Library·Devīgītā (= Devībhāgavata-Purāṇa 7,31-40)·7

Devīgītā (= Devībhāgavata-Purāṇa 7,31-40) 7

लाब्धा येन स धन्यः स्यात् कृतकृत्यश्च भूधर इति देवीगीतायां षष्टो ऽध्यायः इति श्रीदेवीभागवते महापुराणे सप्तमस्कन्धे देवीगीतायां षट्त्रिंशो ऽध्यायः अथ सप्तमो ऽध्यायः सप्तमः स्कन्धः अथ सप्तत्रिंशो ऽध्यायः हिमालय उवाच स्वीयां भक्तिं वदस्वाम्ब येन ज्ञानं सुखेन हि । जायेत मनुजस्यास्य मध्यमस्याविरागिणः

lābdhā yena sa dhanyaḥ syāt kṛtakṛtyaśca bhūdhara iti devīgītāyāṃ ṣaṣṭo 'dhyāyaḥ iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe saptamaskandhe devīgītāyāṃ ṣaṭtriṃśo 'dhyāyaḥ atha saptamo 'dhyāyaḥ saptamaḥ skandhaḥ atha saptatriṃśo 'dhyāyaḥ himālaya uvāca svīyāṃ bhaktiṃ vadasvāmba yena jñānaṃ sukhena hi / jāyeta manujasyāsya madhyamasyāvirāgiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव्युवाच मार्गास्त्रयो मे विख्याता मोक्षप्राप्तौ नगाधिप । कर्मयोगो ज्ञानयोगो भक्तियोगश्च सत्तम

devyuvāca mārgāstrayo me vikhyātā mokṣaprāptau nagādhipa / karmayogo jñānayogo bhaktiyogaśca sattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयाणामप्ययं योग्यः कर्तुं शक्यो ऽस्ति सर्वथा । सुलभत्वान्मानसत्वात् कायचित्ताद्यपीडनात्

trayāṇāmapyayaṃ yogyaḥ kartuṃ śakyo 'sti sarvathā / sulabhatvānmānasatvāt kāyacittādyapīḍanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणभेदान्मनुष्याणां सा भक्तिस्त्रिविधा मता । परपीडां समुद्दिश्य दम्भं कृत्वा पुरःसरम्

guṇabhedānmanuṣyāṇāṃ sā bhaktistrividhā matā / parapīḍāṃ samuddiśya dambhaṃ kṛtvā puraḥsaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मात्सर्यक्रोधयुक्तो यस्तस्य भक्तिस् तु तामसी । परपीडादिरहितः स्वकल्याणार्थम् एव च

mātsaryakrodhayukto yastasya bhaktis tu tāmasī / parapīḍādirahitaḥ svakalyāṇārtham eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं सकामो हृदयं यशोर्थी भोगलोलुपः । तत्तत्फलसमावाप्त्यै मामुपास्ते ऽतिभक्तितः

nityaṃ sakāmo hṛdayaṃ yaśorthī bhogalolupaḥ / tattatphalasamāvāptyai māmupāste 'tibhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदबुद्ध्या तु मां स्वस्मादन्यां जानाति पामरः । तस्य भक्तिः समाख्याता नगाधिप तु राजसी

bhedabuddhyā tu māṃ svasmādanyāṃ jānāti pāmaraḥ / tasya bhaktiḥ samākhyātā nagādhipa tu rājasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमेशार्पणं कर्म पापसङ्क्षालनाय च । वेदोक्तत्वादवश्यं तत्कर्तव्यं तु मयानिशम्

parameśārpaṇaṃ karma pāpasaṅkṣālanāya ca / vedoktatvādavaśyaṃ tatkartavyaṃ tu mayāniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति निश्चितबुद्धिस्तु भेदबुद्धिम् उपाश्रितः । करोति प्रीतये कर्म भक्तिः सा नग सत्त्विकी

iti niścitabuddhistu bhedabuddhim upāśritaḥ / karoti prītaye karma bhaktiḥ sā naga sattvikī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परभक्तेः प्रापिकेयं भेदबुद्ध्यवलम्बनात् । पूर्वप्रोक्ते ह्युभे भक्ती न परप्रापिके मते

parabhakteḥ prāpikeyaṃ bhedabuddhyavalambanāt / pūrvaprokte hyubhe bhaktī na paraprāpike mate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुना परभक्तिं तु प्रोच्यमानां निबोध मे । मद्गुणश्रवणं नित्यं मम नामानुकीर्तनम्

adhunā parabhaktiṃ tu procyamānāṃ nibodha me / madguṇaśravaṇaṃ nityaṃ mama nāmānukīrtanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्याणगुणरत्नानामाकरायां मयि स्थिरम् । चेतसो वर्तनं चैव तैलधारासमं सदा

kalyāṇaguṇaratnānāmākarāyāṃ mayi sthiram / cetaso vartanaṃ caiva tailadhārāsamaṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेतुस्तु तत्र को वापि न कदाचिद्भवेदपि । सामीप्यसार्ष्टिसायुज्यसालोक्यानां न चैषणा

