्वाद् एवं खु बोधिगुण सर्वक्षणेनुपेन्ति

ato 'mardayitva balajñānanitīraṇatvād evaṃ khu bodhiguṇa sarvakṣaṇenupenti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलम्बनातु प्रथमा गुणपारिपूरि द्वितीया मलापनय ऊर्ध्व विबन्धच्छेदम् । चतुर्थाय मार्गु समताक्रिय पञ्चमाय अनुत्पाद आह्वय विदुः पुन षष्ठवृत्तिः

ālambanātu prathamā guṇapāripūri dvitīyā malāpanaya ūrdhva vibandhacchedam / caturthāya mārgu samatākriya pañcamāya anutpāda āhvaya viduḥ puna ṣaṣṭhavṛttiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह सप्तमीमुपगताः सकलं गुणानि प्रणिधान नैकविविधानभिनिर्हरन्ति । किं कारणं यदुत ज्ञानक्रियाभ्युपेन्ति सा अष्टमीप्रभृति सर्वविशुद्ध्युपेन्ति

iha saptamīmupagatāḥ sakalaṃ guṇāni praṇidhāna naikavividhānabhinirharanti / kiṃ kāraṇaṃ yaduta jñānakriyābhyupenti sā aṣṭamīprabhṛti sarvaviśuddhyupenti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुरतिक्रमा दूरंगमा बहुस्थानकर्मा क्षेत्रान्तरद्विपथमेव यथोत्तरन्ति । विचरन्ति सप्तसु अलिप्त नृपो यथैव मार्गस्थिता न पुन सर्वतिक्रान्त धीराः

duratikramā dūraṃgamā bahusthānakarmā kṣetrāntaradvipathameva yathottaranti / vicaranti saptasu alipta nṛpo yathaiva mārgasthitā na puna sarvatikrānta dhīrāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद अष्टमीमुपगताः पुन ज्ञानभूमिम् अतिक्रान्त चित्तविषये स्थित ज्ञानकर्मे । ब्रह्मा न पेक्षति जगन्नरमानुषात्मा एवं चरन्ति विदु पद्ममिवा अलिप्ताः

yada aṣṭamīmupagatāḥ puna jñānabhūmim atikrānta cittaviṣaye sthita jñānakarme / brahmā na pekṣati jagannaramānuṣātmā evaṃ caranti vidu padmamivā aliptāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र स्थिता विविधक्लेशमतिक्रमन्ति तेषां न क्लेशचरि नो च क्षयो ऽनुप्राप्तिः । मार्गस्थिता न तद क्लेशचरिं चरन्ति संपूर्ण आशय जिनज्ञ क्षयो न तावत्

atra sthitā vividhakleśamatikramanti teṣāṃ na kleśacari no ca kṣayo 'nuprāptiḥ / mārgasthitā na tada kleśacariṃ caranti saṃpūrṇa āśaya jinajña kṣayo na tāvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये लौकिका विविधशिल्पक्रियाप्रयोगा आजाति सर्वविदुना स्थित शास्त्रज्ञाने । ध्याना अभिज्ञ बल भावयन्तो ऽभ्युपेन्ति भूयः समाधि विविधानभिनिर्हरन्ति

ye laukikā vividhaśilpakriyāprayogā ājāti sarvavidunā sthita śāstrajñāne / dhyānā abhijña bala bhāvayanto 'bhyupenti bhūyaḥ samādhi vividhānabhinirharanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिक्रान्त श्रवकचरिं तथ प्रत्ययानां स्थित बोधिसत्त्वचरणे विदु अप्रमाणाम् । पूर्वे हि आशयतया इह ज्ञानताया नृपतीसुतो यथ विवृद्धबलोपपेतः

atikrānta śravakacariṃ tatha pratyayānāṃ sthita bodhisattvacaraṇe vidu apramāṇām / pūrve hi āśayatayā iha jñānatāyā nṛpatīsuto yatha vivṛddhabalopapetaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गाम्भीर्यतामुपगता भुयु आरभन्ति चित्तं निरोधुपगता न च साक्षिक्रियाः । यथा सागरे उपगताः स्थित यानपात्रे प्रत्यक्ष सर्व उदके न च यानहानिः

gāmbhīryatāmupagatā bhuyu ārabhanti cittaṃ nirodhupagatā na ca sākṣikriyāḥ / yathā sāgare upagatāḥ sthita yānapātre pratyakṣa sarva udake na ca yānahāniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयो उपायबलप्रज्ञवराभ्युपेता दुर्ज्ञेयसर्वजगज्ञानक्रियागुणाढ्याः । पूजेन्ति बुद्ध नियुता भुयु शुद्धिभावा यथा तद्विभूषणविचित्रितु नैकरत्नैः

bhūyo upāyabalaprajñavarābhyupetā durjñeyasarvajagajñānakriyāguṇāḍhyāḥ / pūjenti buddha niyutā bhuyu śuddhibhāvā yathā tadvibhūṣaṇavicitritu naikaratnaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र स्थितान विदुनां वरप्रज्ञ आभा शोषेन्ति तृष्णसलिलं यथ भास्काराभाः । ते अत्र भूम्युपगता वशवर्तिनश्च भोन्ति कृती कुशल ज्ञानफलोदेशैः

atra sthitāna vidunāṃ varaprajña ābhā śoṣenti tṛṣṇasalilaṃ yatha bhāskārābhāḥ / te atra bhūmyupagatā vaśavartinaśca bhonti kṛtī kuśala jñānaphalodeśaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाङ्क्षमाण दृढवीर्यबलाभ्युपेताः कोटीनयूतशत बुद्धसहस्र पूर्णान् । पश्यन्ति सर्वदिशतासु समाहितत्वाद् भूयो ऽप्यतः प्रणिधिश्रेष्ठ गुणाप्रमेयाः

ākāṅkṣamāṇa dṛḍhavīryabalābhyupetāḥ koṭīnayūtaśata buddhasahasra pūrṇān / paśyanti sarvadiśatāsu samāhitatvād bhūyo 'pyataḥ praṇidhiśreṣṭha guṇāprameyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्ज्ञेया सर्वलोकेन वशिप्रत्येकचारिभिः । इत्येषा सप्तमी भूमिरुपायप्रज्ञशोधना

durjñeyā sarvalokena vaśipratyekacāribhiḥ / ityeṣā saptamī bhūmirupāyaprajñaśodhanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.