hetustu tatra ko vāpi na kadācidbhavedapi / sāmīpyasārṣṭisāyujyasālokyānāṃ na caiṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्सेवातो ऽधिकं किञ्चिन्नैव जानाति कर्हिचित् । सेव्यसेवकताभावात् तत्र मोक्षं न वाञ्छति

matsevāto 'dhikaṃ kiñcinnaiva jānāti karhicit / sevyasevakatābhāvāt tatra mokṣaṃ na vāñchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परानुरक्त्या माम् एव चिन्तयेद्यो ह्यतन्द्रितः । स्वाभेदेनैव मां नित्यं जानाति न विभेदतः

parānuraktyā mām eva cintayedyo hyatandritaḥ / svābhedenaiva māṃ nityaṃ jānāti na vibhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्रूपत्वेन जीवानां चिन्तनं कुरुते तु यः । यथा स्वस्यात्मनि प्रीतिस्तथैव च परात्मनि

madrūpatvena jīvānāṃ cintanaṃ kurute tu yaḥ / yathā svasyātmani prītistathaiva ca parātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैतन्यस्य समानत्वान्न भेदं कुरुते तु यः । सर्वत्र वर्तमानानां सर्वरूपां च सर्वदा

caitanyasya samānatvānna bhedaṃ kurute tu yaḥ / sarvatra vartamānānāṃ sarvarūpāṃ ca sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमते यजते चैवाप्याचाण्डालान्तम् ईश्वर । न कुत्रापि द्रोहबुद्धिं कुरुते भेदवर्जनात्

namate yajate caivāpyācāṇḍālāntam īśvara / na kutrāpi drohabuddhiṃ kurute bhedavarjanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्स्थानदर्शने श्रद्धा मद्भक्तदर्शने तथा । मच्छास्त्रश्रवणे श्रद्धा मन्त्रतन्त्रादिषु प्रभो

matsthānadarśane śraddhā madbhaktadarśane tathā / macchāstraśravaṇe śraddhā mantratantrādiṣu prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायि प्रेमाकुलमती रोमाञ्चिततनुः सदा । प्रेमाश्रुजलपूर्णाक्षः कण्ठगद्नदनिस्वनः

māyi premākulamatī romāñcitatanuḥ sadā / premāśrujalapūrṇākṣaḥ kaṇṭhagadnadanisvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्येनैव भावेन पूजयेद्यो नगाधिप । मामीश्वरीं जगद्योनिं सर्वकारणकारणम्

ananyenaiva bhāvena pūjayedyo nagādhipa / māmīśvarīṃ jagadyoniṃ sarvakāraṇakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रतानि मम दिव्यानि नित्यनैमित्तिकान्यपि । नित्यं यः कुरुते भक्त्या वित्तशाठ्यविवर्जितः

vratāni mama divyāni nityanaimittikānyapi / nityaṃ yaḥ kurute bhaktyā vittaśāṭhyavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदुत्सवदिदृक्षा च मदुत्सवकृतिस्तथा । जायते यस्य नियतं स्वभावदेव भूधर

madutsavadidṛkṣā ca madutsavakṛtistathā / jāyate yasya niyataṃ svabhāvadeva bhūdhara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्चैर्गायंश्च नामानि ममैव खलु नृत्यति । अहङ्कारादिरहितो देहतादात्म्यवर्जितः

uccairgāyaṃśca nāmāni mamaiva khalu nṛtyati / ahaṅkārādirahito dehatādātmyavarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रारब्धेन यथा यच्च क्रियते तत्तथा बह्वेत् । न मे चिन्तास्ति तत्रापि देहसंरक्षणादिषु

prārabdhena yathā yacca kriyate tattathā bahvet / na me cintāsti tatrāpi dehasaṃrakṣaṇādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भक्तिस्तु या प्रोक्ता परभक्तिस्तु सा स्मृता । यस्यां देव्यतिरिक्तं तु न किञ्चिदपि भाव्यते

iti bhaktistu yā proktā parabhaktistu sā smṛtā / yasyāṃ devyatiriktaṃ tu na kiñcidapi bhāvyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं जाता परा भक्तिर्यस्य भूधर तत्त्वतः । तदैव तस्य चिन्मात्रे मद्रूपे विलयो भवेत्

itthaṃ jātā parā bhaktiryasya bhūdhara tattvataḥ / tadaiva tasya cinmātre madrūpe vilayo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तेस्तु या परा काष्ठा सैव ज्ञानं प्रकीर्तितम् । वैराग्यस्य च सीमा सा ज्ञाने तदुभयं यतः

bhaktestu yā parā kāṣṭhā saiva jñānaṃ prakīrtitam / vairāgyasya ca sīmā sā jñāne tadubhayaṃ yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तौ कृतायां यस्यापि प्रारब्धवशतो नग । न जायते मम ज्ञानं मणिद्वीपं स गच्छति

bhaktau kṛtāyāṃ yasyāpi prārabdhavaśato naga / na jāyate mama jñānaṃ maṇidvīpaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गत्वाखिलान्भोगाननिच्छन्नपि चर्च्छति । तदन्ते मम चिद्रूपज्ञानं सम्यग्भवेन्नग

tatra gatvākhilānbhogānanicchannapi carcchati / tadante mama cidrūpajñānaṃ samyagbhavennaga

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन मुक्तः सदैव स्याज्ज्ञानान्मुक्तिर्न चान्यथा । इहैव यस्य ज्ञानं स्याद्धृद्गतप्रत्यगात्मनः

tena muktaḥ sadaiva syājjñānānmuktirna cānyathā / ihaiva yasya jñānaṃ syāddhṛdgatapratyagātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम संवित्परतनोस्तस्य प्राणा व्रजन्ति न । ब्रह्मैव संस्तदाप्नोति ब्रह्मैव ब्रह्म वेद यः

mama saṃvitparatanostasya prāṇā vrajanti na / brahmaiva saṃstadāpnoti brahmaiva brahma veda yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठचामीकरसमम् अज्ञानात्तु तिरोहितम् । ज्ञानादज्ञाननाशेन लब्धमेव हि लभ्यते

kaṇṭhacāmīkarasamam ajñānāttu tirohitam / jñānādajñānanāśena labdhameva hi labhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदिताविदितादन्यन्नगोत्तम वपुर्मम । यथादर्शे तथात्मनि यथा जले तथा पितृलोके

viditāviditādanyannagottama vapurmama / yathādarśe tathātmani yathā jale tathā pitṛloke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छायातपौ यथा स्वच्छौ विविक्तौ तद्वदेव हि । मम लोके भवेज्ज्ञानं द्वैतभावविवर्जितम्

chāyātapau yathā svacchau viviktau tadvadeva hi / mama loke bhavejjñānaṃ dvaitabhāvavivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु वैराग्यवानेव ज्ञानहीनो म्रियेत चेत् । ब्रह्मलोके वसेन्नित्यं यावत्कल्पं ततः परम्

yastu vairāgyavāneva jñānahīno mriyeta cet / brahmaloke vasennityaṃ yāvatkalpaṃ tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचीनां श्रीमतां गेहे भवेत्तस्य जनिः पुनः । करोति साधनं पश्चात्ततो ज्ञानं हि जायते

śucīnāṃ śrīmatāṃ gehe bhavettasya janiḥ punaḥ / karoti sādhanaṃ paścāttato jñānaṃ hi jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकजन्मभी राजञ्ज्ञानं स्यान्नैकजन्मना । ततः सर्वप्रयत्नेन ज्ञानार्थं यत्नमाश्रयेत्

anekajanmabhī rājañjñānaṃ syānnaikajanmanā / tataḥ sarvaprayatnena jñānārthaṃ yatnamāśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोचेन्महान्विनाशः स्याज्जन्मैतद्दुर्लभं पुनः । तत्रापि प्रथमे वर्णे वेदप्राप्तिश्च दुर्लभा

nocenmahānvināśaḥ syājjanmaitaddurlabhaṃ punaḥ / tatrāpi prathame varṇe vedaprāptiśca durlabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शमादिषट्कसम्पत्तिर्योगसिद्धिस्तथैव च । तथोत्तमगुरुप्राप्तिः सर्वमेवात्र दुर्लभम्

śamādiṣaṭkasampattiryogasiddhistathaiva ca / tathottamaguruprāptiḥ sarvamevātra durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथेन्द्रियाणां पटुता संस्कृतत्वं तनोस्तथा । अनेकजन्मपुण्यैस्तु मोक्षेच्छा जायते ततः

tathendriyāṇāṃ paṭutā saṃskṛtatvaṃ tanostathā / anekajanmapuṇyaistu mokṣecchā jāyate tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधने सफले ऽप्येवं जायमाने ऽपि यो नरः । ज्ञानार्थं नैव यतते तस्य जन्म निरर्थकम्

sādhane saphale 'pyevaṃ jāyamāne 'pi yo naraḥ / jñānārthaṃ naiva yatate tasya janma nirarthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्राजन्यथाशक्त्या ज्ञानार्थं यत्नमाश्रयेत् । पदेपदे ऽश्वमेधस्य फलमाप्नोति निश्चितम्

tasmādrājanyathāśaktyā jñānārthaṃ yatnamāśrayet / padepade 'śvamedhasya phalamāpnoti niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतमिव पयसि निगूढं भूते भूते च वसति विज्ञानम् । सततं मन्थयितव्यं मनसा मन्थानभूतेन

ghṛtamiva payasi nigūḍhaṃ bhūte bhūte ca vasati vijñānam / satataṃ manthayitavyaṃ manasā manthānabhūtena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानं लब्ध्वा कृतार्थः स्यादिति वेदान्तडिण्डिमः । सर्वमुक्तं समासेन किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

jñānaṃ labdhvā kṛtārthaḥ syāditi vedāntaḍiṇḍimaḥ / sarvamuktaṃ samāsena kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.